장음표시 사용
571쪽
sw BERM HENR. REI NOLDI relata sunt Dagmenta , quae tamen ipsa ' sitim nostram non exstinguunt , sed irritant, adeo ut aegerrime seramus, integros tanti Viri libros in nostra non perdurasse tempora; sive ea
Iustiniani suit inclementia, sive Studiosorum Iu- . ris desidia, qui libris in compendia contractis, ct quorum auctoritatem in judiciis viderent con-l cidisse,
sto redi adpositas: ut adeb certa fides sit, Florentiae eam ita exaratam. Nec scio, quid sibi velit Jacobus Frid. Ludovici, quando in Historia Pandectarum f. LV. haec hahet : prodierunt Hugonis a Porta duae eduiones, quarum ps- serior limatior Lugduni impressa An. Issa. Pandectis ad textum Florentinum diligentis ἡ eollatis . legumque inscriptionibus iterum resilutis, squippe quae in Florentinis desunt. Nain quando in Florentinis Pandectis quid deest, id in Charon
clusum. Omnes autem inscriptiones legum illis circumscri- ptae non sunt, quod ostendit inspectio. Intelligit autem sine dubio Pandelias Florentinas vir Clarissinuis , quemadmodum Fr. Taurcilius eas anno MDLIII. edidit. Ouanquam ii ec sic Hugonis Ρorta editio conserri cum Pandectis Florentinis pote Il. Taurellii enim editio illa recentior est. Nam ad manu scriptas, de quibus cogitasse ille videtur , quod attinet, si eae inscriptiones, quae jam in editionibus spectantur, non habent, unde, quaeso, tandem ςmersere
quando nullae occurrunt, quae non ex eo fonte desumtae
sint, Pandectae , ut Antonius Augusti s , & A. Contius probarunt , ille , Emendationum V opinienum lib. I. cap. I. hic Dinut. lib. I. cap VI. unde jam displicet sere id . quod supra attingebam, notas, inscriptioni legis XI. I. D. de He-νed. Ins. additas , totam suspectam reddere : licet revcra salsam putem. At de illis, quae dixi , viderint, quibus Florentinos libros perlustrare licuit, & Taurelliana editioc' ad manum ; illud satis manifestum videtur, Cl. I.udovici minimum non distincte satis inqui: S poterat quis inde colligere , frustra locasse operam , qui inscriptionum ope capita Pandectarum ad suas revocaIe scdes, S. plurima,
572쪽
O ' R A TI o N 2 C Mascidisse, describendis vacare sunt pigrati. g Non gesserit JMagistratus noster, contempserit honores exemplo Attici & Labeonis , sive ita suadente genio sito, sive propter injuriam tem- . porum, vel sic tamen de re publica, deque posteris , quam optime mereri non desiit. Quis eum inutilem civem existimet, qui tot volumina composuit. & de ea quidem arte, qua sine s cietas Civilis nulla conservari omnino potest y
qui constilentibus de jure responsitavit sine so dibus; sh) qui seu voce, seu scriptis, Iuventibus plurimis ad Themidis arcem munivit. viam pSi Pomponio otium a Republica fuit, ab studiis
quae videbantur contraria , conciliare sunt conati, quos inter eminet Labilius, quamvis jam ante eum inscriptionum utilitatem ostenderit Ant. Augustinus d. libr. I. cap. IV. &Jacobus Cujacius passim , nam si Florentiae inscriptiones non exstarent , omnes autem Pandectae inde ortae , sequeretur, illas commentitias esse. g Εpitomae & aliis auctori hus perniciem attulere. Vide Leunclavii Praefotionem in Dionem : quamvis sorte aliae quoque caussae interitus eorum possint ad serri . quas licet victoas apud Amplissimum Huberuui Dialogo de ratiq- ne docendi discendi Pris : Quem tamen nunquam esse cturum putem, ut Jultinianum sua ista compilatione libris veterum Jurisconsultorum negligendis , exterminandisque ansam praebuisse, existimare haud liceat. b) Iurisconsulti enim Ucteres Civilem sapientiam, rem sanctissimam , num ario pretio nec aestimandam , nec dehonellandam ce sebant. L. I. s. U. D. de Extraord.eοgnit. Hodie nullum ad hoc studium lacilius adduxeris. quam si narres, Baldum ex solis substitutionum litibus quindecim millia aureorum contraxisse , Alciatum vero Ferrariae CIO. CCCL. scutatorum . ut vocant. stipendio docuisse.
Vide Gravi nam de ortu progressu Dris Civilis ιibr. I. cap. CLXV. S. cap. CLXX.
573쪽
ruamquam fide. Nunquam hic minus otiosus fuit, quam tum, cum videbatur. Non latet mihi LA. esse, qui dignationis multum hinc quae- . rere illi laborent, quod inter Alexandri Severi famili es fuerit, eique Principi a consiliis , quodque iis temere dicatur, ipsum negotia publica non attigisse. Adducunt hi Lampridii locum, quo id adfirmatur, & ille legum peritissimus, Vero quidem Hogio , adpellatur. si At ostenderunt pridem doctissimi Viri,, in eum lo-
eum liberalitate rumis larga plurimos esse cor actos, qui eo nequaquam pertinenti λ . N- adquiescit tamen Beruandus, vel sic ait nihilo minus Pomponium inter familiares Alexandri
recte numerari posse: ἰ fuisse enim Iuliano
ιγ Miror his nuper calculum adjecisse doctissimum virum , Io. Albertum Fabricium, Biblioth. Lat. eap. IX. ιib. IV. eumque Lampridii corruptum insuper locum trans. scripsisse, deinde quoque eum Bertrando librum de tacitis fideleommissis addixisse Pomponio : tum undoctogitata ad Edictvin libros ei tantum tribuisse: quod observaret, quod ad reliquos, haesitare Bertrandum; Video Fabricium adsignasse re Digestoriun illi libros, quorum tamen mentionem nec Bertrandus nec Index Pandectis praefixus facit , nec adeo scio, unde hos eruerit Uir Clarissimus. Dubitavit pridem de fide Lampridii Criacius. Corruptum ejus locum ostenderunt Gruterus, Casmbonus . Salmasus ad Alexandrum Severum. ι Bertrandus ipse aiictor est , in eo Lampridii Codice, qui in Bibliotheca Regia servetur, Pomponium ab illo In Alexandra Severo, circa finem. o. Heine ius de Pomponio p. so. Caeterum haeriquae olim scripserat . emendavit Fabricius UN. Lat. Hod. III. p. 794. h. honorificam simul Reinoldi mentionem in
574쪽
ORATIO Nas: s a aetate inseriorem, quod ipse hunc ex Juris aucto
ribus commemoret postremum. Fateor non ca
pere me vim argumenti. An qui Iuliani meminit, consestim ad Alexandri Severi tempora est referendus Τ Ait porro Bertrandus. Pomponium,
cum Prudentes recenseret, voluisse tantum moria tuorum mentionem facere, non viventium, idque modestiae esse. Ego contra puto, conve
nire huic , uti ne aequalium tibi ingenia despi-
Io non numerari inter familiares & socios Alexandri seis veri . & tamen nihil obstare dicit, quo minus a Lampridio recte inter eos numeretur , quae sani sunt contraria. De corruptela loci dubitari amplius nequit , ct concidit
ergo , Pomponium fuisse discipulinn splendidissimi Papinni, in quem quoque alias ingratissimus suisset', si mentionem ejus fecisset nunquam . ut certε nee secit, nec ρο- tuit. Similis Bertrandi videbatur error , quando in L. XXXII. D. de Legatis libr. I. quam supra adducebamus, emendat: quod ita verum esse, tantum Sextus Pomponitis putat, ubi existimaba in , ipsum tradere, Graecos Servium legere, non Sextum; at male suisse perceptam montem Bertrandi falcor , & loquitur is de L. I. s. XXVII. D. de Senatuscostilio Silaniano , ubi. notante ex Leunclavio D. Gothosted , Graeci legunt non, quod nomen illic Florent oe . est . Sextus. Qui autem simul lectionem Graecam , & hiis Ausustini conjecturam , qui Sextum Pomponium illic thtelligit , probare queat, ipse viderit.
Ego certe 's aedis accederem , ob rationes Α. Contii, quas sis pra fetuli. In d. lege autem XXXII. D. de Lo tis lib. I.' quas 3 nobis non licet esse tam beatis , ut Bais silica inspieere, jam queamus . legendum nunc existiimo: quod ita serum esse , tam Sabinus . quam Pomponius pruant. Ut significetur , ct ipsum Sabinum , α, qui in eum notas scripsit. Pomponium eam fovisse sententiam. Menda orta est ex Sigia. Nomen enim Sabini Ulpianus simplici S. expresserat , nec videbatur integra scriptura opus . cum &. ipse ad Sabinum scriberet, ct Pomponium ad eundem scripssse
575쪽
. cias, sed & haec laudes. Quando addit, solere
ct alios auctores ita facere, ait tantum, non prObat : S contrarium infinitis exemplis posset ostendi. Quod si quis consideret, Pomponium nostrum ab Iuliano adduci, m) Julianum a Pomponio, ab hoc quoque Gaium, familiarem suum, n nugas dixerit venditare Bertrandum. Scripserat Iulianus Pomponio jam arandi natu
multa, cur ergo hic illum' non laudasset y Livori id invidiaeque fuisset adscribendum , non m destiae.
sisse constaret, nec aded obscurum videri posset, quis ia-telligeretur; quamvis nihilominus errarit librarius.
νοὶ Supra id ostensum. ει L. XXXIX. D. da sipulatione Servorum, ubi Pomponius ait: es non flne ratioue es, quod Gajus noster dixit. Alio Ionge sensu, quam quo Justinianus s. VI. Probem. & f. ILDisit. de pubι. jud. eundem Gqum Juum appellat, ut
contra Bertrandum & Eherlinum docet Menagius Amoen.
ecp. XLIII. Borcholdus putabat GHum suum dici a iIustiniano ea ratione , qua a Pomponio. & juvabat Bor-choldum Fr. Hotmannus ad d. g. VI. Prooem. ubi hic ait. existimare licere , Gajum Justiniani tempore floruille, usum. que Iustinianum ejus opera suisse. Sed tamen ipse sibi ea in re non constat , deinde enim & hanc rationem adfert, quod Tribonianus ejus libris in conscribendis Institutioni. bus familiariter sit usus , quae ratio vera est; tertia HOt- manni , quod Justinianus Gaium ita ab aequalibus suis noeminatum . Videret , putaretque eam appellationem ei quast quodam consuettidinis jure deberi , nimis re iacita est , &nultitiam Iustiniani argueret. Fallitur quoque in eo, quod lexistimat , nullam rationem esse , eum Gaium intelligi , icujus hoc tempore duo institutionum libri exstant. Est lenim hic idem Gajus, sed ab Aniano male habitus. ') Legi hic meretur otionis . U. C. Praef. Tomo L lTbes. Iur. Rom. praes xa. p. I9. edit. sec. lRectiva dicitur Borcholtcnius, cujus videatur Coim l
576쪽
destiae. Hanc autem virtutem tantopere adama-Vit noster, ut nemo magis. Et ea, quae Antonius Matthaeus, Vir Clarissimus , quondam denaodestia Iurisconsultorum dixit, quaeque uti &de recentioribus praedicari possent, optandum erat; huic conveniunt in primis. Et noster non confidenter adfirmat, sed putare se, sed verius, sed utilius sibi videri dicit; cumque aliorum opiniones . ita enim sententias suas non insolenti vocabulo nuncupant Iurisconsulit, refert, eas ingenue dilaudat. Non est ergo, ut ad lineam redeamus, pomponius referendus ad AIexandrrSeveri tempora, immo nec ad Antonini Pii principatum, nab quo tamen eum maxime floruisse
censet Menagius. οὶ forte pervenit, etsi illum familiaris ejus Gaius superarit sp) S. Iulia missub eo consul fuerit. Vidit Pomponius sine dubio imperantem Hadrianum, quia Iuliani, velut celebris Iurisconsulti , mentionem saepe lacit, aetatem tamen illius transgressus quod sit, non ausim temere statuere. Fuit noster familia
ris Aristoni S Octaveno, q) quos , Trajanus
Vide inscriptionem L. penust. D. ad SC. Tertuli. hoc autemsC. sub Μarco factuin , non est dubium. At quando Menagius d. c. & Tertullianum ejus temporibus factum dicit, fefellit virum egregium memoria. Tertullus enim sub Pioeonsul suit. Heineecius tamen I. e. p. II. sic scribit: Pomponius dum Diui Antonini laudat em titutionem L. ra. D. de Pollieit. non obscure innuit, se supersitem fuisse illi Impertitori, Marci Lucii, Imperatorum , vidisse imperium. Credo id puere ex L. XX. de fdeicommissar. liberta-lla. consuluit utrumque per epiliolani , quamvis id haud M m admittat
577쪽
s j BERN. HENR. REI NOLBI optimis Princeps Rei p. quum praeesset, Iuris seientia excelluisse liquere puto. r Et, si quis
comesturae meae locus detur , putem Pomponium natum Nerone, decessisse Hadriano imperium obtinente, atque ita virilem ejus vigorem in ea tempora incidisse, queis honestius tutius. que fuit, honores non petere, & in otio , sed honestissimo, vivere, cuius illum' rationem exactissimam exstare voluiste , tot egregia monumenta, quibus immortale sibi nomen quaesivit, docent S testantur.
Haec fere habebam, A A. quae pro temporis angustia de S. Pomponio dicerem ; illud vero
verendum est, ne dum eum ego Iurisconsultum, tantis, nec tamen dignis Clarissimo viro, laudibus celebro, nimis mihi duram imitationis legem videar imposuisse. Ecquis enim ego ad Pomponium' aut quae meae vires, ut ei me unquam similem, nedum parem futurum temere ausim sperare Τ Ita sane est, emicuere in veteribus illis dotes adeo stupendae, ut nemo unus fere eas hodie consequi ex asse queat. At cum exempla sequIadmittat Beruandus, sed sine caussa ; nam , ut supra dictum , primum de eo, quod apud Iulianum scriptum leg Tat , quaestionem proposuit , delude subjecit, quid Aristo& octavenus sibi responderint. Et tum jam fuit annorum LXXVIII. nec quod Gajus ad Marci aetatem pervenerit, efficit . ut Pomponius ad Pii sit referendus statim , quando senex iuvene potuit familiariter usus esse.
e De Aristone nihil dubii, & constat ex Plinii, filii.
Epistolis ; de Octaveno cur non idem sentiendum .haud video, quando utrumque conjungit Pomponius d. LXX. de Meleommisi. libertatio.
) Scilicet ia . I. epist. aa. ibi Ictus ille insigni deco.
578쪽
ORATION RS. S rsequi placet, virorum doctissimorum meritὰ ob oculos ponuntur. Nec adeo ei eta jam datura est, ut modo sequare, qui bene praeivere . essicere nihil possis. Nihil adeo arduum est, quoipdustria nequeat pertingere. Hanc minimum ubi eruditio desecerit, ad partes semper Vocybo , omnemque adeo lapidem moveso , ut de studiis lectissimorum Iuvenum quam optime me reri voluisse , mihi olim conscius sim. Move bit me, ut coner praestare, quod promisi, ipse animus meus, qui mihi suggerit, non mihi solime natum esse. Movebit ossicii mihi incumbentis norma, acerrimos stimulos quoque addet ea consideratio, quod turpissimum futurum sit, me non laborare sedulo, quo expectationi, quae
Τia1. SERENISSIME PRINCEPS. Patriae Pster & SERENISSIMIS PRINCIPIBUS , qui Tecum hanc Musarum Sedem fovent, de me mota .
est, quocunque possum modo , respondeam: Praesertim, quum & abs TE. Celsissime PRIM
CEPS , S ab SERENISSIMIS illis PRINCIPI
BUS adeo luculenta in me hominem exter uni clementia & indulgentia profesta sit, ut gratii
agendis me nunquam parem futurum agnoscam,
sciamque , mihi praeter sedulitatem relictum esse nihil, quo animum devotissimum, gratissimumque tester. Felicem me deputaro, SERENIS-SIΜΚ PRINCEPS. Vosque SERENISSIM RUM PRINCIPUΜ Legati Splendidissimi. ubi
persuasum habere volueritis , me contentione Ingenii, animi, viriumque omnium maxima adnisurum , ne partibus meis defuisse videar. Maxime , quum Celeberrimorum Collegarum meorum mihi proposita sint exempla , qui, quum Velis quadrigisque, quod dicere solemus, eo tendant,
579쪽
BERN. HENR. REINOLUI ORA IONIL ut famam decetarum suorum non aequent m do, sed & multis paralangis superent, eam mi hi tacite legem dicunt, ut S ipse ad eos, qui in munere , cui inauguror , mihi praecurrire , quam possiam, proxime accedere fellinem. Hoc α Vos, Celeberrimi Prolatares, de me Vobis ipsos pollicitos esse, sat scio, cum me unanimibus desideriis collegam Vobis optastis. Cujus benevolentiae S simul impositae mihi legis nunquam animum meum capiet oblivio. Nunquam quoque committam , ut Vobiscum animo alacri atque concordi non omnia fecisse videar , quae ad decus S gloriam hujus Academiae pertinent. In Vobis denique, pereximii lemmmique Studiosi, momentum latum est longe maximum: Vos enim. Fum vehementissima cupiditate flagrare intelligam, cognoscendi res divinas & humanas, id mihi negotii datum video, ut votis vestris honestissimis pro virili parte mea facere satis laborem. Vos modo pergite Pomponii nostri imitari diligentiam, nec res iquas virtutes
ejus negligite, & ipse id praestabo, ut summi
viri imago nunquam ex pectore hoc videatur expuncta. Ita sperare licebit, ct a Vobis & 2 me non male locatum iri operam, nosque omnes utiles Reip. Cives futuros, S scopum eum asse. Cuturos, quem SERENIssIMI NASSAUIAE PRIN- cIPES dum Academiam hanc a Majoribus ape tam clementissime S alunt, S tuentur, spectant. Quorum munificentiam , ut largis imis beneficiis, laetissimo rerum omnium succestu , victoriis, incrementis Principalis Domus augustissimis DEUS penset, etiam atque etiam precamur.
580쪽
Ant. Augustini N IM. Cfacii methodus in legibus
. exponendis secundum ordinem micti perpetui. ' ope inscriptionum. Inertia recentiorum interpretum. Notatur Lauteriachius. Ius controuersum uoties varias exponendi Iuris Romani rationes tacitus mecum examino , mirari satis non possum, qui fiat, ut, suum Au