장음표시 사용
21쪽
quis extinis, astu ista assalutis aterna alienus est. Itaque ante omnia, cui sua salus cordi & curae est, dispiciendum, quorum sit Ecclesia in tot sectis disiectis. Neq; enim nisi una esse potes :quia Uu Dominus, ina Fides, quae unica dc - ,. Vera, Unam Veramque constituit Ecclesiam.
Disputandum igitur, Quibus competat fides ipsa, apud quos sit ipsa Ecclesia; u quo, Rr Tereul. de qμω, ε' quando, Sm in quisus sit tradita disti lina ' i' ' qua sunt Christiani. Ubi enim avaruerit esse meritatem distriplina S dei cirritana: illic erit
meritas siri turarum, expositionum, ερο --nium Traditionum Christianarum.
22쪽
l iam ilium iud rem boris, malis, pro meritis in tempore iusta redditurum. p. ga i I. Relgionem veram gudiosὸ quaerendum, ω suscipiendum esse, in qua certa silus. aeuomodo ida quaerenda, a quibus. M. ii I.
sanctio edoctos, totum orbem Teligione Christianae imbuisse, etmica ad tam ab ecclesiis Ap tilicis demonstravdd. IT.i V. Opsolos eorumque successores regulum fidei, sν do Irmam et mcertissimam veritatis indicem quae inter haereticos no es tradidisse. αo.
4Apostolorum praedicatione rari silanos incredibilia credidisse. 2I. VI. Vnam idam , eundemque sidei doctrinam ab opo Holis traditam accurate sermandam , perpetuum asse obcis esse custoditam. I. VII. Perenni successi ne Fontisicum apud Romanos cui oti sime conuinci, Ecclesiam Romanam opoHobiam esse. 3 VIII. Ut Tetra Christus contulit,
vetusuo Vicario,primatum in regimen totius Ecclesiae: sic Eomanum Tontificem tu is demsuccedere Fereo. 6J IX. Pontificem Romanum Nelut
caput Ecclesiae semper habitum fuisse. ἰ 48.
Romano montifici, ut Ecclesiae capiti Principes maximos, Christianissimosque ab omni aeuo summum honorem exhibuisse. 62. NI. Romiarum Pontisicum in Regibus , o Imperatoribus creandis magna au Iorita . 7 XII. Romani Fontisices anathemati
saepius Eges subdiderunt in Jm
ratores: in agnouerunt siummae Potestates hanc potestitem sceptra sua
clumbus legorum submittentes. 8 . XIII. Romanam Ecclesiam Mysobcae
ductrinae fidissimam esse custo
XIV. Falso Romanam Ecclesiam insimulant
23쪽
XV. Haereticosa hristo σε solis eius, Ni caueantur, praedictos, Apo- solisam Ecclesiam desieruisse. Ii 2. XVI. Cunctas haereses ab initio Eccl se adusique tempora nostra a Romano Pontifice damnatas esse. m. XVII. Haeresis olim damnatas quis ctantur jure condemnatos esse. I8'. XVIII. Principes haerebum cum sutoribus plurimum cruda morte interiisse. Ipse XIX. Haereticos veritate defecto mendacio subnixos, meritatem sibi ar
Proprium esse haereticis,nedum atholse sedo ipsis ita re ledictis incessere ; virtutes eorum, V pietatem desannare. m. XXI. Proprium haereticis Catholicos accusare idololatriae , sed sudio .
arbAisos religiose nummum colere,plures leos auersari: liuos tamen cabies pie venerari.
minum teum, quamuis omnipotens sit, tamen mes opera, ministerio , intercessione aliorum ad humanum salutem. XXIV. Haereticis proprium esse ,ut sua flabili int,sacrosancta cetera cuncta negare, siue adulterare. 2 2. Monitum salutare Ad omnes, in singulos catholicae veritatis exsertes. 2Sq. F. HEm
24쪽
F. HENRICI SED UL Iex ordine Minoium
Deum cunum esse firmis euincitur argumentis.. tiam illam iudicem bonis, malis,pro meritis in tempore iussa re iturum.
R E DERE oportet accedcntem ad iij Dcum, Quia inquirentibus io se remunerator sit. Hoc u amentum nicae scriptioni pubsterno: quia a Deo sitiat nobis agendi capienda primordia. tum et im, quod recte Catholicae disciplinae matellate institutum cit, ut accedentibus ad Res igioncm fides persuadeatur ante omnia,sine qua im g possibi exii placere Oco. Sed homo, ut fidentius amoularet ad veritatem: ipsi veritas Deus, Dei Filius, homine a lum-pto,non tam cia Dco consumpto, eandem constituit atque fundauit iidem, ut ad Deum iter esset homini per homi ' con- nem Deum. Jtur ad leum non nauibus, aut quadrigis, aut Hi . . , pedibus ' non loco; sed fide, 5 opere. 1taque acce cre est in credere qui credit, accedit: qui negat, recedit. Non mou tur anima pedibus, sed affectibus. M Jo is es opto fide: credere igitur omnium primo exigia pias. D. iuba. :-. Nisi credideritis,non intelligetis. Vt ergo intelligentia: Ἀρ- - . tibi aditus patescat, recte primo omnium te credere profi- A terer
25쪽
tere: quia nec nauem quis ingreditur, & liquido ac prosundo vitam committit clemento, nisi se prius credat posse saluari. Nec agricola semina sulcis obruit, & pro frugibus spargit in terram , nisi crediderit venturos imbres, affuturum quoque solis teporem; quibus terra consola segetem multiplicata fruge, ac ventis spirantibus nutriat. Nihil denique cii, quod in vita scri postit, si non credulitas ante pra celsicrit. Quid ergo mirum, si accedentcs ad Deum credere nos primo omnium profitcmur, cum sine hoc sacc ipsa exigi possit vita communis ure igitur prima vox eius, quise H deri niam pro fitetur, vi Credo
di Primus er ei cultus est Deum credere Deum tanum.
uia veritas Christiana districte pronuntiauit; Deus si non Tereul i. unus est, non est: quia dignius credimus no esse, quodcum- Miis.1 que non ita suerit, ut cisse debebit. Dcum aute ut scias unum este debcre, quaere quid sit Deus: & non aliter inuenies. Quantum humana conditio de Deo definire potest id desi
P -r i . nio, quod & omnium conscientia agnoscet: Deum summum esse magnum, in aeternitate constitutum, innatum, inscctum. sine initio, sine fine. Hunc enim flatu in aetcrnitati censendum, quae summum magnum Deum cs sciat, dum hoc est in Deo ipsa, atque ita&cetcra: ut sit Deus summum magnum 5 forma, de ratio; e,5 vj, & potes latc. Cum de illo conueniat apud omnes ncino enim negabit Deum summum magnum quid esse,nisi qui poterit Deum, imum, modicum quid econtrarib pronuntiare, ut Deum neget aia serendo, quod Dei clii quae erit iam conditio ipsius iummi magniὶ nempe, ut nihil illi adaequetur; id est,ut non sit aliud summum magnum: quia si fuerit, adaequabitur. si adaequabitur, non erit iam summum magnum euersa conditione; &, ut ita dixerim, lege, quae summo magno nihil sinit adaequari. Ergo unicum sit necesse est,quod suerit summum magnum,par non habendo, ne non sit sum naum magnum. Ergo non aliter erit, quam per quod habet elle, id 5e unicum omnino. Proinde Deus, csim summuni magnum si recte veritas nostra pronuntiauit; Deus, si non
26쪽
ADVERsvs HAEREs Es. 3Den.bb. . Vnus est,non est .Itaque primo omnium credendum, quo- Τῖ niam unus est Deus,qui omnia constituit,& consummauit,& secit ex co, quod non crar, ut Mint omnia, Omnium c
pax , & qui a nemine capiatur. τὰ LA Qui audicrit, inueniet Deum: qui etiam studuerit
intelligere, cogetur de credere. Quo noPis sunt libri, qui Orighom. nisi e Deum loquuntur: omnis creaturainsiora Scraptura. Non ' olim aliter in nobis diuina cognitio renouatur, nisi p.r Dimi i. diuinae Scripturae apices,& creaturae species. Ipsae res con O ti ditae,carumque con seruatio atque gubernatio, diuinar naturae maiestatem praedicant. Ad haec de ante per legem dc Prophetas, dc poste. i per unigenitum Filium suum Dominum nostrum de Saluatorem Iesum Christum, pro captu dc modulo nostro notitiam sui patefecit. Vuiu etiamina. mortales hac notione intantum imbuit, ut sit nemo, cui non hoc ab eo naturaliter insitu na sit, ut Deum csse perspectatri
s. e gumenta Lec tria per partes, ex ordine pausia ub rius explanabo. te creatura prae sto, quia Scriptiara Vetustior. Philo. r.de Opifices picrumque noscuntur ex opificiis. quis enim inspecta itatua vel tabula, non itatim intelligit pictorem Vel min. tuarium Θ quiti vestibus , nauibus, domibus in spe chis, non cogitat textorem, materiarium, omentarium '
Ilcm dum aliquis adit urbem , cuius bene constitutarcspublica , ornataque pulchris legibus i quid aliud cr dct, quam bonos ei magistratus praeesse ξ Sic, qui venit in hanc vcram Megalopolim, mundum videlicet, vi-dcias terra: montana, de campestria plena stirpibus&animalibus , amnibus perennibus de torrentibus, pabulis de maritimis subsiectionibus; tum aeris temperiem, de mutationes, vicesque annuas temporum; ad haec solem lunamque, noctis de diei principes; ceteraque siderauci fixa, vel crratica, totiusque caeli choreas, δc ambages: nonne verisimilem, atque adeo necessariatii cogitationem
27쪽
PRAEsCRIPTIO I. de horum patre conditore, atque rectore concipiet 7 Nullum enim artificiosum opus sponte prouenit. Mundus autem arte summa factus est: dubio procul a conditore optimo, ac perfectissimo. Ita iam esse Deum percepimus . Nam estnie mundus diuinae specimen operationis: quia, dum , s iopus vidctur, praesertur Operator. Hic Deus. s. Iam vero ipsarum rerum conditarum compage , & Dimici. construatio, atque gubernatio Deum esse , qui uniuersam et uine s. hanc rerum molem coagmentavcrit, canaque tueatur atque conseruet , eique perpetuo prospiciat, nos docet.
Qui enim, uaeso, seri potuisset, ut ignis, & aqua, aer, &terra, hoc est, pugnantes inter se naturae ad unius mundi
ornatum numeris omnibus absoluendum, simul coirent, adeoque tenaci nexu coharrerent, ut nulla ratione dis lolui possint; nisi omnipotens vis aliqua haec& conciliasset,& ita semper tueretur,ut disiungi, ac dissolui nullo modo queantξ quis ea, quae in caelis,&quae inici ra,quae in aere,&quae in aquis degunt; imo etiam , quae his priora sunt, caelum, &terram,& aerem, ignis etiam,& aquae naturam certo ordine collocauit quis haec iunxi , & separauit quis motum his attulit Z quis haec perpetuo, & nulla re impedito cui u ve sat3 Annon corum artis ex de fabricator, quique omnibus rebus rationcm modumque imposuit, quo uniuersum hoc voluitur & gubernatur Iam quis horum artifexὶ Nonne is, qui ea procreauit, atque in ortum produxit 3 nec enim casui, ac sortunae talem vim, facultatemque tribuemus. Sit enim sane castis, ac sortianae, quod extiterint: cuius tandem erit casuo ordine collocasse Z Verum illud quoque, si lubet, concedamus: cui tandcm eorum,iuxta eas,quibuς primum condita sunt, rationes, conseruationein atque custodiam a cri- bemus λ Alteri nimirum, quam fortunae. Hoc vero ccquid aliud cile queat, quam Deus . . Vultis ex animae ipsius testi inonio comprobemus 3 τὸ, ut A. Quae licet carcere corporis pressa, licet institutionibus prata ira τε i' uis circumscripta licet libidinibus & concupiscentiis cuigorata; licet falsis Diis exancillata; iam tamen respiscit, ut ex
28쪽
ADVERsvs HAERES E s. Jex crapula, ut ex somno, Ut ex aliqua valetudine, de sanitatem suam patitur, Deum nominat, hoc solo quia proprie vetus hic unus Deus, bonus, & magnus. Et,quod Dcus de- aderit,omnium vox cst. Iudicem quoque contestatur illum; Deus videt, &, Deo comendo,&, Deus mihi reddet. . . D nique pronuntians haec . . . ad caesum respicit: nouit enim sedem Dei vivi; ab illo, & inde descendit . In omnium mimi s Dei noti rest ipsi natura.
ina Δ io. 8. Plus iam Ostcrimus; maiestatem Scripturarum, si non suis. vetustatem. diuinas probamus, si dubitatur antiquas . nec hoc tardius,aut aliunde discendum: coram sunt, quae docebunt,mundus,& saeculum,&exitus quicquid agitur, prae
nunciabatur; quicquid videtur,audiebatur. Quod terraevorant urbes, quod insulas maria fraudant; quod externa, atque interna bella dilaniant; quod rcgnis re na compulsant; quod fames, & lues, Sc locales quaeque clades, & fir quentiae plerumque mortium vastant; quod humiles sublimitate,sublimes humilitate mutantur; quod iustitia rarescit, di iniquitas increbescit, bonarurn omnium disciplis rarum
cura torpescir; quod etiam os licia temporum ,& clement rum munia cxorbitant ; quod de monstris, & portentis naturalium forma turbatur: prouidenter scripta sunt. Dum patimur, leguntur; dum recognoscimus, probantur. Id iacum opinor testimonium diuinitatis, veritas diuinationis. Hinc igitur apud nos futurorum quoque fides tuta est, iam
scilicci probatorum: quia cum illis, quae quotidie probantur, praedicebantur. Eadem voces sonant, eadem litterae notant,idem spiritus pulsat. Vnum tempus est diuinationinti apud futura praefanti apud homines, si sorte distinguitur, dum expungitur; dum ex suturo praesens, dehinc ex praesenti
Sed Prophetae, qui fuerunt admodum multi,unum Deum praedicant, unum loquuntur; quippe, ut unitas Dei spiritu pleni, qu sutura essent, pari de consona voce praeduxerunt. . . Atque impleta elle in picrisque quotidie illorum vaticii ita videmus; dc in unam sententiam conamens diui-
29쪽
6 PRAEsCRIPTIO natio docet non fuisse furiosos. Quis enim mentis emotae, non modo sutura praecinere, sed etiam cohaerentia loqui possit Z Num ergo fallaces erant, qui talia loquebantur3quid ab his tam longe alienum, quam ratio fallendi, cum ceteros ab omni fraude cohiberent 3 Idcirco enim a Deo mittebantur,ut&praecones essent maiestatis eius, & correctores prauitatis humanae. Itaque, quod Deus sit apud eos, qui Scri- Diulas i. pturas sacras, hoc cit, vetus de nouum Testamentum recipiunt, extra dubitationem est. M; Histi io. Quoniam autem Satanae improbitas tantum aduer- ina
sus mortalium naturam valuit, ut nonnullos etiam in stoli dissimam ac quouis malo grauiorem cxiiij voraginem detruserit, ut Deum este inscientur quorum amentiam ille diuinarum rerum interpres Dauid ostendens ait; Dixit pci . i. insipiens in corde suo, Non est Deus)eam ob causam disci
puli Domini, & Apostoli a Spiritu sancto eruditi, diuinisque signis ipsius potentia & gratia editis, miraculorum
sagena ex ignorantiae gurgite extractos ad cognitionis Dei lucem evehebant. Eodenaque citam modo, qui ipsis&ingratia & in dignitate successerunt,pastores nimirum,de doctores illuminantem Spiritus gratiam consectili, tum miraculorum potentia, tum dicendi gratia occaecatos homin o hillustrabant errantesque in viam reducebant. Vera miracu- viis Hall. la ad verum de unum Deum ducunt
-- Σ II. latur in mundo Deus cil aliquis, qui regi qui gubem
sol - nat, qui cursum astrorum,qui mutationcs temporii, vicissitudines ordinesque conseruat; terras de maria contemplans, hominum commoda vitasque tuetiar Ni ambi eis dubitare. au Deus sit, uriosae sit is uiae. JPos et oro, nullum omnino Deum csse dixcrunt, non modo non slosophos, sed ne homines quidem fuisse dixerim mutis simillimi ex solo corpore constiterunt,nihil cernentes animo sed ad sensum corpori s cuncta reserentes,nihil put
bant est e nisi quod oculis contuebantur. Sed tamen ocul satio aut in caelum, emittant etiam in hoc totum uniuersum omnium creaturarum: Deum esse loquuntur omnia. Caeli cnarrant
30쪽
gloriam Dci, & opera manuum eius annuntiat firmamen ium . Fatendum, non esse hoc optu impetus fortuiti; sed aeternae luis processi se imperio, v c ne aliquo custode posse constare, quem Rom. i. cum credimus. Inuisibilia cnim ipsus a creatura mundi per ea quae iacta sunt, intellecta conspiciuntur; sempiterna quoque cius virtus, dc diuinitas : ita ut sint inexcusabiles. τε 1 Α Enimuero haec cli summa delicti nolcntium recognoscere, Puim 7 quem ignorare non possunt nec ullus nactus, si non irascitur
Petro tantum est : alterum insequor, Inquirentibus se in remunerator cm cite: νt ture merito quaeri debeat summa re ligone cob. I rum semper humana gens male de Deo meruit. primo quidem, ut in ollaciosa cius, quem cum intelligeret ex parte, non requisiuit scd & alios insuper sibi commentatast, quos colere dchinc, quod non inquirendo innocentia magistrum,&nocentiae iudicem de exactorum, omnibus itiis de criminibus inolevit. Ceterum si requisitet, seque retur ut cognoscerct & rcco nos rei requisitum, & re cognitum obseruaret; & osseruatum magis propitium expcrirctur, quam iratum. J aliquando sentient iratum, pytia beniguum γ muneratorem. Haec tuenda nobis,& asserenda scientia est. diria cnim summa omnis , 5c cardo rcligi pictatisque versatur. Nam neque hon ς ullus debe
non colenti. is. Sed est Deus, qui solus potcit nonorare Viscutam, talia'
incrccs immortalitas sola est . quam qui non appetunt, nece religionem iciaciat, cui aeterna subiacet vita profecto neque Virtutis vim sciunt, cuius praemium ignorant . neque in ) aelum spectant, quod ipsi se facere putant, cum rcs nolvcstigabiles quaerunt: quia ratio iii ca una si cmndi nullatia ell, nisi aut Religionem suscipere, aut animam immortalem elle credere. Quis uis enim aut Deum c ira esse intelligit, aut immortalitatis spem sibi propositam, mens eius in cacto est. de licet id non aspiciat oculis, anima rain a lumine aspicit. Qui autem Religionem non
suscipiat,terreni sunt quia Religio decano est... Nihil igitur prodest