F. Henrici Seduli ex Ordine Minorum Præscriptiones aduersus hæreses

51쪽

quoi similiter incredibile fuit, ut rem tam incredibilem

crederet mundus; quandoquidem hoc utrumque incrediabile, quorum videmus via uin, alterum credimus,in iisdem ilitens praedictum cit, per quas credidit mundus. iis qua 6. Et ipse modus, quo mundus credidit, si consideretur, incredibilior inuenitur . Ineruditos liberalibus disciplinis,& omnino,quantum ad istorum doctrinas attinet, impoli tos; non peritos Grammatica,non armatos Dialectica, non Rhetorica inflatos, piscatores Christus cum retibus fidei ad . . . mare huius saeculi paucissimos misit: atque ita ex omni ge-

' nere tam multos pisces,& tanto mirabiliores,quanto rari

res etiam ipsi, Philosophos cepit. Duobus illis incredibili- bus,si placet,imo quia placere debet,addamus hoc tertium. Incredibile est enim, Christum resurrexisse in carne, & inca iam ascendiste cum carne. Incredibile est, mundum rem tam incredibilem credidiste. Incredibile est, homines ignobiles, infimos, paucissimos, inperitos rem tam incredibilem talit efficaci er mundo, o in ill tiam doctis persu

. dere potuisse. Di abist. 7, 3- μή a tem propterea numero exiguo ignobilium; ibi . a. iam infimorum, imperitorum hominum credidit: quia in tam

c intestis ibibbus testibus multo mirabilius diuinitas scipsa

persuasit. Eloquia namque persuadentium, quae diccbant, mira fuerunt se ista,non verba. Qiui enim Christum in carne resurrexisse,& cum illa in coelum ascendisse non vider nt; id se vidis te narrantibus, non loquciatibus tantum, sed etiam mirifica facietibus signa credebant. Homin quippe, quos unius, vel ut multum duarum linguarum fuisse nouerant, repente linguis omnium gentium loquentes mirabiliter audiebant Claudum ab uberibus matris ad eorum verbum , ι. in Christi nomine post quadraginta annos incolumem constitisse. Sudaria de corporibus e0rum ablata sanandis is iis posuisse languentibus. in via,qua suerant transituri, positos 1. ii in ordine innumerabiles morbis variis laborantes,ut ambu- flantium super eos umbra transiret,concinuis salutem solere recipere; dc alia multa stupenda in Christi nomine per eos ' l . facta

52쪽

Lib. 3.

sacta signa. postremo etiam mortuos resurrexisse cernebant. quae si,ut leguntur gesta esse cocedunt: ecce tot incredibilia tribus illis incredi ilibus addimus. Si vero per Apostolos Christi, ut eis crederetur, resurrectionem atque ascenso- nem praedicantibus Christi, etiam illa miracula facta esse non credunt: hoc nobis unum grande miraculum susscit, quod in terrarum orbis sine ullis miraculis credidit. 8. componamis D, quae Delibus credenda iubentur cum in christumalu , tum maxime in sacrosancti Euchari e Sacramento, quod dicitur mysterium fidei, quoniam aliud ibi creditur,quam cernatur; & aliud cernitur, quam credatur. Cernitur species panis & vini, & creditur veritas carnis & sanguinis Christi. Minio, ipse Dominus noster Iesus Christus Sacra

menta haec mystcrium fidei aps citauit. Vt quid ergo mysterium, nisi quia occultum Z Vt quid fidei, nisi quod hoc

non carnis oculo, sed intuitu fidei conuenit contemplari ZNeque enim habet fides meritum, cui humana ratio praebet expcrimentum . Ibi igitur ut fprissus Neresit , mn es impoF- . bileaeeo, qui omnipotens est: sed de voluntate Dei quaeritur, an ita: esse voluerit, sicut a ciatholicis creditur. 4Ante omnes istas haeresis, ante Berengarium orbis Christianus concor uter sic cre didit. Verbum Christi a nobis': Ecclesia attegatur, ioAiorum

Graecorum, Latinorum monumenta consentiunt. Templa totius

mundi, di in eis ad hoc sacrificium altaria erecta, quid aliud loquuntur quid et se, quid bissoriae, quid in i ta miracula nonne hunc sidem confirmant ' Negant tamen isti, incredibile put quod praedicaturri est gentibus,creditum est in mundo. eoque credibile magis, si sine miraculis , quae io exsibilant, totus orbis 'terrarum cre derit: ut in confesso sit Hilarii mera confeso, De vcritate carnis & sanguinis, non est relictus ambigendi locus. Nunc enim & ipsius Domini professione, & s de no- stra vcre caro est, & vere sansuis est. Veruntamen incredulus qui que ictam panem non illum credit esse,qui dicitur.

9. Mn non cre Amto Deum homine a tam 8 Verbum caro νM;.is. Mfactum est.Uirum incredibilii Deum hominem uictum, an pa-

53쪽

quod similiter incredibile fuit, ut rem tam incredibilem

crederet mundus; quandoquidem hoc utrumque incredi bile, quorum videmus unum, alterum credimus,in iisdem literis praedictum est, per quas credidit mundus. ua 6. Et ipse modus, quo mundus credidit, si considcretur, 'incredibilior inuenitur . Ineruditos liberalibus disciplinis, L. i. & Omnino,quantum ad istorum doctrinas attinet, impoli tos; non peritos Grammatica,non armatos Dialectica, non Rhetorica in statos, piscatores Christus cum retibus fidei ad. mare huius saeculi paucillimos misit: atque ita ex omni ge- here tam multos pisces,& tanto mirabiliores,quanto rariores etiam ipsos Philosophos cepit. Duobus illis incredibili- . bus,si placet,imo quia placere debet,addamus hoc tertium. Incredibile cst enim, Christum resurrexisse in carne, di in caelum ascendille cuin carne. Incredibile est, mundum rem

tam incredibilem credidi se . Incredibile est, homines ignobiles, infimos, paucissimos: imperitos rein tam incredibilem tarn efficaci er mundo, & in ill tiam doctis persu

dere potuisse. a ita ilia T. Muvdra a tem propterea numero exiguo ignobilium, in . a. f. m infimorum, imperitorum hominum credidit: quia in tam contemptibilibus testibus multo mirabilius diuinitas seipsa persuasit. Eloquia namque pcrsuadentium, quae diccbant, mira fuerunt se ha,non verba. Qui enim Christum in carne resurrexisse,& cum illa in caelum ascendisse non viderant; id se vidisse narrantibus, non loquentibus tantum, sed etiam mirifica facietibus signa credebant. Homin. quippe, quos unius, vel ut multum duarum linguarum fuisse nouerant, . repente linguis omnium gentium loquentes mirabiliter Aa i . audiebant. Claudum ab uberibus matris ad eorum verbum , a in Christi nomine post quadraginta annos incolumem constitisse. Sudaria de corporibus eorum ablata sanandis L. posuisse languentibus. in via,qua fuerant transituri, positos ii in Oidine innumerabiles motbis variis laborantes,ut ambu- flanti ui per eos umbra transiret,concinuo salutem solere recipere ; de alia multa stupcnda ui Christi nomine per eos ' i l . . facta

54쪽

i Lib. . sacta signa. postremo etiam mortuos resurrexisse cernebant. quae si,ut leguntur , sta esse cocedunt: ecce tot incredibilia tribus illis incredi ilibus addimus. Si vero per Apostolos Christi, ut eis crederetur, resurrectionem atque asseclas lo- nem praedicantibus Christi, etiam illa miracula facta esse non credunt: hoc nobis unum grande miraculum susscit, quod in terrarum orbis sine ullis miraculis credidit. i 8. componamis his, quae Debbus credenda iubentur cum in ch istum Ub- 3- aliis , tum maxime in serosa noti Eucharistia Sacramento, quod i ..cti dicitur my sterium fidei, quoniam aliud ibi creditur,quam cernatur ;&aliud cernitur, quam crc latur. Cernitur spe-li 3 4ς cies panis & vini, & creditur veritas carnis & sanguinis

' Ρ' Christi. Ni ipse Dominus noster Iesus Christus sacramenta haec mystcrium sidci appcllauit. Ut quid ergo my- . sterium, nisi quia occultum Z Vt quid fidei, nisi quod hoc

non carnis oculo, sed intuitu fidei conuenit contemplari 3 cmgor. Neque enim habet fides meritum, cui humana ratio praebet Euang. expcrimentum. Ibi igitur ut Fbrigus vere sit, nin es imp 'bile leo, qui omnipotens est: sed de voluntate Dei quaeritur, auitales volvo it, sicut a ciatholicis creditur Ante omnes istas haereses, Mite Berengarium orbis Christiantu concorditer sic cre didit. Verbum Christi a nobissiat, Ecclesia attegatur, Doctorum

Graecorum, Latinorum monumenta const8liunt. Templa totius

mundi, , in eis ad hoc sacrificium altaria erecta , quid illud loquuntur quid vise, quid lassoriae, quid in sta miracula nonne hvuc sidem confirmant ' Negant tamen isti, o incredibilleput N . q praedicatum est gentibus,creditum est in mundo. eoque credibile m si, sine miraculis , quae io exsibilant, totus orbis UeT terramum criati erit: ut in confesso sit Hilui ij mera confesse; Do vcritate carnis & sanguinis, non est relictus ambigendi locus. Nunc enim & ipsius Domini prosessione, & fide no- stra vcre caro est, & vere sansuis est, Veruntamen incredulu qui que illam panem non illum credit esse,qui dicitur.

Io. r. r . 9. Mu non credimus De m hominem sa Zum y Verbuni caro us actum est. Utrum incredibilum, Deum hominem a Jum, an pu

ne eri corpus Ohristi Z cum cottidie videamus, vi naturae panem

55쪽

quoa similiter incredibile suit, ut rem tam incredibilem

crederet mundus; quandoquidem hoc Vtrumque incredi bile, quorum videmus unum, alterum credimus,in iisdem literis praedictum est, per quas credidit mundus.. ua 6. Et ipse modus, quo mundus credidit, si consideretur, i

ia z incredibilior inuenitur . Ineruditos liberalibus disciplinis,& omnino,quantiam istorum doctrinas attinet, impoli tos; non peritos Grammatica,non armatos Dialectica, non Rhetorica in statos, piscatores Christus cum retibus fidei ad . . mare huius saeculi paucissimos misit: atque ita ex omni ge- - nere tam multos pisces,& tanto mirabiliores, tu .anto rariores etiam ipses Philosophos cepit. Duobus illis incredibili- . bus,si placet,imo quia placere debet,addamus hoc tertium. Incredibile est enim, Christum resurrexisse in carne, & in caelum ascendiste cum carne. Incredibile est, mundum rem tam incredibilem credidisse. Incredibile est, homines ignobiles, infimos, paucissimos, imperitos rein tam incre)ibilem lain efficaciter mundo, & in illa tiam doctis persuadere potuisse.

D. . , i. 7- MMId tem propterea numero exiguo ignobilium, in M. a. infimorum, imperitorum hominum credidit: quia in tam contempt; ibilibus testibiis multo mirabilius diuinitas seipsa persuasit. Eloquia namque persuadentium, quae diccbant, mira fuerunt se ista,non verba. Q vj enim Christum in carne resurrexisse,& cum illa in citium ascendisse non viderant; id se vidisse narrantibus, non loquentibus tantum, scd. etiam mirifica facietibus signa credcbant. Homin. quippe, quos unius, vel ut multum duarum linguarum fuisse nouerant, repente linguis omnium gentium loquentes mirab liter Aa i . audiebant.Claudum ab uberibus matris ad eorum verbum i a in Christi nomine post quadraginta annos incommem constitisse. Sudaria de corporibus corum ablata sanandis iν posuisse languentibus. in via,qua suerantetransituri, positos Lin ordine innumerabiles motbis variis laborantes,ut ambu-ilantium super cos umbra transiret,concinuis salutem solere recipere; de alia multa stupcnda in Christi nomine per eos l . . facia

56쪽

facta signa. postremo etiam mortuos resurrexisse cernebant. quae si,ut leg tu gesta esse cocedunt: ecce tot incredibilia tribus illis incredibilibus addimus. Si vero per Apostolos Christi, ut eis crederetur, resurrectionem atque ascenso- nem praedicantibus Christi, etiam ista miracula facta esse .. non credunt: hoc nobis unum grande miraculum sufficit, quod ea terrarum orbis sine ullis miraculis credidit. 8. componamis his, quae sidelibus credenda iubentur cum in christum aliis , tum maxime in sacrosancto Eucharistia Sacramento, quod dicitur mysterium fidei, quoniam aliud ibi creditur,quam cernatur ;& aliud cernitur, quam credatur. Cernitur species panis & vini, & creditur veritas carnis & sanguinis Christi. Nam O ipse Dominus noster Iesus Christus Sacramenta haec mysterium fidei aps citauit. Vt quid ergo my

sterium, nisi quia occultum Θ Vt quid fidei, nisi quod hoc

non carnis oculo, sed intuitu fidei conueniet contemplari ZNeque enim habet fides meritum, cui humana ratio praebet experimentum. Ibi igitur ut 6ῖrissus ver esiit, non es impol L . bile Deo, qui omnipotens est: sed de voluntate Dei quaeritur, an ita: csse voluerit, sicut a ciatholicis creditur . . te omnes istas haereses, ante Berengarium orbiis c hristianus concorditer sic cre didit . Verbum Christi a nobis lat, Ecclesia attegatur, io torum

Graecorum, Latinorum monumenta consentiunt. Templa totius

mundi, 'in eis ad hoc sacrificium altaria erecta , quid aliud quuntur qui a, quid lassoriae, qu .di ta miracula nonne hanc sidem confirmant ρ Negant tamen isti, in incredibile putant, praedicatum est gentibus,creditum est in mundo. eoque credibile magis, illae miraculis, quae io exsibilant, totus orbis terearum cressi serit: ut in confeso sit Hilarij et era confessis; De veritate carnis & sanguinis, non est relictus ambigendi locus. Nonccnim & ipsius Domini professione, & si de nostra vcre caro est, de vere sansuis est. Veruntamen incredulus

qui que illam panem non illum credit esse,qui dicitur.

9. EAn non credimus Deum homine actum y Verbum caro p., - a

factum est. Utrum incredibilius, Deum hominem ictum, an pa- nem fieri corpi Obrisi i cum cotti de videamus , vi natu rae panem

57쪽

14 PRASsCRIPTIO II II. tamen sidet aduersa senserunt. EAtqui vcritatis una vis, una sen. epist.

facies cit. Apud hos falsa sunt, quibus assentiuntur. Num-'' quam autem salsis constantia est: variantur & dissident. Irri sit. 8. 6onsilium non es multis persequi, cis parte tu en infra Ari

is, tua claramus apud nouatores notatum fidei rescribendae atque inno-- ' uamri quotidianum abusis m. Qui postquam noua potius cou- Hil ipit condere, quam accepta retinere; nec veterata defendit, uum.'

nec innovata firmauit: &facta est fides temporum potius, quam Euangeliorum; dum & secundum annos scribitur,& secundum consessionem baptismi non tenetur. Periculosum nobis admodum, atque etiam miserabile est, tot nunc fides existere, quot voluntates; & tot nobis doctrinas esse, quot mores; & tot causas blasphemiarum pullulare, quot vitia sunt: dum aut ita fides scribuntur, ut volumus; aut ita,ut volumus, intelliguntur. Et cum secundum unum Deum,& unum Dominum,& unum baptisma, etiam fides una sit, excidimus ab ea fide, quae sola est: & dum plures fiunt, ad id coeperunt csse,ne ulla sit. Enimuero fimus haerea Totuli deses ad languorem & interitum fidei productas. ξ ηις riari in a s. Haeretici speciem quidem sibi pietatis & castitatis assu- munt: sed hoc dolo actuum suorum obscoena circuntegunt; oori' & dc prophani cordis penetralibus iacula, quibus simplices vulnerentur, emittunt: ut, sicut ait Propheta, sagittent in obscuro rectos corde. Magnum prςsidium est sidcs integra, fides vera: in qua nec augeri ab ullo quicquam, nec minui

potest. Quia nisi una est, fides non est: dicente Apostolo;

Unus Dominus,una fides, unum baptisma. Vnus Deus,& Ephes s. Pater omnium, qui super omnes,& per omnia, & in omnibus nobis. Huic unitati inconcussis mentibus inhaerere,& in hac omnem sectari sanctitatem, in hac praeceptis D mini deseruire debemus: quia sine fide impossibile est pla- ΗΔ.Ἀ.c. cere Deo. Et nihil sine illa sanctum,nihil castum est, nihil viuum . Iustus enim ex fide vivit. Quam qui diabolo Abae.ι decipiente perdiderit, vivens mortuus est. Quia sicut per fidem iuilitia , ita etiam per fidem veram vita obtine

tur aeterna.

58쪽

. rea Grani e nobitas scriptoris praesicriptionem concludo . . Fias o Hunus Deus Unam fidem tradidi unam Ecclesiam toto orbe να,,. diffudit. hanc aspicit, hanc diligit, hanc dessendit. Quoli- mis. t se quisque nomine tegat, si huic non sociatur, alienus; si hanc impugnat, inimicus est.

PRAESCRIPTIO V.

postolorum aedicatione Christianos incredibilia .

-- ' i credidisse.

i. CI natura sua, ef viribus hominem nihil imbe MPm Icillius erit, aut vanius. Vnivcrsa vanitas omnis ho 'mo vivens. Onua is homo mendax. Si Deum con- 'Lue i i . sideres, nihil inuenies potentius , ω veracius : quia non Pol iis 1 erit impossibile apud Deum omne verbum. qui omnia His c. quaecumque voluit, secit. ω impossibile ei, mentiri m. Deum: Est autem Deus verax, omnis autem homo mendax . Potentia Dei, meritas fundumenta sunt fidei Chriasiis .e: quaecumque credenda proponit, certa sunt, in f m; sicet ratio non capiat humana , quamlumuis stulta , infirma, Heb is i. paradoxa, . incredibilia videantur. Est fides sperandarum.1hsili. substantia rerum, argumentum non apparentium.' Argu--εια mentum,id est, certitudo rerum, quae non apparent; & si

quis de eis dubitet probatio, sicut adhuc futura probatur resurrectio: quoniam ita credidere Prophetae, & Apostoli, Aust. h. & ceteri sancti. ItaqN haec est laus fidei, si, quod creditur, 'μ μ ὲ non videtur: cum, quod seu imbecisius non cupit cogitationis humanae, id nobis certo persea eat ratio virtutis Diuinae. Σ. Non est dae rebus Di is humano sensu loquendum: sed, ni mi Coc io. mo ς te Paulgo, in captiuitatem redigentes omnem intelle ctum, visapientes simus , necessu stulti fiamus. Taradoxou G .3- docet e ostioli: Nemo se seducat; si quis videtur in aervos sapi ias esse in hoc saeculo, stultus fiat,ut sit sapiens. Sa-IM ..iο. pientia enim huius mundi stultitia est apud Deum. Nonne i

59쪽

is p RAEsCRIPTro V. Dei sapientia non cognouit mundus per sapientiam Deum placuit Deo per stultitiana praedicationis salvos facere credentes . Quoniam & Iudaei signa petunt,& Graeci sapictiam , quaerunt: nos autem praedicamus Christum crucifixum, Iud cis quidem scandalum, Gentibus autem stultitiam , ipsis autem vocatis Iudetis atque Graecis,Christum Dei virtutem,& Dei sapientiam: quia quod stultum est Dei,sapientius est Mia. hominibus. Omnis itaque infidelitas stultitia est: quia im- '. persecti sensus sui usa sapientia, dum omnia infirmitatis suae opinione moderatur, putat cffici posse,quod non sapit. 1 α Causa cnim infidelitatis de sententia cist infirmitatis . dum gestum esse quis on putat,quod geri non posse definiat.

nis muti se Uus loquitur in Evangelis. Facilius est camelum per Maiis i, foramen acus transire, quam diuitem intrare in regnum λ'

caelorum. Auditis autem his discipuli mirabantur valde, dicentcs; Quis ergo poterit saluus esse ζ Aspiciens autem

Iesus dixit ill iis, Apud homines hoc impossi Dileesst: apud

Deum autem omnia possibilia sunt. Sine modo virtutem Dei, cpotestarem oportet metiri: cum naturae Dominum non Hilar. d. intra naturales leges cohibeamus; cum hoc solum de Deoi F 'bene credi intelligamus, ad quod de se credendum ipse sibi nobiscuin & testis,& auctor existit. Non debet de Creatore suo opifici ipsius materia decernere, O in diuinis essectibus humi

mentis opinione tractare. Prorsus dandum, Deum aliquid posse, Aug. 4. i. quod nos fateamur inuestigare non posse. In talibus rebus tota ratio facti est potentia facientis.ch isti tis. 4. Paussus Argolus de mysteris incarnationis loquens, licet ncredibile fuerit visum, tamen creaetum esse confirmat. Et ψ manifeste magnum est pietatis sacramcntum, quod mani- : τ- 1 festatum est in carne, iustificatum est in spiritu opparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in mundo, . assumptum est in gloria. Omnium, inquit, piorum sentent i miraudum est mysterium maximae aduersum nos Auinae caritatis,

ipsa Fili Dei incarnatio: quod mani fissum sis per Spiritus sincti aduentum virtutem iustificat m est,quo prius tritiae deputatum fuit. Angelis visium es, gentibus praedicatum, mundus

60쪽

rabiliter ocende in caelumsedeat ad Hxteram Patris. Homo Ane. p 3, de virgine procreatus, & a mortuis in aeternam vitam resus citatus,& super caelos exaltatus, potantius sortasse opus est,

quam mundus. Jm bilia ista plerisique missunt:sed his

iiii. desius promisit,& fecit, ut ab incredulis gentibus incredi-

civi 7 bilia crederentur.

s. aeui suave iugum Christianae pietatis toltant, nihil in sedine tis incredibile, nihil impossibile existimabunt,addo etia nihil

contra na ram: sed quomodo portenta habemus, ira iiD quoque. Anxii. Omnia quippe portenta contra naturam dicimus este, sed ς non sunt quomodo enim cst contra naturam , quod Dei fit voluntate, cum voluntas tanti utique conditoris, conditae rei cuiusque natura sitZPortentum ergo non fit contra naturam, sed contra quam est nota natura. fc fidei Aoctrina non

contra naturam ut rationem, sed contra quam natura, miratio es Tertuli. de nota. Vt carnis restituta I negetur, de una omnium Philosophorum schola sumi ur,quam Atheniensis a Pausio cum aud se A ir is sent, irridebant dicentes Nouorum daemoniorum videtur annunciatorcsse: quia Icsum,& resurrectioncm an nunci bat eis. Non credebant tunc, quod nunc totus mum us credit,

Aug. ii. se istum resurrexisse, ω m caelos Ucenisse. Ecce iam credidit c stiundus sublatum terrenum Christi corpus in caelum: re seriectionem carnis, &ascensionem in supernas sedes, paucissimis remanentibus atque stupentibus doctis vel indo- ius, iam crediderunt d ni & indocti. Si rem credibilem crediderunt: videant,quam sint stolidi,qui non credunt. Si autem res incredibilis credita est , etiam hoc utique incredibile est, sic creditum esse, quod incredibile est. Haec igitur duo incredibilia, resurrectionem scilicet nostri corporis in aeternum, & rem tam incredibilem mundum esse crediturum , idem Dominus, antequam vel horum unum fieret, ambo sutura esse praedixit. Vnum duorum incredibilium iam factium esse videmus,ut,quod erat incredibile, crederet mundus : cur id quod reliquum est, desperatur, ut etiam

hoc, quod incredibile credidit mundus, sicut iam venit, D a. quod

Civitis.