장음표시 사용
131쪽
sem, singuli a jure suo recedere, idque in unum, vel in certas pedisonas, transferre possint. sf16. Atque hoe est fundamentum, quo jus seras venandi, aucupia , plicationes, metallisedinae , thesauri, . & similia Primcipibus, aut Proceribus hodierno gentium usu vindicantur, qua de re dixi in pari. I. Diess. lib. 4.
I7. Ex his clarum est, quae res extra territorium cujusque populi vacua sunt, eas a nemine quam per occupationem acquiri posse: oocupatas autem ab aliis omnino
neminem rectε sibi vindieare. r
38. Atque haec de rebus communibus occupationem recipientibus ; supersunt res dominii inea Dcujusmodi esse videntur tam adi, quam mare. s I9. Nempe ut distinguantur inquae marinae, & aeris particulae ,δb aere; atque mari Usb. Illas enim occupari, S in dominium redigi posse, nulla dubitatio est.
2o. Sed mare per se totum, vel quod ad praecipuas partes, non recipere dominium. cum esshctu,
ut jus sit Principi, vel populo, .lios prohibere piseari in eo, navi-
igare, aquam haurire, conchas, ct naufragiorum reliquias colligo. re, probatur hisce rationibusi Hi 2I. Prima est, quod in mari cesset ratio, per quam dominia instinctu necessitatis ab hominum
riter ad Uuin sui admittebant, de quod suus cuique labor prodesse deberet. At mare commodissime
23. Aherum- argumentum sit , quod marct propter fluidi atem devastitatem occupari nequeat. res, inquam. non recipit insufionem, ea nec dominii Iure Gemtium capax est, per ι L in priss de acquiri Asy 0 st . Sed mare non recipit pos sessionem , quia possessio est sedium positio , ct rei detentio; at in mari neque sedet unquam Mni, nee ipsum detineri, aut custodiaeoElaceri potest. adi. I. l. 2. gr. de R. Disis aa ,
scandi , balaenas capiendi , . percuncta maria in omnes terras vigandi, & commercia exercendi, a nullo Princie, vel populo, jure
132쪽
iNSTITUTIONIS REIPUBILICAE . sy
tia aliquis cautiones, & similatio-Ilius quam Dominium acquiri pos-nes. set,. idque minus juris continere 27. Prima sit, quod & aer Siputavimus, d. cap. 13. lib. 4. DAmare sub dominium veniant, qua- pr. edit. sed verius est, Im- tenus sunt partes & accessiones perium tribuere omnia, quae dinterrae , quoniam hactenus requi- minium maris principi aut popusta : verae occupationis convinito tribuere queat; Deo ut jureniunt. Pa) l Imperii exteris prohiberi de pist
. 28. Dein II. eonventisne Popu- tio & navigatio possit; aeque aelorum fieri potest, ut quidam ju- introitus in terras alienigenis, ab re & usu certi maris cedant, ali, eo qui imperat civitati, interdicique liberam ejus dominationem potes . ii) nn permittant; quod scilicet univer- 33. Porro ,-m, sunt,
sile jus non mutat. ce quarum proprietas ceni alicui 29. Tertis observandum, fieri populi est; eφquq pacis sunt quandoque, ut diviso maris insibi generis; aut enim in occupatione tuatur s& divisio aliquam sup- l per universitatem substiterunt, ponit caecupationem Inon ad pos, nec a singiuis divisae sunt; ut ex 1essionem stabiliendam , sed oblpostfacto originem habuqrle.. oh curam piratas coercendi, secu. 34- Prioris generis sunt portu ritatem praestandam. ct flumina , lacus plerique , ' de 3o. Denique ratione territoris loca deserta, ae vacua; aut ab alarentis , pars vlaina maris ublinitio ad iustentationem Imperandetur esse sibi Imperibi Emicupis Q vel publicos usu eque- aut populi, qui navigistes ὀ temma tata. il ii pro lubitu gem potesti: tune , o 33. L;- enim custodia illius coerceri ubitur, quicquid ex collatione sin- detur. gulorum , aliove instituto, pro 3 r. Extra caussar nee domi-iprium liberae Reipubl. constitubnium , neque imperium maris, tur; ut est aerarium, b a.-jure cuiquam competere posse , cantia; fiscalla, ct quicqvid pra, praedictis rationibus constat. hh)lterea cujusque in populi mirim ni - 32. Fiat, cum Imperium faci- noscitur. mm
133쪽
36. Ex natura cujusque rei de usu judicandum. quarundam enim
suminum portuumque ; aliarum usus Reipubl. qua tali illisve qui praesent civitati ,' solis I conceditur; ut 'marii, fisci. & domanti, quod dicitur. nn 37. De infulis , quae in sumin,
hus nascuntur, Jure Romano truditur, ut quasi ex Jure Gentium privatis, qui habent proxima praedidia. ' cedant; sed ratio vult, ut publicae , hoc est, ejusdem juris cum siuminibus, quorum sunt Partes, censeantur. Vid. quae di- utavimus pari. I. Digreg. lib. 4.
est, quae pro partibus alvei merito habentur, ideoque ejusdem, ac aliut, juris esse videntur; etsi Hirsus aliter jure Romano; cujus jratio benignitatis magis' civilis 'quam juris universilis esse videtur. De alaeis exsccatis idem esto
39. Ius Romanum , quod dominis alarentibus alaeos adscri-hit , derelictionem Reipublicae praesupponit . quo praeintellecto non potest aliud fieri, quam con-
4o. sed quae per allisionem adjiciuntur, quia non conitat, quanis tum quoque tempore accedat; &quia natura id quod adjicitur. rem facit ejus cui advolvitur; armcessario cedunt ris , quorum proximi sunt agri, ct non Reipublicae. 0r 41. sam de rebus Universis tium nihil praecipui potest adsim mari, siquidem tarpora su edtorum, quod ad res suas, eodem jure, quo singuli cives, utuntur. - 42. Rem nullius vocamur; qua commercio ita sunt exemptae, ut a nemine tu dominium redigi po sint , quales sacrae, stinae reli
43. Romani dixere, quaerite per Pontifices Deo .sunt con- secitatae, nec abludunt recentim res Romani Christiani, is l. 8. I t. de Ret. div. a quibus separantur res piis usibus destinatae, quas alii haud inepte quas sacras appellaretini. t Vu) i . 44. Utraeque. Summae Potestata subjectae sunt , ut leges de illis serantur, quibus inviAatae mane
134쪽
ant, & bene administrentur: δε-
minium autem Verὰ sacrarum nullius est, sed Dei immediate, ut quidem definitio postulat. xx 43. Res quasi sacra, quod ad
dominium sunt Ecclesiae, a quibus S libere administrantur, Sflagitante. utilitatis ratione etiam alienari possunt, multo magis ob necessitatem, Nov. II9. m. NNou. I 2O. cap. 7. yy 46. Caeterum, res vere sacras in statu renovati foederis per Christum esse nullas, cum ratione dicendum ; quia consecratio, per quam character aliquis rebus inprimatur, sine dubio ex genere
cerimoniarum est, quae ut umbrae per adventum corporis evanuerunt. aa 47. Res sanctae, quas Romani
dixere, muri S portae civitatium, nihil praeter superstitionem habent , quo a publicis, aut Universitatium rebus separentur. a 48. Denique, religiosa loca, M. pulchra, praeter memoriam humanae fragilitatis, quam repraesentant. nihil etiam.a privato iure dominii separatum continent; cun& in commercio, I perinde ac aliae res habeantur, nisi quod apud Pontificios caerimoniis quibusdam sepulchra consecrantur. 2 . 49. Reliquae res , singulo msunt patrimoniales. 3 i , . So. Plenior autem huiusmodi rerum expositio, ex Iuris Privati commentariis petenda , remittiatur ad lib. 4. Digress cap. 4.
135쪽
Ostquam de Ivire Imperantium & eorum qui se dissi sunt, eg, mus, superest, ut de
aTRANDA, persequamur. a amon adminis lis duplex , aut enim spectat internam conditutionem civitatis, vel habet respectum ad exteros. Ad il
3. LEx est commine praeceptu msummae potestatis .i honesiati corr. niens, omnesque Imperio sui tos adparendum ob fringens. o . Dieitur Commune praeceptum, quia non de singulorum, sed universis rebus ; non de raro comtingentibus , sed de his quae ut Plurimum eveniunt, condi sciet
ac debet. d s. Quod a Summa Potestate prinficisci debeat. quid inde sit observandum, supra in capite M. de juribus Majestatis, sta. I. est di.
6. Debet etiam esse is a Leti hoc est, non inhonesta, ut nihil quod necessitati morali, & divunis praeceptis adversatur, praecu
- 7. Dein dimim est, quod omnes subdito: obstringat, non cives duntaxat. g 8. Ubicunsuo igitur illa fiam. mae potestatis est mens, ut omnes teneantur. ibi vis legis ; adeo quo Leet est , quacunque forma emittantur; sive ut Mim, seu Rescripta, vel, ut Epistolae, aut Decreta. h)ς. Vinares Lens a Ictis enum
rantur hae ,' imperare , Velare . permittere, punire, I. VII. m de
Io. Imperantur facienda , Umtantur contraria, permittuntur i,
cita : S quidem missis differt h
rolerantia: nam quod permittitur, id iuris habet effectus; toleratur, quod Lex impune saltem transmittit. ίω
136쪽
INSTITUTIONIS REI RUBLICAE ros
11. Ita Lex Mosaica permisit di- ut omnium praeceptorum est, quod vortia, Lex Romana concubina- respectu futuri intelligatur, ad tum ; sed meretricias libidines praeterita non pertineat, nisi casus idem Ius Romanum tolerat, non praeteriti temporis diserte exprinpermittit, ut aliae civitates ebrie- mantur. o
ratem , ingratitudinem, aliaque , IS. Habet Lex suam persecti vitia, quae ubique improbantur,inem statim atque decreta , etsi nusquam puniuntur. Seneca lib. 3. non scribatur , ut xhetrae L3curo de clem. cap. 7. si suere , cuius inter asia 'instituta 12. Nec offenditur hoc casu,tfuit, μη νέμοις ἐγγραφο ne permittendo quidem, Regula non uti se s scriptis, ut tanto Apostoli ad Rom. cap. 3. S. non esse fidelius impressa memoriae. sa facienda mala , ut inde eveniat bo-imus custodirentur. . p num ; nec enim Legisator eo sa- I6. Vim quoque Legis habet cit, aut probat malum, sed per- Consuetudo, sive Ius non scriptum, mittendo regit, ac intra limites quod tacito populi consenm vim coercet. m) obligandi acceptu, I. xxxII. Fiae I 3. Suadere, admonere, non est itiob. , virtus Legis; cum parendi necessi, i 7. Proprie in popularibus In ratem ejusmodi decreta habere noniperiis viget haec species juris, neni possint, quales illae Claudii Caesa-u pe ut sua vi nitatur ; verum inris, ut uberi vinearum proventu H-sMonarchiis, aut Arisocratiis, valetne dolia picarentur; nihil aeque fa- Consuetudo ex tacito' imperam
cere ad vipera morsum, quam taxi tium consensu, sc tamen ut co -
137쪽
MInistri legum sunt . M AGISTRATUS, quorum pridem habuimus definitionem, Secti. II. p. 7. Q . . a. Quibus rebus, in quo jure praeponantur Magistratus. v dy- ferentiis eorum intelligitur. b S. Dividuntur autem primo in Majores & Minores, qui apud Romanos auspiciis discernebantur: hodie secundum plus aut minus momenti, quod lingulorum sun-Etiones habent in Republica. quae res tamen & Romae non minus intererat quam hisce diebus. c 4. Dein ratione ' obecti dividuntur, quod vel in regimine publico , aut in controversiis priva torum judicandis occupentur. d s: Ρor sunt' vel ordinarii Mugistratus, vel extraordinarii. ' e 6. Illi, qui statis temporibus
semper in Republic1 sint; hi non
aliter ,' quam usu aut necessitate stulante constitu tur . quales comete Dictatores, ct Interreges.
s. xi. O Ivi. s. 33. to s--s p i) d. L . Quid si S in civiles aut militares dividere Magistratus aude mus, ut praesecti legionum, S trubuni militum , centurionesque, tam majores quam minores sine
viles , quam militares, cujusmodi apud Romanos omnes sere maj res , eΣceptis Censoribus, & Tribunis plebis r uti & olim Tribuni Militum cum consulari potestate , vel praecipue militares, & tamen
Magistratus erant. h '9. Sunt etiam perpetui vel temporarii Magistratus, inter quos tamen, quod ad jus & potestatem,
exigua, aut nulla differentia est; praestet autem perpetuos an ambulatorios habere 'Magistratus ,
ea Politicorum disputatio; est. 0
' Io. Forte etiam tolerari posset
divisio in Classes & Ecclesia litas ;quatenus summae potestatis aliqui constituuntur Ministri, a quibus partes illius circa Ecclesiae externa
138쪽
1NSTITUTIONIS REI PUBLICAE. Ioe
II. Notanda etiam haec differentia , quod Magistratus alii conjunctim per modum Collegii sunctiones suas exerceant; alii δε- gulares sint personae, quales Romae plerique suerunt. l Ia. Ex qua diversitate oritur
haec insignis discrepantia juris : suod ubi singuli in Magistratuunt, majores magistratus sibi invicem non subordinantur, ut Romae juris fuit notissimi. m . I 3. Sed ubi plures magistratus uno corpore juncti in eadem sunctione sunt, ibi singuli privatorum loco habentur, Ideoque tam ad illud collegium suum , quam apud diversa collegia recte conveniuntur. n
stratus dividunt, quod alii Regis, alii Regni sint. Regis, qui ab Rege constituuntur, S rem Regis aulicam maximo curant: Regni volunt esse Magistratus, qui Reipubl. gubernandae praeficiuntur . sve a Rege sive a populo, eligantur aut confirmentur. Q
st, valere divisionem , quatenus Populo Ius aliquod speciale S sun. damentale quaesitum est, cui adserendo certi Magistratus sint prae
I6. Multo magis in Regno legibus subjecto . ubi summae vis potestatis penes populi Ordines aut Optimates residet. q)I7. Sed in Imperio simpliciter uni vel pluribus delato, negamus hanc obtinere distinctionem, quia summa potestas, cujus ministri sunt Magistratus, ct a qua omnis inferior potestas derivatur, penes solos est Imperantes, ut pridem edocuimus. r I8. Creari Magistratus ab Imperantibus Summis res ipsa loqui- tui, S diximus dudum, utique majores: Nam quo minus inferiores per ministrus creari curet, nihil de jure quidem obstat. Quandoque per Populum creantur,. aut hereditarii sunt, quod tamen non minuit eorum a summa potestate
dependentiam. s)39. Digni an indigni, gratis an pretio, functionibus praeficiantur, politice quidem S interni juris respectu interest multum, sed externa facultate parum aut nihil reseri; in primis si pretio nundinentur ossicia Reipubl. si 2o. Quaeri potest, an intrinsecus cum honestatis ratione convenire possit, quod summae potestates ipsae pretium ossiciis Ma stratuum praescribunt, ut quibus-o dam ' uid. l. o. m s. Σo. n εοd. l sq) d. 3α. 0 Ibid. g 14. 0 IM . I. xo. o ιMd. D uid. s. 31. l l. 36. - iri . s. so, I qq.
139쪽
dam lotis fieri vidimus, ct vide-sbus omnium par sit implendis sed
mus. Si mores adeo sint corrupti, an expediat, honores ita cum
ut sordibus nullo modo privatimstari, politisa quaestio, S legibus abstineri queat; vel in summa relicujusque ReipubL terminanda communis angustia, fieri potest, fueriti
ut nee Civitas peccet, quod sic a3. Spectant quoque ad Polit publico quaestui servire, vel Prin cum hae quaestionest utrum senes.cerum avaritiam eludere satagat. an juvenes ; divites, an paupe-
v res; esse debeant Magistratus; an et r. Sed lex de pecuma prosus plebeii cum nobilibus, advenis fragis , vel Aulicorum in Monar- cum indigenis admittendi. g chia, vel Regentium singulorum 24. Quod ad Magistratus e in Polyarchia , danda exigenda- piendos homines coguntur, id usiam oue, ratione vix ulla, nec qui- mVis habet in Muneribus procem necessitate defendi pytest, prie dictis, quae sine incommodoequanquam ejusmodi Constitutio atque honore continent ReipubL extet Iustiniani intit. administrationem, quam in I noribus. aQ22. Iuris ratio non prohibet, ets. Sed haec 1 Magiptratuum unum civem pluribus Ueiis & ho- officiis, de quibus hoc loco. sisenoribus fungi, modo function, tis aliena sunt. bb
AD hoe reperta est sacra Le-lTe vis abesset, ut bene olim um reverentia , ut nihil Theodoricus Rex apud Cassiodor proprio ageretur impulsu, adeo-Ilib. 4. Van Epist. 4. sa)a. Iline
140쪽
1NSTITUTIONIS REI PUBLICAE. ror
. Hinc summum praeceptum ,scuniarium sibi applicandum expe-ruod per magistratum publice pos- IO. crimi lia , quibus ad put fieri, ne occasio sit majoristblicam animadversionem , hoe tumultus faciendi, I. I76. π. d. est, ad mortem vel erueiatum Reg. corporis, aut exilium, vel mul-
sne certo periculo vel damno ju-l k dex non potest exspeetari. c) II. Horum divisio in priuata ,
dicium , quo ultimum in rebus h. non Universialis: Namque hodie manis malorum evitatur Bellum. de cunctis, uti dieium, crimini. dὶ bus publicae accusationes insti.
ma causa disceptatio, qua si apud I 2. Pleraeque aliae Iudiciorum fruticem, a parte actoris'rei, situlpartitiones, quas habent Icti, hsaienda ratio. e nobis alienae sunt, praeter unam,
de facto pertinet ad Fus Priva traordinaris , sive summaria. m tum, quod totum circa judicia , I 3. Illa, in quibus ordo judseveluti cardinem suum vertitur.s f lciorum solennis, plenaque causae. 7. Sed constitutio ct ordinatio cognitio intervenit. Extraordin judiciorum ad Publicum meri- ria, quibus nec solennia servam to resertur. δ tur, neque exacta cognitio adlibi 8. Forte & criminalia j-cia ,lbetur. n Mibus vigor disciplinae publicae I4. Lacion habent, quoties vavindicatur, recte publici juris di-lpericulum in mora, vel celerit cuntur; quare S hodie publico te opus est, aut res agitur non nomine ser Fisci Procuratoresiperemptorii praejudicii, vel inter duntaxat vindicantur. h paries ita convenit o . s. Civilia sunt, quibus hi quo- IS. Porro ex definitione Iudiarum interest, ad commodum p. cii tiquet, . personas id constituemo a tes