장음표시 사용
271쪽
234 VNIVERsAE MEDICINAErituum , 4 sorti motione hujus organi ab objecto visibili observamus enim si aliis quoque sensoriis valida objecta occurrant, quod pariter somnum excutiant. Ista autem solutione piimi Problematis neque illis comtradicere volumus, qui statuunt palpebra esse conditas, ut perpetuo abstergant corneam, atque sic ejus munditiem conservent. Nam sub ordinata &coordinata non pugnant. Interim possunt hae duae rationes de primatu
concertare, in cujus certaminis consortium venire potest acrita ratio, quod illa oculorum tegumenta contractione conveniente debitam umbram per pilos
ciliis innatos inferant. Vnde cum rem perfecte perspicere volumus, quantum possumus ad pupillam palpebras adducimus, ut connivendo tantum rem melius perspiciamus. Secundum Problema est Quare homini inferior palpebra minor contigerit, quam superiora Existimant aliqui, ne si inferior foret major, quam condita est, gravitate sua saepe subsideret, atque sic oculum non ieetiam relinqueret, pariter intra se plurima excrementa cumularet. Sed haec non metuenda esse aves docent, quibus inferior palpebra major contigit. Et ratio etiam idem facile confirmat. Pone enim paulo stabiliorem palpebram inferiorem esse factam, aut accurate attensam uveae liquet, quod illa incommoda non sint metuenda. An ergo ut
promptior esset etiam inferiorum aspectus ' Nam si inferior palpebra major
homini obtigisset, cilia altius prorecta inferiorum visibiles species exclusissent, nisi vel deorsum homo caput declinaturus fuisset, vel illa palpebra
musculum habuisset, quo aperiri posset profundius. Sed propter illam
palpebrae parvitatem naturain carere potuit isto musculo, & praevenit, ne plerumque contra rectitudinis postulatum cum aliqua incommoditate caput deprimere necessum haberemus. Qui vero putant, suo arbitrio naturam respectu finis hominis melius acturam fuisse u inferiorem palpebram majorem secisset, ut sic perpetuo quasi coelum inspiciant, caveant, ne dum super perpetuo spectant, incidant cum illo Astronomo in puteum. Nam etsi homo a sursum videndo in Graeca lingua nomen sortitum est, id tamen magis pertinet ad perspicaciam intellectus, quam sensus, utpote qui quamdiu hic sumus pro necessitudine & moderamine justo inferioribus frui debet. Alioquin quare non in vertice capitis oculi humani posti essent, tum enim stans aut sedens continuo coelum spectasset. Tertium Problema est Nictatio seu frequens illa apertii clauso oculorum , qualis fit motm palpebrarum ' liqui pure naturalem esse dicunt, quia nobis non volentibus contingit aliqui contra pure voluntarium, quia per musculos celebratur. Atque his accedo. Nam quod forinsecus aliquo oc
272쪽
CONTRACTAE LIBER PRIMus. 23seurrente claudantur, id fit ob vitationem mali imminentis, atque se pariter spontanee. Hoc per consuetudinem tandem iit ita familiare, ut e tiam cum nolumus, non possimus aliter facere. Verum qui diu in contrarium rutuntur, tandem impetrant eam vim, ut prout illis libet, possint oculos apertos detinere. Quartum Problema est Quare natura plerumque ceris tam mensuram eamque satis parvam iliciliorum assigraveriti M. Ne si magis excrescerent, nimia oculorum obumbratione visibilia ab illis averterciat.
Et quid Singulis omo in partibus suam mensuram natura praescripsi, aliis quidem pressius , aliis autem latius. Adeoque ne pili quidem capitis,
aut ungues in manibus in infinitum excrescerent, nisi praescinderentur. Quanquam hoc quoque caute declarandum est,cum advertamus maxime in unguibus nobis naturam amputationem monstrare , dum in pueris ubi longius excreverunt, natura decidunt, dum duriores faeti, ita commode separari non possunt a sola natura. Verum de hoc alibi. s. LXXXVI. Palpebra illa, de quibus hactenus egimus, qua coeunt ad nasum tempora in unoquoque oculo binos angulos constituunt, quo
rum ille, qui ad nasum consistit, major Mobtusior est, at alter, qui ad tempora vergit minor Macutior. In majori angulo consistit caruncula lachry- malu carneum illud taliquantum glandosum corpus tenuibus quibusdam foraminibus pervium , per quae lachrymae expurgantur. Istud corpus implet soramen istud, quod ex eo angulo in ossea oculi orbita in amplitudinem narium dehiscit Officium angulorum Clarissimus Plemptus esse judicat, implere vicem polorum super quibus cardines oculorum circumagantur. Sed meo arbitrio poli imaginarii & cardinoes similes imaginarium tantum obtinent offlatum. Vt taceam cum oculi non solum sursum & deorsum,sed Mad latera, Mundique moveantur, angulos ne polorum officio
imaginario quidem fungi posse, nisi polos separatos a cardinibus suis quis
dicere velit. Itaque meo arbitrio non habent alium usum, quam quod faciant ad debitam conjunctionem palpebrarum. Porro usus Mors cium caruncula lachrymalis satis patet. Nimirum inservit humiditatibus illis excipiendis & modice reframandis, quae a cerebro ad oculos propter irrigati
nem illorum transferuntur; maxime videtur illa carunculae orneae tunica esse praesecta, ut se non ante tempus exaresceret. At in tristitia commodant quoque lachrymarum imbri expurgando, quemadmodum id quotidiana experientia abunde docet. Antequam ab oculorum angulis abeam, id quaerimus an anguli palpebrarum, an palpebra angulorum partes fines Argutatur super hoc quaesito Plemptus,vi reprehendere videtur eos , qui di-G a cunt,
273쪽
236 UNIVERIAE MEDICIN AEcunt, angulos palpebrarum esse partes,in concludit subtilius dici, palpebras angulorum potius elle partes, cum lineae potius angulorum, non anguli linearum partes constitui debeant. Sed facilis est illorum Autorum defensito. Nam avidus non solum sumitur Geometrice Mabstracte, sed P0 celae com rete. Et si a Medicis anguli oculorum dicuntur extremae palpebrarum partes coeuntes, sicut similes loquendi rationes ubique obvia sunt. Imo si argutari libet, etiam ii Geometrice sumatur angulus, falsum est palpebras esse angulorum partes. Quippe etsi lineae determinant
angulum, non tamen intrinsece eum componunt angulus enim est spatium inter duas lineas coeuntes comprehensum. Neque est quod dicat, se dixiste magis palpebras angulorum, quain angulos palpebrarum esse partes. Nam non ens non recipit magis aut minus Verum de his nimium
. a X X V II. Tuibus Oculorum componitur ex glandulis, pinguedine, musculis, tunicu, buviori bin, ac denique vasis Glandula aliqui duaου, aliqui tres oculis asscribunt, tamen sempervi mani reste notatur una satis magna in superiore parte juxta externum angulum, at juxta interiorem angulum nulla vi litur. Ossicium glandularum commune notum est nempe excipiunt humiditates,in postea easdem evacuant in oculis etiam idem obtinent. Quoniam enim illi perpetuo motu exercentur, ne Exarescerent, continuo humectandi fuerunt.
s. LXXXVIII. Pinguedo dehinc uberrime oculo circumfusa est, qua parte latet, atque ea quidem pinguedo crassior est, quam quae sub cute reperitur, attamen nondum sebum esse videtur. Habet pinguedo consimile glandularum officium, quatenus pariter humectat, quidem cum vnctuosum humorem obtineat, valde oculos lubricat. Porro pinguedo quoque moderata sua caliditate temperiem oculorum servat,4 a frigore defendit, quod etiam praestat densitate, crassitie sua. Aristoteles ergo merito 3 I. Probi sect inquirens causam, quare oculi non rigescant, Censet id a pinguedine ista provenire quansuam vehementissimo frigore aliquorum
oculos rigore comprehensos ruisse observatum est Circa nanc oculorum pinguedinem quaeritur . quare tam crassast, non ita moltu, ut illa, qua cuti subjacri' Ne illo frequenti motu oculorum liquefieret 2 quare ρι suedo non etiam anticam oculi partem occupet Ne visui incommodaret.
Nam si pupillam obtegeret visus plane fieri non posset, si juxta, impediret
commodam specierum incidentiam, oculorum necessarium motum, liuo cum liquesceret, varia incommoda afferret.
274쪽
s. LXXXIX. . Musculi oculorum sunt sex , quatuor recti, Quo obliqui. Rectoruna unus superna , unus inferna, unus late tali interiori, unus lateres exteriore parte supra oculum producitur onmes hi originem capiunt in pollica parte orbitae oculi circa foramen, pc quod nervus
opticus in oculum inseritur,4 desinunt in latos, verunta ructa tenues tendines, qui corneae tunicae firmiter conjuncti sub conjunctiva tunica usque ad iridem oculi producuntur. Plurima pinguedine undique obsiti sunt, ipsi non magni, unde cum magna difflavitate tandem inveniuntur, quod etiam verum est de obliquis Obliquorum unus superior est, atque major, Moriginem capit, fere juxta rectum in interiore laterali parte oculi situm, finiturque tendine aliquo exili, qui trochleam pertransiens tandem oblique lateri corneae inseritur. Dicitur autem cochlea cartilago illa trochleae limilis, quae ad majorem oculi angulum paulo sunt glandulam ossi connectitur Alter obliquorum musculorum oculi inferior minor est, tere ex infimavi intima recessus oculi parte producitur ad commissuramoisium maxillarum, Moblique progressus occurrens tendini prioris obliqui non procul ab ipso cornea inseritur. s. c. Oficium istorum inusculorum est oculum ad suum principium
movere,in quidem rectus supernus oculum sursum elevat, infernus aeor-stam ducit, lateralium quisque versus suum latus attrahit, obliqui denique circulariter commovent. Verum quia illi musculi id plene abu,lvere non potuerunt, ideo motus capitis, ac ubi necessum est totius corporis, desectum illum supplet, sicut etiam idem capitis & corporis motus motum culis non competentem in anteriora & posteriora compensat, ut sic oculi undiquaque moveri possint, aut per e, interventu suorum musculorum, aut per accidens, propter capitis corporis motum. Hic occurrit quaerendum I. Quare oculis motru talis undiquaque tributia sua Planissima,
sponsio est, ut objecta visibilia ubicunque sita possent accurate percipere. Nam etsi oculi sere ad haemisphaerium undique perspicere possint, tamen
ea solum distincu&accurate percipiunt, quorum radii directe in oculum reruntur,4 ex conveniente distantia procedunt r. Qui star quod oculi t/m celer ster commoveantur Facit huc musculorum Z oculi rotunditas. Illi movent, haec facit ad facilem motum Spiritum quoque consertim in musculos oculorum pro ratione quantitatis ipsorum deductos non male ouis nominaverit Vrget non nemo illam esse causam generalem,non propriam ct incommunicabilem istius ni tus sed oppido errat. Nam spiritus illi conliderantur ut procedunt ex sua origine, it recipiuntur in oculorum
275쪽
mustulis. Illo modo sunt causa universalis, hoc determinatavi particularis. Et ita se habet res inlamni unctione alia quacunque, quae ope spiria tuum peragitur Male igitur ob hanc sequelam Aristoteles ignorantia: Anatomicae accusatur, Iegum suarum demonstrativarum transgressor culpatur. Et unde probatur, Philosophum demonstratione voluisse uti, ubi docet insitum animalibus spiritum esse causam motus illorum Z Imo ista quoque illatio non valet, in monumentis Aristotelis nihil invenitur scriptum de musculis oculorum. Ergo eos ignoravit. Nam non omnia Philosophus in scripta retulit, quae scivit; neque omnia, qua scripsit, plene Mincorrupte in manus nostras venerunt: quam multa scripsit, quae aut non notamus, aut non percipimus Quare natura instituit, ut utrique oculi simul aequabili ratione ad unum objectum ferantur Vt dit tincta perfecta fiat visio. Quippe observamus, quod si oculos leviter intorqueamus aut inflectamus, res singula geminatae is dili inci e percipiantur. q. A qua causa pendet, quod uterque oculis in idem objectum smu dirigatur 'Iudico id provcnire occasionaliter ab objecto, quatenus illud potentiam visivam movet: essective ab anima per stiritus 9 musculos oculos ad perfectam visionem obtinendem movente. Nam antea notavimus, quod ubi oculi diversa ratione moventur, indistincta visio Sat. Hinc apparet etiam ratio quare incinuiculi non eodem motu semper moveantur Quia nempe non habent finem illius consimilis motionis Itidem hinc solvitura quare in recens natu etiam non=milis oculorum motus semper obserνetur Quia illi non distincte objecta percipiunt. Id autem pariter addendum est, eam facilitatem similiter commovendi oculos consuetudine ita tacilem promptam fieri, ut postea etiam magno nisu nequeamus aliter facere. Vnde porro liquet, ideo etiam pueros motum oculorum congruum non ita prompte servare, quia ei nondum assueverunt. Imo inde solvi potest quaestio an ille motus sit volunt rivi omnino vero, quia non solum per musculos celebratur, sed & poterat fieri aliter, nisi utilitas: perpetua consuetudo taliter eum determinassent. Neu ue obstat quod necessarius sit, quoniam nihil falsiius, quam nullum necessarium esse voluntarium. Et illud quoque falsum est, motum eum simpliciter esse necessariunae. F. XCI. Tunica in oculis reperiuntur stptem, nempe tunica adnata, iu- nominata, cornea, rea aranea, vitrea, ,etiformis. Harum omnium officium est continere & firmare oculum, verum sicut diversae sunt, ita etiam diversmode id faciunt, Hin oculo pectiliaria saepe obeunt munia, ut ex Bigularum declaratione innotescere potest. Tum adnata extima omnium
276쪽
est , universum oculum usque ad iridem ambiens 4 sicut a peri ostio originem capit, ita vicissim oculum cum partibus', quas idem peri ostium tegit, conjungit, unde Ἀρη criva dicitur Maxime vero unit oculum cum ostea orbita partes cum palpebris. Haec tunica ad iridem tantum pertingit, ne visui officeret sua opacitate. Porro forinsecus 4nteriore parte albicat, ut ita album oculi partialiter ab ea derivetur Merito ergo id quaeritur An aliquem 'aem usum rastet album ocul λ Forte Lucritate non alienum est, quod scripsit Doetissimus Keplerus, ideo iridem & pupillam
albo circumdatas else,ut tanto magis elucerent,& qui' posset cognoscere, an oculorum aciem in ipsum dirigeret. Hoc etenim novisse summe utile est. Verum quod addit, consderandum esse, annon ideo albus ea parte oculi globus constitutus sit, ne a luce Solis nimium impetatur, omnino destruatur; merito coarguit Clarissimus Plempius. Sed id quoque considerandum, Minquirendum , nam cognitum non habeo, anno laoculus totas anteriore parte niger esset , umbram novam de se susurus sit, quae occurrens umbrae pilorum in ciliis aliquatenus visionem turbeta Aut an alia ratione distincta visioni illud arbum conseratas. XCII. Tunica innominata oritura tendinibus musculorum amplificatis & longius productis usque ad iridem, unde etiam tendinosa est. De hac quaeriture an vera tunica sit Negant aliqui, neque sorte immerito. Nam si illud probari possit, tendines tam late irotense insertos bulbo oculi tacere ad meliorem motionem ejusdem apparet, quod tunicae pec tiaris structiaram natura ne quidem affectaverit. Et quictim hoc apparebit melius, si quod alii de officio hujus tunicae attulerunt, ostendi queat mi ne- me satisfacere. Ajunt aliqui, quod tunica ista serviat, ut ejus interventu musculorum in corneam fieret commoda insertio. Recte equidem. Sed ob quem sinem alium, quam ut musculi oculi suum officium obire possint melius Alii ajunt, ob externarum injuriarum depulsionem tunicam eam esse constructam, verum ille finis nimis generalis Maccidentarius quoque
est, quem Polliunt etiam tendines tanturn ex oui, utpote pariter membranei. Rursum di icti mi mus Plempius nobis perluadere conatur, fabricatam eam membranam esse, ut melius circa oculum pinguedo concresceret sed
contra ipsum facit, quod, in iis partibus, quas non attingit haec membrana oculus uberi pinguedine perfundatur,4 quod etiam pinguedo oculi eo usque non procedat in oculo, quo quidem tunica haec producitur. Et hoc generale etiam membranarum officium est , quod tendinibus his asscribi poterat, Sc recto jure etiam conjunctivae tunicae tribui. An ergo ad albi
277쪽
hq VNIvERIAE MEDICINAE ad albi oculi constructionem Iiquidfacit Forte aliquantum , sed non multum, cum conjunctiva etiam separata alba appareat. Ergo aliis sententiis
resectis, ut nostrae probabilitatem conciliemus, videamus quomogo tructura hujus tunicae huc conspiret. Itaque quod lata horusia tendinum insertio est , natura instituit, ut oculum rotundum & varie mobilem certius
kfacilius secundum sui loci dii terentiam quique impellere possint , quod
verum elle ex globosorum imotione quilibet advertere potest. Deinde, quod tam longe productaea insertio est, pariter ob certiorem motum l. t. majorem etiam insertionis firmitatem. Denique quod uniantur ob aequabilitatem globi oculi, xsorte etiam ob tendinum firmitatem factuin est. Meliora docenti prompte subscribam. s. X CIII. Tunica cornea crassissima & firmissima omnium est, densa, attamen anteriore parte pellucida, Minteriore parte alba, universuinque oculi elobum ambit. Divelli potest in diversas lamellas, quae sibi invicem impositae sunt. Anterior ejus pars polita & pellucida est, ut fuit notatum , sed pollica impolitior Mopaca plerumque, aliquando tamen etiam pellucidam observavi, utpote cum per totum oculum a Pinguedine Minusculis separatum visibiles species transirent, licet imperrectilis. Ex dispari illa
tunica corneae secundum anteriorem posticam partem constitutione aliqui censuerunt eam ex duplici tunica conitare, atqiae ideo partem ejus perspicuam nominarunt tunicam corneam,le posteriorem inconlpicuam vocitarunt tunicam sese roticam duram. Verum cuin utraeque partes sibi arcte continuentur, nil opus est duas tunicas constituere, licet non
male duplex ejus pars ita diversa observetur. Illud in hac tunica observatione dignum occurrit, quod cum fere undique aequabili rotunditate aut
saltem eo vergente figura gaudeat, tamen antica parte ante pupillami tunda quadam eminentia protuberet, ita ut ab interna parte ibi locorum manifesta deprehendatur cavitas. s. X CIV. Oscium tunica corneae primum est coercereo continere hu-νvores calorum. Nam ea sauciata effluunt, maxime quidem humor aqueus,&aliquantum etiam humor vitreus, ct si hic majorem consistentiam minorem Juiditatem habet. Alterum ejus onfici uin est , Ruram bulbi oculi rotundam aut ad rotundam propinque accedentem formare. Ideo tam crassa facta est , ut melius consistentia sita figuram suam retineret Tertium off-citim ejusdem est: admittere rerum vitibilium steries easque ad perpendiculum refringere. Ideo anteriore parte perspicua condita est, attamen densior obret actionem Midium vero ominens illa corneae portio facit, ut plures
278쪽
CONTR ACTAE LIBER' PRiuus. 2ψIundique species ad oculum allabi possent, ob quam causam etiam rotunda facta est. Atque propterea totus quoque oculus rotundus factus est, ut eo melius, quantum ueri posset , plura una vice simul cerni possent. Denique retractio in tunica cornea utilis est, ut in pupillam interiorem minorem plerique radii in corneae extuberantem S pellucidam partem incidentes deduci possent. s. XCV. Tunica urea intra tunicam corneam est, atque eidem postica parte continuatur, donec anteriorem ejus partem extuberantem attingit. Ibi enim directo progressu circulari alit parabolico procedit, relicto foramine ad mecum fere regreditur, ut sicantica parte duplicata, sed posteriori simplex appareat. Foris haec tunica aequalis, intus autem aliquantum aspera est. Pariter foris valde nigraeli, atra omnino, insiciente etiam manus humore perfusa, at postica parte, ubi retin; subjicitur, intrinsecus albedine aliquatenus ad c ceruleum colorem tondente imbuta est,
vicissim vero ubi sub pupilla regreditur, atra quoque est,ted nullo inficiente colore, sicut etiam se habet, ubi exterius corneam respicit In hac tunica illud primo observandum est, quod ubi pellucida parti tunicae corneae subjicitur, non sit plana, sicut quibusdem videtur, sed convexe continuetur , interim si forinsecus per corneam inspiciatur, talis appareat, ob pupillam cilcorneain clevatam Deinde, quod in medio illius partis, quae pellucidae parti corneae subjacet, foramen rotundum inveniatur, quod pupilla vocitatur. Atque haec pupilla pro vario lucis appulsu dilatatur & constringitur Tertio notandum est, quod circa pupillam in superiore partem
veae, quas halo circumjectus sit coloratus circulus , quem coronam ciriadem vocant Coronam vocitant, quia undique pupillam ambit at iridom, quia in eo quas tres circuli diversicolores apparent. Quarto in eadem tunica illud negligendum non est, quod dum ea recurrit,ex se aut in se proserat tenuia ac quasi capillaria stamina, pilis quae ciliis innascuntur non dissi milia, unde ciliares processus ciliare ligamentum quidam appellant , atque
haec flamenta tandem retinae tunicae affiguntur. . X C VJ Circa hanc tunicam aliqua occurrunt quaerita, antequam
de officio eiusdem agere possimus. Principio id qiueritur, An tunicaureas una vel duplex tunici Quidam eam duplicem esse ajunt,4 quidem anteriorem partem duplicatam uveam, at posticam choroidem appellant, argumentum asserti ex dispari consistentia suinpserunt. Sed vero quia ubique sibi continui fere similisca tunica est, 'uia etiam diversa cons- sientiae ratio maxime ex duplicatione ejus proficiscitur, probabile maeis
279쪽
cst, eam pro una tunica habere 2 quaeritur I defiat, quod avea nigrisante colore soru manus inficiat, vi interim ubi reflectitur non item quia ibi unctuoso nigri cante humore delinitur. Vnde ille generetur , an excrementum sit, an vero a nativitate ita constitutus, vix quicquam certi licolasserere. 3. Quartitur: Vnde oriatur urea tunica Docent plerique Anatomici tunicam liveam a pia matre, at corneam a dura matre cerebrum
ambiente ter nervum opticum ad oculum deducta oriri. Sed id pari, si non majori probabilitate negari potest. Nam licet non negare velim continuas elle istas membranas , tamen non omnia quae continuantur sibi originem praebent. Sin autem aliqua quae continuantur sibi originem non praebent, certe id valde probabile est de his tunicis, cum tam dissimilem consulentiam,vi qualitatum habitudinem a meningibus nacta sint. Proinde ex seminali materia, sicut de aliis multis enunciamus, has tunicas primo oriri judico probabile esse. q. quaeritur q-dciliare ligamentum it Aliqui venas, aliqui vero tuuicam esse dixerunt, sed utrosque sensus acci ratus refellit Aliqui ergo ligamentum & nexum esse voluerunt, sed cogitandum relinquo, annon sicut illud corpus rectis fibris constare videtur, ita quoque revera constet, xsibrarum ossicium impleat, de quo circa olficium livea quaedam sunt proponenda. s. X C VII. Qu9d ergo officium uveae attinet, illud non uni rinc in specie videtur constitui posse. Initio quidem aliqua tenvi videtur coercere humores oculorum, sed non multum ob tenuitatem xfragilitatem suam, neque etiam primo ideo condita videtur. Deinde obscuritate sua atri duplicitate umbram videtur facere ocula, atques externum lumen arcere, ob meliorem specierum sibilium expressionem. Atque id officium subit solum ab anteriore parte Iino iudico propter eam uveae nigredinem pupillam stram apparere, quanquam non olitarie, cum etiam profunditas oculi subiecta umbram faciens illam apparentiam causetur. Etiam interiore parte paulo asperior facta est, ne si polita rei aliquatenus reflexa acrystallino species in ea repraesentarentur, iisionem turbarent. Porro inserpit admissioni specierum sibilium in oculum , quatenus pupillam efformat, atque ut earum convenientior es et propagatio, ciliare ligamentum constituit, quo possit
pupilla dilatari4 constringi , nisi id ipsi virtuti uveae tunicae asscribere placeat, quemadmodum ab aliquibus factum est. Denique etiam in urea postica parte videntur exprimio sigi rerum vi bilium species, de quo mox in quaestionibust agemus. Atque iudicant etiam accuratioris Plutosophia asiectae per ciliare illud ligamentum a postica parte adduci retinam veliveam pro
persectiore illarum expressione. g. IDC.
280쪽
CONTRACTAE LIBER PRIMus. ques. II C. Vt quae adhuc obscura hic occurrunt, paulo clarius enodari possemus, adhuc sequentia Problemata subiicimus. Primum est. Qua pupill figura ad visionem commodissima fit ' Rotunda, qualis homini perfecti Dsimo animali competit, atque id non solum ob ipsius figurae inplicem perfectionem, sed etiam quia per talem plurium obiectorum species
perfectius in oculos deduci possunt. Secundum est Quare pupille dilatatiso constricti tributa ita Vt pro necessitate uberius unic admittere Marcere possit, unde ad maius lumen colorem album contrahitur, at ad minus lumen colorem nigrum dilatatur. Imo etiam ut variare possit radiorum post pupillam concursum pro persectiore repraesentatione pio requisito distantiae obiecti, unde pariter ad vicina contrahitur Mad distantia dilatatur. Tertium est A qua cause pendeat pupilla dilatatios constrilli 'Plerique Medici a spiritus copia eum motum deducunt aliqui tamen etiam alumine externo eum motum derivant. Ego censeo, negari non posse quod pro vario luminis appulsu varie illa contractiovi dilatatiσttit, uiri illud unicuique promptum sit experiri. Attamen admittendum non puto, lucis eum appulsum esse veram causam proximam &impulsivam istius ino tus, sed tantum occasionalem, impulsivam Quippe externa tantum causa eli atque obiectiva. Proinde interna quaerenda restat, 'uin principalis sit anima, instrumentalis prima Doriginaria spiritus, ac instrumentalis secunda uvea non videtur mihi dubitandum. Nam ad consimilem modum omnes motus in aliis partibus observatos explicamus. Vnde liquet, istam opinionein diversam non ita valde esse oppositam, si debite unaquaeque explicetur. Et quomodo lumen occurrens ad dilatationem vel contra Dionem faciat, satis videor exposuisse, quomodo vero eadem aspiritu pendeat, verbo conabor etiam declarare. Itaque initio arbitror non pendere dilatationem a novo copiosiore spirituum affluxu, aut contractione a recursu spirituum. Nam causam talis affluxus vel refluxus invenire non possum,4 tale quid concipere non necessum est, cuin anima, si sufficientem copiam spirituum in parte habeat, possit pro necessitate in tum eum secundum certam rationem augere vel minuere, sicut in aliarum partium motibus tum naturalibus tum animalibus fieri observamus. Quintamen aliquando etiam copiosius spiritus affluant, non ausim simpliciter negare, cum advertamus saepe uno oculo clauso vel laeso alterum persectius videre, Metiam observemus, uno oculo clauso alteram pupillam
magis dilatari. Neque prorsus insolubilia sunt, quae in contrarium a quibusdam adducuntur. Quartam Problema est An tam dilasio, quam contra-