Pauli apostoli Epistolae. Ad Romanos Ad Corinthios ... Epistolae Catholicae. ... Apocalypsis beati Ioannis

111쪽

hominum peccata manifesta sunt, praecedentia ad iudiciumquosdam autem M subsequuntur. Similiter 8c fa cta bona manifesta stat:& quae aliter se habent abscon . t di non possum. CAPUT. VI.A Vicunq; sunt sub iugo serui, dominos suos om

ni honore dignos arbitrentur: ne nomen domi

ni & doctrina blasphemetur. Qui autem fideles

habent dominos, non contemnant, quia fratres sunt,

sed magis semian quia fideles sunt, se dilectitqui beneficii pathicipes sunt.Haec doce dc exhortare. Si quis ali ter docet, ae non acquiescit sanis sermoibus domini nostri Iesu Christi, 5c ei quae secundum pietatem est, do B ctrinae: superbus, nihil sciens, sed languens circa quae, stiones&pugnas verborum, ex quibus oriuntur in uidit, contentiones. blasphemiae, suspiciones, ma lae , coiissictationes hominum mente corruptorum 6c Iob i d. qui veritate priuati sunt, existimantium quaelium eta Eecise pietatem.Est autem quaestus magnus:pietas: cum sufficientia. ihil enim intulimus in hunc mctidum: haud dubium quia nec auscire quid possumus.Hahentes au tem alimenta 6c quibus legamur: his contenti sumus. Nam si qui volunt diuites fieri: incidunt in tentatio nem 5c in laqueum diaboli,& desideria multa inutilia,c dc noctua quae mergunt homines in interitum M per ditionem . Radix enim omnium malorum eli cupidi tas. quam quideCappetenses es uenant a fide. k in Z lenierunt se doloribus mulitis. Tu autem S homo dei haec fuge: sectare vero iustitiam, pietatem, fidem chari

tatem, patientiam mansuetudinem. Certa bonum cer tamen fidei apprehende vitam aetemam, in quam v catus es 5c consessus bonam consessionem coram mulististestibus. Praecipio tibi colam deo qui vivificat om nia.& Christo Iesu qui testimonium reddidit sub diu tio Pilato bonam consessionem: ut serues mandatum

112쪽

sine macula, irreprehensibile usq; in aduentum dominit . b5c nostri Iesu Christi, quem suis temporibus ostendet beaisae. tus 5c solus potens, rex regum & dominus dominan Ioan. tiunuqui solus habet immortalitatem, re lucem inhabii .c. tat inaccessibilem, quem nullus hominum vidit, sedi. Ioan . nec videre potest, cui honor dc imperium sempiternui .b. Amen. uitibus huius seculi praecipe non sublime sa. percinem sperare in incerto diuitiarum, sed in deo vi uo qui praestat nobis omnia abunde ad fluendum bone agere, diuites fieri in bonis operibus facile tribuere ' communicars, thesaurizare sibi sundametatum bonum, in futurum, ut apprehendant veram vitam. O Timo thee, depositum custodudeu itans prophanas vocum nouitate & oppositiones salsi nominis scietiae, quam quidam promittente'circa fidem exciderunt.Gratia te. cum. Amen.

ARGUMENTUM IN EPISTO

tam Pauli secundam ad Timotheum.

JTem Timotheo scribit de exhortatione martyrib& de omni regula veritati* ta quid futurum sit temporibus nouissimis, ta de sua passione:scribens e burbe Roma.

113쪽

EPISTOLA PAULI AD TIM Cu

theum secunda. CA P V T. I.

A V L V S apostolus Iesu Chri

sti per voluntatem dei, seciandupromissione vitae quae e in Christo Iesu . Timotheo charissimo filio, gratia 6c misericordia, repax a deo patre nolim,& Chri sto Iesu domino nostro. Gratias . ago deo meo, cuisemio a proge B nitoribus meis in cOscientia pura, si sine intermissione habea tui memoria in orationibus meis, nocte ac die lsideranste videre, memor lachrima tuaF, ut gaudio implear, recordationc accipies eius fidei q est in te no ficta: q dc habitauit piamu i auia tua Loide, dc matrema Eunice:certus sum aut v H I te. Propter qua causam admoneo te, ut resuscites gram dei q est in te per imposio oc tione manuuineaF.N6.n.dedit nobis deus spintuli 'st '''moris:sed virtutis dc dilectiois 6c sobrietatis.Noli iram ' 'erubescere testimonita dia i tari nem me vinctum eius:sed collabora evagelio scam virtute dei, a nos liberauit revocavit vocatioeaea:no sic opa uia, sed stam pmsi Tit 3 btu suum S gram 8 data est nobis in XV Iesu an tepora secularia.Manifestata e aut nunc p illuminatione salm uatoris iari Iesu Ui,a destnixit qide morte. illumina M uit aut intadcincorruptionc pe gestu:in quo positus sum ego pdicator & apostolus 6c magister gentiu . Tim,

qua causam et haec pationsed no coniundor. io.li.cincredidi:& certus sum ga potens e depositu meti serua re in illu die.Forma habe sano verbo'.q a me audiasti in fide M in dilectione in Xpo Iesu. Boiui depositu stodi p spiritu stm, si habitat in nobi . U.n.hoc, qdauersi sunt a me omnes qui in Asia sunt: ex quibus est

114쪽

Phygelus& Hermogenes. Det misericordia dominus . Onesiphori domui:quia saepe me refrigera uisita cathenam meam non erubuit.sea cum Roniam venisset:so

licjte me quaesiiij H inuenit. Det illi dominus inueni re misericordiam a deo in illa die, Et quanta Ephesi mi injltrauit mihi:tu melius nolli.

CAPUT. II TV ergo fili mi , confortare in gratia quae est in A

Christo Iesu: & quae audisti a me per multos te stes , haec commenda fidelibus hominibus, qui idonei erunt M alios docere.Labora sicut bonus miles Christi Iesu. emo militatis deo, implicat se negotiis seculari . ,hus, ut ei placeat cui se probauit. Nam dc qui certat in agone, non coronabitur, nisi legitime certauerit, Labo rantem agricolam oportet primum de fructibus accipere:intellige quae dico. dabit enim tibi dominus in om nibus intellectum, Memor cito dominum lesum Christum relinexisse a mortuis ex semine David, seundum euangelium meum, in quo laboro v scp ad vincula, qua Asi male operans: sed verbum dei no est alligatum. Ideo omnia iustineo propter electos, ut & ipsi salutem consequantur,quae est in Christo Iesu,cum gloria coelesti .Fi

deliis sermo.Nam si commortui sumus,& conuiuemus. si sustinebimus:& conregnabimus.si negauerimus:& ille negabit nos.si non credimus:ille fidelis permanet, ne orare seipsum non potest. Haec commone: tellificans coram domino. Noli contendere verbis. ad nihil enim utile estinisi ad subuer onem audientium, Solicite ait tem cura. teipsum probabilem exhibere deo operariuinconfusibilem, recte tractantem verbum veritatis.Pro . phana autem dc vaniloquja deuita. multum enim pro ficiunti ad impietatem:& sermo eorum ut cancer serpit ex quibus est Hyipenaeus es Philetus: si a veritate ex ciderunt. dicctes resurrectionem esse iam sacra, M s u

uerterunt

115쪽

' . veneruiat quorundam fidem. Sed firmum fundamentudet stat,habes signaculum hoc.Cognouit dominus qui

sunt sui.Et discedat ab iniquitate omnis *asi inuocat nomen domini.Ι n magna autem domo, non solum sunt uasa aurea et argentea, sed et lignea,et fictilia:et quaedaquidem in honorem,quaedam autem in contumeliam.

Si quis ergo emundauerit se ab istis:erit uas in honore, D sanctificatum et utile domin ad omne opus honupa ratum.Iuuenilia autem desideria suge, sectare uero iustitiam,fidem, spe et charitatem,et pacem cum iis qui in i .Tim. uocant dominum de corde puro. Stultas autem et sine laedisciplina qiuestiones deuita:sciens quiagenerant lites. Titi3a Senium autem domini non oportet litigate:sed malaetum esse ad omnes,docibilem:patietem: cum modestia corripientem eos qui resistunt ueritatime quando deus det illis poenitentiam ad cognoscendam ueritatem, et resipiscant a diaboli laqueis:a quo captiui tenentur ad ipsius uoluntatem. CAP. III.

Θ A Looc autem scito: i in nouissimis diebus instabul 1 tempora periculosa:et erunt homines seipsos ama utes:cupidi:elati:superbi, blasphemi: parentibus no obe 3'' idientes, ingrati:scelesti:sine affectioe:sine pace:ctimiiuia u λα- , tores, incontinentes:immites, sine benignitate:proditores:protenti:tumidi:et uoluptatum amatores magis qua. dei:habentes speciem quidem pietatis, uirtutem autem in eius abnegantes. Et hos deuita.ex his enim sunt qui pei netrant domos,& captivas ducunt mulierculas onera ras peccatis quae ducuntur variis desideriis: semper diat scente dc nunq ad scientiam veritatis menientes.Quea admodum autem Iamnes 5c Mabres restiterunt Moy ἡ si:ita δε hi resistunt veritati homines corrupti mente, re

t probi circa fidem, sed ultra non proficient, iiisieientia

116쪽

ne propositum,fidem, longanimitatem dilectionem patientiam, persecutiones, passiones,qualia mihi facta sunt Antiochiae, Iconii, Lilius, quales persecutiones si stinui, ex omnibus eripuit me dominus. Et omnes u Dpie volunt vivere in Christo Iesu:persecutionem patientur.Mali autem homines ta seductores proficient in peius:errantes,& in errorem mittentes. Tu vero permane

in iis quae didicisti.& credita sunt tibi: sciens a quo di diceris, ta quod ab infantia sacias literas nosti, quae te possunt instruere ad salutem, per fidem quae est in Chri .Pe. .d sto Iesu. nis scriptura diuinitus insipirata, utilis est. - ad docendum, ad arguendum, ad corripiendum,ad erudiendum in iustitia, ut perfectus sit homo dei ad omne opus bonum instructus.

CAPUT. IIII. TEstificor coram deo &Iesu Christo qui iudicatum Arus est vivos 5c mortuos per aduentum ipsius, Ategnum eius:pntdica verbum:insta opportune, impor tune,argue, secra, increpa in omni patientia dc doctrina.Erit enim tempus cum sanam doctrinam non sustianetat, sed ad sua desideria coacemabunt sibi magistros prurientes auribus, M a veritate quidem auditum auer Hient, ad fabulas autem conuertentur.Tu vero vigila,in omnibus labora,opus fac evagelista ministerium tuum imple. brius esto. Ego enim iam delibor, dc tempus resolutionis meat instat.Bonum certamen certaui, cur sum γonstim iii,fidem seruaui. In reliquo reposita est

mihi corona iustitiae,quam reddet mihi dominus in il. la die, iustus iudex, no solum autem mihi, sed ec iis qui d iligunt aduentum eius.Festina ad me venire cito.Dein CCH d mas enim me reliquit, diligens, hoc seculum, dc abiit Thessalonicam, Creseus in Galathiam. Titius in Datamatiam.Lucas, est mecum solus.Marcum assume, M adduc tecum,est enim mihi utilis in mynisterio. Tychicu

117쪽

AD TIMOTH. σs

autem misi Ephesum, Penulam quam reliqui voade apud Carpum, veniens affer tecum M libros, maxime autem membranas.Alexander aeratius multa mala mi 9 hi ostendit reddet illi dominus secundum opera eius: quem dc tu deuita, valde enim restitit verbis nostris. Inptima mea defensoe nemo mihi affuit, sed omnes me dereliquerunt, non illis imputetur. Dominus autem mi D hi astitit,& cosortauit me, ut per me pracdicatio impleatur:& audiant omnes getes,& liberatus sum de ore leonis.Liberauit me dominus ab omni opere malo, M saluum faciet in regnum suum coeleste, cui gloria iniec la seculorum.Ameu. Saluta Priscillam& Aquilam econesiph ori domum.Erata, remansit Corinthi. v Sup. Phimum autem reliqui infirmum Mileti. Festina ante Hyeme venire.Salutant te Eubulus re Pudens &Li . , nus & Claudia dc fratres omnes, Dominus Iesus Ch sius cum spjutu tuo.Gratia vobiscum. Amen.

i ARGUMENTUM IN EPI. stolam Pauli ad Titum.

Tlium commonefacit Minstruit de constitutione pretesbyteri:& de spirituali conuersatione, R haereticis vitandis,qui in traditionibus Iudaicis credunt, scribens ei a Nicodoli.

118쪽

Titum. CAPUT. I. AVLVS Seruus delam Astolus autem Iesu Chrilli se cudum fidem electorum dei 5c agnitionem veritatis, quae secundu pietatem est in spem

vitae aeternae: quam promisit qui non mentitur deus ante tempora secularia:manifesta uitaute temporibus suis ver

hum suum in praedicatione quae credita est mihi secun dum praeceptum saluatoris nostri dei. Tito dilecto filio secundum comunem fidem gratia A pax a deo patreae DChristo Iesu saluatore nostro.Huiusrei gratia reliqui teraim. Cretae:ut ea quae desunt corrigas, M constituas per ciui tales praesbyteros sicut es ego disposui tibi.Si quis sine crimine est, unius uxoris vir filios habes fideles, non in accusatione luxuriae,aut non subditos. Oportet enim mim sine crimine esse:sicut dei dispensatore:nonm:non iracundummon vinolentumon percus

' 'soremmon turpis lucri cupidum sed hospitalem: beni Enum:prudentem:lobrium:iussum:lanctum: continen temiamplectentem eum Qui secundum doctrinam estitidelem sermonem, ut potens sit exhortari doctrina sa fa, R eos scontradicunt arguere.Sunt enim multi etiainobedientes, vaniloqui seductores, maxime qui de - . circuncisione sunt. quos oportet redargui, qui uniuersas

ινς domos subuertunt, docentes quae non oportet, turpis nidra . Iucri gratia. xit quidam ex illis proprius ipsorum pro pheta retenses semper mendaces, malae bestia vetres pigri. stimonium hoc verum eli Quam ob causam in Hcrepa illos dure, ut sani sint in tae,non attendentes Iu

119쪽

daicis fabulis,ae nudatis hominum aduersantium se a veritate. nia munda mundis:coinquinatis autem dc Ros. infidelibus nihil est mundum: sed inquinatae sunt eoru i .ddc mens dc conscientia. fitentur se nosse deum: factis autem negant,cum sint abominati & increduli, dc ad omne opus bonum reprobi. C A P. II.

TV autem loquete quae decent sanam doctrinam.

Senes, ut sobrii sint, pudici, prudentes, sani in fiudacim dilectione, in patientia. Anus similiter in habitu

sancto, non criminatrices, non multo vino seruietes:bene docentes:vt prudentiam doceant.Adolescctulas, ut 'viros suos amensifilios suos dilizant, prudentes, caltas, sobrias, domus curam habenses, benianas, subri mec

B ris suis, ut non blaspheme ur verbum dei. Iuvene similiter nortare, ut sobrii sint. In omnibus teipsum praebe exemplum bonorum operum, in doctrura, in integrita te, in grauitate, verbum sanum:irreprehesibile: ut is qui ex aduerso est vereatur, nihil habens malum dicere de nobis. tuos dominiis suis subditos esse, in omnibus - . C placentes, non contradicentes, non fraudantes, sed in omnibus fidem bonam ostendentes, doctrinam saluato E ' ris nostri dei ornent in omnibus. Apparuit enim gratia odei saluatoris noliri omnibus hominibus, erudiens iam,' ut abnegantes impietatem dc siecularia desideria, sobriere iuste.& pie vivamus in hoc secul expectantes beata spem dc aduentum gloriae magni dei oc saluatoris no D stri Iesu Christi,qui dedit semetipsum P nobis r ut nos redimeret ab omni iniquitate:& munda et sibi populuacceptabilem, sectatorem bonorum opem. Haec loque re dc exhortare:& argue cum omni imperio. Nemo te contemnat. CAP. III.

AUmone illos pncipibus& potestatibus subditos

esse dicto obeatae,ad omne opus bonum paratos

esse, nemine blasphemare, non litigiolbselle sed mode

120쪽

nos: omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes. - homines.Eramus enim aliquando dc nos insipientes,iq

creduli, errantes, servientes desideriis 8c voluptatibusa variis, in malitiata inuidia agentes, odibiles, odientes inuicemcum autem benignitas & humanitas appam it saluatoris nostri dei, non ex operibus iustitiae quae se cimus nos, sed secundum suam misericordiam saluos nos necit per lauacrum regenerationis dc renouationis spiritus sancti quem effudit in nos abunde per Iesum ustum saluatorem nostrum, ut iustificati gratia ipsius haeredes sumus secundum spem vitae aeternae. Fidelis csermo ei Et de his volo te confirmare:vt curent b onis rasai. operibus praeesse qui crediit deo.Haec sunt bona es uti t.b lia hominibus.Stultas autem quaestiones,ia genealogi talari as,8c contentiones:& pugnas legis deuita, sunt enim m utiles dc vanae. reticum hominem post unam 5 se cundam correptionem deuita: sciens quia subuetius est

qui eiusmodi est,ta relinquit cum sit proprio iudicio co cidemnatus.Cum misero ad te Arteman, aut Tichvcum:

. sestina ad me venire Ni opolim ibi enim statui hyemare. Zenam legi erimm 8c Apollo solicite praemitte, ut nihil illis delit. stant autem & nostri, bonis operibus

praeesse ad usus necessarios:ut non sint infructuosi. Sa lutant te:qui mecu sunt omnes.Saluta eos qui nos amat in fide.Gratia dei cum omnibus vobis. Amen.