Hieronymi Pantzschmanni ... Quaestionum practicarum liber primus secundus 1

71쪽

nostrum recte inseratur. Potant enim haec simul stare, ut conductor damni restaurationem faciat, nihilomi nus mercedis remissionem si quam causam releuantem habeat petat. Minus quoqtie secunda argumentatio eam sen tentiam probat,deducta a similitudine contractus emtionis uocationis, quod ijsdem regulis comprehendantur. Nam inter hos contractus maximum est discrimen ,atque in quam plurimis differunt, Pro t tradit Bari in d. a. Porc. Ias ingerectum. in his emi. svenae. Et nos quinque ostendimus in aest Fq. maxime differre, quoad casum fortuitum, emtionem & vcnditionem, locationem, conductionem. Neque etiam facit, quod denunciatio, facienda sit ab emtore,cui mota est lis super re vendita. Nam poterit emtor, etsi denunciationem omiserit, nihilominus actione de euictione experiri, si probet iure a se rem euictam fuisti, Nullumque venditori ius competijTe quo ei rem vendere licuerit, per . emtorem. de action.emi ubi Fulgos. Alber data. Angei. Et in L si cum quaestio. de uictum Bart. Ange se retiavi in At qui natura. s. aut absente. de nego. st Matth A ict. Deci s. m.

Vbi addi text.in L sisendideris. 9Lnon tamen. De euictis. qui tradiderunt, secuta evictione, sine aliquo iudicio locum c actioni ex emto, licet non sit locus stipulationi ad duplum, cum auctoritatibus ibi per cum adductis. Et communem esse testatur Diric. r.r, aequas. 7. nu. σib. I.variar. resolui Qm etiam plures ibi in hanc rem citat. Et Molin. in Moco testatur, secundum hanc sententiam pronunciari.

72쪽

dum est,quando conductori nulla lis iudicialis uerit mesta, sed saltem in usu rei, vela fortuna, vel alio modo impeditus fuerit,ut recedere necesse habuerit, vel maximum damnum sterilitate exorta in re conducta , passus fuerit. quamuis ibi permanserit, quo in casu sat erit, ut conductor probet, se ea calamitate affectum, licet locatori non denunciauerit, cum conductor alioqui ad probationem damni sit obstrictus Ac etiam impedimenti, nisi de eo notorie constet,vel locator alias eius rei scientiam, dono eiciam habuerit, & locatori iura sua contra quemlibet re, maneant integra.

Et quamuis contra praedictam sententiam videatur esses. m. d. emtorem communiter ab interpp.recepta: prout testatus fuit Dec. cons. . . quae docuit, litis motae denunciationem necessariam esse, etsi venditori nullum ius competierit in re vendita. Tamen haec sententia Procedere potest,quando emtor hanc probationem in se non suscipit,vel saltem ut denunciatione omissa non posilit agere emtor,contra venditorem, ad consequendum duplum, cuivero eris,quoad simplicem actionem Fus s. in seideo. de euictionib.auctorirate moti,ind. c. n. nu. F. Sed loquitur ibi Zmin eo in casu,quando emtor non expectata sententia ,rem restituit, agnoscens bonam fidem,secundum chabere a lisere.de euict. Requiritur autem sententia ad ho ut ad duplum agi possita Igitur si

per sententiam restituit,poterit petere duplum,quamuis non denuncia uerit, si emtor probet, venditori nullum

ius, uti supra diximus, compethsse. Preterea ex Imo ibi colligunt, quando venditori

Dori fuit de nunciatum, sita ratione euictionis subsecutae

teneri non velit ut ostendat potiora actoris iura fuisse. Alioqui venditoris interesse considerabile non crit, ex

73쪽

quo apparet, eum defensionem non habuisse Et ideo v editori probatione de sensionis incubere. Quem sequiturlmon Crauetia cons s. Petrus Cardin.conLI son causa appeLaetionis.existimantes, venditori probationem incumbere. Attam cc haec sententia rejjcitur 9 claro.Molin. is addit.adHcon Aiax. os .in verbo concluditib. σ. Ac Molinerum secutus fuit Didac. Couar. d. quor. 7. Variar.

Resocnu. . lib. I. ubi respondet ad auctoritatem molae, quod eius intentionis ibi non fuerit. Voluit enim eo loci, si denunciatio praetermissa fuerit,in enator litem ad sententiam usque defenderit, teneri quidem venditorem, de euictione, secundum I molam, si nihil negauerit, nec ostenderit,contra ius euincentis. Ostendere autem videtur venditor aliquid contra ius euincentis,co ipso quod emtorius euincentis non probauerit, cum sit iuris prae

sumtio in fauorem venditoris, quod si ei fuisset denunciata lis, seipsum defendi siet. Et ita putat molam intelligendum esse venditoremque aliquid ostendisse , si peremtorem nihil sit probatum LIdque ex eo probat. Nam ante,inquit, I mola palam prosessus fuit,duo

fore necessaria,ad hoc, ut emtor sit immunis ab onere probandi Primo, denunciando litem venditori, secundo, quod ante sententiam non restituat rem venditam; Econistra vero incumbere emtori onus probandi, si de nunciata facta sit, dc ante sententiam restituerit, secundo, si denunciatio sit omissa ,etiamsi sententiam expectauerit. Neque obstat, quod mola subiunmt sedauerte quia liuiidetur, quod etiasi non si acta denunciatio&c ponderando abi dictiones lin, per qua aliquid superiorib videtur voluis ac

ijcere, videlicet, quod etsi denuciatio no sit facta, dc etiaan. te sententia res fuerit ab emi. restitura ,du bona fide agninuerit, si de iure coriario no possit ostedere editor.Naam

tequami

74쪽

locatoris fuerit, quamuis denunciationem omisint. Prout infra ostendemus. Aliter etiam respondet Socis. ind. Concrao numeria a. vol. 3. Vt tum demum requiratur c nunciatio, sea protestatio incitatoria, quando quis in certum euentum se obligasset quid faceres, ut id faciat, ad quod tenebatur. sicuti etiam excommuni docuit Oppol Riminal consa or. op Imafronte, intentio. numer Is ubi allegat Dec. cons. 7 . eundem Socιn on . . ol. a. Et ita procedere putat Socin. Quod tradidit Alexand Cons. Ins)ecto processu numer Verum nec haec solutio satisfacit. Nam locator obstrictus cst eo in eas , quando impedimentum conductori inijcitur , ut id remoueat, De casu fortuito eueniente, ut tunc ad remissionem teneatur. Itaque de nunciatio necessiaria erit. Sicuti venditor ad defendendum non tam ex promissilone, quam ex natura contractus,deuinctus est. Neque etiam ad rem pertinere videtur,tro terris Disco citati in I. I. g. effundere . deis peritui. dc tommod rex vend. Ibi enim dies praestituta erat , ad vinum ad metiendum, non ad effundendum. Non ergo mirum,ut effusionis certiorandus sit emtor Et satis liquido apparet ex illo textu, qu C de Fusio emtori esset nocitura. Itaque mirum

non est,quod denunciatio ei sit facienda, id quod ex illis verbis col igitur, si tamen cum positi Venatior effundere cor non est ri , lautinaeus potius ea. e ibi Bald notat, laudandum illum , qui alium possit damnificare,

non vult. Quin venditori permittitur, quo minimo derelis mento articiatur em loreo in casu , ut vinum alteri vendata

Pi aeterea venditor, ut debitor obligatus est ad tradi. tionem, ut precium consequatur. ι .deacIIon eme ri

75쪽

Ita emtor, qui creditor est ad suscipiendum Deniq; non desunt , qui in illo textu speciale siue singulare hoc esse

putant, Vt tempus non interpellet absque alia de nunciatione. Contra di magnam. C.de contrah. commitιsι-

I. Pro ut ex mente Fustos, ignauit secutin Di t lex. in squis mihi sis qui si mandauit num II. de acquis..hared.

Minus quoque hanc sententiam confirmat' tiarium 3 4 fundamentum ex Baldo se Salyc. deductu in . Ind. l.libera. C. desentent se interlocut om tu Vbi volunt ex omni contractu, de nunciationem esse necessariam , si quis rogressum contra aliquem habere desideret Nam loqui turibi Bas postquam alicui sit mota lis in iudicio nescilicet conuentus,cadens caussa oneretur probatione, qua

ostendere tenetur Auctori suo nullum ius compet ijsin prout in dissis lutione secundi argumenti dictum est

Nos autem in proposito non vertamur,de lite mota. in iudicio, sed in casu,ubi quis damnum patitur in reconis ducta, vel in fructibus, ob calum fortuitum vel ob aliud impedimentum, cuius caussa, vel rem illi oncm pensionis, vel interes in restaurationem damni petit. Quod cum manifestissimis probationibus planum facere conductorem oporteat , superuacua denunciatio esse videtur, cum ea in persona conductoris non sufficiat, sed alia probati ne indigeat, ut remi ilionem obtineat. Quintum insuper ad hanc sententiam non multum urget. Nam ut omittamus, si in iudiciali lite haereremus verissimam sententiam esse, ut etiam eo in casu , quando siuramentum contractui accessis, necessaria sit de nunciatio, ut conuentus ab onere probandi releuetur, prout in

posterioribus libris quaestionum nostrarum luculentissime demonstrabimus Attamen ad propositum nostrum

76쪽

vis huius argumenti non pertinet, cum nullibi In Legi

bus cautum reperiatur,ut locatori ad remissionem faciendam sit facienda denunciatio , nequc iudiciali lite siue caussa, ad extra iudicialem , ubi non de tanto praeiudicio

agitur, recte sumatur argumentatio , ac potissimum, uti iam paulo afte diximus,conductori probatio detrimentii incumbat Sextum no obstat. Si enim causia esset notoria, tunc non egeret alia notificatione. Denique si casu fortuito fructus deperierint, sum cit, ut conductor damnum intolerabile probet ex post tacto, absque alia denunciatione, ut quando locator mercedem exigit, tunc demum reputationis ratio habenda , quo simul damni probatio 3 facta erit Verissimum itaq, puto, vitandc concla damus, de nunciationem in locatione necessariam non esse, nisi constet locatoris interesse , ac denunciationem non esse factam. Nam prout paulo ante dictum est, cum exprobationibus manifestissimum sit faciendum, dc damnoda to, vel impedimento obiecto,ad hoc. ut locator ad remissionem precij teneatur. Eadem quoq; ratione dicendum est, si absque hac denunciatione factum sit locatori cognitum, Vel de eo notorie constet, cum leges locatori rei suae defensionem iniungant, vi absq; impedimento conductorre locata libere uti&perfrui possit, sit mercedem habere intendat, satis certe ipse locator in culpa dici potent qui cum rem desendere,vi impedimcntum amouere potuerit , id omiserit, vel si casu fortuito, quem humana prouidentia, cauere non potest, damnum contigerit Non mirum ergo, si denunciatione non obstantes, remissio, vel cx Cneratio merccdis peti possit. Et videtur quoque hoc sensi sic Socis in aeconfra o. in ca se excellant mi magistirinu. t. voLP. Simon. de Praetis . . consas. dici sole de pingulis.n a I. cum ijs, quaesupra in hanc rem congessimus.

77쪽

rit, tenebitur.

Si igitur conductor denunciet tionem omittit, recea dendo,& damnum aliquod accidat, videtur caussam suam duriorem constituisse, ut ratione damni conueniri, quamvis cis remissionem crcedis petere possit, cuius rei nomine reputatio ineunda crit. Et idem fienti Francise Ripa.depeste numer as Praeterea etiam interesse Locatoris in hoc verti poteri r ut vel ipse locator rei locatae reditus in se recipiat Bos. in Tract. deis remisi merceri mola in c. propter gerilitatem ex de locato ParIs consis P. conducIor se petit num. r. est . voto Vel etiam si conductor migrauerit, ut rem alteri locare, vel aliter derebus suis prospicere valeret. Quibus in casibus omnibus, cum locatoris videatur maximopere interesse , ut sibi facta sit notificatio, si hoc ignoret, quod praesumitur cum ignorantiae, ionscientiae sit praesumtio. l. verius de probat. Reg-praesumitur de Paeg. H.in . Socin .in Reg. in verbo,ignorantia praesumitur tracar Socis. Cons Iaa praesentu num. I. ob. I. Bald Conso a I per sanct/simum. lib. I. Roma Cons os numer r . 'ppo Rimis. Consis.

. vero, si eius nihil intersit,cum atque damnum siue imminutionem passus fuisset, siue denunciatio facta, siue omis sa fuerit. Ex his quoque in dubium vocatur, quod o 1.

78쪽

st passas, si tamen in conductione perseueraret , denum ciatione omita, remiisionem postea non fieri. Quia cum nihil intersit Domini, siue statim, siue ex post damnum datum cise intelligat, sane renunciatio necessaria non est. injd enim si conductor eius emet intentionis, ut cum v bertate sterilitatem velit compensare, quae postea non euenit Neque etiam iura Bursalo allegata , hoc pro- hiant, Nam ad text. inae item quaeritur. g. exercitu, paulo iam ante responsum fuit. Nec facit quicquam text. V. quod si domus. locati. Et si enim aedes vicium habeant, si tamen conductorijs utatur, mercedem praestabit. Nam licet quedam incommoditas illi obtigerit ex vicio, tanta tamen non fuit,ut habitare non potuerit, nihil ergo releuat,quin ad mercedis solutionem teneatur. Insuper quoque textus ille haud aperit, quod ad consequendam remissionem, aliqua de nunciatione opus habeat, sed expresse statuit, quod si huius incommoditatis ratione conductor alias aedes conduxisset, tum locatΟ- rem ei tantum praestiturum, quantum sine dolo malo conductor praestiti Tet. Et sic patet factum in contrari um sum ere, quamuis denunciatio fuerit omissa. Idem ergo si recedat. Et quamuis Castrensi in L simerces si sivicino. Locati. Quem pro comprobatione suae sententiae Bursatus citauit, esset subicribendum, ubi hanc cautelam tradit his verbis 'Sι ergo conductor cautus, quando iocommodatur , si non curat recedere , quo faciat dim nui mercedem,propter inconmmoditatem ibi ortam sulas taceat, imputet sibi. Quippe ea doctrina non procederet, si maximum sit damnum,&quaestio esset de praediis rusticis, vel iis, ubi praeter habitationem, utilitas subest , cum iura magis damnum intole-

79쪽

rabile passis subueniant, contra eos, qui de lucro captando certant. Neque de locatione habitationis, ad praedia rustica,vel ad vectigalia, vel ad eas res,quae utilitatem prae ter habitationem continent, inferre licebit, Quia ex quo adhuc res inhabitari possit, non videtur adeo magno damno affici conductor, quamuis aliquo modo ipsi incommodetur. Ac differentiam esse inter locationem habitationis, inter praedia rusticabostendit Surae cons 3ή. V ctigal quod in Limitrophis num. a. Vbi rationem adduxit. Igitur illa doctrina tarstr. ad praedia non est tiansferendi, vel etiam ad perceptionem datiorum, cum propter damnum a fortuna in fructibus datum, recedere conductori non liceat, led ad mercedis remissionem petendam, ad

tius tamen erit, ut iam ante dictum fuit ut de nunciatio fiat prout quoque monuit Ioan. Bapt.de S. Seuerino, Vir cedentes ea caussa pestis, claues domorum assignent dominis,& renuncient habitationi: Ipso vero nolente acceptare de mandato iudicis deponantur, non quidem ut praecise ad hoc conductor teneatur ad remissionem mercedis impetrandam, sed saltem ad hoc, ne si locator postea aliquo afficiatur incommodo, conductori negocium facessat, verum exceptione sit tutus, Etsequitur Ripa in HTract depeste num a s Ca sl in repet aer die uncto.

nμm. . . deos . Ad Quamuis iniecturis nu ros. secutus Curtium, necessitati hoc adscribat Quod quidem , uti etiam communis D D. siententia, tunc admitten dum erit, Quando locatoris intersit,ut conductor conueniatur, quanti sua interfuerit, non ut reputationis ratio

habeatur. Videtur enim conductor quodammodo in culpa,qui denunciationem omiserit, cum facile cogitare

80쪽

ac prospicere potucrit, locatorem ob hanc omissionem , liquid posse capere detrimenti, d. I. si quu domum si huic subiungi potest. vers. Idem quaerit si sumtin ocati in hoc igitur sensu accipiendus est text. in . l. tem quaritur. λ μ exercitu ocisti Quod scilicet locatoris ibi intersuisset, nunciationem eme factam. Vnde sequitur si locato neque res ablatas amouere, neque resistere, is sic periculum ' damnum instans auertere non valuissiet, etsi denunciatio ipsi fuisset facta ,satis liquet, conductorem omissa de nunciarione non ten ri, cum locatoris non interfuerit Necesse tamen est, ut conductor hoc doceat, quo onere probandi releuaretur,si,cum potuisset, denunciationem fecisset. Et ita quoq; intelligenda est l. msor.C. de Euiction se nat exi de emi es mendit. Vti indi lutione secundi fundamenta fusius dictum fuit.

Vtrum remisso mercesi,conductori sit faenenda,quando damnum nou ex castu e vitio ipsi. in rei conducta obuenit, quiasi perisulum sub sit tempore contractis. Et damnum uiam sis tisum instuctibus recollictui

probatur.