장음표시 사용
491쪽
TRA T. III. DE COM .PROP.R1R. NAT. 7sSic quia cerebrum innata frigiditate in praecordia in
auit, cor innato calore cerebri frigiditatem tempe't, potest dici corpus humarium a seipsi, mouin per aliud. At vero dissicultas est, an possit aliquid perie primo ad ipso moueri, it, elotimi in immediaiam eat . - viri
gaut pleriqi absiliit ε, idoue duce ri videtur, Aristotele di Nihilominus tamen tamen dicam quid sentio non vi δει δ''s:
detur hare Aristotelis sententia mordicus defendenda: νώ -- ἐContrarium enim conuincunt multae experientiae: Impri- ia inis cum lapis suopte nutu decidit, aut ignis sursiim niti tur,a nullo alio nunc quam a se ipso mouetur. Quodve z.
ro ex vulgata Aristotelis opinione dici soletigrauia, te unerant ni aeri maginarium est,& alibi plenitis consitabitur. Deinde aqua ealefacta sese ad pristinum sfrigus reducit quod non ab alio quam ab ipsast. Deni rein animalibus hoc notius, quam ut probavione imigrat: cris enim dixerit equunt vel canem,tam escari' quaerit, ab alio effective moueri quam a seip 3 Diligenter autem notandum est , licEt unum idemque x υ--.suppolitum iuxta nostram hanc sententiam sit moueus
mobile respeetii sui motus , non tamen hoc dici posse eundum idem principium , sed dicitur mouens secundae principium actiuuin, nempe formant: mobile ver neuiuiti principium Assiua nempe materiam.Vbi biternota in animalibus, non tantum idem suppositum dici mouens A mobile respectu su motus progressui secundum illa duo principia communia,materirini inqua
ac sormam, sed praeterea seruntam partes distinctas, ita ut in una sit potentia istiua,in alia vero passiua, Sic enim cor dicitur primum mouens in animali,iuxta Aristotelis.''pinionem,reliqua vero membra sunt mobilia. Non est etiam istud praetereundum, quod licet res na Amido. rurales, etiam inanimatae verὰ dicantur a seipsis moueri, sipsi
αδ quod insitum habeant tum activum cuni ρamum sui - - , ius motus principium: nihilominus tamen non tam propriis 'diei seipsis mouere,ed pi dimidiis loquendi preten aio quandam-ς inuollux, qui non nisi in res,lis
sensu editis reperitur. Denique obseruandum est verum esse illud axioma, nihihil a seipso moueri,si intelligatur de mutatione quavis corrupta ite netiam de quavis Ru vione x in ii
492쪽
PR4M et T. His su C ΑΕ stantiali cum accideo tali in qua locum habet vera astio&pallio, cuiusmodi est generatio corrirptio , alterati accretio,iaonitem latio in qua aegre actio& passio a rivi, tu discerninitur.
Ο liente,non pollit primo per te bifluxum ab ipso recipere. t 'μ' Non enim delitiit qui existiment,aliquid polle primo pex' agere in libiectum distans noli agendo in intermedium , quod probant in aliis experiuntiis ut primo quis l maeucs; ahit ad sedissituri ferrum. Secundo,
resiolo intuitu nocent. Tertid torpedo manuin eius qui se reti vel aritudine actigeta. stupeficit rario ignica . . quam in lebete e X calcfacit iiDrdi. inlius lebetis interme - , di omis escente irinio, ii remoticli liuis a terra in ip - uis vi ieeribus laῖ me Soc me ita procreat. Sexto deniqt Phantalia in cerebro appetitum ii colite residentem im-
' --- Coust stamen aliorum seiuentia est,eaquenon - ραυ- rari Aristotelio, nihilomi inopta e latent Astantem rinia gege, iambis abere ii id qii ista vicinum est. Neque enim Mia ratio reddi potest, ruens nectanis i-
id, nec tam emicaciter operetur in distans quam in proxi- aia utri , tri:r quia prius et decurrendum it medium per, quod virtus agentis diffusis,debilitatur. Deinde haec vi- detur praecipua ratio, cur natura tantopere vacuum hort-Wa rne 'idelicet influxus superiorum corporum, qui per alia corpora interfusa propagari debet,illipediitur. Denique Theologi ex eo quod Deus ubique operetur, col
δει, ma ad primam de magnete respondetur magnetem non
ini primo uexe in serriti distans , sed mutam quandam
493쪽
TRAc T. iII. DE Cora. PRO P.RER. τ si attrahendi vim per intermedium aerem propagare, quae ubi ferrum offendit, strum effectiim sortitur. Neque obstat quod aerem non attralia , non enim ne celle est ut qualitas, cuius interuentu agens operatur, eoidem effectus in corporibus interiectis indiscriminatim eliciat. Ad secundum deristinationes, respondetur fastinum ill et rum duobus modis fieri posse , no diris imprecationi-. 'bus discedere cum Daemonibus inito,& tunc non ille fas cinator suo visu, vel characteribus sed Daerison est qui
occulta vi perniciem,exitium molitur:altero imodo ne . . I potest naturaliter propter vim quandam maleficam: quae ex insito aut aduentitio corporis habitu quibusdam obtingit: illi enim ex oculis Sc tota facie eiusmodi noxii qualitate quasi iaculum veneno illitum exterius vibrant: c cum ambientem aetem a natu suo primum, illaciar,
Him longius dis idunt,in eos quos attigerint, liniar ro laedant, sicque non agunt in distans nisi per intermediunt. Ad tertiam de torpedine,dicendunt est torpedinem N-- nou primὁ seu immediate uere in immim tendentis 'Vtia,aut lineam tenentis,sedimniissa prius pei intermedia' 'retia Sc virgam qualitate manum pistantis afficere. Ad vi quartam reipondetur , fundum lebetis eis tepidum aqua fui μνα, fervescente, quia nimirum partes aquae calidiores stiria inesseruntiar,& partes aquae crassiores,quae propter sui densitatem frigus, ommodius retinent, deorsum deferuntur:
atque ita ex ea parte lebetis non potis tam cito vincia- . . quae resistentia nihilominus tamen per alias lebetis par- secundum quas non ita resistit aqua, penetrat actio ignis, pr ualet Minducendum calorem intensim iii
quam ferestotam,quousque tandem ipse etiam fundo ea rue
lefacto,aqua omnino debelletur. Ad quintam responde 'tur, Solein non nisi propagato, per intermedium aerem, suae virtutis influxu quicquam ii mis inferioribus moliri.
Ad sextam respondetur, nihil absurdi esse unam faculta A, tem in aliam a te dissitam immediate agere, modo utraque sit eiusdemsupposit de una ad alteram ordinetur Ad
ad enim iamcit praesentia principis causiae,nempe animae, quae modo una tacuitate utitur, modo altera verbi gratia, ubi istina per phantasiam rerum obiectarum imagines 3c simulachia excepit,mox excitato su ipsius appellata,res illas aut consectatur aut auersatur.
494쪽
Vin Aristololes nihil a seipse noueri,nec tamen . progressum in infinituin in causis admitti posse do-eumit in Physicis: Inde collide deueniendum esse ad alia
quem primum motorem tinnsobilem, a quo caetera omnia quae mouentur , pendeant ipse vero a nullo pe 1 361.νμ deat Vult itaque eum esse primum,ne detur progressus in
infinitum iraeterea immobilemcii enim mouetur,debe- et ab alio moueri, cum quidquid mouetur, ab alio mo- uratur. Addit praeterea Aristoteles eundem esse incorpo reum,& omnis quantitatis expertem ui enim esset quid corporeum , deberet constare magnitudine infinita,
cum sit infinitae virtutis virtus enim infinita non nisi in magnitudine infinita recipi potest. Esse autem infinitae virtutis exeo colligit , quod ab aeterno seu perinfinitum tempus indefesse primum coelum perse seu nori ab alio impulsis moueat: Cumque ille primus motor nullo pro-
prio circunscribatur loco, nihilominus censiit AHstoto les eum peculiari quadam ratione in summo coelo resi- In summis dere is quidem maxime in ea sipremi coeli parte quae '' - lapidissime agitatur, ut est ea in qua circulius aequatoris describitur , quia inibi vim suam mortalibus clarius ostendit,simulque suam in operando summam aequabilit
tem candefessum laborem. Haec, similia de primo motore ab Aristinete l. .& .phys .passim diss untur Sed haec de motu, que adeo de principiis, causis,4 proprim talibu communibus rerum naturalium sitis
495쪽
V NI A M res inanimatae natura sunt priores ac simpliciores retriis animatis idcircoeeplicatis in prima parte iis qua adgeneralem rerminaturalium speculationem pertinebant: ere pretium visum est,illico in hac secunda parte praecipuas rerum inai uitiatariis species aggredi explicandas cum non ranti siti natura prim os, sed etiam cognito faciliores rebus animatis, de quibus in tertia parte disseretur,existant. Et quoniam 1unt
tria rerum inanimatarum genera, nempe Coeli,Elementa 3 quae ex iis constant miXta corpora , ideo tres erunt huius partis tractatus: Primus erit de mundo coelo,cui in breuem Geographiae institutionem per modum appendi partis Tracis subiungemus.Secundus de Elementis.Tertiu de Cor- - 'poribus imaeris.
partis. De Mustis oeis. CVm Coeli, elementa , quae in iis continentur m nia,non tantum considerari possint quatenus sine species corporis naturalis, sed etiam quatenus sunt par
496쪽
s sa cismi, Α ΡΑ, iam iit singulas ipsius uniuersi seu mundi partes accedamuso fuerit de mundo nonnillil dillerere.Quare inhoetra, russisputationen demundo distinariolim
ota haec naturae sensibilis moles,ab elegantia Mu-dus, ab artificio Machina, ab interno sui principio Natura, ab illiniens rerum omnium complexu a uersum etiam apraecipua sui parte ἰμενος,id est, 'Maiab Aristotele nonnunquam appellatur. Destribitin . Aristot libello de Mundo ad Alexandrum, Coin
coelo terraque coagmentataci atque exiis naturis om in his intus inclusae sunt. Itemque alio modo ibidena: ite-- Tum Omnium ordo,pulcherrimaque descriptio,qui; oeo& perieturi conseruantur. Ex quo intelligis Mundum hunc elle, nutri quid non natura cessentia, led, ninn Or- -- dine M multarui rerum serie QTmodo naui una, eX- re ercitus unus , una quoque ciuitas aut Reipublica dicitur:
eundem esse persectum ex tribus origitur Primo - siauta rationemrum singularium ex quibus ecundo ex grata naturarum vari tale ae distiliu tibin concinnosiarum partium ordine. Licet autem nullis suppetant physicae rationes quae cin uincant elie Mundum unicum; chim Deus pro libito Nu-Ies potuerit procreare nihilominus tamen id fidei Catholicae plane coiisentaneum est; clim sacrae pagini; huius tantum mundi creati, redemptinWntionem faciant,&omnia Dei oper in ipsi contineri non obscure Mςi
si quaeras , num inundus isteperfectior a Dy exi potuerit 3 Rei Me nonpotuisse quoad persuum messentialem earum specierum quae in ip 45tinentur d Nam quoad accidentariam Essentiae enim rerum sunt . incituiL
497쪽
TRAcr. I. Damvs D E Coatio. Mindiuisibiles,nonitem accidentia. Adde persectiorem po C se fieri nouarum partium specierum additione quamuis hoc posito non videretur esse idem numero uniuersium quod nunc: let eniim totum intestiun aliud fieri addutione vel substractione partium.
dum originem habuisse,quam post Mosem Trismegistus in Pimandro,& post hos in Timaeo Plato descripsit: Ubi autem inualuit Aristotelis , qui mundum ab aeterno esse docuit,authoritas,graues ortae sunt inter Philosophos de origine mundi controuersiae,donec orto Solein discussis gentilium tenebris, profisata haec,Maderitum adducta quaestio est sic enim fides docet , Deum ab initio omnia ex nihilo hondidisse, Adanaum morem omnium hominum extitisses, Messiam in plenitudine temporum adue- msse,8 caetera,quae cum aeternitate mundi nullatenus stare possunt. Nec adhuc rationes naturales desunt, quibus cm 's' non omnino demonstratiuὸ quod fieri vix posse arbitrors PN 'Ditem valde probabiliter incepisse concluditur. Primo ' quod tam grauiracmanimi omnium serm hominum consensu asseritur, id non nisi ab ipsa voce sensuque ver talis duci videtur,4 qui naturam attentE contemplatur, '
hanc ab ipsa vocem, nempe ovinia a Deo aliquando fari messe percipit secundo constat qua aetatessoruerint
omnium artium inuentores: No est autem probabile infinita praeeedentium annorum serie absque artibus vixis. se genus lisminum. Praeterea omnia quae exstant historiatum conscriptarum monumenta, Noetico diluuio recentiora sis comperiuntur. Denique cum successu tepo ris humatiorum corporum aetas quantitas decrescat si iam et psa essenta creatione mundi infinitalecula,ia homines ad minimam aetatem&quantitatem devenissent.
Et cer apertissim sint incommoda quibus te, reses posta mines aeternitate inuolititur. - est illud,
nempe dari aliqiud, ac categoraematice infinitu.Cum enim iam ituitati homines extiterint, quorum animet re-
498쪽
SECUNDAE PARTHmanent immortales,certesinfinitii eiOcnuq
Ensus quaestionis eston Coqiu Et in sui triri M. O ex quibus aliquam Nisipuis partibus vij
di motu coagmentatur,ab tecto cieari potuerint: Lilde acto omnia in tempore condita uiar, nihilomi-
. ' nus tamen quaeritur, an a epugnet viriliti diuinae eades
ab omni aeternitate fieri.Chii dubitationi tripli immissione satisfiet c i, hΠΦnico'clusio. Nihil repugnat creaturam natura incorruptibilem,ut Angelos de istos esse is aere batu sequia si repugii aetwi ismodi repusnan ii se tenet parte creantis,uel cre monis,Velia creari Noni tib quia Deus est infinita vire it nee est ii, post iis apii L. --- ipsam 'Mne verbum Non utem secundum si quid enita
μή - ex parte creationis obstaret,niaxim quia creatiodicituar productio rei ex nihil inquod non videtur posse intelligi, nisi necesserit aliquod tempus in quo res nongum fue rit sed id non impedit , quia istud fieri ex nihilo in iis . quae ab aeterno creantur, non significat ordinem seu habis:
tudinem inter esseri non esses sed tantii in dic tiam Ventis a subiecto, lio est,rem sola 'irtut iris fieri inuependenter a materia metuque non reminae sume rei creata:licet enim Creata Videretur inqua, hyi adaequari me re quoad durationem, ni tam absolutes simpliciter, uia semper esset ereatura ab ipsi '
creatore dependens, ab ipso posterior: non secus ac splendor Solis ab aeterno existentis posterior natura fore*ipis ut quamuis tempore illi eoaeternus - α - - Seeunda conel uno. Res generabilesis corruptibiles
499쪽
ωaerito si tamen intelligantur a Deo conseruari in eo-ilem statu superstites absque Vlla mutatione aut succe
sone nihil videtur repugnare. Prior pars coclusionis pro batur, quia seque I et tu Iotuna naturalem non esse natu- 'raleati,quod implicat: ellit quidem naturalis ex hypothesi,non esset tamen naturalis,quia limitati, naturalem
pore non fieret, sed per infinitum tempus durareti quod confirmatur exemplo milieris grauidae, quae non potest intelligi ab aeterno creata, & simul in suo naturali statu relicta:vt attente consideranti patebit Tertia conclusio.Motus physicus ac propriε dictus non sime potest esse ab aeterno, excepta Aran circulari latione. Probatur,quia eiusmodi motus est per quem successive,
Continue acquiratur quantitas,qualitas,aut ubi Si igitur admittatur ille motus ab aeterno , admittendum erit aliquod infinitum actui syncategorematicum In extensione aut intensionς, nempe infinita quantitas aut qualitas, aut spatium aliquod infinitum : atqui in disputatione de innnito eiusmodi actualem infinituainem author Α-ristotele refutauimus. Quod autem deveris motu dixi . anus dem sentiendivnest si contin', S successiua ad . i
neratione, per quam noua, , lib. --μ es in tu
stantiae aequiritur: si enim talis adgeneratio ab Qterno admitteretur, admittenda quoque euet infinita quaedam e isti substantiae entitas. Lationem autem circularem valde ιωέ. M.Aprobabiliter excepimus,quia nullum ea posita videtur se esse M. qui notabile incommodum.Neq; enim ad eam infinitum,
requiritur spatium,sed tempus duntaxat:quod non est abstuum admittere, cum eius partes omnes nunquam sint simul, que ex eo aliquidia tum arui telis AasTro IV.
PRobabile est, Aristoteli visum esse Deum noni Uim
mundi supremum gubernatorean, sed etiam genitore rerum omnium esse:Quamuis in hoc peccauerit,qu584psum ab aeterno ex quada veluti naturae neces itate mu-ὸum genuisse voluerit. Sanior in hac parte Platonis mes,
nisi Giectamnienti officiniateriam desiderasset, tu , ni--mo in otios vocat, ministerium addidisset
500쪽
- Veristinuim illud quod Sacrae Litera docent, DEunc
μ. - pr iacente materiais nulla cogente necessitate muti dum solo verbo,id est livoluntate absque ulla disse ut tale condidisse. Porro mundum non a seipse, M vivificiente causa esse,in ullis rationibus coli ti,
an ex rerum oum ni conseruatione, tuae ni detur esse quam coim a productio. Secundis me-
λ eorum omnium, tu. in mundo sunt,regimine.Tertio, ex infinita cui utique rei per se isti oneri cum ratio non a- liunde quam a libera opiticis voluntate peti p6test. Onam id, ex omnium huius uniuersi partium aptissima colliga, s tione. Denique idem colligitur inductione semper si gulas res quae in mundo reperiuntur , quarum nulla est
qua se sui ipsus eiusat esse audeat asserere sedis maab alio esse profitentur quare,ne detur progress -i nitun3, deueniendum in ad supremam ii, tu tu micisin causam. qua omnia pendent M autem mundi productio non potest dici generatio, eriis, qui gζneratas praeiacente subiectomeq; etiam diei
potest emanatici,quia emanatio fit necellatio quodam naturali fluxu; sed particulari nomine appellatur creatio,
quae est libera productio rei ad extra ex nihilo:Est aues iustia di actio transens non tinmanens xpote i ince . lx in realiter cuin rebus creatis , non cum p creatore:
mare nihil enim xleale per i 'in actionem --'
maliter accidit, sed tantum extrinseca dones se uti 'ςx sesundium quam dicitur creator , um an 1pc creator talis vere denominari non potuerit.Obhci es Dqu. - empore creationis locutum fuisse cum antea tacuisset, seque aliud intrinsecus illi accidisse. RespO: deo primo, verba illa quae a Deo prolata per Moysem dicuntur ac- commodate ad nostrum intelligendi modum allata suis: s non'umi vere Deus eo modo Quo nos,externi ea, monem protulerit. Deinde respondetur verba illa Hii ,--
iuprolatis nisu edita,non nisse alivd quanto . Hi quae lauri signa sempiterni illius decreti quo 'in be .hi 'φ'-- mundum in illo temporis initiori ta