Nicolai Vernulaei Apologia pro augustissima, serenissima, et potentissima gente austriaca, in qua illius magnitudo, imperium, virtus aduersus eius tempore aemulos asseritur

181쪽

gatiua, quam in Flandriam, Artesiam, CHLtatem Tornacensem , Fanum Amandi ac Mortangam habet, aut allegarepotes, sue Osacri,pueprofani Iurissint, aliarumsomnium rationum , quas hac pacς Cafari restituit, libera moluntate cedito , e que a o- uocatione ad Curiam Parsensem in peripetuum liberato. Iterum cedens empti l 'ac obligationi, quam pratendebat in Du cum, insulas, ac Orchiacum, libenans in perpetuum Caesarem , eius successores , incolas nobiles oe ignobiles, Patronos, Clientes, Chuitates, Oppida, Arces, Munitiones, Magistratus , Castestanos, ac cuiuscunque gen

es conditionis subditos, quam sibi ac ι- cessoribus Regibus debebant, obedientia, Iubiectiois, Sacramento , fide , Iurisdictione,

prouocatione, non obstantibus sorderum , induciarum , nec pacis antehac inita conditionibus , pracipue , qua anno M. CCC C.

LXXXX VIII. postridie Calendas Augusti Pari di fuere sancita , quibus omnibus Rex eiusque mater absolute cedunt ac renuntiant. Ruemadmodum s praerogatiua , qua Regibus Francorum Flandri π Atreba-

182쪽

GgMetis A V Rr Acha. rist trebates oburingebantur; tum etiam omnibus cuiuscunque nominis titulis oe exaestionibus Regi debitis, quas mercatores e riuu-

cia aliquid in Artesiam mventes soluere erant soliti , mi s tributi genere . quod, . Antiqua compositio, dicitur ; in aternum se parando ac a Regno Francico eiu que Imperio Comitatum Handria, s Artesia, quaque inde dependent, exoepta Ciuitate Terouana, quaeque alia extra Artesiam σ Flandriam a rancici Iuris semper fuere , ut Comitatuae Bulonia, 'C. - Rex Caesari eiurique successoribus postsex-Πυ tam ab hac transcitione septimanam ae --ie filiorum liberationem Afla Comitatum, omniaque, quae adhuc in otione Mediolanens 'sidet , re tuito. Eodem etiam temporis spatio Rex Caesari Barietiam , σquicquid adhuc in Regno Neapolitano obtinet , reddito , curatoque mi idem faciant Veneti, omneseque Confoederati. . Hae leges abaeque, quas hic referre non est opus, ab omnibus probatae, signatae, Caesareo Regioque sigillo munitae,&ante Idus Septembris in Francia Belgioque publicatae summa

183쪽

standam nocturnis ignibus fuere. R egij iiiij ex Hispania in Franci postea sunt remissi.

H Hanc pacem non diu ratam Galliarum Rex uti Franciscus habuit. ' Mortuo enim Francisco Ssortia Mediolanensium Duce Ducatum illum a Caesare per Legatos petit, quem cum non obtineret, copias undique ingentes rupta

audum Ditione pellit. Caesar Romam profectus, dato a Pontifice Senatu, quam inuitus bellum a Franco prouocatus resumat, insigni, oratione docet, inde in Galliam arma mouet. Octo annis varia fortuna certatum in Italia, pocr s Sabaudia, Belgio , Francia ue tandem cum 8 si a Franciae viscera adeoque Parisii metu impendentis exiiij percellerentur, iterum agi de pace coeptum est. Conuenerunt Crespij Caesaris nomine viri praestantissimi Ferdinandus Gonzaga, Nicolaus Perenottus Granuellij parcha, Commendator Calaineae ordinis Alcantarae , adfuerunt pro Galliae R e Francisco Claudius Annibaldus, Carolus Nullius,& Baiardus. Hi anno M. D. XV V. die Septembris XVIII. certis legibus inter Caesarem Regem-

184쪽

GENTis A Vs TRIA CAE. 1 3 firmam aeternam - Hae inter alias leges Iin sal

Rex Comitatum Charoly Caesari eis que rem. Dccessoribus in perpetuum psidendum c dito. Rex factam Madritans pace ,sequenti- vcio iusis foederibus Regni Neapolitani, Siciliae, Ducatus Agediolaneno, Comitatus AH sis uris patronalis,quod habuit infriandriam, Artesiam, Insulas , D cum, Orchiacum,

Tor cum, Mortangam, ac Fanum Diui Amandi cessionem, natam firmamque ea latione, quasuperioribusfoederibus es conuentum, habeto. Luicquid Rex in Ducatum Geldria ac nitia. Comitatum Zutphania Iuris praetendere po- ,

tes, C ari eiu successoribus in perpetuum

cedito. Ratas has Leges Caesar & Rex Franciscus habuere, Iusiurandum utrimque praestitum, pax magno omnium gaudio inter festiuos ignes publicata. Obijt autem Rex triennio post, anno nimirum M. D. XLVII, cui cum successisset Henricus Secundus e tribus Francisci

Regemque Franciscumque pacem publicarunt.

sunt.

185쪽

1 6 A p o Lo G I Afilijs Elus superstes, anno M. D. LI. arma in b.ulavi is Caesarem& filium eius Philippum resumpsi . μ' Durauit hoc bellum annis oecto, ac tunc ann0M. D. LIX. post Caesaris Caroli mortem,quae anno superiore contigerat, iterum pax inter

Philippum Secundum Hispaniarum, & Hem ricum Secundum Franciae Reges est secuta. P C m- Publicata fuit Cambresiij Nonis Aprilis, & per eam quicquid inter Caesarem & Fraiiciscunt

primum variorum foederum Legibus constutulum fuerat, ratum habitum est, nouo I breiurando utrimque, confirmatum.

Francorum rationes, quibus fioedera inter suors Hispanis Reges inita irrita esse con, tendunt, oe ad illas responsito. Fetentur Franci ea foedera , quae iam retia. limus, cum Regibus suis percussa ue ullum autem in ijs pondus esse, nςgant. Faten-

ture Regum nominibu signata, sigillis mu-' nita, IureiMrando mi firmaxa, silcquam au'xςm Rogno per ea detrahi potuisse, inficias tuunt. Fatentur ea inrublica Regni laetitia iu-bentibus

186쪽

bentibus Regibus publicata, recepta, diu ser uata; ijs autem Regni Ordines consensise, constanter pernegant. Quis non miretur 3

Sed rationibus suam opinionem tuentur. Inprimis Franciscus Primus, aiunt, cum ca- I. Ratio 'ptiuus in Hispaniam abductias esset, ibidemque custodiretur, liber non erat, nec sui Iuris, adeoque quicquid ab eo tum factum Madriti, non ab eius libera voluntate profectum, sed

. extortum est. Et cum contractus a libero con

sensu vim accipiant, hic nullus esse potuit, aut certe liber non fuit. Consentire enim cogebatur, non volebat. Quod si tamen libertati restitutus iterum Cameraci consensit, neque tum libera eius voluntas fuit, quam amor recipiendorum filiorum, quos obsides in Hispania reliquerat, impellebat. Leges omnibus ijs subsidium praebere, qui dolo decepti, vel vi aliqua coacti fuere ue multo vero magis Regibus, cum metu aliquo impelluntur, ut de Iure Maiestatis suae, aut de Regno aliquid detrahant. Posse proinde eos armis repetere, quicquid illisia violentia est ademptum. Et quidem supremae Regum in Francia Maiestatis eam potestatem esse, ut seipsos in integrum, ut loquuntur, seu '

187쪽

Iuri suo restituant, si ullum contra Regni Bileges foedus inierint, etsi Iuramento firmarim , cum a sejpsis in terra quodammodo sint, non ab alio, nisi a solo Deo, dependea est. Princ pes alios orbis huius, Theologos, & Iurisconsultos Concordiam Madritanam nullius esse roboris iudicasse. ai. Resis. Accedit Franciscum Regem, etsi voluisse non potuisse suo in Prouincias, quas Austriaci sibi asserunt, Iuri cedere renuntiareque. QEod Prouinciae leg alica Regno sint coniuncta. & illius quaedam membra factae, nec quam ab eo possint separari, inque alium trans. ferri. Esse quidem supremam Regum in Fran- . cia Maiestatem, & absolutam vere potestatem, sed quam tamen Salica lex coerceat, & cii; velut stanum iiiijciat, qua stante incolumique, nihil de Regni integritate diminuere possunt, cuius tantum sunt, ut aiunt, usustuctuarij. Idcirco qui ijs succedunt, eorum contractus, si . contra Regni leges sint, sua authoritate rescii dunt, & quod ab ijs in alios translatum est, armis repetunt. Maiestatem dc Regnum quo. dam inter se nexu, qui solui nunquam possit,

contineri conivnsique. Regum esse regere,

. non

188쪽

non dissiparς aut pes ere, atque in ipsa admini. stratione Mai statem residere apparereque. Praeterea Reges in sua inauguratione, cum utiR Regni diadema suscipiunt, solemniter iurare Iuta se Regni illibata, & integram eius digni talem seruaturos. Franciscum igitur Regem, cum hoc Iuramento a se praestito obligaretur, nihil, quod co 'tra Regni Iura esset, promittere potuisse ue aut si promiserit, promissis non teneri, nec ullius Iuxisiurandi in Regni damnum praestiti Religione obligari. Imo ea Relii gione solutum illum fuisse, cum filios Imperator obsides petijt , quod in locum obligationis obsides venerint, S remissa obligatio videatur. Futurum fuisse Regem sine obsidibus sola sua promissaone obligatum, sed Caesarem diffidentia laborauisse. Demum Regni Ordinum consensum de . ii .Ratis. suisse, sine quo non potuerit Rex a Sacramento sibi dicto, debitaque obedientia subditos suos liberare. Negotium Regni negotium esse uniuersitatis , & ideo non posse Regem de Re-/gno disponere sine consensu maioris partis nobilium Regni, ut ait Zarabel la. Atque haec potissimum sunt argumenta, quibus inducuntur

ia iij Franci,

189쪽

Franci, ut tot iuratis Regum suorum foederibus fidem & authoritatem detrahant. RUριψi. Nunc ut pro Austriacis respondeamus, op- tandum esset, ut datae fidei & Iurisiurandi Re-

ligionem Franci non tam parui penderent. . id enim aliud est, contendere Regem quod Iuramento ter repetito confirmarat, praestare

non debuisse, quam perfidiae & periurij notam Regio nomini inurere Qua dicis aut recipis te facturum, tanquam rem sacram obserua,

inquit Isocrates ad Nicoclem, quem monebat, perpetuo tantum studium ac reuerentiam prae se ferret, ut eius verbis maior fides haberetur quam aliorum Iuramentis. Fraus enim,

teste Thucydide, cum omnibus foedast, tum ijs qui maiori dignitate praditi sunt; imo fue-dior , quam aperta violentia. Et vero quis per cutere cum Francis foedus, quis inire cum ijs contractum deinceps volet, si tam fluxa apud eos fides. & nulla Iurisiurandi Relistio est 3 si seipsos suo Iuramento Reges, ut aiunt, absoluant, de Iuti suo sese suprema Maiestatis potestate restituant 3 Ipsemet Franciscus Rex Caesari obtulit, Neapolitani & Mediolanensis Jmperij luribus cedere, Caesaris sororem uxorem accipς '

190쪽

accipere, & Burgundiam pro ea dotis nomine possidere. Ludovica quoque R egis mater misso ad Caesarena Hugone Monc and , filium Ne politano Regno Ducatuiquet Mediolanensi cessurum, &, ut ad quem Burgutiola spectaret,

Iure cognosceretur, assensurum promisit. Vtrumque Franciscus Gui tardinus libro xvi. Historice Italicae testatur. Adeo de Ditionum istarum, aut Iuris alicuius in eas dimissione

non sola victoris lex fuit, sed victi etiam & captiui oblatio, eaque libera & voluntatia. Sed

propius rationes ipsas discutiamus. Liber Rex non fuit,aiunt, nec ui Iuris. Ita est, captiuum fortuna dc Caesaris victoria sece ''rat. Erat in custodia corpus eius, sed libera plane volutas, quae humana vi cogi omnino non potest. Libertatis enim humanae hoc priuilegium est, ut dicere unusquis RepQ t, volo, nolo. Et quanquam, ut Moralium Philosophorum constans est opinio, paetu aliquo voluptatis libertas impediatur, tamen cum propositis duobus malis minus damnum voluntas eligit, in eiusmodi promissione liberrima est, Poterat Rex aut in custodia apud victorem remanere, aut victoris legem accipere, istud

maius