Nicolai Vernulaei Apologia pro augustissima, serenissima, et potentissima gente austriaca, in qua illius magnitudo, imperium, virtus aduersus eius tempore aemulos asseritur

301쪽

' O , bant. Interea pauci primum,' plures deinde.

y ρ ς' nescio quo fato, coniurant, & quam tinere non poterant libertatem, vi sanciendam deced. nunt.Concitatur imperita multitudo,quae fraeno excusso conniventibus & tacite approbanti riinuti. bus quibusdam Proceribus in aedes sacrasinum

ε ' lat , sacrilegis manibus sacra omnia perturba Diuorum simulachra demolitur,in possessiones& Sacerdotiorum vectigalia hostiliter grassatur. Nolo referre, nec propositum est, quicquid hic primo impetu Haeresis ausa, quicquid bacchanatium insana temeritate Sectariorum furor at-Item Ra- tentavit; miserebantur Belgij sui ipsi Belgae, nec ' ullorum hostium tanta unquam vastatio visa. Leges figebantur, sed conculcabantur; con-aemptui Maiestas erat, & Gubernatricis authoritas debilitata. Retulerunt haec alij Scriptores, ut Posteritas iudicaret & obstupescereti Inte- rim dum Sectarij urbes insederant, dc factionibus & turbulentis concionibus corrumpebant, clementiam Rex ostendebat, qui gratiae, quam vindictae poenitere se malebat. Illibatam tamen Religionem &Maiestatem volebat. Dum nihil proficitur , Ducem Albanum cum exercitu in Beb

302쪽

in Belgium Rex ablegat, nam ad arma & externa auxilia Coniurati iam pexerant, sanioribusque coiisilijs aures obstruxerant. . Venturus&ipse Rex fuisset, nisi eum Aulae obnoxij suis consilijs in Hispania retinuisse l. Vt, appulerat Albanus, & iam plurium e Germania vicμnisque Prouincijs exercituum signa sub Auriaco Ludovicoque fratribus volitabant. Infesta pene omnia circumquaque ι & urbium fidem Brederodius alijque nonnulli a Rege alienabant. Reus erat, qui aut Regem agnosceret, aut Catholicam Religionem tueretur. In hoc tanto Belgij tumultu arma armatis Rebellibus Albanus opposuit, ut Religionis &REgis Maiestatem propugnaret. Nouum deindeTribunal erexit in quo laesae Maiestatis, dc violatae Religionis causae disceptarentur. Nihil de legum rigore remittebat, dc ut erat delinquentibus implacabilis, morte, . aut seueriori animaduersione delicta

alba mittitur.

mulctabat. Poterat vir natura seuerus mitius

agere, si Gentis genium spectasset; sed in causa iDiuinae Humanaeque Maiestatis laesae summum

Ius exercere voluit.DuxeraMerum antea praeclare gestarum gloria omnino magnus, & cui pareo Leculo ullus, nec i n eo Belgae quicquam,

x k iij praeter

303쪽

a6a APOLOGIA praeter nimiam seueritatem dc quandam superbiam, Iure reprehendere poterant. Nonnunquam magnarum virtutum umbra vitia sunt

quaedam. Nitebatur tamen conscientiae fiducia, solumque Iustitiae rigorem in tanto periclitantis patriae periculo spectabat, cum iudicaret quavis seueritate redimendum Reipublicae&Religionis exitium esse. Inter haec, ut eos adi Auis Oricium reuocaret, quia Rege&auita Resi desiis.,il gione defecerant, concessam a Rege delicto. yπε'it. rum omnium veniam publicari Antuerpiae iubet, adeoque praeteritarum iniuriarum, desectionis . & omnium discordiarum memoriam

sempiterna obliuione delendam promulgari. Sed obstinatos animos tanta Principis benignitas non movit; quinimo Hollandiae ordines anno M. D. LXXII. die XIX. Iulij instituto Dordraci Nobilium & ex quibusdam urbi- q. ρ bus Legatorum conuentu bellum contra Al-νzzia banum decernunt, & Guillelmum Auriacum

η M. Ducem agnoscunt.

Ita bellum decernitur, postquam geri coeptum erat, & quasi defensio suscipitur ab ijs, qui magnam Reipublicae partem inuaserant, Principi suo iuratam obedientiam negabant,

. eius

304쪽

eius authoritatem protestituerant, Haeresim in Catholicae Religionis exitium inuexerant. Porid quia Albanus in Belgicis Prouincijs,tan' ais, a.

quam unguis in vicere esse Videbatur, nec e- iur iuIustus Imperium aequis animis ferebaturi, illuma Rex in Hispaniam reuocauit , & successorem Ludovicum Requesentium magnum Castellae Regni Commendatorem designauit. Hu- ri. ius consilia nihil aliud, i quam pacem specta bant, quam non semel seditiosis omnibus ob tulit,sed hi pacem respuerunt illum post breuis M.filatisimum Imperium mors abstulit. Adfuit deinde a Rege missus cum summa potestate Ioan qnes Austriacus, cuius nomen fama partae ad e mim. Echinades Insulas contra Turcas victoriae lotis ge lateque disseminarat. Et hic rursum Regiam benignitatem seditiosis proponens, delictorum omnium veniam I tumultuum & Vmiam

discordiarum perpetuam obliuionem ossexti si 'Insuper Pacificationis Gandauensis leges, quas Rex audito Episcoporum, Abbatum, &A

demiae Lovaniensis Doctorum consilio ratas habuerat, obseruaturum se promittit. Id unum

Vrget,ut quod pacis decreto continebaturin C tholica Religio illibata conseruetur, & integra

sincera

305쪽

sinceraque Regiae Maiestati obedientia praestetur. Hispanos etiam & alios externos milite; eProuincijs Belgicis dimittere paratus, idem si Ordines facerent, pristinae tranquillitati redu-

cendae totus incubuit .la At vero quarundam

nouihcianam Ordines praua imbuti suspicio ne, vellet. aliud simularet Austria-ι ω tui Cus 3 aut verius, quia ad Religionem Catholicam Regis subobe feritiam Gandauensi pace reuocamntur bellum; quam pacem ma- . 1 luerunt. Cum enim adnitente Caesare Ro-dolpho :Secundo, i& Guillelmo Cliviae Duceo' anno M.D. LRXVII. Marchiae, quae vis est i Ducatus Luxemburgensis, inita certis legibus . ., ά. mncordia esset, Vt externi omnes,qu i aut Re-

gi, aut ordinibus militabant, Belgio excederent Ct Catholica Religio pristina dignitatii restitueretur ut Austriacus se militum dis

cissum M ij Regimen a Regesibi demandatum susciperet, squae Concordia Edicti perpe

i. tui nomen sortita fuit) Auriacus, unica mora pacis , Hollandorum & Zelandorum nomine illi sese opposuit, dc partam tunc Patriae tran- quillitatem inuidit. Quippe iam Rex ratam illam concordiam esse iusserat, di Austriacus diis

lini missis

306쪽

missis ductore Ernesto Mansfeldio militibus

externis Bruxellas ingressus manum gubernaculo admouerat. Ac prima eius tum cura fuit,

ut Hollandi. Zelandi, & Auriacus initae toties concordiae acquiescerent, sed eorum hoc responsum fuit, ut satis omnes intelligerent, obstinatos in Haeresi& Rebellione illorum animos esse. Noui proinde rursum tumultus, &ad arma reditur. Auriacus omnibus animos addebat, Protectoris patriae nomen sibi deserrilibenter admittebat, urbes Regia pompa & sub conopaeo vectus ingrediebatur. Id illi consi- r alium erat, tanti in Regem criminis Belgas reosessicere, ut veniam desperarent, & ex desperatione Rebellioni pertinaciter inhaererent. Ob- firmatis itaque contra Regem animis plurimi sacrorum ordinum Religiosi, potissimum Dominicani, Franciscant, & Societatis I Esu Pa- tres, mutare solum iubentur, nonnulli etiam . extremo supplicio mactantur ue Religionis libertas uniuersis per praeconem publica authoritate conceditur, Dux Alensonius e Francia, Palatinus e Germania cum ingentibus exercitibus euocantur, ut in Belgium arma immittant. Ardebat funestissimo bello uniuersa pa- Ll tria,

307쪽

a66 APOLOGIAraesitis. tria, cum Imperator, Franciae Rex, dc Angliae rum it - Regina miserti Belgarum ciuilibus armis pereuntium, Legatos mittunt, qui de pace agant.

Sed frustra. nihil enim persuaderi Seditiosis poterat,&iam suis ipsi tumultibus delectabantur

rides imis animosque efferabant. Indixerant bello geren- Φημ' σ per Prouincias tributa, sed ea praestare Han-

.is' nones Artesiijque, qui id temporis nulla adhuc

Haeresis contagione infecti erant, recusarunt, eumque animum suum vere generosum declararunt , prius se fortunis omnibus vitaque carituros, quam ut in suis Prouincijs Catholica Religio detrimentum patiatur, permissuros. Eodem animo arma sumpserunt, & impetu facto quaedam Flandriae loca occuparunt. Paulo post, cum iam e viuis Ioannes Austriacus apud Namurcum excessisset, dc ad Belgij cla- Aa, vivum aut toritate Alexander Farnesius zzzt. . Dux Parmensis admotus esset, indicto Atrebati conuentu cum Rege in gratiam redierunt, quibus se tum Gallo-Flandri iunxerunt. Mou bat eos praesens Religionis Catholicae exitium, in qua mori desiderabant nec Regis Imperium eXcutere, ut Optimatum quorundam iugum induerent, volebant.Caeterum unum erat Principum

308쪽

GENTis Avs TRIA CAE. 267cipum externorum votum, ut eadem pace totum Belgium frueretur. Vnde Pontifex Maximus, Caesar, Dux Cliviae, Electores Treuirensis & Coloniensis missis Legatis Belgas omnes ad arma ponenda sanciendamque cum Regeta ' suo legitimo concordiam inuitarunt. Conuenerunt illi Coloniae Vbiorum,ac cum ijs mense Maio anno supra millesimum quingentesimum septuagesimo nono Terrae-nouae Dux

Catholici Regis Legatus. Deliberatum diutissime fuit, & consilia in Nouembrem usque extracta ; sed Auriacus optatum conuentus istius fructum suis artibus Sc calliditate impedivit. Ordinum enim Legatos suis ipse cosilijs instrinxerat. Impedire tamen non pinuit quo minus

e prima Nobilitate nonnulli desertis Ordinum Seditiosorum partibus. Regi suo reconciliarentur. Qilis furor armorum postea fuerit, nihil attinet dicere, inchoatum nefas tandem absoluitur, dum interea Farnesij armorum cursus feliciter procedit, multisque aut vi, aut deditione captis urbibus, & concussis terrore Prouin- cijs Regiam authoritatem asserit. Quippe anno

milles no quingentesimo octogesimo primo, die XX VI. Iulij, Foederatorum populorum Or- Ll ii dines,

309쪽

dines, Philippum Regem ob violatas Imperii

Fub. sa- leges ipse Iurr Principatu excidisse pronun- - - tiarunt, s stipsos Sacrament Oil dicto tibia D crὸtum rarunt. Inde sublato Comitis titulo Autiaci Impetium , Praesecti vocabulo, acceperunt; rem. quo mortuo delata Licestrio Praefectura est. emque abdicato Mauritium Auriaci filium Hollandiae vicinisque Prouincijs praefecerunt. Tum annis aliquot post societatem & foedus cum Galliae Rege, Angliae Regina, nonnullisque Rebuspublicis percusserunt.Quae deinde secuta sunt bella, & etiamnum geruntur, non

commemoro; neque enim Historiam scribo. s ut Mia . Enimuero hanc ordinum foederatorum in

Ti . egem suum sententiam examinemus ι haec o nim libertatis, quam sibi vendicant, funda mentum esse debet. Atque inprimis Regem fluum ob violatas Imperi, leges principatu ipso Iure excidisse pronuntiarunt. Quaς, obsecro, violatae sunt leges 3 Non debebat, aiunt, E clesiasticorum numerum e ordinum consensu augere. Esto, neque illum auxit, sed ornauit,neque iam plures Abbatiae sunt,quam olim extiterunt. Idem numerus est, sed Episcopi aliqui Apostolica authoritate sunt facti, qui olim Abbates

sententia tu Regem examinatura I. Panis clama

310쪽

GENTis Avs TRIA CAE. 69 Abbates tantum erant ue neque aliam , quam Abbatum sedem. in Ordinum conuentu Obtinent. Quanquam usque adeone precarium

Regis Imperium, aut, ut verius loquar, ea ser- .

uitus Regis erat, ut Patriam nouis clignitatibus ornare. Religioni periclitanti prospicereueadmo- rum corruptelam auertendam intendere curas suas non posset 3 Nae vilissimus seruus sic regere non vellet, si modo, Christianus. Et quid hoc aliud est, quam membra capiti suo legem ponere, ne rationis lege reganturὶ Sed nimirum potuerunt Ordines isti Abbatias euertere, Har eicos Ministros instituere, Sacerdotes Catholi- .cos in exilium mittere, Sacerdotiorum vectiga- Ita & bona quaecunque inuadere, Haeresim in patriam inducere; non potuit Rex Abbatias no ua dignitate ornare,nouos Episcopos admittete, SacerdotesCatholicos retinere,Ecclesiastica bo na tueri, haereticam prauitatem a patriaucere 3 Quid deinde 3 Religionis libertatem conce- U. Pun dere recusauit. Neque id potuit, qui Catholicam Religionem tum unam in patria moribus receptam & a Maioribus cultam seruaturum

se,cum Princeps inauguraretur, iurarat. An vio

late Iursiurandum suum postulantibus sub-

Lliij ditis