장음표시 사용
31쪽
iuun Acm acerrimi quantum sit satis. li sa Geta Mi non
Mis & form. defensivum ad unguenti solidioris formam
in Circa tale medicamelum opponi potest, quod osea ista quamuis refrigerare habeant,atq; adstringere tamen ut ginositate sua partem magis laxareposim cum calefacta sint,simulque vasa cuti subiecta,unde vel penitus dimitto da olea, vel eorum vice oui albumen assiimendum,vel su ci herbarum refrigerantium,&adstringentium,ad hoc rein spbndeo,quod hieme defensiuo cum oleis parat citi corporibus mollioribus utendum . aestate uero,& ubi corpora sunt dura;succis utendum. ut sunt succus plantaginis,sem peruiuς, larri, di id genus similibus,oui albumini commixtis, absque ulla oleorum permixtione. Quo defensivo utor etiam ubi a vulnere quopiam adsit timor alicuius san guinis profluui j vel ubi magna adiit ad ulcus fluxio, furiinamque isti cum oui albo maxime: adhaerent assectar parti, divi sua adstringenti,magis quam olea,viceri pro sunt quc admodum refrigerando maiorem repercutiendi vim ha
bent. Attamen unum tantum circa primum medicamen
tum adnotare libet, quod medicus illo utens saepe permutare debet,propterea quod olea,vt dictum est, calefacta attrahunt potius, quam refrigerent. Non desunt praeterea alia defensiua, quae, cum minime artificiosa sint, examine non indigent,qualia sunt,posca, decoctum bal austioruin, hyppocissidis,mirtilorum, galla immaturae, omphacium,& demum succus malorum punicorum acidorum, quibus omnibus puris, & non prauis succis relatis linteola mad faciendo, & parti, ut dictum est, adaptando tuto utimur. Postea vero antequam ulcus curadum aggrediamur, prius
victus ratio dieta dicta examinanda se osscrt, quae tanti est mometi,ut ab Hippocrate semper plurimi facta fuerit,
32쪽
tam in omnibus morbis,quam in ulceribus iras,quem adamodum in lib.deviceribus patet,vbi inquit, aquam pol re, & parum comedere, quam maxime confert. Neque tacebo,sanguinis missionem,atque aliorum medicamen torum usum ab e diaeta parum facere posse.Si enim qualitas,Mqualitas succorum prauorum tinguinis missione , di pharmaco demitur, prauo victus regimine adaugetur,& quantitas multitudine, & qualitas malorum ciboru qualitate progignitur; Neque insammatio cohiberi absque diaeta potest,ut ex Galeno quarto Methodi. &Celso lib.v.
cap xxvj, ubi in insammatione euitanda victus rationem optimam tanquam scopum habent . Neque dicere obstat, victus rationem diaetam dictam inflammationi cohercen dar, atque interci piedaeparum aut nihil facere posse,quia neque vi reuulsoria reuellit, neque fluentes succos ad affectam partem euacuate ad hoc enita ita respondere possumus .non posse negari victus rationem diaetam dictam neque reuellere quod influit,neque euacuare per se humores posse. Attamen si consideremus diaetam paucam quantitatem sanguinis gignere aptam natam esse, iure merito inflammationi occursuram esse credeturin fluxioni quoru-cunque se interponere, unusquisque per se existimabit. Reddit nanque naturam ad pugnandum validiorem contra prauos succos, cum non habeat multum distrahi circa ciborum concoctionem. Quare cum facilius sit, & com modiuo hostem extra monia retinere,quam ingressiam expellere, ita quoque multum confert cibandi ratio. quae cuin quali,& quanto consistore debeat,atque in substantia , propterea propinandus est aegro nostro cibus tenuis, &paucus secundo loco frigidus, tertio adstringenti qualitate praeditus, neque mirum cse debet, si talis cibandi ratio medicamentosa videatur, cum hoc pacto praescribatur, ut . suis qualitatibus occurrat morbificis affectibus, tenuis c
33쪽
enim est,ac paucus,ne natura a suo munere avertaturini gidus, ut insammationi occurrere valeat, adstringeris, ut fluxionem intercipiat, natura nanque cum copiosa succo. rum t dictum est affectae parti seruari e semper occurra si partes tam internae,quam externaea diaeta paucam quantitatem sanguinis procreante exinanite sint pro se ipsis id. quo egent, retinebunt,& ita ad affectam partem nou tritu mittent. Extat quoque Hippoc.auctoritas lib. deviceri. bus ubi multifaciens diaetam illam magis recentibus conuenire autumat ulceribus quam vetustis is hocque eo facere videtur, quod fluxioni obsistat cum recentia vulnera fluxione magis tententur, quam inueterata .LVnde vulneratos fame affligi vult. & in eodem lib.abstinen tiam, & aquae potum ubi inflammatio accesserit aut impendeat prodesse tenet. Celsus vero lib. v cap.xxvi distinctius loquens dicebat,ubi aliquis graue vulnus acceperit a cibo tantum se abstinere debet, quan tum uires patiantur,vel ita tenuridi exiguum sumere, viduntaxat sustineatur. Ex quibus dicendi modis colligo; cibum exhibendum essetntentio ne desumpta modo ab aegri temperamento facile in diamferentis, tum a consuetudine, quae cibandi rationem te nuem, & parcam minime pati queat. Neque omni tempore omnimodam, & admodum parcam inaediam credo impensandam. aeger itaque noster carnibus,& vino abstimebit, ciboque vulneribus congruenti utetur. Si cu ti erit contritus panis in exprςssione seminum peponum cum saccharo,pira,cidoniaque, erunt& optima poma costa. Propotu autem concina aqua cum saccharo, aut acidorum granatorum vinum probatur. quia vero semper adest medicus, qui haec magis exequetur, quam nos nunc ordine praeponimus , hac formula diaetandi tradita, cibationem per tempora morbi imperandam illi remittimus. & capiti huic, ubi de sanguinis missione, de cibandi modo, & de
34쪽
medicamentis primo occursu apponendis agitur , finem imponemus, totius corporis purgationem breuiter tracta turi. DE P V R G A N D I R A TiI O PLE. p. I. X. V ia medicina ad fugandos, depellendos que morbos chirurgia, diaeta, &pharmacia utatur,hactenus'; de chirurgia,& dia ta pertractauerimus, nunc de pharmacia, purgatione scilicet, est sermo habendus . Habita itaque semper ratione euacuandi ad aegri temperamentum,& ad vires,quae, si id fieri possit. ostendent, nec non etiam ad anni tempus, an hyemale sit, an aestivum,a quibus pharmacorum indicatio desumenda veniet,ut inc pium opus absoluam currenti ut fertur calamo breuem, atque accommodatam aestiuo tempori assiumendorum struporum formam tradam,aegro iuuene exustent atque temperatura calida. Hocque facio ut orne quodam incedam. Reta syn de succo horaginis de succo cichorea . vel vice illorum. Ul la . nRec.syde succo acetois
de succo portulacae Aquarum lactucarboraginis vel illarum vice. Reci Endiuiae Aceto e.
Misce pro sy.& clarifica. Dosis
35쪽
Dosis adaugeri,& minui potest, pro ut magis aegri sen- fas calidus erit,& maiori potione oblectabituri ves si tempus summum sit aestus, deinde syrupis quinque assumptis plus minusue, ut dictum est, stantibus omnibus praedictis intentionibus, tale propinabitur pharmacum iaRcc. Rhabarbari electi pull.drac.j.fCum decoctione florum &fruct.q.s f. p. Vel si magis placeret,propinabitur bolus cassae cum tamarindis; si vero frigidum sit coelum,&aeger frigida sit ic- periri neque febriat talium syruporum erit usus . Rec.sy de betonica de men thavel eorum vice- Capiti. veneris de citrach.
Aquarum betonicael de absinthio vel earum vice ixti Capill.venerim de saluia.
Misce,& clarifica pro syrup. & sic pro quinque, quibus
vel maior sit dosis, prout videbitur medico phisico praeservii, cui in hoc negotio purgationis libenter defero. Inter diu tamen, mane scilicet.ante prandium,& in vesperis ante caenam ellectuarij inscripti cochlear unum assumat, cuiusuis malignitatem veneficam respicit .
36쪽
pulti eris terrae sigili xx in dric r
RrMA die transacta,&his, ut supra dictu est,constitutis,ad amouedam stupam medicus accessiirus aliud medicamenti genus paratum habere debet, quod omni bus propositis intentionibus satisfacevaleat. Et primo ulcus ipsum in duas pcipuas, atque genericas partes diuidendum venit, sicuti medicamentum; altera quarum labia respiciet,altera fundum,& circumiacentes partes. Hinc duplex medendi viceri intentio oritur,vna quae ad labia, altera quae ad fundudirigitur.&quia aliquando fundum patentius altera parte est, ita ut cogamur modo placentulis, modo tentis uti primo inscripto medicamine tentae illinientur, alterum supra petiam extensum labijs apponetur. primum tale erit butyri recentis '
37쪽
Misce,& cuin terebinthinae clarae optime Iotae onc. ij. paretur digestiuum secundum artem,quo utemur, ubi carnosae partes tantum laesae sint, & usque ad nonam transactam , quo tempore tota ignea vis extincta est. At quoniam dolor, tristis admodum sensatio,&symptoma vehe mens accidit, quod oriri solet laetis partibus neruosic propterea omnibus derelictis intentionibus , illi opem ferre cogimur, cum vires prosternat,aegrotantes simul laedat, assidentesque& partes in conuulsionem trahat,& multa a lia mala procreando aegrum necet. Sicque supra petiam tale extendetur medicamentum. Rec.vng tetrapharmaci dictimγRasini S n. - illi detulia de calce in Rosati Populeonis Albi camphorati Misce diligenter simul
Hocque medicamento ad extra apposito dolori pro nucerit occursum,&alijs praeter naturam affectibus ulceri co- mixtis . intus vero superiori medicamento addetur oleum de terebinthina, de rasa, de abiete, per ellambicum extractum,vel accipiatur ol. scorpionum vetus. vel Rec Olex vitellis otiorum ol. Hypericon is γ an. drac.j.V. Butyri recentis I
Misce & conficiatur linimentum molle . usum
38쪽
Vsum quoque cataplasmatis glicuius laudo, ut dolo
tollatur,vel amolliatur, a Galeno. doctus iij. de compositione medicamentorum per genera, qui in doloroso ncruoruvulnere, cum videret medicamentum siccans non profic re, quia saniem non euocabat, dogma Hippoc sequutus in I b.de ulceribus ubi inquit, si ui dolorem sedare, cito supura, mutato consilio ad emplastri usum optimo cum succes sit se conuertit. quare usum emplastri ex Altheae radicibus coctis cum butyro atque hordeacea farina paratis laudo, nec non etiam ex usu in similibus affectibus est mihi. Summe etiam confert olei communis tepidi membro affecto longa perfusio, dummodo ulcus non tangat,ol. etiam rosati completi tepentis embrochationem super affectum me-brum factam commendamus. Emunctorijs quoque assi dii membri,ut crunt axis la,vel inguen, talis inunctio calida conferre videtur,& est. Rec.ol. Hyperi conis de terrestribus lumbricist
Camo millini tan Onc. u. Liliorum alborum Costini Vulpini x Irini testibi Castorei recentis 3.ij,
Misce, & cum cera fiat linimentum molle, quo tepido bis & tcr inungantur. Emunctorijs dictis postea lana succida dicta,vel molle resipum supra paruum linteum apponatur. Aetius magnae auctoritatis vir vult Anethum, &mentam in oleo coqui, deinde in vulneribus neruorum instillati. Rasis vcro xii. . sui continentis ol. lumbrici nuper se tantum laudat. Avicenna balsamum commendat, quo
39쪽
cum nunc careamus, extra ex myrrha,quod extractum murrhae vocant utimur. Verumtamen unum adnotare volo, quod semper medicus doloris causam respicere debet ut illam cognoscat, quae causa cognita, atque optime verspecta tollenda est,non respiciendo tempus morbi, n oue artatem, neque alia. Propterea quod dolor unum est sumptoma,aegrum in omni statu crucians,atque omni tempore,& omni aetate. Hoc tamen verum est,quod conuulsiones hyeme magis procreantur, quam aestate, &in leni bus potius oriuntur quam in iuuenili aetate constitutis .
Haecque pauca de dolore sedando,pro nunc tussiciant, ab que de ulcere usque ad nonam diem curando. D EV L C E R I S C V RiA T I O N E
V ae N E RE, Usquequo eschara deciderit, hoc pacto curato, cum alio modo tempus praescribi non possit ob diuersam aegrora
naturam,aetatem, atque assectarum partium sedem,& anni tempus, ulcus examii nandum dili cnter a medico venit. vlcus dico,quia a materia purulenta,quae excernitur, vulnus in ulcus degenerauit, & primo animaduertendum venit, an ulcus istud sordidum sit, necne,an cauum, an lene, & illo ad has species accommodato; viceris cura inchoada cli,
superioribus intentionibus amotis,& si sordidum sit quod statim his ulceribus accidere solet ob lenientium medicamentorum usum, tunc abstergentibus utendum censeo Si caum ocarne repleodum,si lene cicatricandum, semper intonuit ne curativa deducta a contrario affectu. Abster-
40쪽
- .dum itaque erit ablutionibus, atque medicamentis id T. ere aptis,natisque,vi erit ablutio eκ aqua hordei melle . ac simplici commixta,& alijs similibus medicamen, vicera abstergere valentibus , consilio semper dire maiorem,minoremque serditiem,qua ulcus polleat,s Idum quam maiora, minoraque medicamenta exigit.' cauum ulcus curandum carne illud replendo, cum ab-. gentibus Utamur, de illo nunc nihil dicam, tollenda - ique de medio sunt impedimenta, ut sordes,& similia, hoc ut caro in cauo ulcere regenerari possit, haecque to . --- ἐς a , & localia medicamenta dicuntur. quo vero ad illa, e internam causam respiciunt,ut purgationes,& victus -s imen optimum, de his cum satis abunde sit pertracta a,unum hoc adnotare placebit. Quod cibus in tali ca a sumendus crassor,& copiosior esse debet, ex Hippota trina lib.de ulceribus,ubi vult pro inaedia intelligenduesse paucum,& tenuem cibum,& magis recentibus conuenire ulceribus,quam inueteratis, hisque praecipue ulceribus, in quibus caro regeneranda venit,quia si caro regeneranda est, a sanguine copioso regenerari debet, & si optima a sanguine optimo, secundum deperditae camis exigoriam, quemadmodum inflammatio si arceri debet, a cibis paucis, qui paucam sanguinis copiam gignant, cohibetur. Et cum duo excrementa ulceribus propria semper sint, &illis fere communia, atque familiaria,quae primos scopos
ulcera curandi ostendunt,unum tenue, alterum vero cra
sum, iccirco exsiccandum est cum abstersione, quae duae actiones utique a medico peraguntur ope medicamento--μ' rum id essicientium, di quamuis caro absque alicuius ad miniculo regenerari possit, nihilo tamen minus optima dici non m cretur, quia alba, & humida est. Aliud quoque adnotandum venit, quod scire non suffcit exsiccandum ,αώabstergendum Bre, utrum quantum etiam exsiccan D dum,