장음표시 사용
11쪽
a Commentariam Asue. Cis p. I.
H. Praeparati obis cibaria r quoniam post diem tertium traiisibitis Iordanem &intrabitis ad possidendam Terram, quam Dominus Deus vester daturus est vobis ix. Rubellitis quoque&Gaditis, dc dimidiae tribui Manasse ait: ir limentote sermonis. quem praecepit vobis Moyses famulus Domini, dicens i Dominus
Deus vester dedit vobis requiem, dc omnem terram. I . Uxores vestrae ct filii ac iumenta manebunt in Terra. quam tradidit vobis Moyses trans Iordanem autem transiit earinati ante fratres vestros. omnes sorteS malis, & pugnate pro eis, i . donec det Dominus requiem fratribus vestris, sicut & obis dedit & ncssideant ipsi quoque Terram . quam Dominus Deus vester daturus est eis . &'sic reuertemini in Terram posscssionis vestet. & habitabitis in ea. quam vobis dedit Mov-ses famulus Domini trans Iordanem contra solis ortum. 16. Responderuntdue ad Iosue.atque dixerunt: Omnia, quae praecepi sti nobis faciemus: & quocumque mis ris,ibimus. I p. Sicut obediu mus in cunctis Moy si. ita obediemus & tibi tantum sit Dominus Deus tuus tecum. scut fuit cum Moyse. ι8. Qui . contradixerit oriwo & non obedierit cunctis sermonibus quos praeceperis ei, moriatur.Tu tantum confortare, & viriliter agri
rosequitur,li et alioqui Hebraei, xo siue o sit initiale, tantumque notet libri exordium,' uti dixi Ezech.t. i ad illa: Et factam ι II in trigesimo amis. Po toxTEM Movst,host expletos triginta dies luctus, quibus Hebraei planxerunt mortem uosis, Deut.vit. 8. illis enim lugendum de quiescendum erat ita Abulen Serarius & Caietanus licet contrarium autumet se n. Salianus & M susTalmudicos secuti,de quo e. 3. Quare cu MO-ses mortuus sit sub diem tertiam Februat ij, ae do dinde eum planxerint He ei per 3olaies, uti patet Deuter.viae v. i. & Rac statim po st planctum I De simpserit imperium populi vice Mosis,aua ratus & roboratus hie a Deo. Eme sequitur hane apparitionem & consortatione ei fictam sub diem uitium mensis primi Nisan, cuius decimo die
Hebraei transierunt Iordanem,ut patet ca.4.19. 14. die celebrarunt Pascha ut patet c. DI VT ω LREetva Do liMus J Pet Angelum vices Dei gerentem sicut & per Angelum locutus erat Mosi, eique legem dederat in sina, ut patet Galat. 3.v. i'.Angeli enim sunt administratori Dei Pirus Histi l .Quocirca quoties in veteri Testameto Deus dicitur apparuisse vel locutus esse,
non ipse per se, sed per Angelum id praestitit, uti in Pentateucho ostendi. Porro Ataesus hie locu- Cius est Iosue,vel locutione si, iritali obiiciendo moti eius notiones verborum horum, eo modoac si Iosue Deus ipsum praesentem loquerem audii siet; aut locutione corporali in assumpto corpore ain parens de oret eous loquens ad Iosee: Vtrumlibet enim est probabile. iosue ergo i se immediate a Deo per Angelum constitimur & auctoraturduκ populi, ideoque ab eo per omnia eruditur, dirigitur prosperatur victoriis, decolatur spoliis,& regnis locupletatur; cum csteri Reges α Principesa Deo non immediate, sed mediante Electione populi vel optimatum constituantur. S. Hieron. in illud Apostoli: C stitua per ciuia raro ribto sicut Od i ii M.Ad Tit. i. s Musis, inquit, amictu D 'in vilis tuis Susiri Mermo post 'inium ra nqum alam. ωem sid rarae de alia tribu Heitur I ias,tu scis μν- principarmn m populos nos i id ad 'o sis,
pedes se erogat. DAses Hebr. Δ.q.d. ita ceriod ae si iam darem,imo ia hoc momento dare incipio.
t Hebr. VP- ratait id est dedi,tradidi. hoe est is niam certissimὰ tradam ὶ sacvr Loc vetus sv rMovsι.JO mistum. id est totam Chananaeam, inque piargebant Hebraei. promtiit Abrahae M ti oc Hebraeis Genes is .is Exodi a 3.3I. Deuter. ii.'.& alibi tape.Nunc Deus promissa praestat ac Iosue Hebraeis eam possidendam tradit. Quia summus illius inunis que totius est Doli inus: D mim ι ima o plenitudo rivi, orris rorarum o
Tropol. Origenati in i. Chaliat a nostra esteoncupiscentia,puta motus superbiae, it libidinis, gulae, impatienti Maced .aua in ae quos sis ex sc pugnando calcauerimus .nobisque subiecerimus
eis dzinabimur duce Iosue, ut est per stratiam Iesu Christi. V 4, Rupertus Viblila cap.6. Oamulocus. ait, esto e cor, vel ontris conscientia, quam e icat pes
Ieru d est se calcandam subjicit pedibus Iesainstar Magdalent; Mee ergo in ipsius Iesu haec est
4 s siteri ae saluatilanis ut eam Iesus, id est Saluator & salus possideat. E contrario quos calcauit vestigium pedis Iesu, id est,quimoi sunt ei traditi & iubditi. hi diabolo dati sunt, ac proiise non populus acquisitioiiis sed perdit rustalii luiita Sanctus Bernardus autem subdidit er& pie ser.
12쪽
Commentaria in Iosiae. Go. I. I
et fritur. ut firmi sit ergo sperat in De ui omnia ab eo obtinebit, quia Deus id pas si n in Seripi. de Euangeliis promisit: quare cum ipse sit fidelissimus promissa praestabit, cumque sit
elementissi nus & liberalissimus non patietur vitaci se ii nostia. sed eam superare sataget. Unde idem S. Bernardus serui. 3.de Annuntiat. -- pud iι) Domineὶ miserati s isticum,nec o cum misti: cord a iii in rasi ducia mis. Anagog. Origen. per omnem locum accipit c sum. liq; glotiam S selicitatem:Luit 'ait, sedem habebat in caeli, postea υνὴ quam factis est Angeis re ga; cum vincerente racth dicere pes in meis, I me-ν uero νt mmis vi meis lipas contravi Sat a sub pedibis
nuυ,consi rureter lacu latiferi Morpore mei Har in caelis. erunt Denique S.Franciscus Calcare,ait,est contem. nere contemnit autem omnia,calcatque paupertas
spiritus. Ipsa ergo est omnium Domina & mundi Regina,iuxta illud: Fideli torvi muti vi divitiatum .st. Ita resert Lucas Waddingus in dictis & scriptis S.
Francisci Avarus enim, ait S. Bemard. Terrena esurit ut mendicus, pauper spiritu colemnit ut Dominus .Causam dat S.Cyprian in orat.Domin.dronuntiauit imbecks maior est honoribis eis regno ct Uerol. Do ct Christo dicat, no terr na sidc. l. lia retra Loiderat. Et S.Chrysost. homas. ad populum: Sicut, inquita pummo moritis reriisepta s jotibia omniam is, ac non soli vi homines ct armiares sedes iamribri intura ct muni exercitui, formi carum lassar μην terram ire ridentur: sic qui animo elicto in ιi Uta quasi in subumi commorantur, 's omnia humana, potentia oria, opes ita inlauta orent,ri ne sana quidem i cent evibus iam immansis animi nobilitatem Talis igitur est aquila,quae ut ait Iob c.39.27. In arcuis ponit tu iumsuum,dec. Diae contemplatur escam,
o d. tres mei rivi a Fchmi: Nimirum mens lixa in calo mundi ludibria sitit. Talem se fuisse fitetur S.
Gregor. cum religiosam vitam in monasterio ag ret. Scribens enim ad Theoctistem sororem Imperator lib. r.epist .s . Nita, inquit,in lac mundo appetem nil pertim stans, Q. bar mihi in quodam rerum urinitia state la H in me pene implitum crederem, quod potilicente Domim ex Propheta Edicissim: Sustollam i voaltitusnes terra.Suyr erum altitudinem terra sistis: ων
vm TER J Circumscribit hic Deus terram promis sim tram Iordanem a tribus mundi plagis,indeq; ternos ei assignat terminos: ipsa enim Arabiam d seriam habet ad Meridiem .Libanum de Euphraten ad Septentrionem; mare magnum,id est Mediterraneum ad Occidentem. Omittitur quartus Orientalis plagae tenuinus, videlicet Iordanis. quia non longe ab eo consistebat Iosue, indeque Deus tetram hanc ipsi ostendebat. LiBANol Septuag.htilibano sed idem est mos, qui versus mare Mediterraneum velut laxiore valle diuiditur. de apud Tripolim Libanus. apud Sidone Antilibanus dicitur ait Strabo lib. i 6. Glaec EA .m,cαν proprie idem est quod, mens liba προ iiu: Antilibanus enim apud Sidonem ita curis iratur,ut Libano opponi videatur. Vnde S. Hiero.
in locis Hebr.Omnis regio, ait, quae est supra L
Ornd. is Ioue. A ban una ad Orientem respiciem circa remonem Damasci, quae cecidit in sorte tribus Manathe, Antilibanus appellatur.
Porro Libanu, Hhbr. dicitur a GP est tibi, εν.
ae in pilod rarae semper albeat in summitate; Item tram. a labation, id est thus, quod Libanus cedroris. pinorum, cypressorum, alia ruurque resinosarum de thuriferarum arboru trax sit, ait Mastus 3c Adriach .Libanus entin est omni una Syriae montium maximus, altis limus, sertilii simu . amoenissimus. pulcherrimus. Hinc patet cur Ecclesiasticus ca. 39. 13. dixerit,ems Dbanus odorem suavitatis habete, ne- iustorti quasi b in Orate odorem, 2 sim ete is g a-tiam id est ad gratiam grat: &. aenis frondibus: iti collaudate Dominum, O benestiste Dominum m προν ibin fus. Item cur gloria Ecclesiae decori vel odori Libani comparet ut Isaiae 6 o. a 3.Glaria tib ni ait, ad ψ te reniti abies ct plauso buxus. Et c 3 s. a. Gotia Isbani data et decor Carmeli Saron. Et Osee IA T. Grmisi abi: sicut tiliam, erumper radix e M ut Dbant,erit quasi olivagloriarim, ct odor eius ut Libani. Et Cat.
naeorum. Est synecdoche. Ex una enim gente Pteras sex terram promi sana incolentes intelligit,
se ut alibi easdem vocat Amorrhaeos, qui ex hisce septem gentibus una tantum gens erat Aic Genec 27 .vit. Rebecca non vult ut Iacob filius suus accis piat uxorem de illi abus Heth, si Hethaeam, id est Chananaeam, uti explicatur cap. 28. versa. ita Abulens.
Porid Hethaei progeniti & appellati sunt ab Hethaeo, filio Chanaan filii Cha, filii Noe Genes sinis. & incoluerunt locum, qui ab ipsis dictus est et Heth in regione Hebronis. unde ab Hethaeis his ce Abraham emit spelucam duplicem in Heth ad
sepeliendam Saram.Genes 22.26. Erat autem Hethaei viri sol te bellicosi& formidabiles, ut & n men ipsorum indicat. Hethaei enim Hebr .dicuntur 'nn Chirtim, id est conterentes & pauorem incutientes. Vnde apud Hethaeos erant gigantes tertibiles dicti Enacim, incolae Hebronis. Numer. 13.3 . Hethaeus quoque erat Urias miles sertistamus, quem Dauid occidit gladio filii tu Ammon,
ut uxore eius potiretur.2.Reg. I 2.9 Hethaeos e
go hic prae ecteris pcntibus Chananaeis nuncupat, quia hi ob robur suum erant sormidabiles Iosue& Hebraeis q. d. Ne timeas Hethaeos licet gigan tam & pugnacissimos: ego enim illos domabo, tibique subigam. Ita Matius.
MINvs v EsTER. J Nota. Hi furis ampli & vasti limites Chanan a Deo Hebretis promitti sed eos omnes reipsa non obtinuere Hebraei, partim ob sua es ignaviam; partim quia Deum suis steteribus ossi erunt, seque eius promissis indignos reddi
lens tibique stibi gens; ae diuidens secansque Iordanem sicut Moses diuisit si cauitq; mare rubru. Chald.vettit: sicut verbum meam fuit auxilia M. De it rerbum m um auxilia tibi, itaque passim ipse vertatit, quando in Script.dicitur Deum mortalium rebus interesse ad ea sive descendere, ut eis opitule tur, idque facit ad insinuandam, ut videtur, generationem verbi a Patre aeterno. Unde & Patres,ve Mustin.dialog. contra Triphon. Tettulldib. 2. c
13쪽
s Commentaria in i ur. Cis p. I.
tra Marcion.& alii quos in Genesi citaui, docent Ain Apparitionibus Dei qux narrantur in veturi Testamento, se inper apparuisse Filium,non Patre,
nec Spiritum sanctum. hoc est Angelum in illis apparentem gessisse personam Fili j. Vt significaret
cum quandoque in terram descensurum,& carnea: sumpturum ad saluandum homines. NON Di Mi TTAM NEE DERELINQvAM TE Jnis tu vel tui me prius derelinquant,vti dereliqui me Achaia rapiens spolia e Ierichunte contra meupraeceptum, ideoque vos dereliqui ad tempus, ac caedendos tradidi Chanaturis incolentibus ut mimi cap.7. Porro quod Iosue hoe omnibus fidelibus, iussisque Iesu chtisti filiis promittitur. Vnde
Apostolus Hebr. iῖ. s. Sint mores, ait, Deo Πι , sententi prasinii : que Diim dixit: Non te δε eram n que derelimruam. Hinc etiam S. Aug. de Cone.Tit Ment est 6.c. I I. docent hunc ei te itimulum iustis, H
Iesu Christi, qui caelum aperuit, illudq; electis suis distribuit. Audi S.Chrysost homil. g. in Acta sub finem:
Iducit inquit, in bestum centarum lada, ct νηοῦ --ctum; sim, quia pilara operetur. Exiit Ie in Nauem bH-lam, o sol omnia opιratin est strenue, O ita abjmhil Ποι vini: multitudo piando talantatem Domini mosacit, niluidissert ab his qxino sunt. Et post pauca: Gum, inquit, N multitudine oriretur rati lased multia
Tus vALDE J Hebr. m. o id est nimis, hoe est valde. oportet enim pro lege & Deo vitta n turae vires conati, ut legem Dei supernaturale in pleamus quod ergo nimis est nuutie, hoc satis est gratiae & charitati. Ingenti ergo de caelesti robore opus est, ut concupiscentias,tentationes,omniaque legi Dei aduersantia vincamus, itaque totam Dei legem exequamur. Qua de causa ter hie repetit Deus τὸ mi seriarιθ sto robustus, ut patet vi indicet cum trino robore sancti met Trinitatis indigere.
sisJ Intelligit legem penerarim latam,datamque
toti pcmulo a Moseani ina, quae Deuteronomio ccterique ouatuor Pentateuchi libris continetisr; non autem legem aliquam Dei alem Iosue tradiatam, ut patet v.f. dicit tamen spectatun: Zam prorepit inhvt sciat Ios e legem communem tibi ρος cipue, ut duci elle impositam de commendatam a Deo, ac proinde illam sibi praecetteris eoidi de emtie esse debere, ut eam ipse primus seruet. ac dei de ab alijs seruandam curet,idi me faciat non tam verbis α minis, quam vita de geliis ut videlicetis' se dux populo animata de oculata sit lex, uti Cyrus ait apud Xenophontem NE DEc Lixus Aa EA AD DEXTERAM v Et si vis T RAM.J Primo, declinare ad dexteram. est
addere aliquid legi: id sinistram vero,est aliquid ab
ea demere, iunt Hebraei dc Uat abi. Secundo Serarii declinare ad dexteram, inquit,est legem obis, δέ commoda prauaricari; ad sinistram velo, ob metum 6c minas eamdem transgredi. Velum dico esse Hebraismum, qui non at id significat quam recta legis via incedendum esse, ut ab ea neutram in partem quis declinet, si ad caeli,
pertingere velit; sicut viatores rectam regiamque viam tenent, ut ad terminum perueniant, net
semitis vel diuerticulis in speciein planioribus rebreuioribus se ab ea abduci sinant, ne in auia abd cantur,ac a termino aberrent, ut volentes tendere in Ierus alcineant in Iericho. Sic enim peccatores
volentes pergere in caelum, a via legis aberrantes, in fine vitae inueniunt se in gehenna & tartaro. Pro ab ea Hebr. est mimmennu, id est ab eo, quod scilicet lex praecipit: sed mimme inu ponitur pto mimmema, id est, aboa, scilicet ibisa, hoc est lege. Est enallage generis.
quia per illas quasi per vias tendimus ad felicitatem, caelum & Deum, Vt inteste' id est ut prudenter agas: hoe enim est Hebr. Utam . siti: saepe in Prouerbijs prudentia vocatur intellectus, scientia, doctrina, sapientia practica, scilicet quae hominem ducit ad salutem, idec me beat. Hinc patet Iosue a Deo electum in successo
rem Moysi. δ: ducem populi ob suam fidelitatem, probitatem dc obedientiam, qua tum legi Dei, tum Mos Domino suo obedierat. Vnde S. Ephrem tract. de virtvt. cap. 2. It is, ait, filiis Noe Uecta sera vidi illa tmum donum promeruit,
H M 1 ιμα ι rferet: Nimirum qui bene suo superiori patet, me aliis imperat, ideoque imperare
ivs Deuteronomii Sc Pentateuchi, quae deis di Moysi in AB ORE Tvo : SED MEDITABE-
TA svNT IN EO. J q. d. Legem Dei assidue a-rimo ore que versato : Hebr. enim ha ra, imgnificat med itari ita saepe de feruide ut ex fervida meditatione verba legis quasi susurrando in ore nascantur Sc ebulliam, utque illa populum tibi
sit bditum doceas. Hinc illud o iusti mili abitur id est meditato vel ex meditatione in loquitur sopiratiam. Innuit Pincipis esse, populum docere te gem Dei, vii secit Moses in Deuteronomio, ac Iastello princeps Poloniae, qui ore suo eatechisat do de concionando Polonos docuit fidem legem, que Christi. Sane haec pietas de hoc legi, studi uim
Iosue ad tot tantasque victorias viam strauit,ut vere dixerit Rab.Simeon: emplam sedimi rediti lumi sit. Dig Avs Ac Noc TovsJScilicet pervicesimie cdatas, hoe est istequenter, diligenter, assidues continuo enim Sc semper meditari in lege Dei h mini in hae vita est impossibile. utpote qui dormiare, comedere. laborare debet. re minis strictER. Ismael rogatus a sororis suae lilio. nu post M sen euolutum liceret sibi Graecorum sietipta legere respondit licere, dummodo id non faceret die
vel nocte: Omne enim dies Se noctis tempus damdum esse legi, iuxta hoc Dei p xceptum. Tv KC Digia Es, Hebr. , id est prosperabis sortuna bis, felice sacies vi AM TvAM, id est iliae actiones: ET iv TELLiGEs FAMJ
14쪽
siue intest gens Se prudens eris, uti dixi v. 7. Nota hie iunctam esse prudentiana cum prosperitate dc felicitate. quasi matrem cum filia : prudentia enim actiones prosperat saepe in hac vita, &semper in futura ; nam eas semper dirigit ad felicitate
cvMQvE PERREx Ellis. J Qv s enim timeat Deo comite , imo duce λ Qaare hoc singulis imitandum est, ut satagant in omnibus quae agunt&d stinant, Deum habere studi j operisque sui ducena, ideoque eius opem initio operiis humili prece ensagitent, uti saepe monui. Si mitin D prano qttis contra Romana. Praeclare S. Am os. libr. a. Odie cap. r. 1 iram beatain pulmst, inquit,tranqui litvice cientia ct sicci tas is centia. Idem lib. a. de Iacob de vita beata cap.6. Porsecta, ait, virtus babet mentis Persectorum stenim non μιle vi danis turban melu, non exquari uoc e non terrore concuti, dolore rex ri, inlisiore turifino, aduersimis si uorti fuam siculariam procillaram mentem immatum time PRAEPARATE vos is cis Alli AJ Non manna; hoc enim quotidie cadebat e caelo, ct quotidie colligendum erat, nec in alterum diem seruari poterat; si enim seritabatur putrescebat, Exodi I 6. Sed pulmenta ira carnes ex praeda regnorum Og ct Basan, v. g. oues Se boues ibidem captos mact te, qui te, salite, dc in vasa condite.
Nota: adhuc pluebat Hebraeis manna e mlo, nam manna deiecit demum i s. die mensis, cum istiuges nouas Chananaeae gustarunt & possedorum iacblaei, ut patet cap. s vers ia. Hinc ergo patet Hebraeos in deserto praeter manna quod multi gulosiores fastidiebant, praesertim cum per 33. annos aisidue illlud comessistent aliis quoque cibri, ut carnibus, quibus deliciosa illa gens inhiabat, ut patet Nuimet. Iι. a 3. Hos fuisse, quos manna velut pani quali obsoniuim adhibebant. id patet ex eo quod cibos hosce emeruit a vicinis Idumaeis de Moabitis. Audi Deum Deutera. 6. Citi, em is A est minia is comedeis: Et vers 27. Hebraei aiunt Sebon Regi petentes ab eo transistum: Tra sibi- perterem tuam, pus is gradi mur via, &c. Alimenta presio rode nota, ut mur. Hinc & Deuter. 29.6. non de carne,sus de pane dumtaxat & vino dicitur: Panem non comed
pii, vinum bibistu. Plentiores vero ex Hebraeis, aeque ac pauperiores in deserto ex silo manna vivebant, atque ita eo gustabant carnes,
pisces,oua,& quicquid gustare valent, iuxta illud Sapient. 16. 2Q. Angelaram esca na rivisti populiam tutio, o paratum Ρηem de calis pristitisti Lia. - -- re, tu Actamentum in se habentιm ct omnis sumtu
Bletis IORDANEM. J ritur quomodo hoc iit verum nam cap.sequenti Iosue misit exploratores in Iericho, qui praeter tempus itus & reditus per
triduum latuerunt in montanis, ut dicetur cap. sequent .vers. 22.quibus ad Iosue regi esiis, ori iussu Hebrae mouerunt castra ad Iordanem, ibique hinserunt tres alios dies, ut patet ca 3. i. Unde vim nimum sex dies interces Ietum tranlitum Iordanis.
Quomodo ergo dicitur: post tertium feris S. Aug. hic q. a. putat Iosue tempus tridui hie A praestituisse non ex reuelatione di certitudine dia uina sed ex spe humana, sperabat enim eo tempore transitum fies posse,ii exploratores cito reue
tissent; sed eis tardantibus& non redeuntibus mutata fuisse Iosue consilia. . . vetum facilior de commodior responsio est, si dicamus hic es Ie Hysteron proteron, missionemque exploratorum, adeoq; totum caput secundum anteponendum esse huic praecepto Iosue , voluit enim Scrip promptam obedientiam A: executionem Iosue verbis visibique Domini proxi ire subnectere; quomodo videlicet ipse mox totum p pulum ad transitum Iordanis a Domino praeceptum & praedictum comparare se iussieritiae deinde cap. secundo redit ad ea quae praecesserunt,quia V bus scilicet Iosue transitum hunc particulari rati ne praemunivit. Igitur hi tres dies, de quibus hic fit mentio,ijdem sunt cum illis c. 3.v. i. ubi dicitur Iosue commoratu cum Hebraeis apud Iordanem per tres dies, ac postero die transisse Iordanem.Ita Abulensis.Et sane haec sententia nouo duci Iosue maiorem conciliat auctoritatem de gratiam apud
suos populares. quae multum imminuta fuisset, si in primo ductu eum talium vel spe sua frustratum vidit lent ac melius respondet promissioni Dei hie
Hic ergo fuit rei gestae ordo: Iosue peracto tria cenario luctu mortis Molis, die tertia in sis primi Nisan,id est Mattii, excitatis roboratusque a Deo, capessit populi ducatum. Unde eodem die ex Selim, ubi degebat, mittit duos exploratores. ut explorent Iericho, quae a Selim, teste Iosepho, istabat sexaginta stadijs id esHeptem milliaribus Italicis, quae faciunt duas leucas Gallicaseum dimidia. LI illiue saciunt mille passus: Le caestiter unius horae. Exploratores in Iericho excepti a Rahab. proditi, de quaesui ab incolis, a Rahab occulte dimissi latuerunt in montanis per triduum e quare reuetsi sunt ad Iosue sub finem diei sextae eiusdem mentis Nisan; quibus auditis Iosue nocte proxime sequente mouet castra ex Selim ad Iordanem, ubi tres dies commorans i bet populum parare cibaria, Qteraque ad transitum Iardanis; unde postera die qui ilat decimus Nisan, diuisum a Deo Iordanem sicco pede cum
Hebraeis transit, ut patet toto cap.3.&capri. I9.
sequenti vero undecimo Nisan, losae populum circumcidit in Galgalis, cap. s. vers 1. Mox t die ad vesperam ibidem celebrant Pascha cap. S. vers ita cumque iam fruges terrae sisticerene alendo populi, , deficii manna tangere, ibi dein vers. I 2. die is . Nisan; Iosue iussus a Deo circuit muros Iericho per sπtem dies, ae tandem die septimo, qui suit a I. Nitin , clangentibus tubis corruunt muri Iericho. Hebraei eam ingressi sit cendum,statuumque aeternum anathema, saluant Rahab, quam Salmon filius Nahasson princeps tribus Iuda sibi in uxorem adsciscit cap . verssa & sequa
liud, inqui duere arate robis cibam ad oem tertiam,
nisi nitatis sustipite Sacramentum p Pest M. Is etransito, quasi si ista complita mysterio, piavi Ist Autram repram D isgredii kLEt Rupertus hic cap. S. censet haee allegoriimpleta esse in Iesu Chtiuo, quando die tertia resu Apostoliscixit: Lantus do et e murra gemes ue priam in nomine Patriho visitu sancti. q-d.
15쪽
R8 Commentaria in Iosue. Cap. II.
PA ad Hebr. latis et, id est ad lareditandum. ves ut euita pigilia Se hereditarem suam. vi scilicet terram Chanaa a Deo vobis datam iure quasi hereditari possideatis. Addit S. August. sera ios. de Teu p. Deum reddidisse Hebrivis Chananaea quasi iure debitam eo quod illa, ut habet traditio, in diuisione orbis obtigerit Sem filio Noe; sed eius posteros ex illa expuleiunt Chanainaei. Vnde H braei ex Sem prognati rursus eam hic repetunt, quasi sibi ex proauo suo debitam.
bus petierant a Mose portionem terrae cis Iordanusitae,illam ii ab eo obtinuerunt ea lege ut ipsi climcetteris tribubus pergerent trans Iordanem easque armati praeirent ad debellandam Chananaeam 1 liquam. ut eam inter se e terie tribus diuiderent. Promi tune id tres tribus Mosi ; Iosue ergo hiepromissi in ab eis repos it. Vide dicta Num.32. vix . is. MEMENTOTE JHebr. 3-t Otur,id est mimιη-ta. o trina tribus, vel mominis, scilicet vos Oportet. enallage, vel temporis vel numeri. ET OMNEM TERRAM. s Hanc scilicet eis Icrdanem, in qua ψonlisti iuus,quae suit in & Sehon Regum Altiori haeorum,quam vobis Moses poli,dendam dedit. vix IvMENTA. Jpecora & pecudes. laee enim Hebr. vocant nurare, Septuag. κτ ii . id est posses.sio. opes, substantia, quae olivi consistebat iere in
pecoribus. TRANsi TE ARMATI ANTE PRATREs v E-
sTRos J.inte, id est coram aliis tribubus ait Matius. Simplicius alij ante, scilicet ut est cras tribus praecedatis, ut vertit Noster cap. vers. I 2.Sic enim eis animum addetis ad inuadendam de possidendam terram trans Iordanem, sicut eam iam possidetis cis Iordanem. OMNEs FORTE f MAN v. J Licet enim Mota ab omnibus viris harum trium tribuum exegerit promis Itonem piae cededi csteras tribus trans Ior danam; tamen permisit Iosue successoti suo libertatem euocandi ex eis quos vellet,& quotquot s rem utiles vel necessarij. Iosue ergo ex eis forti res dumtaxat euocauit,qui acciens non indigebaliac cc teri relinquendi erant domi, ad tutelam te lae cis Iordanem sitae, ne a Chananaeis aliusque vi cinis inuaderetur.
rebelles tu erant Moysi, ideo ue exclusi fuere terra promtisa, ac mortui in deserto; fibj veto eorum obedaentiores fuere Moysi, ideoque in terra hanc inducti sint. Aut certe id dixerunt illi qui in cu istis obedierant M ii si alij idς dixerint,qui stilia inde Moli rebellarant, menti ut ut quidem, sed fatentur tame se in cunctis Moysi obedite debuisse, ac simili modo sese deinceps obedituros Iosue quas nouo duci spondent. TANTvM saT Doui Nus Drus τvvs TE-CvM , si CvT Fui T cvM Movs E. J IJxe vota sunt populi fausta nouo suo impetat oti succlama
attinet, obediemus tibi in omnibus: caeterlim o tamus ut Deus, qui te Molis successorem delegit, omnia tua secundet , sicut cum Mose eum sectile stimus. Ita factum.Vnde Iosue Hebrabis suit qua fialter Moses. Dux ergo de praeses τni Deo nitatur,eique perorationem de pietatem,innocentiam, obedientiam sit gratus& fiminaris. Audi Leonem Imper. aurea suo duci hac de re praecepta dantem in Tacti. cis in Epilogo: Primkm. quid quid dictum facturust ιιι a Dra primipiam habeat, ius i linei liis commim
ratione ac Lpucarisne agatur. Cur enim non ris: ipiam rerum agmIaram a Deo capiendam sit, cum Desti Pater
noster,saa 69 isector dictorum factatuo, omniuvi, iugo cogitationum omnium notui mi coris, ncia fcreatura abdita caram ea sit,si Ha nudata'ex casa ante oculas rivi mi, quemadmodum diuin masPaga, loquitur itaque praetersint tutum eius nihil a trinlu agentum est. Aliam deinde causam diuiniorem subiicit: C gnati. ιnim qua a nobis cum illa est, tali j ictus qualis erga patrem esse debet; Nam illius munere in Imem octini rauimus,pro lucr ere o mori debemus. b nignitate Elias alimur, in ipsis rivimus, mouemur mus, tantum idi Hesmus, qvinium subiecti a ficto, servi Domino, m thalasse, ηει isi ui sumus, qui omnium habet imperiuin, n is per illam omnia subiicta
sint um animata, tum luanima, nos vero dam cesimus: iniuersa b aru natura a nobis gubernatur, nes rer; ab
illa pabimur prisci pastorum, qui nixa causa n bam naturam induit. Vide plura, quibus idem stabilit &inculcat,ac demum sua Tactica ita de Deo Je eum Deo concludit: Unde par est te Imperator. upplici tι semper ma preces adbbere, O in omnibus auctorii la-
fYNOPSIS CAPITIS.Iosue mittit ex ratores in Jericho: tyos excipit abrendit, diripi ue Rachab Ierichustini rem odorati Atispersequunt uu i υ. . cuo Rachabsupplice Hisdem reniij. eius domui Jalutem promittunt eluti ue Agnum dant uniculum coccineum. Nimis erra ab ea per funem
fugiunt v. I . latentque in montibus tres Hes, ae demum v. 17. ad Ioque redeunt, narrant pauorem Arisbuntinorum, aessondent de eis victoriam.
i. igitur Iosue filius Nun de Setina duos viros exploratores in abscondi-- ito, & dixit cis : Ite, & considerate Terram, obemque Iericho. Qui pergen tes ingrcssi sunt domum mulieris meretricis . nomine Rahab, A quieuerunt apud cam. r. Nuntiatumque citregi Iericho, & dictum i Ecce viri ingrcssi sunt huc per
16쪽
noctem destiis Israea, ut explorarem Terram. 3. Misitque Rex Iericho adi ahab dicens: Educ viros, qui , cnerunt ad te, α ingressi sunt domum tuam i latores quippe sunt, & Omnem Ierram coinsiderate venerunt. q. 40llensuve mulier viros abscondit, ct ait: Fateor, venerunt ad me. sed nesciebam unde si h 3. Cunmue porta clauderetur in tenebris, ct illi pariter cxierunt nescio ouo ah
runt: persequimini cito,& comprehendetis eos. 6 Ipsa autem sedit asee est ri ros in solarium domus suae operuitque eos stipi ila lini. quae ibi erat. τ Hi autem qui sit suerant, secuti sunt eos per viam quae ducit ad vadum Iordanis illi,
egressisllatim porta clausa est. 8. Necdum obdormierant qui laeta d.
mulier ascendit ad cos. Se ait; 9. Novi quod Dominus tradiderit vobis i erram et enim irruit in nos terror vester, e clanguerunt omnes habitatores Terrae io A inmus quod si ecauerit Dominus aquas Maris ad vestrum introitum. quando
is ex Enpto: & quae ieceritis duobus Amorrhaeorum Regibus qui eran ir: in ristdanem. he 5: Og.quos interfecistis. ri. Et haea audiei es p tauimus S elan
guit cor nostrum .nec remansit in nobis spiritus ad introitum ventum D -
heus vester. ipse est Deus in caelo sursum.s in terra de Tm : i Nuri':
te mihi per Dominum, ut quomodo ego misericordiam seci vobiscum, ita & v ciatis cum domo patris mei: detisque mihi verum signum . 13. . Ut saluetis o meum, & matrem, fratres ac sorores meas. & omnia quae illorum sunt,& eruati ammas nostras a morte. Iq. Qui responderunt ei: Anima nostra sit pro vobis in mortem. s tamen non prodideris nos. Cumque tradiderit nobis Dominus terram i mus in te misericordiam de veritatem. i . Demisit ergo c6ι per funem d serie strat domus enim eius haerebat muro. I 6. Dixitque ad cos: Ad montiana cons dite,ne forte occurrant vobis reuertentes: ibique latitate tribus diebus donec redeatre sic ibitis per viam vestram. tr. Qui dixerunt ad eam: Innoxii erimus a iuramento hoc. quo adiuta isti nos: a 8. Si ingredientibus nobis Terram sirenum meriti uniculus iste coccineus & ligaueris eum in lenestra, per quam demisisti nos fotuum ac matrem fratresque M Omnem cognationem tuam, Congregaueris in domum
tuam. 19. oui ostium domus tuae egressus suerit. sanguis ipsu rit in caput eius A nos erimus alieni. Cunctorum autem languis, qui tecum in domo suerint redun dabit in caput nostrum, si eos aliquis tetigerit. χo. Uod si nos prodere volue
ris.& sermonem istum proterre in medium. erimus mundi ab hoc iuramento, quo ad iurasti nos. Er. Et illa respondit, scut locuti estis. ita sat.dimittense ite ut nergerent.appendit funiculum eo eum in senestra. 22. illi vero ambulantes ner uenerum ad montana. & manserunt ibi tres dies . donec reuerterentur qui fuerant secuti. quaerentes enim per omnem viam, non repererunt eos. 23 Ouibus uriam ingressis, reuersi simi. & descenderunt exploratores de monte: M tranΣisso Ior dane, tenerunt ad Iosue filium Nun, narraverun que ei omnia quae accideram sibi x . Atque dixerunt: Tradidit Dominus omnem terram hanc in manus nostras &timore prostrati sunt cuncti habitatores eius. Isi r ioiτva Ios τε vitius Nurr s. Septing. . sed corrupte: ex affinitate enim litterae Graecae ν cum
et is Haec verba nectenda sunt versui να. i. ac ponenda ante verssio. Est enim hic hysteron proteron ut ibi dixi, Iosue enim excitatus Sc corrob
ratus a Deo ad inuadedam Chananaeam,illico id fecit. misitque exploratores in Iericho Iordani vicinam,ad eam prim6 subigendam. Quare: igitur hoc est mistrat initur,scilicet antequaru iuberet Heb os parare se ad transit , Iordanis post
tres dies c. I. v. io. Ponitur enim praeteritum per
fectum pro plus quain coiecto. Myllice S.Au,rust.se .a . de Temp te Mast, iam exploratam mutis , quia rem usui daturin eratriis praecepta dilectionis.Qnia o ν euera quid visis aliud quos mittii seris Iectis nise ri disramm Deum, si a sopraxi in praxis ergo Iesuinnaparate rotis Euxin, . lite parati a solam tert- , cui es tum praeparatis cibuώιήrtis mitim o ad Ioraiarumsutilum , ira o num in Ecclesia Cathum assumptis otiit Mus cibis , o charataris 'M M ad Triniatii insteria, o a saptismi sacramcntum. DE saTi M. J Setuo erat in campestribiu Moab iuxta Iordanem de montem Nebo, ubi ante me sem mortuus erat Moses.Deuter.3 In Selim somnicatus est populi cum filiabus Moab & Madian, ibique Phinees istaelitam cum Madia de so nicantem pugione coni odit.Num. as. Et hoc loco cictae sunt arbores Setini, quarum ligna sunt ou nium leuissima,nitidissima re pulcherrima εc quae putredinem non sentiun unde ex iis cunctae tabulae arcae tabernaculi de templi factae sunt.
Duos. J Rabbini dicunt,uel potius fabulantur hos duo, ni ille Phinees Z: Caleb; sed quis credat Phinees iam Pontificem a Deo designa u. 5: CGleb auctoritate de annis gravem.ad latum culum electoso Praesertim cum Septuag.Romae cor
17쪽
to Commentaria in Ioset. Cap. II
recti eos vocent νεανιακή id est iuuenes,& ita v cantur c.6 v. .in Hebraeo. IN AbscoNDieto.J Hebri est ra- ' citc, occulte; ira Chald. tum ne eos incarcerarentre occiderent hostes Ierichuntini; tum ne id sciaret sui Hebriet qui uti ante 38. ob missos exploratores murmurarant; ita nunc rursum sicile murn urate potuissei. Adde in rebus arduis, praesertim bellicis, summa expeditionis cosistit in secreto arctissimo. Facile enim a ciuibus res secreta ad hostes emanat. Ita Caiet: Masus de Serarius. Rabbini et chises interpretantur mutam vel Iu dum aut secum,quali iustetit Iosue exploratoribus ut se simularent surdos& muros. utpote linguauchananae m ignaros, vel ut alii figulos, quodque serrent vasa fictilia .quasi ea vendituri in Ieris cho. Sed haec sunt Rabdinorum commenta 3c Ω-hula . Verisimilius diceret eos simulasse se esse risticos. Sic enim exploratores solem ut rustici, qui libere urbes ingrediutur, incedere, ae machinationes fias simulatione rusticitatis obtesere; Nam radix charas per sim significat non tantum t cere& obsurdescete sed etiam arare sibilaare: 'tire, vel 5 per sim significat testa Se vas fictile. Corusi DERATE TERRAM J non totam Chana. naeam. sed Iordani vicinam,quam proxime transito Iordane inuadere destino an scilicet munita sit, an incolis sint bellicosi , an animati de tiarati ad praelium nobiseum ineudum, &c. Sic Leo Imperi suo Belli duci ita praescribit in Tacticis c. 13. nu. .
quires res moria Eurum quam misitudo, qualis aclis itaque te adurasuram praeparata, ut neptis . at d. in sinuassare abita. Et eoo .num. 8 si qui cum m sacer ι oreris, res castra meum. Dialiquid aliud gerere, netlli hoc crassium, nisi malium ex praefectis credi. os: Tali in cnim t. - per illi sunt,qui rem Orandi cupiditare can ilia rara bs M pro ituri sunt. E denaque e.inais. Quoniam renator benis lupos θ vQ-
pu arrissis renatur cotu hostiam secula: solertia' capiti. Si enim extra vallum tuum cuipiam locaueris: I- ei siris imumquemque ignotum teneant, o intemr gerit, neque dimittant priusquam prasim nomen octatu emit missit, O tes ram sivi contuberni,c mera raucrit, O in1qia hac sacrae neqῶueunt explorat, taquiram tuus ciue latores Harum inuenies. solerter quoque Vegetius lib.3. de re militi c. vlt. hunc exploratores deprehendendi modu suggeriti Cum explarator hostiam, inquit, la ter oberrat in casis , emuti per dum ad tentoria pua re iure i ta
. rur,c flatim durchen sitir C ratis; quia non habet
VκELM a IER ictio J q. l. Praecipuὰ de prae aliis locis lustrare vitam Iericho. Id iubet,quia I
richo in regione illa erat, urbs primaria, Iordani vicinissima,& munitissima Similes phrases fiant 3.
id est sed praeeip. filia Pharaonis. Psal .i7.2. Eripuit eum c. manu hostium, o de manu Satil, scilicet praecipui δc accerrimi sui persecutoris. 2. Rega.
t e lamia Porro Iericho olim urbs fuit magna. populosa Nwm. & suum Rege habuit,ut patet vertaequenti sita in regione campestri de pinguissima. Ibi bibamum, quod est liquot odoratissimus,praesta itissimum prouenit, nusquam ali Abundat rosetis, A cannis mellis, palmetis, unde & ciuitas palmarum appellata est: vi videatur suisse mundi paradisus. Distat teste Iosepho libr. s. belli capcl. a Iordane sexaginta stadijs. hoc est septem milliaribus Italicis cum dimidio quae leucas Gallicas unius horae duas cum media essiciunt distat a Ierusalem stadiis is hoc est milliaribus Italicis octodecim cum dimindio, quae faciunt leucas Gallicas sex cum quadrante. In Iericho hospitatus est x habitauit Elisaeus 4. Reg.r. Ibidem Christus Zacchaeum e Sycomorovocavit. Lucaei P.
Dicta est Iericho vel a latrach id est Luna, quM Lunae nascemis formam habeat planities iuta, quae ambit Ierichuntem, ita Anas Montaniis; vel a rauath, id est dilatare,quod in latissimosita sit campo a vel an rrach, id est odor, quod
suauissimum talsami mellis, rositum, dcc. expiret B odorem. Ita Iosephus, Masin,Pagnit . Symbolice: Iericho typus est mundi,qui insta bilis est, id mutatur ut Luna, e latissimus est.& doratra delicias sitis amatoribus exhibet, sed quae
illico instar odotum & vaporum evanescunt. v de Iesus ex ea Zacchaeum ad se aduocauit, docens contemnere inundana, & ambire caelestia ut potuptaestantissima,& in aeter ou duratura. Ita S. GI gor. R uper t. 3c alij. Qui re GENTEs, vel natatu. vel vado,ut innuitur v.7. vel scapha Iordanem transnaittentes
Cis Noria NE RAuABJ Pro m uiritis Hebr. est lana quod dc cauponariam siue tabernariam, ut vertit Chaldaeci Rabbini, de mereti icem significat.Merciti em Me verti, ni Septuag.Se cum talem eam nuncupet S.Paulus Hebr. i i. 3αfieri po- C test ut Rahab de cauponaria de meretrix suetit. saepe enim seminae marito carentes, quae publicis
hospiti js dant operam fornicationis subeunt periticulum,aut certe si spicionem: licet noster Serarius in Tobiae s.c. i.q. 3. multis contendat illo aeuo nosuisse in usu cauponas. nee hospitia publica. Quale certum est Rahab meretricem suisse incertum an fuerit cauponaria. Prudenti sine contilio, Deique ductu exploratores hi domu Rahab adierunt, ubi occultissimὰ latitarem, utpote potin vicinam, dia muro urbis adhaeretem. Erat ergo illaeis ad quies
cendum dc latendum aeque ac ad effugiendum. si res posceret optariunissima. Ita Arias,Vatabi M sus,d: alij.
ri dilatatis, vel se dilatauu, uti fecit hae cu mipta salmon, Dauidis. Salomonis, Regum omnium linculii: Christi effecta est mater de quo paulo post
pluraPorid Rahab hoc tepore finite inquit To
niellus it. vel is .annorum quὰ ac eius naaritum Salmonem: nam sub annum aetatis centesimum genuerunt Boos proauum Dauidis, ut patebit in
fine libit Ruth, sed hoc dii scile est creditu, unde
illud examinabo cap.6 as. Notat S.Hiero. in cap. 1.Matth. in genealogia Christi non nisi infidelitate, vel luxuria infames nominati seminas. scilicet
Ruth, Thamar de Rahab, ut qui inquit propter
peccatores venerat, de peccatoribus nascens omnium peccata deleret. Ita quoque S. Ambr.Chlysin. Euthym.de alij. Excepit Rahab exploratores Hebretorum, illi minata δοῦ impulsa a Deo, quasi diuini consiliij in Chananaea fideli populo subigenda procuratores. Intellexit enim Deum in hac re velle uti sua opse
18쪽
Commentaria in Iosue. cap. II. u
ri, ae proinde velle ut Ipsa eos exciperet,abs ndei rei de dirigeret: quare ipsa debuit parere Deo, &ciues impios, patriamque suam Dei populo tradore.& ut ita dicam prodere; sicut Abraham debuit Deo iubenti immolare suum imae. MisimYE REx IERi Cno AD RAn AB. JMe, id est regulus, Dux, princeps urbis Iericho. Tune enim singulae urbes suos habebant Reges, id est Rectores de Duces. Unde c. ix'.triginta v bium triginta nominantur Reges, quos Iosue deuicit. Rex ergo hos duos peregrinos censuit esse Hebrmos & exploratores: pauidis enim tempore
belli omnes sunt suspecti; suspicionem auxit peregrina illorum vestis, lingua & mores. Yms. . TOLLENSQΣε HvLIER vi Ros Aascos diet JEx Hebraeo clare cum tablo sic vertas: Accepserat autem mulier rim illos vitios, cy Ictat illam, .
id est unumquemque illorum seorsim, ait Ariasu
abdiderat autem illos Rahab, antequam Regi nuntii eos quaesit uti aduenirent, cum audiit multi sitare vicinos, duos illos peregrinos ad se diue tentes esse exploratores, aut alio indicio, vel certe probabili luspicione coniecit, duorum horum ad se aduentum Regi nuntiandum fore. inare coniiciens delationem hane, metuensque inquisitionem & scrutinium domus suae, prudenter illud praeuenit,& exploratores abscondit cae sorte regiis nuntiis ad scrutinium aduentantibus, ipsa adhuc occultandis exploratoribus occupabatur, idque
insinuat Noster dum vertit: Tolosi, mxlier vitri
Porro Ribbini quod est in Hebrieo , Auli t
irum, in singulari, ite explicant, quod Rahab . unum dumtaxat absconderit, scilicet Caleb: Phinees enim ei responderit: uasvi surdos: sacer atraretis, Au sera milis, si volant, a lectabitissimi, si molunt, cervinclulant: Itaque solum Caleb, non vero Phinees a Rahab fuisti abscondiatum arbitramur: Sed haec Rabbinoriam commenta, solita sunt fabulonum istorum figmenta. Probabilius Philo, non ille relebris, sed Biblicarum antiquitatum scriptor obscurus Hebraeus t
inenὶ ait hos exploratores sutile duos filios Caleb,scilicet Cenez dc Seeniami au. Vnde id habeat
ignoro. NE sciomo Aa ivxvre r. JMentitur vastam
ver. Caluiniis hic ei id vitio tribuit, sed ita ut vir tuti hospitalitatis admistum, ei non se erit ad culpam imputatu Sed hie est error in Deum blacphemias. Facit enim Deum quasi caecum, qui sinat sibi obduci velasque oculos, ut varium non via deat; aut malorum Symmysten & secium, qui vi, Itia non censeat esse vitia, neque ea vitio vertat.
Fuit tamen mendacium hoc non perniciosam, sed Miciosum,ideoque veniale, praeterrim in semina
Padidi pagana, quae sibi petiiradebat mendacium, Misi a licitum, imo honestum, utpotens cessarium ad saluandos hospites. Nec id mirum; mis d. cum olim Plato, Origen. S. Hieronym.Chrysest. ---- Theodoret. Theoph. Cassian. alij que plures tam Christiani.quato Gentiles censuerunt mendacium subinde esse licitum, illoque utendum esse quasi helleboro, uti ostendi in mendacio obstetricum. bubsis Exodi l.
a Porid Abulen. hie quaest. 3α censet Rahab amotam suisse ad peccatum veniale, scilicet ad mendacium hoc ossiciosum, Deus enim,inquit,po.
- mouere hominem ad peccandum ventiliter,
A propter magnum bonum, quod inde sequitur, Mne in maiora peccata incidat.Sunili modo, itaquit, siquis al: erit quaerat ad mollem iniustam, & alius simplici mendacio eius vitam conseruare possit debet conseruare,& si mentiri recusauerit,alius iniuste peribit.
verum haee sent falsa & paradoxa. Deus enim nullius peccati potest esse aistor. eum sit summa i
puritas, veritas Sc sinctitas. Rutium mentiri non licet, et msi inde totius mundi salus sequeretur. Non enim situ facienda mala ut eueniant bona, ait Apost. nec mendacium necessarium est ad saluandam alterius vitam; potest enim quis in tali casu uti amphibolmia r & si ortassarium esset,
non tamen mentiri liceret, quia mendacium in.
trinsece malum dc peccatum est, quod nullo casiai facere licet.
Dices ἐν Hoe mendacium erat in exitium sungentis, quam prodebat Hebraeis hostibus, ergo erat perniciosum. Rese. mendacium hoc suis sa quidem damnosum Chananaea & Ierlahuntinis; tamen sula Rahab Dei instinctu certo sciebat, illos ob sua scelera a Deo elle piose riptos & exitio addictos, adeoque Hebraeis cum suis possessionibus deditos, non debuit illa. nee potuit nili improbe patrocinari cause intullae Ierichuntinorum, d causae, belloque iusto Sr pio Hebraeorum aduerissati, ac Deo ipsi reluctat i inin veto vi Deo obe diret, cordata admodum fide de pietate, mortis
discrimini sortissime de sanctissime se obiecit, ut ab ea metii b eam laudet Apostolu, Hebr. ii. 3I.&operibus hisce iustificatam elle asserat S. Iacobus: cap.r .as Q rare ipsa illuminata tactaque a Deo, libidine sua per poenitentiam & ea aetatis propistum ad Deum sese conuertit, factaque eit He braea de sanctaadeoque hoc gener so hospitalita
tis actu, quo Hebraeis ingre lum in Chananaeaua paresecit, se nobilitauit, Hebraeosque sibi adeod uinxit, ut ob hane eius beneficetiam Salmon princeps tribus Iuda eam in coniugem acceperit, ex
eaq; prognati sunt omnes Principes de Reges Iu- 'da ac tandem Christus ipse, ut patet Matth. i. ubi ipsa nominatur.& prae aliis feminis ponitur in Genealogia Christi; quia videlicet fuit alienigena dc meretrix, dc quia de populo Dei optime merita.
Licet enim esset alienigena,tate iam conuersa ad
Iudaismum duci potuit in uxorem a Iudaeo Primcipe. Talium enim connubia non vetantur De ter. .v. 3. sed alienigenarum dumtaxat persisten. tium in idololatria,ut patet ibidem v .ε.
Hebrati tradunt Rahab hac fide & pietate promeruisse, ut octo Prophetae de Sacerdotes ex eius stirpe procrearentur, scilicet Ieremias, Helcias, Suraias; Maasias, Baruch filius Nerie, Hanameel.
Sellum, Ezechiel de Huldam. Fuit Hanameel filius Sellum patruelis Ieremis. Rursum ijde numerant nouem seminas gentiles, quae maritis Hebraeis nubentes, vel Hebraeis adhaerentes, ab iis conuersae fidelem magnainque sobolem prodrea runt; scilicet Agar AEgyptiam uxorem Abrahα, Asmeth uxorem Ioseph. Sephoram Madianitidem uxorem Mosis, Sephotam de Phuam obstetrices, quae infantes Hebraeorum a taede Pharaonis seruarum. Exodi ι .i Pharaonis filiam, R hab, Ruth de Iahel. Porro S. August.lib. contra mendacium cap. is.. riptum est, inquit, D misi cum Hebrati obstet uitia, O cum Rabab Idii lusinum ιλ quia moti ta
19쪽
vertit Chald in Septuag. nita in Iudaea erat pi
Dum, ut in eo ambulare, bare,sedere liceret .vide. dicta Deutereta.ῖ. Dictum solarium quia soli expositum.Tropolog. gen .homil. 3 an Iosue: inquit,su ceptas m in 'periuriis collacat, atque in e luis excelsis filii co rut sinamentii. Nemo enim qMa Ie V mittitur inuenitur dissium 2 humi iacem sis msupraseribis permanet. OPERvir ELos sTiro A Livi J Hebr. in linis ligni, sed Hebraei lina ligni vocant ima lignea, siue quae lignes uni, puta lina. quae integra canna constant, quod Latine Latinus interpres clare expres sit, vertens lini. Nam ligna nomen Hebraei tribuunt etiam plantis,ut iunco,hvssopo, lino, quae Molamo suo sensim durescunt & lignescunt, ut patet 3. Reg.4.33. Temete ergo Masius hie carpit nostium interprete. Illi enim fauent Chald.& Iosephus qui vertunt lini salticula. Et Pagnin .vertens culmos sim, de Tigur.vertens cauuar o sint. Hic versus explicat vers. . vixi y. Novi in D DOMIN vs T Di DERIT V nis TERRAN. J Tras erit, id est tradere decet uerit, assignarit, donarit, ac reipsi mox tradit russit. Noverat hoc Rahab partim ex miraculis de portenti quet Deus pro Hebraeis pugnans peratus erat. partim ex Dei ipsius instinctu& reu
Quaeres, qua lingua Rahab cum Hebraeis e ploratoribus collocuta sit 3 Res p. sua,id est Cha.' nani. Hanc enim calluisse,videntur exploratores; imo hae e ipli Hebraicae erat assinis & vicina,vt p tet ex nominibus, quibus Chananaeisias urbes& Chomines vocitat ut qualia sunt Salem. Sichem, Ie. richo Catiatharbe, Bethlehem, telchisedec, Adonisedec, Rahab. Abimelech,&e. hinc enim Hebreta sunt. Pluribus id probat Serarius hie q. as. ELANGvERvNT. J Hebr. id est instar cerae liqu6acti sunt. dissoluti δρ tabefacti sint: pauor enim ingens liquat, eneruat & dital uti omne robur, omnesque animae ct corporis vires. Chald. stacti Dit. Vatabl. O renari sunt metu vestria hoc est panico terrore acti quasi collique L. eunt. Septuag. v. t r. vertunt id est o stupuimus. extatici ficti sumus,extra nos rapti d secimus. emoti sumus e mente nostra. Pavor enim facit inopes consilij, emotae mentis,ct quasi amen
V Rs. Io. inos ivrraricinis. J IJ bt ι herothim. id est anathema fecistis, anathematis stis, id est velut anathema, id est hostiam Deo&iustitiae vindictaeque diminet consecratam immol lasti,&occidistis. Vide dicta Leuit. 27a8.
sv M. J q. d. Deus vester solus est Deus verus, qui Celum& terram aeternis regit imperiis, &ubiuis locorum operatur ea quae voluerit. Hebr. enim est quae vox significat Deum qua gubernat rem rerum omnium.Sesis est. q. d. Cum Deus v rus pro vobis pugnet, nec Chananaei, nec quis alius illi vobisque oblistere poterit, aut vos possessione terrae huius arcere , uti sat arguit illis iniectus a Deo pauor. qui eos alioqui sortissimos. imbelles &enerues Addidit, Chala. venit: Et exta Domin
miratur super terram subier .Hoc est quod ait M lis Deut.33. 26. A rasercia aurulium tuus .magnisecentia tim LM.rrunt trabis. halutati tum eis simpum, ct saltιr brachia sempitιrna: ι, iet a facis tua inimicum, O verere ; ubi plura hac de re dixi. Rahab ergo partam ex miraculis & erodigiis, partim ex Dei illustratione, cognouit idola Chananaeorum esse Deos. falsos fictosque. solum autem Deum Hebraeorum esse Deum verum s Hebri enim est I Maa ideoque in eum credidit, sperauit, dilexit,ac enitens peccatorum Dorii veniam ab eo stagit uit,itaq; iustificata est, uti docet Apostolus Hebr.
τε M.J hoc est pereat anima nostra, id est, pere anus nos, Deus nos perdat, vel terra nobis dehiLeat,si vobis Hebraei nocuerint. Iurant enim,uti petierat Rahab. iuramento execratorio, ut patet vers. tr. Sciebant enim id Iosue & Hebreos r tum habituros, imo illi pro tanto hospitalitati qua aditus in terram promittam pandebatur, ossicio, gratias acturos, ac maiora beneficia illi relaturos. Sciebant pariter legem Dei iubentis omnes Chananaeos occidi, non intelligi de ea quae tam amice Hebraeos exceperat , eisque viam in Chanaianaeam ad tot victorias aperuerat. Hoc enim eis epithia dictabat Chald. vertit: Anima nostra traditi Iunt pro animabin vestru.Clare Valabl. Animas nigro pro vo bu morti ΔMAemvi praestitutes nos beneficium θ, sitim tibi: quod sic explicat q.d. Sextiabimis vos μι iam si nota sit mori cum. Sed prior explicatio est
germanior. Faci Ebius iN TE Mis ERICORDIAM ET v
RITATEM. I neritatem, id est aequitatem de fideliatatem, ut vertit Vatabl. ossicium se licet ossicio reddendo, & fidem salutis quam tibi dedimus t ipsa praestando. Est enim veritas iustitiae uti est tmquelae ut bonum quod vere promit mus vetepraestemus, de qua ait Ioannes in Evang.cap.8.Ita
diabolus) in veritare, id est in fide& obedientia
Deo prona L nonserit Si in epist. 3. In veritate ambigvi. Et alibi: Dominiusisut veritatim. Eri ni vir saria Domini misericordia ct raritas.
τε frRA J Sicut Paulus Damascie fenestra demis si, est in sporta, cuius hi exploratores fuere typus
a Quod Romae quoque & alibi fit, ubi' summa est pax:nam tempore belli id perieulosum
est: per domos enim muro haerentes explorat Oie ,
hoste que ipsi secure in urbem ingredi & egredi possunt. An MONTAn A covscENDiTEJ Quasi ad auia vixs. is & se ta. Mystice Ongen. Apostolis. ait. iussit Christus caelestia praedicare,quasi dicat: Nolite petolles incedere, humilia & deiecta refugite excessa& sublimiadosete.
quod nos adegisti . Ita Pagum. α Vatabl. 3
ΗgvsJ Ita legunt Hebraea, Chald. Septuag. dc Roman. sine negatione. Complut. tamen & alii legunt
20쪽
gunt eum negatione: misinit. Sensus er- Αgo est. qA. Innoxios nos praestabimus, fidemque nostra in liberabimus ab hoe iuraarento quo iurauimus te tuo'ue seruare. si sum culum istum siugari ad fenestiam , ut ex eo quasi si 'O domum
tuam Oinnex Hebraei 1 c eris interno cant, scam si te illam este,quam seruaturos nos iurauimus. Ita
potius lignificat immunes, & obligatione iura mentiu lutos ue ut vulgo dicunt dees ligatos, ut patet vers. i'.& in. hinc ex Hebrieo lac ubi erue esse sensus.q.d auramento nostro liberi solutique maius, si duo quae iure exisimus non seruaueris. Exigimus enim primo. ut iuniculum istino nobis pro ligno des.mam esse domum; Secundo. ptuos cogitatas omnes in tuam domum congreges. itaque sciamus esse tuos non alienos; si hae e duo non Miuauem,iuramento nostro nos soluti erimus:Sin
stiuaueris, eo obluatos noscensebimus, illudque sancte seruabimus. Unde Complut. alipio vidi Bxi per negationem legunt: Inm crimin, octas P-m em sutis Palis iste.. F icvcvs Hebr. sanis)c occisivs:J φι seiuli et qui hie se oculis nostris offert.Alijs r. sui cetquo nos per muru demisisti. ut idem sonis crassior quo exploratores e manu Chananaeorum liberat, Rahab quoque eorum liberatricem de manu HO eorum liberaret. Exploratores dant lignu s ius quod petierat Rahab vers. I a. ciaudque antequam e muro demitterent ut dare debuissent, sed id eis ob periculum turbatis animis tum nono
reuerit,cum omnes ad periculi sugam per se 'rauxesinestra demissionem toti intendetent. Coccis avs.J Dei prouidentia id factum , ut pcreum, utpote tubeum Christi sanguis repraesen et ut unde S. Ambros. Ls. de fide cap. s. censet Rahab boe eo: cineo iane significare Woluisse passe sonem christi, cuius fide & metiti, liberabatur ammte animae 5 corporis. Audi eum l. s. de fidetap. . sib finem: siait hac meretrix Opia in exario Di iratu rinia a Lltra ut saeuiis quia ivhoat , suamet atque vexilia Dammica Pasionis artallos, co mum senestrat gauit,visi sies crinum iri, qυ Ρ-
alianti vi ad octina in oecies Doram a Pal fimi pertulit antibus ad suum. Vnti quia intellexit Rahab cas e viserium, disis minosi in psalmo: Me m Rahab silanti bin me. Si e Sc S. August.in Psal S6. Memor ero, inquit,
Aum αο ν θαμ icani o meretricii nautant vastis regno caelorum. Praecedunt, quia vim faciunt. I Elant credeno, OιMturfidei, meqQ luam, qvi qui vim suorum diri iant illud. Si e dc Hieron. epist. a. ad Nepotian. multis docet coccinum esses bolum sanguinis Christi , aeque ae ctaritatis unitae qua ardebat Rahab.Et Origen. hielio L . sanguis Christi est signum redemptionis, inquit in domo Rahab id est in Ecclesia.
cognatarum maritos; hi enim per uxores Sc maritos pertinebant ad Rahab, eiusque censebantur cognati. Negat boc Abul. quaest. s s. eo quod veri ι 3. Ralia, selos statues suos de sorores petierit liberari. Sed immerit b, nam nomine fratrum& sororum nepotes de Ognati apud Hebr. intelliguntur ; quos elum ibi fratres vocavit, hic co- natos vocat. fANGUis ι Psius valet is c Arvr gres. J Vt id est culpa sanguini, sui equii in ipsummet recidet. q.d. ipse Raa culpa peribi , non no stra, quia pacta non seruauit. υ
ne sesuti. Dimi HEuma CJ Puta valed idem eis v. g. diu cendo: Ite in ue,ves Pax robi Mim : iam enim . ni illo eos per caurum dimis et ait hie ergo dimi L
siue Martii, missi a Iosae lustrarunt leticho, dc hospitati sunt xpud Rinis, sed eis illicd eorum
aduentiis nuntiatus esset regi, .ineque eos inquiri iuberet, Rahab, eadem nocte eos per murum demisit: Demissi de dimissi latuerunt in montanis ad tro dies, saltera die quarta, quinta de sexta Nisin, sed inchoata; tiam die sexto ad vesperam redierunt ad Iosue. Quare non videtur verum, quod scribit Iosephus: spost ingressum tuum in Iericlio sequentem diem totum insumpi se in exploranda Iericho r sie enim proditi ερ capti fuissent, de satis ex Rahab intellexerunt metum statumdue . vim,ut tanta lustratione non esset ore, praesertim in tanto periculo, omnium oculis in eos inten- . iii Nam viciniam Hebraeorum omnes Ieri.' cliuntini erant consternari. de quasi exanimari,ut ait Rahab: quate urbem suam clauserunt di aris sine eustodieiunt, singulos ingredientes exactὰ inspiciendo de examinando, ac nominatim per Minos eoru iue nomina ad Regem deferendinuti fieri sint , singuli, diebus ad ve*eram in v bibus, quae vicinum hostem metuunt. Si quis nolithisee temporis angust ijs atmii alitque tres diesimegros latebratum accipere, dicat exploratores, Iosue inissemisses, venisseque in Iericho non tertio die Nisan, post expletos 3α dies luctus ob mortem Mosis; sed amὰ eos expletos die primo Nisan taut secundo die Ierichuntem explorarim, tertio die redierint, latuerintque in montibus tres; integros dies, ac die sexto reuersi sint ad Iosuo. Ita ex Lyrano se Maso Saliamis. ET TIu ORE PROsTRAT id He , Tinureli Θ- Vzas. sisti. Vide dicta vos'. AllegoricES. Autulae Origen. Rimnus: Ra. ha inquiunt,rem limat Ecclesiam Gentiu . Pii. et nab nuia sicut ipsa,ait Ruperi. c. io.prius erat prin stibulum daemoniorum Sc lupanar idolorum, sed a. ex infideli de incesta per receptionem explorat
rum He eorum facta est fidelis de easta; se gentes idololatrae Sc impulis per receptioni Apost lorum, sectae sum Christianae Sesanctae. Secund seut Rahab per funiculum coccineu , sic Ecclesia per sanguinem Christi saluata est. Tettio, Rahab 3
seruauit omnes cognato itaque. ut videtur,omnes
ad fidem se cultum veri Dei Hebraeorum adduxiti unde de Rahab Hebri idem est quod dilata- .