P. Papinii Statii Ecloga ultima emendatiorem edidit Robertus Unger

151쪽

et oculos et animos natare dici Cerda Virg. Georg. lv. 496 p. 554. A. C, post eum Rulinhenius Rutil. Lup. II. 7 p. 101 confirmavit tostimoniis Lucretii et Ovidii, quibus adjicio Sidonium Apollin. XXlI. 33 es. Sinar. XlX. 4 p. 165): Dulce natant oculi, quos si sors vertat in hostem, Attonitos, solunt dum cernit, inebriat

Indos, invenirique crura natantia et mentem n

tantem Manil. l. 256: Ηine et mobilitas rerum mut laque saepe Mena natat ) Bumannus Nemesian. l. d. demonstravit. Cf. Achiil. I. 161: Diveo natat ignis in

ore Purpureus.

Postremo strictim attingo, quae Barillius Adv. l. d. p. 767 posuit: is Ediderunt omnes dulcesque accersore somnos. Unde es dulces in docilis contractum videlicet ex eo) restituens planam lectionem feci, quam quidem ita lacile meliorem futuram non arbitror. Videtur enim eorum ipse post contemptor extitisse; certo dulces in loco retinuit Animadv. l. d. Hinc autem in mentem venit Corippi Jo. VI. 15: Hane sequitur madidus curis solatia somnus Dulcia reserens, cui par est hoc supplementum scribi: dulcia ia: Duleia jam reserens. Qua eadem ratione in Anth. Lati lII. 106, 24 p. 263: Obvia non magna arbuta verrit ope memoros Statii Theb. III. 22: coma, jam dudum. Monae. Frising. coma dudum homo: magna jam

arbuta in Sinide p. 80, in Ciri 6: Longo aliud studium jam aliosque accincta labores supra p. 140 restituimus cf. Stat. Silv. ll. 1, 5: Quum jam egomet. Add. Ofil. de Pul. 20: fierem jam in mea vota pulex vulg. fierem in .

Mirifico hic cum omnivin tum Marklandi elanguisse vidctur ingenium et studium. Neque ii, quorum meminria jam nobis instauranda est, aliquod stipendium continierunt professioni nostrae. Namque Heingiua Adv. l. d. p. 597: is Aut scribendum ductusque tonollo Risus aut certe ludus quo tenello Iussus. Ductus risus, Diuitig orale

152쪽

quale illud Persii: Artificemque tuo ducat sub pollico vultum, quem Juvenalis videtur respexisse Sat. VII: Exigite, ut mores pueri cum pollice ducat, Ut si quiseera vultum facit. Noster de Ρileto Ursi: nec umquam Ille suus vultumque tuo sumebat ab ore. Ludus jussus, ut apud Lucanum: Τε mixto flessent luctu ju-Venesque senesque Jnjussusque puer. Atque idem

Epist. ad Falconor. CCCCLXI p. 635 Syll. V: is Noneohaerent illa: ludusque tenello Risus. forte multusque tenello Risus. Ridenti Statio puer suevit arridere. Simile judicium fuerat Barthii l. d. p. 767:Εditur ubique: cui nomen vox prima meum ludusque tenello Risus est. Nulla connexione. At risum sudum licet turbato antea vultui hoc enim innuit adspectu suo rediisse argute clareque dicit. - Risum vero Audum quem eleganter Papinius dixit, nemo expresserit melius Petronio Arbitro sestinatum: Delectata illa risit tam blandum, ut videretur mihi plenum os extra nubem Luna proferre. - Et quid tritius, quam serenum sudumque vultum pro laeto legere in omni genere auctorum 2 Quao a Barthio postea merito silentio Stat. T. I p. 119 transmissa sunt. Ergo risisse puerum Statio eum omnes credunt dilatitantque tum Duobneras p. 293 iisdem sere, quibus Heinsius, verbis usus: is Risus pro arrisione, qua arridet Statio. Quid vero γ puero, qui non rideret nisi blanditiis et exemplo sollicitatus, quam singularem fuisse putas in vultu gratiam 2 haec enim poeta: e nostro veniebant gaudia vultu) quantamve ejus amabilitatem, mi oporteret magnae cuidam laudi dari jucunditatem othstivitatem illius aetatis propriam tamque naturalem, ut nemo facile insans inveniatur, cui ipse risus labor, non ludus videatur esse 2 sic enim recte vocum: ludus est Vim memorabili exemplorum multitudine proposita defini-Verunt Savaro Sidon. Apollin. Carm. II. 139 p. 15 et VII. 196 p. 84. Corda Virg. Aen. IX. 606. p. 374 C. Dempsterus Coripp. Just. ΙΙΙ. 326 p. 435 sive Claudian.

153쪽

Rus. I. 328 p. 60. Barillius Stat. Achiil. II. 442 p. 1763.

Heinsius Claudian. Soc. Cons. Stil. 156 p. 419. Vorstius Val. Maxim. V. 1 ext. 3 p. 223. Wornsdorfius Avien. D. O. 385 p. 979. Burinannus Grat. Cyn. 525 p. 314, qui ludum esse dici ait de re nullius sero momenti et quao facile fiat, nullo labore, sed voluptatis et animi eausa. Adjicio Qii intilianum Decl. III. 4 p. 62: Ludus suit rotare saxa. IIimerium Or. III. 11 p. 444: ὶ-o pat α ρματα. M. των si duo u stas λέων εyχά - μα, quae verba Cerdae et Heinsii copiis illustria roddidit Werusdorfius p. 445. cf. XXII. 3 p. 754: ἄθυρμα γυνβovo I rεῖενωχfνος καὶ παjutou et illud Platonis ἄνθρωπος θεο ς πα νιυγ Wytionb. Eunap. p. 82. Boiss. Anecd. I. p. 345 cs. Zachar. p. 344 Aq. not. 68. Segaar. Clem. Alex. Q. D. S. p. 2 5 sq. Dronh. Greg. Nag. Carm. Sel. p. 94, 26. Joann. Chrys. de Sacerd. II. 7 p. 19 Lond. Sed ut pro levibus ot dubiis haberi possint,

quae longe et gravissima et firmissima videmur attulisse, mentionique risus aliqua constet ratio: at mentioni illi non hic erat locus, sed in ea parte, qua ipsa Vitae primordia supra v. 83) obtinuimus monstrari murmure

questibusque et reptatione: is cui vorba modosque momstravi questus et murmura caeca resolvens Reptantique solo demissus ad oscula dextram Porrexi pandi

que sinus - dulces aecersere somnos : documento ejus

rei est ipso Statius Thob. V. 613: is ΙIou ubi sidorei

vultus 2 ubi verba ligatis Imperfecta sonis 2 risusque et murmura soli Intellecta mihi γ quoties tibi Lemnon et Argo Sueta loqui et longe somnum Auadere querelaγVI. 164: Illa tuos questus lacrimososque impia risus Audiit et vocis decerpsit murmura primae et Claudianus Pr. Cons. Stil. II. 346: teneros - risus Vagitumque audire putes. Paulin. de St. Joanne 204 p. 738. B. Justin. I. 4, 12. Quid, quod in verbis, quibus puerum balbutiro desisse ac Statio blandissimum ipsa sermonum rudimenta inisse discimus: Cui nomen vox prima meum hos Thob. lX 62l: Tela puer lacrimis et prima

154쪽

voce poposcit. Sil. I. 78: ut sari primamque datum Istinguere lingua Hannibali voce in ) subnecti absurdum est tam gravem tamque ornatam risus praedi tionem ne ita quidem commendabilem, si blanditias domini ita sollicitantis, ut ipsse puer rideret sumeretque udomini vultu gaudia, narratas esse statuas memor Werns-dorm Arion. D. o. 1121 p. 11 18 et Vossit Virg. Ecl. IV. 60 p. 172 et, quem Virgilio jam adhibere licet, Mythographi l. 176 p. 54, 24: in qua aurea sella

sedens Iuno risit, uude cognovit suam matrem esse γPostremo acrius intendendum est voci tenello ten endo Venet. cf. ll. 1, 25: Vix tenui - offendique tenendo add. Valg. p. 333.) Quae vox quum interposita sit his verbis: ludus erat, non priori addita legatur sententiae, qua domini nomen orsus esse puer seribitur, nedum illi, qua curiosius complexus poeta est questus et reptationem et si quid aliud tenerrimae aetatis proprium censetur, ut pertenui ita satis certo indicio et argumento eruitur et patefit praedicatum hic suisse majus aliquid et praestantius, quam quod tenella aetas soleret eXgerere,

et quod sibi demptum poeta jure ab ira Musarum V. 3 sq.) videretur repetero. Quid multa γ quemadmodum

in suturi imperii omon vertit Claudiunus, quod Honorius: ReptaVit per scuta puer regumque recenteR Exuviae - ludus erant III. Cons. Hon. 22), Sidonius, quod

Anthemius is postquam primos insans eXegerat annos, Reptabat super arma patris. - Ludus erat puero ruΡ-tas ex hoste sagittas Festina tractare manu Caran. Il. 134-139), ipso Achilles autem suorum armorum MO-riaeque elementa haec jactat: spargere caestus Ludus

erat requiesque mihi Achiil. II. 442), ita egregiam

profitetur et prae se sert Statius in eo infante se spem reposuisSe, in quo certas quasdam virtutos ingenii ad percipiendas disciplinas compositi vidisset. Ait enim tenello ludum fuisse, qui vel firmioribus esse soleret labor: ait autem hoc et ipse eXpertus eum rara memoriae felicitate versus odidicisse vel ex ore dictan-

155쪽

Adnot. 86.

tis exceptos tenuisse et praoceptor testis studii jam tum non coacti cs. Auson. Ρrotr. 69: Eripui te uerum blandis nutricibus a suum. Mox pueros - Ρellexi, ut mites peterent per acerba prosectus. Stat. Silv. V. 2, 71: tibi Pierias tenero sub poctore curae. II. 1, 108: Sio tener - Vicerat aequales - Maeonium sive illo senem Trojaeque labores Diceret cf. Calpurn.

Ecl. VIII. 5: versu quo bonus tibi savit Apollo ).

Quali laudo insignem Soronam Claudianus eodem modo refert L. Seren. 146: Pierius labor et veterum tibi carmina Vatum Ludus erant: quos Smyrna dedit, quos Mantua, libros Percurrens damnas Helenen nee parcis Elisae. Quibus ita expositis nonne placet Si tio haec reddi: Cui nomen vox prima meum ludusque tenello versus erat et e nostro veniebant gaudia cultu γ Nec desunt exempla, quibus de litterarum fide

quaerenti satisfaciam. Etenim inter se permixta inveni Versus, usus, risus, Visus. Geli. Nootti Att. XX. 10, 3 usus. Guel . versus. Claudian. Eutr. I. 299 et Avien. D. O. 581 usu Grajo. cod. A et Venet. risu. vid. noti. V.

46. Quintil. Deel. IV. 9 p. 92 blandiuntur usu. Leid. pr.

Viau. Nagar. Pan. Constantis. 11, 5: arborum truncos visu trajiciebat. Gueis usu. 14, 2 mortalis visua. Rhen. Steph. versus cf. 25, 1 vi sua astutior. Lang. usu. Calpum. Εcl. I. 25 percurrere versus. editt. ap. Kemps. p. 547 visus. Ovid. Fast. I. 438 risus erat. Berol.

Visus es. Drah. Liv. XLV. 39, 15. p. 576. Ρrop. III. 25, 1: Risus eram. Groning. Visua. I. 20, 52 visus. codd.

Burm. p. 196 risus. rursus. Vocem cultus autem

cujus usum satis ost confirmare exemplo Valerii Flacci V. 358: virginei custos grandaeva pudoris Henioche, cultus primi cui creditus aevi cf. Manil. I. 109: cultus contingant praemia quanta Edocet. Hor. Carin. IV. 4, 34: Rectique cultus pectora roborant. Auson. Gryph. 70: Tres Oratorum cultus ) cum vultu saepe permutari testatus est Burmannus Lucan. II. 334 p. 108, ante eum Heinsius Adv. III. 6 p. 443. et Claudian. Diuitia oste

156쪽

Adnot. 86.

lv Cons. Hon. 602 p. 166 οι b91 p. 165. add. Burm. Anth. Lat. IIl. 190, 1 p. 631. Prop. 1l. 8, 13: subducto

gravior procedere vultu. Groning. cultu. Ovid. Fast. U. 356: cultu versicolore. Moret. Vultu. Mamertin.

Grat. Act. 28, 3 vultu trepido. Guelf. cultu. Neque obseurum est, iinde id, quod nunc libri tenent, man verit. Leguntur enim in Theb. VIII. 254 haec: ignotaque gaudia vultu. Silv. II. 6, 53: vultumque tuo

sumebat ab ore. Sed porro urgenda res est. Inde enim, quod hoc discrepat Rehdigeranus liber: a nostro, quum Praeseditim vox nostro illis: is nomen vox prima meum subjecta aliquid dubitationis habeat, conjectura ducimur ad suspicandum hoc domum verum esse: Aonio Venio-bant gaudia cultu. is Cui conjecturae fidem addere sic licet, ut emaculetur Eleg. ad Mossall. versus T: Nec

minus idcirco nostros expromere cantus Maximus. Quem Versum maximopere miror in nullam adhuc disceptationem vocatum esse. Nemo enim tam lento aut

corrupto judicio erit, quin sareatur istud n r o s sic enim notari solitum est nostros. Val. Flacc. l. 257 cod. Bum. p. 60. Liv. I. 30, 2 Leid. pr. Mere. Non. Marcell.

p. 772. Bum. Quintae VII. 5 p. 637. Din. Flor. II. 2, 14 p. 226. Sess. Cic. Tuse. III. 4, 8 p. 56) contraria

sere ratione atque apud Propertium ΙV. 7, 45 ac no ag Nomas) in Vaticano quinto et utroque Dorvilliano

factum est Aonias, suppositum vero ni os eadem levitatoiuisse, qua apud Florum l. 12, 11 nomini Vejos in codico ch. Veros cf. Rittersit. Gunth. Lig. Vl. 73 p. 113. Anal. Prop. X. p. 61, idcirco nios id est idcirco onios autem recte sic reparari: idcirco Aonios. Quo eodem damno affectum Ovidii versum Met. XIII. 682: Hospes ab Aoniis Therses Ismenius oris invenimus in fragm. Boxh. ap. Heius. p. 669 Oniis Ooniis Mod. tori.)ει Strabonis cum locum IX. p. 412), quem reconcinnavimus Theb. Parad. p. 416. 418. Electi. Crit. p. 14es Sesac. Poripi. p. 25: του νέου κήλπον id ost

157쪽

νίου Voss. p. 26. Aonios cantus autem recis et

usitato diei doconi Silius VIII. B95: Mantua Musarum domus atque ad sidera cantu Evocta Aonio. X l. 484: Pectora Castalio frangobat carmine Teuthraa et Statius Silv. V. 3, 44: carmino plango Ρiorio. 102 : sive orsa libebat Aoniis vincire modis Et qui et roet verbia concinit, Politianus in Ecloga Manto p. 296: Viderat - domitis tumidam te, Graecia, Persis

Viderat ot cantu Aonio eloquiisque superbam Ire alium. Ut do Messalla ot rorum gerondarum et cantuΗ

expromendi Catull. 65, 3 cf. Fulgent. Virg. Cont. p. 737. Quaest. de Tanusio lV. p. 33) idem poeta socerit iudicium, quod do Podiano Silius XII. 217: ssu bella

cieret Seu Musas placidus doctaeque silentia vitae Mallet et Aonio plectro mulcoro laboros, Non ullum dixero pRrem nec notior alter Gradivo juvenis noe Phoebo notior alter. Eadem igitur ope Statio hio succurritur non

minus probabilitor, quam si Gronovio ei loco Silv. ΙΙΙ.3, 32), in quo pro Aonias libri praebent animas,

gerunt. Nequo Oi instituto non suffragantur ipso Statius V. 2, 71: At tibi Pieria o tenero sub pectore curae Claudianusquo L. Soren. 146: Pierius laboret quos locos attulit Wemsdorfius Avion. D. O. 5 p. 725 sq.

Verumenimvero quae magna quadam cum Cura

suasimus, ea jam ipsi repudiamus cortum tamen indo uotum capturi. Etenim nondum v. 86 eo rem a poeta deductam esse, ut apte et commodo primae doctrinae rudimenta referrentur, declarant ipsa verba: Cui nomen Vox prima meum. Nec si quis illa: ludusque tenello Versus meus erat in hλnc partem explicari velit: is quemadmodum Honorio infanti regum exuviae, ita huic puero poetae Statii Volumen ludus fuit , sententiarum ordini atque integritati vero consultum videtur esse. Itaque tollendam do medio censemus esso vocem ludus. Cui voci id erroris genus ortum dedisso videtur, do quo diximus v. 10 et 77. add. adnot. v. 46. CL

158쪽

0vid. Fast. ΙΙ. 5bl: Iatosque per agros. codd. quinque latio A. Heing. Claudian. R. Hos. II. 177 p. 585. Drah. Sil. XVII. 433 p. 870. Martiat. X. 26, 1: Latia modo vite. codd. aliq t tala. lata. Conjeci. XlV. Quid enim cum Versuum 66. 69. 81, tum ipsorum verborum: Cui

nomen Vox prima meum sententiao convenientius ab

que Riunctius ea mentione, quam his Lucanus socit Vlli. 348: non ignoravit Latiae commorcia linguae:

Laii usque lenello Usus et a nostro veniet, ant gaudia cultu

Quod insolentius dictum librariorum non sissequentium culpa abolevit, id nullo negotio, ut supra p. 146 apparuit, instauratum confirmaro licet exemplis Avieni O. Μ. 583: At priscus usus dixit has omnes triplas. D. O. 59: Mortuus hic Grajo perhibetur gurges in usu. 581: Hic usu Grajo nomen tenot unda Saronis ubi in libris esse risu supra diximus et quae adjecerunt Schraderus

p. 1014 sq. Ivemdorfiusque p. 900; ut vix queat dubitari, quin quod apud Ovidium Trist. III. 12, 40: Sive tamen Graja scierit sive illo Latina Votio loqui, certo gratior huius erit in Palatinis, Bustidiano, tribus

Heinsianis manet: usus, arguat Versum antiquitus siuscriptum: corto hic gratior usus erit. Αdd. Columell. li I. 2, 28: vitem - Graeca consuetudine dracontion vocitari comperimus. 30: propria Vitium genera, quae consuetudine Aua nominant. XII. Praes. 7.: haec in Oeconomico Xenophon, deinde Cicero, qui eum Latina oconsuetudini tradidit. Itaque firmissimum, cur puer non Alexandrinus habendus esset, hoc adjecit Statius, quod latine tonollus ille loqueretur. Quam rem consideranti nequo enim dissimulem, in quam guspicionem Venerit ea vox, quam p. 10 in loco retinui) quaeri vid tur posse, an Ausonium cultum memorari praestet, quam nostrum aut Aonium, unde exiguo discriminos unctum esse vocabulum Ausonium ex iis intelligitur, quae supra disputavimus. add. Claudian. VI. Cons. Hon. 273: Tunc sic Ausonium respectans aethera fatur. Jun.

159쪽

Adnot. 86.

Iumque sorbens. Flor. recto Ausonium. Do utroque autem nomino, quo usus poeta Latium usum. et Ausonium

ou Itum composuit cf. Virg. Aen. VIII. 315: Quis neque mos neque cultus orat. Sil. XV. 171: Antiquum morem patriae cultumque habitumque, qui idem in longo alia sentonita XVI. 117: laedero longum cultuque Aeneadum nomen Masinissa superbum. Claudian. IV Cons. Hon. 487: in Latios ritus transistis, Alani ), omisgo Ovidio, qui Bacchas e dem FasL VI. 498 Ausonias, 501 Latias nominavit, commodum est comparare Sulpiciam Sat. 19: Sed genus Ausonium Romuli que e turbat alumnos , ubi dici Latinos ot Romanos ait Boxhomus p. 422 cf. Sil. XVII. 190 sq. Stat. Silv. II l. 4, 18: Iupiter Ausonius pariter Romanaque Juno , ac Lucanum I. 9: Gentibus invisis Latium praeboro cruorem Cumque superba foret Babylon spolianda tro.

paeis Ausoniis - Bella geri placuit Siliumque VIII. 675 sq. Ausonii triumphi - Latias ruinas. XV. 383 sq. XVI. 214: Quanta per Ausonios populas - Tempegias

ruat et Latio suprema minetur. I. 70: fines Italum Saturniaque arva. es. Virg. Aen. IV. 236: Neo prolem Ausoniam et Lavinia respicit arva. l. 2. Sil. IlI.

511: Hio labor Ausoniam, dabit hic in vincula Thybrim quocum differt XVI. v. 680 sq. et Claudianus IV. Cons. Hon. 578: Thybridis et Latii subolas x IV. 731: Latio lacrimabile nomen Hannibal, Ausonia

si te Fortuna creasset, Ad magnos ventum deos. V X. 48: Latio spes unica - Ausoniam tecum trahis.

VI. 242: Itala pubes Terga damus Libycisque parem non osse fatemur Anguibus Ausoniam 8 XVII. 405: Hannibal Ausonia genitus si sedo fuisset, Haud dubitant terras Itala in ditione futuras. VI. 596:Jovis illa ruenti Ausoniae atque Italis tempus protendero regnis Cura filii. XV. 393: Marcollum abstulimus Latio; deponore forsan Gens italum Diuitiam by Corale

160쪽

tandem arma velit. Sed satis exemplornm in diveram partes spectantii im ordine delaeeps recensuimus, per quae euntibus videamur recte aio statuere,

ut hie dici arbitremur Latias vocos Sil. IX. 79)et Italos ritus XVI. 19: tot dissona lingua Agmina, barbarico tot discordantia ritu Corda virum. elaudian. l. d. , insignia documenta pueri domi, non in

Africa nati. Reliquum carmen facta, ut ego arbitror, HIuus schetae, quae Silvarum volumen excluderet, revulsiono intemeeptum est. Nec jam interpretor, quam Vere eXistimaverit Barthius Animadv. p. 500 is videri mortuo demum auctore hoc carmen editum eamque ob causam et maneum et male mendis inquinatum ; illud quidem certi simum est errare cum Domitio Silv. II. 1, 33 p. 209. B. Barthium p. 500 et 168 sq. arbitratos non modo Epicedion patris, sed etiam hoc, quod puero vernae scriptum est, a Statio non perplexo significari iis versi. bus, quos omnes jam consenserunt - nam mitto .eckii mirificum judicium - sic antiquitus proditos esse: ego

juxta busta profusis Matribus atque piis cecini solatia natis Et mihi, quum proprios gemerem defectus ad ignes Quem, Natural) patrem es III. 3, 40. Nee magis quaero, quam probabiliter visus fuerit Maris lando p. 404 et v. 84 p. 412 cui credit Queckius p. XXVII imperfectam hanc eclogam ipse Statius reliquisse. Verum non est silentio praetermittendum judicium ab eodem Marklando iactum, Duebnero p. 292 probatum. Mi sella, inquit, haec ecloga, ultima inter Statianas

tam ordine quam genio. - Tota est corruptissima,

quam ob aem plusculum mihi in illam permisi libertatis,

Mam tmen eruditis me approbaturum eRse spero.

Nimirum haec is dicit, qui multa magno conatu et, id quod in modestissimo homine prope piget referre, nimio sui suspectu cs. v. 13. 30. 32. 33. 52. 84 molitus

adeo devius fuit, ut unam ab eo vero restitutam non Diuili eo by Cooste