장음표시 사용
331쪽
Blustrandae gratia de caeteris egimus, sicuti res postulat, me nunc conuerto. Illud igitur de ea, quod huc maxime tacita demonstremus . Nimirum bellica re , prospere ac feliciter gesta , fuisse Victores Duces faustis Militum Acclamationibus Imperatoris nomine consalutatos. Significat hoc Taciti locus ex g. Annalium libro sub finem ita conscriptus ;Sed Tiberius pro confecto bello..nterpretatus , id quoque Biriso tribuit, vi IMPERATOR a Legionibus SALUTAVTV prisco erga DUCES honore, qui BENE GESTA 'ε gaudio
O impetu vino, exercitus CONCLAMABAN TUR. Pro hant hoc idem Suetonii verba in Tito capite s. ubi scri hens de Hierosolymorum oppugnatione ab eodem Tito seia liciter consecta , -d perdomandam, inquit, Iudaeam relictus, uouissima Hierosolymorum expugnatione, duodecim piopΜInato ris totidem sagittarum confecit ictibue ; cepitque eam Natali filia suae, tanto MILITUM GAk DIO, ae FAVORI , Pt ingratulatione IMPERAT FAI eum C ONSA L Idipsim cognoscitur etiam ex Corsaris verbis m niseue , in libro a. de Bello Ciuili haec scribentis; His retrast lene restis Curio se in Castra ab Bagradam recepit, atque is
versi EXEGITVS CO CLAMATIONE IMPERATO
OTTELLATUR . Nec multo secus mihi videtur Marcus cicero in epi stola et O. libri y. ad Atticum sensisse, cum ait; Magnum numerum hostium cecidimus; GHella muniti ima, n
ciuiso Tontini aduentu , noLDo matutino cepimus, incendimus ;λMPEOTORIS e PELLATI SUMUS . Nec longe discedit Cassilis Dio; nam libro 68. in Traiano, cum autem, inquit, hoc acto MILITES CLAMOREM SUSTULISSENT, ae Traianum, tanquam in UICTORIA Q ADAM , IMPERATOREM APPELLASSENT Oe. Hac de re plura Veterum Auctorum testimonia si quis requirat, Barnabat Brimonii, magni sane viri, ac veluti Philologiae solis, Quartum
de sormulis, ac solemnibus Populi Romani verbis . Iibrum
perlegat. Neque vero illud hoc loco praetereundum est; Imperatoris appellationem trifariam quidem , ut paulo ante ostendimus, Ut ma acceptam, eam tamen , qua diximus, Belli Via
res a Nilitibus fauste acclamantibus consalutari solitos,
332쪽
asi 8 De Veterum Acclamat. RPIauia
fuisse caeterarum antiquissimam . Idoneus est auctor Hemille , quem modo supra nominaui , Callius Dio ; cuius iunt illa ex Iibro q3. in C. Iulio Cmsare Imperatoris κomen, non ANXI tantum pro CONSUETUDINE , qua id cum alas, tum ipse quoque s pius ex bello reportauerat oec. Et mox ; IMPERATOR IS uimr NOMEN omnibus ex aquo Imperatoribus tribuitur; qui ero in BELLO VM eo cun
mento DIGNAM GESSIT , D ANTI A CONSUETUDINE IMPER HFOR SALUTATVR . Et libro sa. in Octauio ait in hunc modum 3 Eodem anno IMPERATORII NOMEN accepit, non quale PROPTER VICTORIAM tri-ιώi MORE UETUSTO jolebat Oc. Addo hoc etiam; IMPEI TORIS MEV suisse a Militibus inter acclamandum belli Duci TOTIES tributum, MYOTIEs ipse ab hostibus Victoriam reportasset. Id quod eodem Dione tesse dicimus; apud quem in adducto libri 3. loco ita scriptum legitur; IMPER TORIS NOMEN.non antiqua tantum pro conjuetudine, qua id cum al' , tum ipse quoque SAEPIUS in bello reportauerat Oc. Et manifestus paulo post ; cui ero in bello rem eo cognomento dignam gessit, is auriqua consuetudine Imperator DET VO Distatur. ωnde fit, ut qκis SECUNDO, TERTIO , O TOTIES Omtunc . MVOTIES id mereatur , ImPERATORE 7 VVcVPErex Et in libro 32. Eodem anno IMPERATORIS NOMEN a oepit coctauius non quale propter Victoriam tribui more πω turio solebat; id enim SAEPIUS ct olea, O postmodum ex ipsis actionibus reportauit , VIcIES quidem Imperator dictus
Nunc factas a Militibus triumphanti Imperatori Acci mationes Persequamur se
333쪽
Triumphanti Imperator IO TRIVM PHE, a gratulabundis Militibus
olim acclamatum; tunc maxime,'. cum triumphans in Capitolium ' curru veheretur. LAETA VOX,
quid sit Ouidio ; quid Martiali , TRIUMPHUM CLAM g.
D hunc omnino locum pertinent csi m do fidem datam praesitare volumus) emis De a Militibus in triumphantem Imperatorem Acclamationes: quae, quid essent, seu , quemadmodum ferent , haud obscure nobis signisi apst Liuius in libro y. de M. Camilli triumpho agens. sunt haec illius verba ; Dictator, rec perata ex hostibus patria, T 'IUMPHAVS in Urbem rediit nterque IOCOS MNLITA ES , quos. INCOHDITOS iacirint , ROMULVS, ac TAMUS PATRIAE , CONDITO que M'LTER URBIS haud υanis LAUDIBUS appetiatur. Haetenus Liuius; ex cuius verbis facillime potest perspici, saetas a Militibus triumphanti Imperatori: Acclamationes suisse plenas laudibus interdum , interdum etiam dicteriorum, ioculariumque carinianum resertas. Atque hoc posterius in proxime sequenti Capite prolatis testina amis confirmabimus . Ad primum at tem refero faustam illam formulam, sis omnes pcne triumphantes Imperatores a Militibus acclamantibus emitti s litam, hisce vocibus , IO TRIUMPHE, conceptam . quam quidem placet nunc locis aliquot veterum Aia 'rum insi-ςnioribus aperire, ac comprobare . N. certe Varro de ea in
334쪽
De Veterum Aeclamat. & Plausit
Ebro f. de I ingua Latina sic scribit; Triumphare appellatum
quod cum Insperatore MILITES redeuntes clamitant per Emhem I CAPITOLIVM eunti, IO TMUMPHE , IO.. Qui Varronis locus indicat etiam, tunc maxime usurpatam a Nilitibus eam acclamandi sormul*m, cum triumphans Imperator in Capitolium veheretur. Meminere autem eiusdem sormula: Horatius , Ouklius Tibullus a quorum verba, huc apte cadentia, subscribam In Ode igitur a. libri η. Carminum, de Augusti triumpbo deque triumphanti a
clamantibus, canit in hunc modum Horatius I
Tuque dum procedis, IO TRIUMPHEa Non semel dicemus, IO TMVMPHE Oc. Et in Epodon libro Ode s. ad Moecenatem, de eodem Amgusti triumpho scribcns;
IO TMUMTHE, tu moraris aureos Currus , e, intactas boues.
Io TRIVMPHE, nee Iugurthino parem t' Bello reportassii Ducem , Neque fricano Oc. Ouidnis triumphantem Cermanicum describens in de Τristibus libro Elegia r. haec ait; . Tempora Phaebeo lauro cingentur, Io que MILES, IO, magna voce, TMUMPHE canet. Tibulli autem ex libro 2. Elegia 6. eandem in rem sunt hi versus: Irae gerens laurus, lauro devinctus agresti MILES , IO, magna πoce , TMUMPHE, canet. Txtat etiam Alcimi Auiti in libri 6. capite 6. Iocus, quem, quia valde ad rem facit, recitabo. Cautius, inquit, ac melius mibi tum laudabere, cum
Hotilibus evictis, O IO cIamante TRIUMPHO. Ad hanc eandem formulam sunt , qui putent, respexi Ouidium , cum in primo Metamorphoseos libro, de Apollis nis lauro loquens , ita scribit ;Tu ducibus Iaetis aderis, cum LAETA triumphum
335쪽
IUMPHE . in eis est eruditissimus Brissionius: quod i sum nos quoque, ut in i me verisimile, non grauate concedimus. Huc etiam existimarim posse referri, quod in Maretialis libro . epigrammate o. de fama reditus Domitiani agente, sic legimus; Rursis, Io, magnos CLAMAT tibi Roma TMVMPHOS. ton enim verendum est, ne Martiali, TU THUM CL MAM , non idem valeat, quod, IO TMUMPHE, inter a clamandum , dicere.
Fuisse a in L si , dum T VADNVS agebatur, DICTEMA, Sque VERSVS, inter μα-
1litares claudentur Acclamationes inem ditis iis carminibus, ac dicteriis, quae Milites, Triumphantium currum Prosequentes, inter acclamandum,consueuerunt i culariter iacere. Quem sane morem n Appianum Alexandrinum , ac Velleium Paterculum attento animo legere. M. igitur Cicero, uniuersum Triumphi a Iaratum, ac pompam describens in Oratione contra L. si onem, MILITUM etiam CLAMOREM commemorat. Disseres , insuit, de Triumpho . Muid tandem habet iste currus quid νincti ante currum Duceri quid simularra oppidorum' uid
336쪽
3or De Veterum Acclaniat.&Plausu
CLAMOR MILITUM p quid tota illa pompiρ Atque hic, M LITUM CLAMOR , si interpretari velis , non quicquam alicii est, quam IN CONDITI VERIUS ii, quos acclamantes in triumphis Atilites iactare ioculariter solebant . Liuius vero in lib. q. de C. Valerio Consule Ouante loquens , Itaque , ait, cum ex S. C. Vrbem OVAVS introiret, alternis
TI, quihus Con hi incir isses, Menen' nomen celebre laudibus fuit. Et in lib. y. de Furii Camilli triumpho, Dictator , inquit , recuperata ex honibi s patria, TVVMPHA S in Vmbem red t; inter ue IOCOS MILITARIS ,.quos INCOVDITOS IACIUNT , Romulus, ac parens satriae, conditorque alter Urbis haud vanis laudibus appellatur. Et in lib. 39. Mhlti omnium ordinum donati militaribus CUMUM sequuti sunt,CAMMIV que a MI LITIBUS ea in Imperatorem dicta , ut facile appareret, in Ducem indulgentem, ambitiosimque ea dici. I i
nysii verba haec in 7. Antiquitatum Romanarum libro; Ex TRIVMPHIS aμιem, qui aguntur, fatis liquet , LUSUScAM ILLATORI OS, O SATTUCOS'apud Romanos iam im de a priscis saeculis receptos fuisse . Permittitur enim iis, qui TRIVMPIIVM PROSEQUUNTUR, IAMBOS , O DICI GMA IACERE Hi clarissimos quosque Viros, atque adeo in irsos quoque Imperatores ; quemadmodum Arbenis olim Vs, qui plostris vecti pompam prosequeb tur, obuios quosque Icommatibus impetere licebat s nunc vero carmina ex tempore colint.
Plinia ista ex lib. is. cap. 3. Olus quoque f3Leure est trium foliorum , D. Iulit carminibus , pracipue IOCIS MILITAVRVS celebratum . ALTE IS qMippe VERSIBUS EXTR9ERAUERis, lapsana se νixisse apud Hiracbitim, pramiorum parsimoniam C VILLA TES. Martialis lib. i. epigramm. I. caesarem alioquens ita canit; consueuere IOCOS veniri quoque ferro TRIVMPHI, Materiam DICTIS nec pudet ine Ducem di in lib. 7. epigramna. 7. de I Omitiani rediria agens, i . FESTA corcnatha ludet CORVICIA Mi LES,
Inter laurigeros cum comes ibit eqtios .
337쪽
Suetonius in C. Iul in Caesare cap. qo. Callicum eiusdem Crisaris Triumphum describens , ait in hunc modum ; Gallico TRIUMPHO MILITES eira inter c tera CARUNNA, qt alia
cVIRUM PROSE VENTES IOCI LARITER CA V UT,
uiam xalgati mum illud pronunciati erunt, Gallitas Caesar subegiι, Nicomedes Casarem; Ecce Caesar nunc trium at, qui subegit Galli αι . - comedes non triumphat, qui subegit Caesarem e Et in capite so. de codem Caesaris Triumpho ; Ne prouincialibri quidem mas rim ijs abstinuisse, vel hoc disticho apparet, IACTATO aeque a MILITIBUS per Gallicum TMUM. FNUM ,
Urbani servate vaemes, moechum calvum adducimus 3
Aurum in Gallia est tuisti, hic simu ii mutuum. Inconditas autem huiusmodi Acclamationes, a Militibus in triumphantem de Callis Osarem ioculariter iactatas, Cassius quoque Dio sic commemorat in lib. I. Admirationem augebat minima casaris in MILITUM, DICACITATE fere da lenitas, qui O allectos iab eo in Senatum DICTIS mordetabant ipsi Caesari inter atia CC VICIA Cleopatrae amorem consuetudinemqAe , Fam is adolescentulus cum Bithinia Rue comede hulnerat , EXPROB RABANT ; adeo ut dicerent, Gallos a Caesare, Caesarem vero a Nicorneae subarim . His ita IACTATIS I tum .d indignatione a Pit Caesar, ut gauisus is etiam sit , ea tuos diccari libertate Pti , quod ipsum ntinquam
fuccensurum certo creder rit. Conseruincm a tem cum Vic
mede vitio sibi merti aegrius tulit , palamque se molestia hinea ci osi iidit ; sed excit are aes.s , atque iuramento adhilito se purgare, visu exceptus cn. APPianus Alexandrinus, pompam omnem triumphi Scipionis reserens libro de Bellis Punicis, hac habet imor caetera ; Iuxta currum ince hi militiae soci C c. sequi. vi IJ III ES Oc. Hi alios LAUDANT,in alios C IILLIM J VR, qt V V V ITUPERATO T. Hi enim res implex et MVMPHUS, O in eo magna IOCORUM LICEPTI . Velleius demum Paterculus in lib. 2. Inter IOCOS, ait , MILITARES , qui CURIUM Lepidi, Plancisue SE-
338쪽
3 o Veterum Acclamat. & plausu
De Germanis, non de Gallis, duo TMUMPHANT
consules. Etiam M. Varro in eorum numerum, qui consuetudinis iacaelandorum a Militibus , Triumphum prosequentibus, inter acclamandum, iocularium huiusmodi carminum memino. rint, ab eruditis adscribitur, dum in lib. s. de Lingua Latina sic scribit Hinc appellatum dictum in Mimo, ae dictiosus ; hine in Manipuleis casrensibus D cI A DUCIBUS . quibus ego non repugnanter assentior . Nunc ea prin feramus, quae digna obserua. tione, di ad rem nostram pertinentia, videntur apte posse ex te . sthnoniis mox ante adductis .elici.
339쪽
litum acclamantium CARA NA, . in Triumphantes iaci solita, fuisse ad in SICOS omnino MODOS, di item ALTERNIS pronimciata. EADEM in Triumphantes certe, quidem semper, aliquando tamen etiam I M ALIOS LACTATA . Triumphantium LAUDES IIM
DEAEI quandoq; CELEMATAS, ' at saepius EX OBRATA VITIAE
Impudentem hanc Militum in lincando licentiam TULISSE Triumphantes GCAM LENIS SI AG-
Tque ex his quidem superioribus Vettarum locis, sitisse olim inconditos versus a Militibus, dum Triumphus ageretur Ploculariter inter acclamandum iactatos, ita dilucide ostenditur , nihil ut fieri queat illustrius . simul autem dc illa eluiscent, huc maxime facientia ; ia musicos modos item, alternis, iactata fuisse in. Diadita huiusmodi carmina: in Triumphantes certe quidem imper , interdum tamen etiam in alios . Deinde, ioculari iasdem carminibus Triumphantium virtutes quandoque μοι , saepius tamen perAricta νitia. Tum ad extremum,
340쪽
ios : De Veterum Acclamat. & plausa
diplatam hanc Militum consuetudinem , licentiamque imp dentem, quam ἰωsime tulisse Triumphantes. quae singula conabor mox planiora facere.
Atque ad MUSICOS quidem MODOS pronunciata Militum haec acclamantium carmina , & dicteria , discimus ex Suetonio in Iulio Caesare cap. o. quo loci, ioci lariter ea CANI a Militibus solita , narrat . ALTERI IS vero eamdem iactata, docet Liuilis,liis verbis scribens in lib.4. Cum ex S. C. Urbem ovans introiret Valerius Consul P ALTERUI, IS inconditi versus Militari licentia iactati &c. Et Plinius lib. I9. cap. 9. Olus, inquiens, luestre est trium soliorum, D. Ivlis carminibus, praeci Re iocis Militaritus celebrarem. ALTERNIs quippe versibus exprobrauere , lapsalva se 'ixisse &c. In Triumphantes certe quidem ipsos iaci solita huiusmodi Carmina, notius est, quam ut productis iterum testimoniis patefieri necesse sit; omnia pene adducta in superiori Capite Scriptorum loca hanc rem ipsam ostendunt. illud magis obstiirum , suisse II ALIOS etiam, nequaquam Trium . Phantes, eadem illa quandoque emissa: quod tamen satis illustrant Dionysus Halicarnas , de Cassius Dio. is etenim in 7. Romanarum Antiquitatum libro testificatur, Termissum Militibus , Triumphum prosequentibus, IAMBOS, O DICTERIA iacere non in i os duntaxat Triumphantes Imperatores, sed in CLAMSSIMOS etiata VI OS Q.VE VIROS. Dio autem in lib. q. . narrat, Triumphante C tre, Militum dicacitat meo peruense, vi ALLECTOS etiam ab eodem Caesare IN S
videas, nedum in Triumphantes, sed IN ALIOS etiam iactata quandoque huiusmodi carmina. LAVDATAS autem nonnunquam Triumphantium VIR
TVTES , ex co satis ostenditur , quod Meneni OMEUCELEBR J fuisse inconditis Milit&m carminibus O iocis scri pium re Iiquit Liuius in lib. q. Et in s. aifirmat, Camillsim Trium bantem, inter iocos Militares, fulye O NOVUM MVIUM , O TAM VI EM P ATRIAE , O ALTEM MVrbis CO' ITOREM, VcV VAVIS LAUDIBUS apsu latμm. Saepius tamon fuere iis VOTATA Triumphantium UITIA. Siquidem in eiusdem Liuio lib. q. scriptum vide D