De veterum acclamationibus et plausu libri septem Francisci Bernardini Ferrarii Mediolanensis theologi, ac Ambrosiani Collegij doctoris

발행: 1627년

분량: 478페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

341쪽

Liber sextus.

Deonditis Militum versibus C. Valerium Consulem Triumpham rem fui si e palam INCREPITUM . Et in lib. 39. legimus Ex carminibus d Militibus iactatis facile apparuisse, in Ducem ea INDULGENTEM, O AMBITIOSUM fuisse pronunciara. Plinius item in lib. is. cap. . 8. CAVILLATOS, ait, Mialites alternis versibuου Triumphantis Cae Laris I 2DANDIS PRAEMIIS PARSIMOVI M. Cognoscitur hoc idem ex Suetonio, ac Dione manii estius . nam adductis locis uterque scribit; In Gallico Triumpho exprobrasse Caesari Milites, ioculariter canentes , O IMPUROS Cleopatra AMORES , ORAEDISSIM cM eum Nicomessie CONSUETUDIREM. IMPUDENTEM porro Militum LICE TIAM in Cia MPENDIS palam Triumphantium VITIIS TVLISsE Triumphantes ipsos QUAM LEPUSSIME, ex Martialis lib. I. epigramm- s. perspicitur; quo in loco Imperatorem Domitianum alloquitur Martiat is, rogatque, ut LAETA FRONTE carmina sua legat , quemadmodum consueuere Triumphantes LENITER, HILAREque FER IS Militum dicacitatem , dc conuicia ;contigeris nostros, Caesar, si forte libellas,

Terrarum dominam pone supercilium oc suehi re IOCOS ν iri quoque FE RIE Triumphi, Materiam dictis nec 'PUDET esse Ducem uorum verborum illa duo, FEME, DET, meo iudicio,. atis indicant, ita FER 'E solitos Triumphantes Militum die eria, & probra, ut, ea PALAM etiam OBIICI, ipsos. neutiquam TUDERET . Longe vero manifestius de eadem re Dio, cuius sunt illa ex lid. qy. Admirationem augebat maxima Caesaris in Militum DICACIT TE FERENDA LENITAS ;qiii O altictos ab eo in Senatum dictis mordebanto ipse Casuri inter alia conuicia Cleopatra amorem, consuetudinemoue , quam is adolescentalus cum Bit niae Rege Vic mede habuerat, eaprobratant; adeo ut dicerent, Gallos a Caes re , Casarem vero a Nicomede subaectum. His ita iactatis tantum Wb IVDm TIONE ABFVIT Casar , 't GAVISUS etiam si , EA suos dicendi LILEVATE UTI . quare satis constat , Caesarcna obiecta crimina, di probra , non modo v ATIENTER TULISSE, sed etiam maxime LAETATUM,

342쪽

De Veterum Acclamat. & plausi

quod in eum Milite, IMPUDENTI ea in iocando LICE OTIA UTERENTUR. Subiicit tamen Dio , aegrius paulo tulisse eundem Caesarem, exprobratam sibi cum Nicomede Consuetudinem, cumque vellet eam , iureiurando etiam adhibito , excusare, iocis iterum ac risu suisse a Militibus ex

ceptum .

Atque haec quidem de BELLICIS Acclamationibus satis. Nunc est de I UPTIALIBUS agendum

ste acclamatum . Senecae Poetae

LAETA OMINA . Nuptias antiquitus , non nisi sumptis prius augurijs, auspicibusque datis, factas . Illustratus Appiani Alexandrini locuS.

Vandoquidem videntur posse Nuptialibus Acclamationibus, locisque Veterum ad eas illustrandas producendis , non tenue lumen adierre ceteri Nuptiarum Ritus ;crediderim, is rum me operae pretium , si, Nuptiales explicaturus Acclamationes, ipsos etiam reliquos Nuptiarum ritus , hiic apte cadentes, paucis tamen on ni- , ac summatim, attigero. Tria autem potis linurin inuenio fuisse olim Nuptialium clamationum penetat in Sponsalibus unum, reliqua duo in Nilptiis facta. suis certe quidem ac propriis unum quod me vocibus conceptum, omnia tamen emissa boni ominis causa;

343쪽

causa; quo scilicet Nuptiae felicius, prospereq; tragis eu nirent . Atque hac puto fuisse LAETA OMINA, quibus Ciues Neronis ac Poppeae Nuptias prosecutos canit Seneca in Octauia Afu A. Sc. I. Et ipse lateri iunctus Fatque harens tuo, sublimis inter Ciuium LAETA OMINA

Nuptias item, boni ominis causa, consueuisse Veteres, non nisi captatis prius auguriis, auspicibusque datis, facere, tradunt disertis verbis Valer. Maxim. lib. a. cap. I. &Seruiuvad r. & Aeneidos Virgilia librum 3 colligiturque haud obscure ex Plauto in Casinae Prologo ,.M. Cicerone in Oratione pro CIuentio, Lucano lib. 2. de Bello Pharsalico,Ta-- cito Annalium lib. II. & II. Suetonio in Claudio, Iuvenali Sat. Io. Seneca in Troade, Claudiano in Epist. ad Serenam ,& lib. I. in Rustinum. Acclamationes porro ipsae ita concipiebantur, ut in Sponsalibus, FELICITER, interit , interdum, si E RES A cTE V OVAT, aut, DII BENE VOVANT; in Nuptus autem ΗΥME AEUM ,& THALASSIUM, inclamarent, VERGVSque etiam iactarent FESCENI IN OS - Appianus

certe Alexandrinus videtur voluisse nobis hasce omnes exprimere Acclamationes, cum in libro f. de Bello Ciuili, te Antonii, & Octauiae Nuptias loquens, ita scribit; suoniam Marcellus nuper obierat, Maritus Octauia fororis Cafaris,posuislauerant pacis Auctores ; νt frater eam collocaret cum Ant

nio ; MOXQUE DESPONSA, dictum, FELICITER CON SEQVENTIBUS deinde FAVSTIS ACCLAMATIOR

BUS totius exercitus . Verba enim illa , MOX DESPONSA, dictum, FELICITER, apertissime ostendunt,FACTUS SPOPUS LIBUS STATI M acclamatum , FELICITER. proxime vero quae adiunguntur , COVSEGVENTIBUS FAUSTIS ccIAMATIὀNIBUS , eo pertinent, quantum video ipse , ut factas deinde fuisse Nuptiales reliquas Acclamati nes, hoc est . HΥMENAEUM , & THALASSIVM inci mala, ac sorte etiam FESCE RUNNS VERIVS iactatos, sciri possit . Verum de Nuptiali Hymenaeo, Thalassio, caris minibusq; Fescenninis, non ita multo post dicam iberius s l 2 nunc

344쪽

3 Io De Veterum Acclamat. 3 Plausu

mniic acclamandi formaeas in SPONSALIBVS usurpari s ditas, Pergam patefacere

Antiquitus, CuOX FACTIS SPO2 2SALIBUS , acclamatum, FELICL. TER: Interdum etiam, FELIX:

, TANT. Nuptiarum ritus aliquot

sui natim perstrict

LICITER. olim , FACTIS STATIM SPONSALIBUS , acclamatum suis e , ex Appiano Alexandrino planum feci anteapsed quominus idem faciam ex niuenali,& alijs .ne nunc quidem res vlla impedit. Nam di is in Satyra a. plures enumerans Nuptiarum ritus; velut . Vonstitias omnes conuentiones in Tabulas referri solisin; Tabulas autem ipso signatori s eorum , qui interfuerant a 'nulis obsignato I Magnifice item, ac splendide coenatum; N Mamque Nuptam in Mariti sinu ister carnandum lacu Ae: illos etiam quam aperti l si me commemorat, quos ipsi probandos suscepimus; nimirum, FELICITER, acclamatum ; STATI M-que emisiam eam vocem , SIMUL AC essent OBSIGNATAE STONS ALES TABULAE. Sunt haec struenalis verba; SIGTIATAE TABULAE; di thm FELICITER, ingens -- coena sedet ; iacuit gremio nova nupta Mariri. Extat etiam Tranquilli in Domitiani Vita locus, quem, quia litic facere arbitror, recitabo: ita conscriptus est in cap. II.

edicere

345쪽

i Liber sextus. 3 D

edicere dubitauit Domitianus, vocatam cam in puluinar suum; se CCLAMAM etiam EPULARI DIE libenter avdqι, DOMINO, M DOMIN E, FELICITER. Fecerat videlicet D mitianus cum Domitia uxore d mortium, quod esset ea Paridis Histrionis amore deperdita; sed intra breue tempus impatiens dissidii , quasi emagitante populo . dimissam reduxit. Reductionem nanc populus faustis prosequutus est Acciamationibus , atque inter caeteras eam quoque formulam emisit, quam diximus, mox lactis sponsalibus usurpari s litam. FELICITE igitur acclamauit; quasi hac tia reconciliatione suistet iterum Domitiano desponsa. Lomitia, &nouae tabulat sponsales Obsignatae. A Tibullo qPoque libro I. sub Elegiae q. finem, sordiutae huius, quamquam paulo obscurius mentionem saetam video ;sc cui in carnit, Hoc tibi coniugium promittit Delius ipse. FELIX. Hoc alitim desne Ῥeue Vιrsem. hic etenim ,FELIX, pro eo es e, ac si dixisset, FELICITER, mox adiecta verba satis ostendunt,

- - Hoc alium desine velle Vιrum.

quae sententiam habent huiusmodi ; Non est , o beara,

quod , alterius amore capta, nCuas tecum mediteris nuptias : iam enim desponsa es; lam sunt obsignatae sponsales tabulae; iamque acclamarum est , FELICITI R. Landem ωrmulam his quoque veibis interdum conceptam obseruo, VAE RES RECTE VORI AT , aut iis, DII BENE VORDANT; qui modi Plauto valde familiares sunt. nos tamen

vniani, aut licin alterum ex eo locum asserre contenti erimus. Sic istitur in Aulularia Acrii Scena FiLIAM DESPONDI ego hodie, huic NVTTVM

Megadoro dabo. DII BENE VORTANT - α in Scena r. eiusdem Aous dixerat,

QUAE RES REcTE U ORTAT , mihique, tibique, tuaque filiae, FILIAM TUAM mihi VXOVM POSCO.MITTO hoe fore. qui loci satis indicant, inclamata ea verba , STATIM UT OcTiae essent SPONSALIA.

346쪽

De Ueterum Acclamat. & plausu

litum olim ACCLAMARI. Rur stum, ID ESSET HOC VE FI, H MENAEUS,&. CVRAGCLAMAVTVR . Piobatur praeceteris Procli hac de re sententia.

celamationum formula in SPONSALIBUS, QUAE essent olim,dictum est; aperiendum nune , QVID foleret ipsis in VPTIIS acclamari . ΗΥMEN AEUS

autem , THALASSIUS , ac FESCEM VINI UERSUS fuere antiquitus consuetae in P VPTIIS Acclamationes. de quibus omnibus multa scio ex utriusque Iii gnae Scriptorum monimentis, eum a veteribus, tum a recentioribus, notata esse. Horum ego nonnulla silentio de industria praeteribo, cetera paucis complexus breuiter attin-sam ; iis vero praecipue immorabor, quae aut omissa, aut minime animaduersa ab aliis esse videbuntur . Ordior ab Hymenaeo; de ceteris dicturus deinceps. HTME MEUM is itur suisse antiquitus in NUPTIIS ACCLAM VM, d scimus ex Plauto , Terentio, Lucretio, Catullo, Seruio, Donato , Plutarcho, Aristophane, Theocri O, proelo, Eustathio, Tretre, ut de ceteris non paucis omittam dicere; quorum ego loca, quia in pro tu sunt, non resectam. Illud tamen ex eis admonebo, consuetudinem

acclamandi in P VPTIIs ΗΥME MEI primos introduxisse Gr cos ; a Graecis introdsectam Latinos accepisse; poneros πero Ismeι acceptam constanter adeo retinuisse, ut hodie etiam eri

347쪽

. Liber Sextus. 3I 3

pom nouam nuptam, ὸ domo primum procedentem, comitentur plaudentes manibus, O HΥMENEUM identidem CO TEN

TIUS INGEMINAVES.

Sic autem indicata strictim acclamandi in Nilptiis Hymenaei consuetudine, iam QVID esset olim hoc verbi, Η MEP AEUS , & CUR LACCLAMAVTVR, γαri debet. ι quam rem perobstiiram reddidere dillimiles de ea Auctorum opiniones . Etenim sunt, qui putent, Hymenanim , ex Libero, & Venere genitum, certarum Nuptiarum auctorem fuisse ac inuentorem ; atque ob hoc meritum increbruisse consuetudinem acclamandi in Nuptiis Hymenai. ita qLi- 'dem Donatus in suis ad Terentii Adelphos Commentariis. Quidam apud Proclum in c)hrestomathia , di apud I geruetem in Hisforico Chilia de a 3. historia q96. prodidere . Terpsichorae filium Hymenaum, mox ducia uxorc,e thalamo euanuisse e ideoque propter illius inuestigationem ac disi- clarium suisse a priscis institutum , ut Uyn encaeus in Nupti is acclamaretur. Narrant alii, iuuenem quendam, Hymeneunt appellatum, ipso Nuptiarum die. ruina domus oppressiim , interiisse: expiationis autem caiisa captum ex oo tempore in Nuptiis Hymenaei nonacia Dcquentari, S acclamari. At Placidus Lactantius ad 3. Thebaidos Statii librum, vocis huius ac consuetudinis originem, causamque repetit ab Athenicia se Hymenaeo : qui, cum annos pueritis atatis excederet Lactantii verba sunt neque adhuc Hirum sosset implere, ea pulchritudine praeditus fuisse dicitur, πt faminam mentire aur . is cum unam ex civibus suis Virginem nobilem adanosset, ipse mediocribus ortua parentibus, quia nuptias desperabat, quod poterat tamen, puellam extrema amoris linea diligens, in animo solo faciebat aspectu . Cumque nobiles foemina cum Virginitus sacra cereris Eleusina celibrarent, si bito aduentu pira rarum rapta sint, inter quas etiam Hyra evans ; qui illi amatam fuerat subsequums , quod puella crederetur . Cum igiatur per longinqua maria pradam piratae vex Uent , ad quandam regioncm tandem dekoluti perueniunt, ibique βη no oppressi ali eqvcntibus sunt interempti . 'menaus relictis ibi Virginia Ius reuersus e thenas . pactus es a ciuibus dilectae Nuptiis.

tatam

348쪽

3r De Veterum Acclamat. & Plausu

ratam accepit uxorem . Quod coniugium quia felix fuerat, lacuit Atheniensibus nomen Hymenai Nuptus Miscere . Hactenus Laetantius. Quam 'eandem moris, nominisqtae causam& originem placuisse Rem animaduerti Seruio ad a. Aeneidos librum, Donato ad Terentii Adelphos,& alijs apud eosdem Proclum Taetrem. quamquam hi omnes in Historiae narratione & a Lactantio,& inter se paullulum dinserunt. Proclus vero in adducto Chrestomathiae loco , cum aliorum sententias protulisset, ut tandem aperiret, quid de

hac voce & consuetudiue sentiret ipse, subiecis ista vero FELICIS VITAE .ACCLAMATIONEM esse puto, praesentibusque FIDAM MATRIMOI II SOCIETATEM

cum mutuo amore COMPRECAM; Aeolιca dialecto votum innectendo , qu i υαεναιὸν , εχ ομενοειν, idest, UNA HABITARE, O EADEM SENTIRA, eos concorditer Niuentes o tarent . Ita ut Proclo Nuptialis vox Hynmenaeus Aeolica di lecto etVmon habeat ἀπο του ομον , , ; quod scilicet d. heat Vir & Uxor habitare νna , eademque sentire. quam quidem etymi rationem notatam etiam video ab Ltymologici magni auctore , & a TZet2e. cur autem acclamarent in

Nuptiis Humenaeum, cause illud adteri Proctus; ut scilicet sponso,& sponsae, Vitam felicem, fidam Matrimonis societaιem,

Mutuumque amorem comprecarentur.

Nos vero in tanta scribentium varietate de Nuptialis huiusce vocis & acclamationis origine & causa, quemnam maxime sequemur auctorem ζ per me quidem liceat unicui-Que quem maluerit probare; hunc enim, aut illum potius sequatur, ad rem minimum interest .. Sed liceat & mihi in unius Procli sententia acquiescere . quem sane prae ceteris prudens sequor; quod , quae de Hymenaeo prodit, mire congruunt omnia cum iIs , quae nunc scribimus . nam ΗΥME

EVM edicit , & suisse FELICIS VITAE ACCLAMATIONEM, & habuisse BONA VOTA PRO SPONSI ET

SPONSAE SALVI E . In eo igitur standum, quod Proclus docet, Vocis Ha MENAEI OMon M ex Nerbo ο,ο- νοεῖν , quod est, habitare simul & eadem fentire , RISTE TE AM esse. CAUSAM vero,CVR in Nuptiss a CCL

349쪽

Liber Sextus.

FELICEM VITAM, FIDAM SOCIETATEM , O MOTUUM . MORJM OPTA 8UNT M PISCARENTUR.

& TIBUS acclamaretur Hyme us , dicatur. Equidem non dubito, quin tum soleret acclamari, cilm in domum Viri noua nupta deduceretur . Facit , ut ita credam, illud in primis, quod ait Olympio, apud Plautum in Casina; Age tibicen, dum illam EDUCUNT HVc novam nuptam FORAS, Suaui cantu CONCELEBRA omnem hanc stite- ΗΥMEN EO. HTMEN HT MEVAEE, IU HTMEPAd haec Terentia grauis auctoritas; in cuius Adelphis Λ a F. Scena 7 . Demea Aeschinem fic alloquitur,. -- Sed car non DOMUM UXOREM ACCCERIud -- Aeschines autem Demeae sic respondet, o,νerum HOC MIHI MORA EreTIBICINA , O HTMENAEUM .I G2 TENT. -- ita vi neutiquam soleret olim prodire noua nupta, in Viri domum deducenda, nisi adessent, qui menaeum acclamarent. Etiam Catullus firmum dat huiusce consuetudinis i

stimonium, dum in Carmine de Nuptiis Iulia di Manlii ita: canit, Rr Sed

350쪽

s rs De Veterum Acclamat. & plausu

- Ite, cONCINITE IN MODUM,

Hymen o Hymenaee, Hymen ades o Hymenae. Utrum autem ad hunc etiam ritum respexerit Lucretius, pro certo amrmare non possiim: idem tamen videtur huic. quod illis, in nrentem ventilo, clina cecinit libro r. Ieam Iihblata Virum manibus,rmx tinndaci, ad aras, DED cTA EST , non νι siclemni more Iacrorum

Perfecto posset claro COAIITAM Ha MEN EO; Sed tam intes e nnbendi tempore in ipso

Halia reneideret. -----

l merea , clim pueros nunc etiam passim videamus,ut paulo ante die lim est, nouam n 'piam, e domo primum pro-xedentem , siequentes comitari, de Hymenaeum identidem contenta voce inclamate ; haud dubie credi par est, hoc, quod nunc usurpatur, omnino veteris vile consuetudimis v sugium Iam vero , A QVIBVS soleret olim Hymene, acclamari, ex iisdem illis, quorum loca modo supra adduxi, Plauto, Terentis , S Callino, lacile quiuis didicerit. I icet enim videatur a Plauto Catullus des)ntire. Terentii tamen audio ritate paruo negotio in concordiam reducetitur . Plautus igitur 4n prolato Casinae loco , Hymenaei acclamandi in mus & onus TIBICINIS Ruc obscure spiriscar, tuait; si e TIBI ER, emn illam educunt tac xo am nuptam foras, ystasti Cis V concelebra onmem hanc staream Hr-

SEARCH

MENU NAVIGATION