장음표시 사용
271쪽
s; Vir enim aliquando moderatae cor rectionis fines excedit cum int ritu Uxoris, & adducitur exemplum .
o Si Uxor a Viro sine magna causa percussionibus etsi levibus assiciatur est ab eo separanda . et Nee etiam Bestia sae causa verbe
Uxor non est Bellia , sed socia Μ riti ibid.
Causa Separationis Tori est grais
vis, & ardua. 4 Servanda est inter Conjuges peris petua vitae eonsuetudo, nisi gravissimae separationis causae con
4s Magis ardua est Causa de pro servanda vita hominis. 46 Uxor etsi leviter a Viro, sed frequenter sine causa mala tractata non est ei restituenda . Saevitiae leves , ct immeritae marigis quam promeritae odium gignunt , & repetitae illud augent. Patientia laesa fit furor ibid. 8 Non est ira super iram Mulieris. y Ira est subita animi tempestas, quae cor hominis ad insaniam, protrahit. so Tollit plenitudinem intellectus .sI Pervertit ossicium mentis, & t
tionis .sa Plerumque etiam innocentes ad delinquendum impellit. sa Praeter iram inter Conjuges de morte unius, di potius Mulieris, quam Viri est timendum . .s Uxor levibus saevitiis continuo vexata , indirecte ad tumulum ducitur. O num. seq.s6 Ob angustias in eam introducitur ethica .s7 In Causa Separationis Tor I magis animae, quam corporis in. nocentisUxoris ratio habenda est. s8 Cum separatione Tori provide dum est, ne Uxor innocens ad damnationem propter viri se vitias etiam leves dueatur potius quam saluti aeternae viri delinquentis, ne ab ea separatus sornicetur zsρ Matrimonium non contrahitur, ut sit vinculum damnationis. 6o Si causa divortii est periculum vitae . multo magis justi causa animae periculum esse de bet .
6i Ad effectum separationis susscit, quod saevitiae parere potuerint
6 a Ad quod inducendum sola etiam verba contumeliosa sussciunt. 63 Odium per se solum causam Sepa rationis Tori ministrat, ct nseq.6s Lis promota in Uxore contra Virum super redditione rationis dotis per eum dissipatae est causa Separationis Tori. 56 Nec lite finita est Uxor Viro re
stituenda . 67 Quia tunc acerbius odium esse debet. 68 Criminationes objeme per Virum Uxori super adulterio causam praebent separationi propter odium.
ερ Maxime si Uxor a Judice fuerit1bsoluta. 7o Si Uxor querelam porrexerit de adulterio contra Virum , qui
eam antea male tractaverit, non
est illi restituenda , & quare. 7r Secus si probetur Virum esse mu
7 a Verius tamen est , quod odium oritur inter Conjuges ex quere la super adulterio, quae sola triabuit causam separationi. 3 Et de ratione. Limita l. si non constet suisse porrectam ab Uxore querelam contra Maritum , seu a Marito adversus Uxorem η.T
Limita a. si ab uno , vel ab altera porrecta sit querela, sed illam prosecuti non fuerint n. 7ς. 6 Dummodo querelam a querela
77 Non autem querelatus Causae curis sum impedierit. 8 Tunc enim nec querelas. nec querelatus odium deposuisse praesumitur. PROBA
272쪽
De Separatione Tori Conjugalis Cap.X. a si
Uxorem exercitis , relinquitur arbitrio Iudicis
resolutio, an Uxor restia tuenda sit viro sub id nea cautione, seu potius ab eo separata remanere debeat, &quamplurimae a Doctoribus afferuntur rationes tam pro separatione, quam pro illius restitutione . Ego tamen , ut prudens, ct rationabile sita arbitrium Judicis in hac re non paria vi quidem momenti, ita distinguendum existimo ; Aut Maritus semel atroces in Uxorem saevitias adhibuit,
causam, aut ex levi , seu nulla causa adversus innocentem Uxorem in saevire consuevit.
In primo casu, si Vir fuerit manis suetus , non iracundus , placidus. 3 humanus , ad pietatem inclinatus , non crudelis , & austerus , adeo uteredi possit& constet, quod praeter solitum ex illa MAGNA causa per Ux rem data in eandem irruerit inflant ais
o furore correptus , eXcusandus
videtur , quia primi animi motus in nostra potet late non sunt Rot. dec. 8 II.
eor. Bich. ct dec. 3aq. n. 26 ct 29 Par. 6. ct dec. 17o. n. I I par. 13. O dec. 99.nIT. Ο Ι 8. par I 6. rec. ideoque quia Muialter cognita propria culpa , ab ea deinceps abstinere debet, eaque non concurrente, de ulteriori Viri se vititia timeri non potest , adhibito cautionis remedio , Uxoris restitutio Mas rito concedenda videtur per ea , qua ponderat Rot. in Valentina Separatio nis Tori Ia. Februar. a s I. g. - etiam eam Eino Elephantur. In altero vero casu, quo nullam,
seu levem causam Uxor praebuerit Viri saevitiis , aut is ae sunt atroces, aut leves . Si atroces, quia nonnisi ex malo Viri animo, ira, ct odio proinveniunt, timeri debet, quod vir illas continuare possit in futurum pro is 6 pter odium jam contractum Farinaee.
cor. Priol. ta ibi α Timor Iutura fauitia. ultra quod susscirater deducitur ex iniamicitia , ct odio propter se intus , dimachinationet de praeterito a quod nullum relinquit humanae prudentiae locum arbitrandi inoris restitutionem sub cautione Cap. ri transmissa 8. De γre tui. Spoliat. silvis. in Cap. Accedens . verb. Inimicis qui lit. non tantes. ct
in Can. De benedicis 3a. qua I. I. verb. Sub cautela Gabriel. cos. I 6 I. num T. Iib. I. ' ibi ' λο satis esset, ut causa aliqua subsit, propter quam exissimari possit non posse eam, qua separationem
petiφ, cum Viro commorari fine peric ιο persena , etiam cautione prasita Sc convenit Saneh. de Matrim. lib. Io. disput. I 8.nu. 3 I . ct 33. Rον. decisaOa.
Potissimum si expressium habeatur Viri proposi tum , ac deliberatam ejusdem voluntatem inserendi necem Uxori, cum enim protestatio 8 declaret animum Paris cons s 3. n. s. 9Iib. . nulla est adhibenda fides inimi. co a protestatione recedente, & de re- IO
detas ITA. I 3.&habemus inneris Parinis aureum illud monitum α Inimica itione credas in aeternum di & in proposito Rot. d. dec. Is s. n. 3ς. oseqq. par. 6. rec. Praeterea, si non obstante quacumque cautione, quilibet etiam Vir animosus, nunquam periculo minatae
mortis se exponi deberet, & quat nus ipsemet illi se imprudenter exponeret , nonnisi fatuus esset existimandus, multo minus se exponi debet im- tabellis Foeminas cujus qualitas in proposito multum inspicienda venit Glos. o lanoe. in Cap. Cum dilectus 6. 'De his,
273쪽
is quia minori quam masculus metu terretur Paris consa 6. num. 64. Iib. 3. quando attentis non solum praeteri tis malis tractamentis, sed & verbis motatem minantibus prudenter horret nedum futuras simpliciter saevitias. quod sussiceret ad retardandam ejus
13 cum Viro cohabitationem Rot. d. decis. Is s. num. 38. Par.6. ree. π ibi: μο-pter ejusdem eautionis fragilixatem i, quam Mulier futuram , admodumque probabilem Viri saevitiam perhorrescens , subire non tenetur πSed imminentem timet expresseminatam sibi mortem inserentem non
levem , sed gravissimum , justumque
metum , hoc est metum cadentem in 14 constantem Virum d. Cap. Cum dilectus 6. verbis , qua vi, mei. caii Paris. d. coU s3. n. g I. er cons. s8. n o 4 lib. Rox. de . ao a. n. 3. par. 6. ree. α ibi αEt tune dicitur jussus, qui eadere potesm consantem Virum, quando imminet timor mortis, vulnerationis , veI corporis eruciatus a qui, spreta quacumque cautione , a cohabitando cum xs Viro illam excusat dec. 199. n. Io. par. 13. ree. α ibi α Idemque comprobat episοIa , in qua talia minatur contra s Uxorem ae ibi α L son persona, che tu to iI Mondo mue passe, e tisaria in modo, ebe non serui piu Donna qua verba
prolata , ct scripta a Viro , qui natura ad iracundiam proclivis es, ct folitus θυire, justum , ct rationabilem merum
incutiunt in Mulierem quantumvis comnantem de pejori in futurum tractatu , adeo ut non debeat amplius eadem subiraperieula etiam 'b qualibet eautione αSiquidem cautio non mutat ani in mum, neque propositum Gose .prad. in pracit. Can. Te benedicto tum. θ in Cap. Literas I 3. verb. Sinciens iη'. de remi. spoliat. Saneh. .e atrim. tib i o. disp. I g. . 33 Farinata. . qu.I43.
θ in Romana Separationis rari io. Pa nuam IT 3F. g. Uindicata eor. De inis, ct in aItera Romana Separationis Toriar. Iunii r 6o. g. Parumque obnat cor. Caniuiae . neque meliorem Utrum promittit Rot. in Romana Separationis Tori a9. April. I 68. g. ulti cor.
R. P. T. De Gnitibus. ideoque con eurrentibus duobus illis requisitis, saevitia nempe praeterita . & timore futurae propter odium jam contra ictum, etiam sine alia Viri protes a-tione, justa non deficit causa divortii I d. Cap. Ex transmissa 8. Cap. Literas I 3. utrobique DD. Me renit. spoliat. --niens in Amm. eod. tit. g. In in us
detur uxori praebuisse jugiam eausam fuga exhibendo se ei ita terribilem , cteriaelem , praebent enim ista jussam causam separationis , er SENEGATIO
cap. I. quod metvs caus es enim talis metus habitu semper i istans , ct contianuatus omnino junus ere. His ergo probatis videtur ex his insurgere quaὸam inimiciιia , seu capitale odium inter Viarum praedictum , ct Uxorem suam
Ius Can. lib. 4. DecretaI. tir. I9. g. a.
n. 4 I. , ubi quod lassicit metus futuraeiavitiae non ultra processirae , quam ad gravem verberationem ut notavi Isetiam in rit. 4 de SponsaIib. RIiorum
num. a. eor. Priol. α ibi di Et mori sunt, quia concurrit non Iola saevitia praterita Tominici, sed etiam timor futura μυ tia , is male tractationis, qua duo requisita necessaria propter pericuIum, quod in utroque eυentu Uxori imminet, jusam n)em divertendi a Viro causam a praebet ae quia odium inter Conjuges semel contraetum , semper durare ty
coram Priol. ' ibi zz auia cum semel
contractvm fuerit, censeιur semper durare di maxime si cum hac praesumptione concurrat etiam assertiva Ux ria de odio irreconciliabili, eui omin mnino standum venit ad Text. in Cap.
274쪽
De Separatione Tori Conjugalis Cap.X. 263
tant Trapst. in Cap. a. n.2. De divort. AbbisCap. Literas n. I. De resit. Spoliat mibiae Verum quia mulier virum dicebat habere suspectum:& conveniuntHostens in min. eod. tit. g. In casibus n. . Ledom. de matrim. quas.62.9abriel. cons. 16 I. n. Io. Iib. I. ra ibi α Cujus confessoni hoetasu Omnivosatur , cum de ejus tantum praejudicio agatur πΤantoque minus Uxor restituenda est ei, qui in illam insaevire consuevit, postquam e statu humili, in quo eamdem sibi aequalem desponsa-a I vit, deinde fuit ad altiorem statum
a sortuna elevatus , se namque tunc
poenitet eam sibi Matrimonio copuin Iasse, ideoque crudelis erga illam evadit, ut saevitiarum atrocitate 8 Vivis erepta , aliam & conditione , &venustate, S juventute sibi magis acceptam ducere veseat, & interim Iubricitatibus incumbens Conjugii a a fidcm frangere non erubescit, quamvis grave sit fidem fallere Leg. I. in princ. st de consit. pecvn. , nihilque magis fulgeat in homine, quam recta fides L Inter claras Od. de Sanet. Trianit., hosti quoque servanda Can. μ- Ii 3. cavs a 3. quas. I. , verumque sit, ut Poeta Cecinit, Alfin Iasede mal non dee mutarsi, Sebbens muta it eorso alla sortuna . 'Sed nihilominus frequenter Vi as dimus libidinem fortunae sociam. Exemplum prae caeteris praebuit Appius Claudius, qui vix ad gratam aψ Decemviratus evectus Causa fuit , cur Virginius pulcherrimam , ac h
nestissimam Virginiam suam dilectissimam filiam , atque Icilii Sponsam
occideret, ne Claudius Cum suae P testatis abusu illius pudicitiam impudentissime violaret . .
Eadem restitutio fieri non debet Lusori, qui ludendo perdit, & deinas de in Uxorem insaevire solet Triviasan. decis*S. num. I9. Iib. I. ' ibi 'Si Vir ex ev a sua , edi non uxoris , puta , quia Iudendo perdidit omnia , vel adulterando odio Uxorem prosequitur ,ruse cum cautione non debet audiri α
rem aetate provectam desponsaverit non benevolentia, & amore ductus, asqui est vinculum Matrimonii, Callique Conjugii, non ratione pulchritudinis . si illa hac corporis praeroga
tiva Caruerit, non ratione juventu
ti ', quia ipsum aetate longe praecesserit, sed dumtaxat propter intere Lia, cum enim esset nudus , & infans, propriae indigentiae, & egestati pingui Uxoris dote consulere studuerit, eaque desponsata tanti immemor beneficii in illam in saevirc ausus lacrit, R insimul ob frequentem Cum alia a a Tscemina consuetudinem sit non convictus, sed tantum de adulterio suspectus , multo minus huiC erit Uxor sub cautione restituenda, quia cum ipsius aetas, & venustatis desectus sint saevitiarum causa, quam est impossibile removere , vehementissime timendum est saevitias cessare non posse, quia earum Causa cessare nequit, prudenterque dubitandum eumdem Virum nihil possidentem , maxime si filios non habeat, quodcumque scelus esse commissurum , a cujus Poena illum immunem repentina iuga reddere potest.
In his igitur. aliisque similibus
casibus . si fieret restitutio , non ob stante timore ipsius Uxoris . non nisi
funestus exitus subsequi posIet, quem
cum Separatione est omnino vitan- dum, Cum temerarium sit damnum
expectare , quod verisimiliter eveni- asre potest Bartol. in L. Metum j. de eo quod met. eaus CasiII. eontr. Iur. IV .
tit. de Aliment. cap.ς 9. n. ao. g. Π mor itaque Sanch. de Matrim. Iib. . disput. I. num. 16., nec ulla patiatur aequitas , nullaque ratio suadeat ,
quod Marito Uxor etiam in dubio lanianda , quando id ipsa vehementissime timet, quacumque fragili cautione nullatenus suffragante , resti- 29 tuatur Rot. d. decis Is s. nu. . par.6. se decis3a 3. n. .. par. 9. tom.a. recen. Timor quidem, propter praete ritas saevitias, solumque odium , gravissimus, timor utique nec Vanus, nec Contemnendus , ne luctuosum illud
renovetur spectaculum, de quo Θ-
275쪽
α64 Christophori Cosci Lib. II.
se vidisse quamdam miseram nuptam a Iudice ad Viri domum redire Coa 3o ctam, & una nocite ab eo jugulatam.
taeterisque similibus Uxoricidiis omissis, non multis abhinc annis in hac si Alma Urbe hoc idem scelus evenisse
satis compertum habemus. Cum enim
Petronilla juvenis honestissima ac pulcherrima Mulier ex eo, quod eniet a Iosepho Merlini suo Marito maia Ie tractata , ab eodem retesserit, quias tamen ipse, tamquam lupus sub ovina pelle callide absconditus, vel nunquam illam odisse, veI sa item quod-
Cumque odium, omnemque livorem
deposuisse simulavit , pluries repeti tis ab eo promissionibus de illam in
futurum bene tractando , ac humilibus , supplicibusque precibus , & obsecrationibus pro ea recuperanda saepe sepius fatigaeto Superiore , tandem obtinuit, invitae tamen , & metuentis , ac trepidantis Uxoris restitutionem , sed brevissimo temporis intervallo cum totius Urbis horrore , ea
lethali vulnere prout ipsa redire renuens antea timebat ) in inguine gladio crudelissime.sauciata, eX quo ul-etimum clausit commiseranda diem , repente Uxoricida fugam arripuit,& ubi reperiatur , hactenus ignoratur; Itaque infelix Mulier . spreto per superiorem illius rationabili meis tu, sub b,na fide viri reconciliati,
in sua viridi artate immature Prope- . ravit ad tumulum , quando tuto re ducta putabatur ad thalamum .
Si vero saevitiae fuerint leves, iterum est distinguendum . Aut enim Naritus illas in Uxorem exercuit Cum
NAGNA causa, & ex culpa ipsius
Uxoris, aut sine causa. Si cum magna Causa , propter jurgia nempe domestica exorta ex culpa Uxoris , ita ut vir illam ad correctionem moderate
percusserit , hujusmodi dissensiones pro se vitiis nequaquam habentur ,3a nec ad Tori Separationem lassiciunt ROt. in Valentina Separationis Tori Ia. Februarii I s I. s. Et sane coram EmaElephantutio ,-in Anconitana Obsequiorum Matrimonialium 9. DecembrisI 63. g. Plec in cI6sem eorum R.Rv. Zelada , & in ejus Confirmatori a dieii Iunii I 64. g. MIIa autem coram R. P.D. Veri. Oportet ergo, ut UXoremendetur , ab excitandis magnis dis- 33sidiorum causis abstineat, linguae mOderamen imponat, ac nonnisi paucis verbis cum urbanitate prolatis utatur, ut Vir potius ejus virtutem ad- 'miretur , quam Propter ipsius loquacitatem irritetur, etenim II partar pyco , e bene , de gran virtis . Itaquc inter Conjuges perpetua se vabitur Concordia, quae est magnum domorum , & familiarum bonum , saepe vero discordia illarum interitus 3 juxta illud Philosophi moralis a Concordia res parva crescunt: Tiscordia maxima dilabuntur ae illudque Deta 'Perche Uni nato per concordia avan
Hoc est unicum remedium in hoc casu adhibendum , quia propter moderatam perculsonem Uxoris MAGNAM causam praebentis per Virum Tad correctionem adhibitam non est locus Tori Separationi, nec cautio- 3s 'ni, quia haec competit Marito potestas, ut dixi in Cap. 6. num. l3. hujus Iib. a. , nec illius exercitium ei potest impediri, quin potius levis, & moderata cor reditio est Marito permissa,
quamvis Uxorem non corrigere promiserit. & etiam cautionem de eam 36 non offendendo dederit Farinace. qu. I 43. num. I96. ct a 23. , haeC enim promissio tamquam facta contra honos mores, & praebens delinquendi materiam, attendenda non esset Leg. 37
mer. Iς. 9 16. Iib. 2. Caveat igitur Uxor , ne ob ejus procacitatem', seu alio quocumque
276쪽
De Separatione Tori Coniugalis Cap.X. a 6 s
e ausam in illam insaeviendi; Accidere namque potest, quod aliquando,
cum ejus interitu, Vir moderatae 39 Correctionis fines exeedat. Memini, quod circa annum I 3s4 dum essem
Vicarius Generalis bo. me. Blmi, &Reverendissimi D. mei Baristolomaei
Pucci primi Episcopi Civitatis Pisciae
Propter eximias ejus virtutes nunquam satis laudandi, in Vigilia Nativitatis D. N.I. C. comparuit coram me circa primam noctis horam Vir quidam reserens per duas vices anteae Plumbini oppido clarissimae Gentis Ludovisiae Feudo se eontulisse ad
Dioecesim Lucensem, ubi juxta n litias sibi delatas ejus Uxor moraba
tur . sed inutiliter , quia illam ibi
reperire non potuit, quam tamen deinde rescivit in Civitate Pisciae apud quemdam exterum Sacerdotem ejus exercere famulatum , instans Propterea per me cogi ad redeundum ad Viri domum, & cum eo Cohabitandum . Factis per Baroncellum de-'bitis diligentiis reperta fuit. Fari est se de Viri licentia eum aliis Plumis hini Incolis tempore Iubilei anni
172ς. ad Almam Urbem se transtulis. se, equa, sociis itineris insalutatis, discessit, quia praefatus Sacerdos eam in suam samulam acceptavit. Renuebat proinde cum Viro iterum consociari, illius vindictae metu re tardata , sed in rei veritate cujusdam sui Amasii affectu detinebatur . Maritus vero, cui violata per eam fideserat ignota . illam amore prosequi, ac bene trIctare promisit; Omnes exinpensas Ministris , & Executoribus Tribunalis persolvit; Iuxta Uxoris desiderium nonnullis diebus ad proprios lares reverti distulit ; & quia is ipsa ad visitandos proprios Consanguineos in itinere per Civitatem Pistorii transire exoptabat , et Compla Cere non recusavit cum gravi suo incomtiodo , 8c majoribus expensis ,
quia longiorem viam suscipere de-huit breviori relicta . In Dioecesi S. Miniatis Mulier ex improviso clam fugam arripuit, sed habito per Virum recursu ad Civitatis Episcopum,
eaque per Executores inventa, eam
dem Praesul viro restituit, qui minatus est illi mortem . si fugam denuo
arripere ausa fuisset, quam nihilominus iterum ob nimium forte desiderium ad Amasium redeundi tentavit, sect Maritus ipsam insecutus, illam ad quamdam desertam Pastorum Casam traduxit, ibique eamdem laqueo suspendit. Vir ergo patiens, & pius, cui Uxoris restitutio negari non poterat, ex magna, ac repetita inoris culpa impius evasit. At si Uxor non magnam, sed Disvem, aut nullam praebeat causam ,& nihilominus percussionibus Maristus illam frequenter assiciat, ad Tori quoque Separationem , instante
Muliere, tandem deveniendum esse putarem , cum Farinacc. qua'. I 43.
num. 187., ex mala namque in eam .
saeviendi consuetudine, & diuturna perseverantia oritur praesumptio incorrigibilitatis Allograd. consa3. numeri II. ς a. Θ seqq. lib. a. , qua stante incorrigibilitate , non debet Uxor perpetuum pati martyrium, ob conistractum namque Matrimonii vinculum Mulier non essicitur Bestia, quae tamen sine causa non verberatur sed
Socia Mariti L. Adversus Cod. de s 4 Ierim. expisat. haredit. , & Propterea: pares esse debent Can. Apud nos ao.ca .3 a. quas. f., & ut T Ambros in Epis 8a. admonet ra Vir uxorem tam quam Gubernator dirigat, tamquam Consortem vita honoret, participet ut cohaeredi gratia πNec refragatur, quod causa S
parationis Τori sit gravis . & ardua H
in Valantina Separationis Ari Ia. Februarii 17 ς I. g. Ad hoe eo ram Eminentissimo EIephantvt. Perpetuam enim , R individuam Sacrae Leges volunt servari inter Conjuges vitae Consuet dinem , nisi gravissimae Separationis 44
277쪽
2 66 Christophori Cosci Lib. II.
9. Necmbr. I 63. g. Et merito coram R. P. D. Diada , dc in ejus Confirmatoria diei iς. Iunii I 64. g. Praetereaeor. R. P. D. Veri, ideoque si saevitiae non sint atroces, esse nequeant justa causa Separationis . In primis enim non minus, imo magis ardua est Causa, in qua agitur de praeservanda vita hominis, eaque s e mortis eripienda casibus, unde quoties constat Uxorem non ad correctionem , quia sussiciens deficiat culpa, multoque magis si nulla Culpa concurrat , sed vel ex improbo viri ingenio , vel quia perdit in ludo, vel quia deditus est ebrietati , aut cum aliastemina pravam habet consuetudinem frequenter ab eodem male tractari , etiamsi praves de praesenti non s sint saevitiae , facilis tamen esse non debet Uxoris restitutio , quia se vutiae etiam Ieves, & potissimum irrationabiles, ct indebitae magis, quam promeritae odium gignunt, repetitae r odium augent, ct quia patientia laesa fit furor, die tim continuatae tandem excitare possunt iram, cumque non 8 sit ira super iram Mulieris , maXimum accenditur bellum inter hujus iram , ct Viri furorem , & Cum furor , & ira sit subita animi tempestas. quae dum inordinate se corruit, cor
ρ hominis ad insaniam protrahit Leg. Lex Iulia r. in M. P. ad Leg. IuI. re. petund. , tollit plenitudinem intelle-so ctus Zacch. quas. Medis. IuaI. Iib a.
tit officium mentis , ct rationis Te-s I guer. decis I 8. num. Is . , & plerumque innocentes quoque ad delinquendum sa impellit Can. Ira 168. ea III. quaes. 3. aliud proinde non es timendum, quam cum morte unius . & Mulieris potius , quam Viri, hellum hujusmodis 3 finiatur , quemadmodum non semel hoc accidisse compertum habemus. Et quamvis juxta facti circumis stantias , & inspecta personarum qualitate aliquando de hoc tragico fine timeri non posset, adhuc Uxor levibus etiam saevitiis continuo vexata . saltem in directe ad tumulum ducitur . vix enim Virum audit ingredientem domum , statim eius turba- s
tur sanguis, quae turbatio augetur, cum ingressus post objurgationes , strepitus, &contumeliosa verba, ad verbera licet non atrocissima manus admovet, & cum hoc quotidie , seu frequenter accidat, cunctanter Uxor ad mortem trahitur , ejusque vita a, s s breviatur , nam ob continuas animi passiones , atque tristitias , cum cornimis laboret oppositis motibus, nimium exsiccatur , cumque motu irae calescat, post angustias introduciturethica Arnald. de Uilian. Oper. Omn. s 6 sub tit. specul. introiuc . medic. cap γ s.
In hac insuperCausa non est tam tum habenda ratio de salute Corporis , sed magis animae innocentis Uxo- ς Iris, totiusque familiae, ideoque ex una parte considerari debet periculum tornicationis in Viro, si separa- s Stus ab Uxore permaneat , ex altera vero periculum damnationis Filiorum propter malum exemplum, pessimamque eorumdem educationem , ut notavi in Cap. 6. n. 6o. θ seqq hvj. lib.a. , ipsiusque Uxoris propter iram , inimicitiam , odium . & vindictae stimulum adversus Virum sine justa, &magna,aut sine ulla causa percussionibus etiam levibus cam frequenter male tractantem, si cum ipso cohὶbitet, animae detrimentum , hisque recta lance ihine inde libratis,facile resolvi poterit an justa sit restitutio innocentisUxoris quae propter immeritas viri sevitias sive graves,sive leves ponitur ipsa cum familia in Measione committendi sere
quotidie peccata , a quibus trulto mi isnusVir,qui dat occasionem, est immunis,vel ne Vir se propria culpa fornic tionis labe coinquinet, & ad damnationem properet, unoque verbo, ne ipse unus reus pereat, intra limites justitiae , aequitatis , S caritatis expediat
cum periculo saltem probabili perdi.
tionis insontis communis prolis innocentem Uxorem cogere ad Viri domum redire in praejudicium animae suae , quam ipsa cum illo cohabitans desperationi, ae damnationi subiicere praevidet; seu potius a ne una simul
278쪽
De separatione Tori Coniugalis Cap.X. a 67
mul cohabitantes, propter continuas percussiones. dissidia . ct odium am-ho cum filiis etiam aliquando pereant, locus esse debeat Separationi Tori, ut si propria culpa pereat unaPars,salvetur altera, & a periculo amittendae ob hanc causam salutis aeternae luberetur ; Matrimonium enim non contrahitur, ut sit vinculum damna-
ς9 tionis, & si justa causa Divortii est
periculum vitae, multo magis imminens animae periculum justa ipsius Di- fio vortii causa esse debet, ut recte Considerat Rot. in Romana Separationis Tori Io. Ianuarii I73 I. g. Unde oriebatur eoram Se riis .' In quibus terminis cum saevitiae quoque leves sine causa continuatae sint signa certa non amoris, sed odii, quo Vir Uxorem prosequitur, ad effectum proinde Separationis nullateis nus est attendendum , an eaedem saevitiae sint atroces, cum lassiciat,quod tales fuerint, ut potuerint Parere 6i inimicitiam, & odium inter Conjuωges, ad quod.inducendum sola qu que Verba contumeliosa a Viro in Uxorem prolata lassiciunt Ror. decis.
quam fuerit inductum , per se solum 63 causam Separationis Tori ministrat d. Cap. Ex transmissa 8., ibique D D. De renit. spoliat. Sanched de mirim.
ct m Tonanten. Separationis Tori I . Maii I a8. g. βυο circa coram Card. Cine. ct in L Romana Separationis rari Io. Ianuarii 173 s. g. v It. coram Denis ibi α Inde enim praesumitur exarsisse inter ipses acerbiora odia, ct implacabiles inimicitias cte. adeoque haesia causa sussceret ad Teri Separationem , ne alias Iuctusorsi reditur,quam
Quinimo est adeo verum,quod solum odium est causa Divortii, ut aliquan- 64do necesse non sit probare , quod saevitiae sive graves , sive leves praeceia serint, sed solus timor futurarum saevitiarum propter odium lassiciat , Pro ut contingere potest quando Uxor Promovet litem contra Virum super redditione rationis dotis per eum dissipatae , quae praesumere facit futuram Viri saevitiam , cujus timor ob hanc solam litem est causa Separatio- 6s
finita Uxor Viro restituenda sit, quia naturaliter tunc acerbi ua odium , & 6 inimicitia gravior esse debet per ea, quae ponderat Ovirriιυ. de Sponsa .
bet etiam sub cautionis Iecuritate , nam ubi odium es capitaIe, non tenetur, nec
debet quis confidere fragilitati cautionis, nam hoe casu cautio sinciens conmerari non potes Cap. Accedens θc.
Tald. cons. a o. Iib. 3. ubi quando time tur de favilia Mariti , non tenetur Uxor ad eum redire , Iicet juret, antcaDeat de non stendendo θα Et profecto F ad rationem naturalem velimus respiacere, qua sola saris esse debet, L. Scire
oportet ctc. cujus recti Iudicis arbitrio visum fuerit, par esse uxorem cum UDro agere oportere . quo cum inimicitias , O Odium capitaIe exercet , quod max
me obtinet consante , seu durante Iudicio usque ad Causa decisonem e re. Hahe idem arbitrarer etiam pori decisionem,
quia inimicitia, ct odium gravius, ct acerbius futurum videtur lite mita in savorem uxoris. Cui fi cogitur mar tus ad integrum satisfacere , odiosior sane futurus sit, itaque quis cogitet mariis tali cum ectu Uxorem habiturum . ct quando pos decimnem Causa urget eadem rario , qua ante militabat Iite durante, idem juris esse debet L. Illud cte. αIdem dicendum si criminationes objectae suerint per Virum Uxori su- Ll a Per
279쪽
α68 Christophori Cosei Lib. II.
per adulterio, quod supponat ab ea commissium, istae namque Viri odium,& animum implacabilem summopere
ostendunt , cautionem respuunt, R68 Tori Separationem exigunt Triυi. san. decf.6 I. per tot. lib. I. SpereII. derisI39. tium. ς I. Maxime si Uxor sen-6ρ tentiam absolutoriam reportaverit Rot. decis. 7o6. num a par. I. ct dec.S8. num. I. par. 3. ct decis I99. num. 8. di decis 328. nuto. par. I 3. ct decis sI4.
num. 8. par. Iq. recen. , ct in Romana
Separationis Tori 4. Iunii I 36., & in Confirmatoria a 3. Novembris ejusdem anni coram Canilliae , ubi adulterium falso a Viro Uxori imputatum pro justa causa Separationis Tori suit adiamissum . Sed majus periculum imminet , si Uxor querelam porrexerit de adulterio contra virum, quo casu tamen ea affertur distinctio , quod ca tio locum non habeat, si Vir antea
solitus erat Uxorem male tractare is , quia tunc multo magis timendum est,
quod velit se vindicare post querelam, dummodo tamen constet de prae- Cedentibus malis tractationibus, &probetur Virum esse serocem ,& conis o suetum vindictis rependere offensas ,
secus si probetur, quod mitis, & pa-II catus sit ejus animus Rot. decis 663.
num. Ia. ses par. I 8. recen. , sed magis arridet opinio , eamque tenendam censeo. quod odium implacabile inter Virum,& Uxorem insurgat ex sola querela criminali super adulterio sive a Uiro contra Mulierem , sive a Muliere contra Virum delata , quae Conjugi per alterum Conjugem Calumniato per se sola tribuat sussicien-7a tem Separationi causam, nullis etiam praecedentibus saevitiis , ut conside
rant Cyriaci contr. II 3. numer. I. ct 8.
rationis Tori 1 4. Maii I7a8. g. Ratiose decidendi coram Card. Cincio ct ire Romana Separationis Tori Io. Ianuarii 173s. coram De Zaii α ibi: R-tissimum, cum in Iongo , aerique processu hujus litis nee Maritus cessaverit ab
insectando Uxorem, eamque calumniando , ct Uxor cum I isne boni nominis Viri detexerit ejus malos mores , ct ne
quitiam usque ad objectionem criminis lenocinii, ct falsitatis commissa lite pendente; Inde enim prasumitur exarsisse inter ipsos acerbiora odia, ct in Iacabiles inimicitias cte. adeoque hae sola causa soceret ad Tori Separationem, ne alias luctuosiorsit reditus, quam discessus a & recentius in Romana Sepa rationis Tori 9. Martii I 76 I. g. Eoque
magis coram R. P. D. Ne Comitibus'. Manet enim in Virum alta mente Te
postum sive verum, sive falsum tam grandis injuriae reatum, ita ut si Uxor in posterum verba proferat in nume-TO , pondere, & mensura minus librata, horum praetextu in praedictae injuriae vindictam atroces , seu atrO- 73cissimas saevitias expestare potest
Quidquid secus dicendum sit, si non
constet, fuisse porrectam ab Uxorequerelam contra Maritum, seu a Ma- γε rito adversus Uxorem, aut si ab una, vel ab altero porrecta sit, adhuc una, vel alter judicium prosequuti non fuerint, ex hoc enim inter eos ortum non fuisse odium capitale lassiciens ad 7s Tori Separationem respondit Rot.
decisa o. num. I 2. I3. par. 13. recen. 76 ct decis37I. num. I a. post a. vοI. cons Farinacci , dummodo tamen quere lans a querela recesserit , non autem querelatus ad propriam turpitudinem Troccultandam omnem moverit lapidem , ut Processus cursum impediret , tunc enim querelans odium deposuisse non praesumitur , minusque 78
Pus Propter odium . SUMMARIUM.
1 Ropter inimicitiam , & odium x implacabile Conjuges separari
280쪽
De separatione Tori Conjugalis Cap. XI. a 6
a Ne unus, aut alter , & frequentius Mulier mortem subeat, o
3 Oritur hoc odium ex carceratione unius Conjugis executae ad inis stantiam alterius.
Ex lite super tota , vel majori parte honorum.
ς Ex jurgiis, dissensionibus, & miis
6 Ex verberationibus, & saevitiis de praeterito , ct n.28. 7 Unicus saevitiae actus Odium gignere potest. 8 Odio propter saevitias causam Praeis bet ut plurimum Maritus. 9 Uxor male morata tribus modis est castiganda. Io Frequenter pudor fioenum est vu
II Uxor nunquam praesentibus exintraneis est objurganda. Ia Nec unquam verberanda.
13 Viri sapientes, & probi nunquam
14 Quomodo Socrates Uxorum injurias tolleraverit. Is Mulier verberibus non emendatur , sed deterior essicitur . I 6 Mulieres suapte natura sunt suis perbae. I Faciles ad odium , & vindictam ,& injuratae insaniunt.18 Proclives ad iram .is Alienis Viris se substernunt , ut vindictam sumant de Maritis. ao A Maritis verberatae patrant in eos caedes, insidias , maleficia,S veneficia, a I Non gladio, sed veneficio regulariter necant Maritos. aa Ex verberibus amor conjugalis in odium exitiale vertitur.
23 Propter quod Muliere a Virorum
a 4 Mariti Uxores corrigere debent
exemplo .a ς Quod est magni momenti. a6 Item blanditiis, mollibus verbis,& maritali sermone. aT Maritus praesit Uxori non ut dominus pecoribus, sed ut anima corPOri. αρ Cum lenitate miscenda cum seve
3I Majus odium nascitur ex saevitiis vel atrocibus, aut ex levi, aut sine ulla causa Uxori illatis. 3a Ob quas Maritus est puniendus . 33 Maritus tenetur Uxorem dilige
34 Nec ei licet illam ex causa verbeis rare, onum. seqq.3ς Ignominia est ejus, qui verberat,
non qui Verberatur.3G Servam verberare viro maximae ignominiae est, multo magis contra liberam dextram extendere. 38 Ultimae dementiae est eam contuis melia assicere , propter quam parentes Deus dimittendos prae cepit .
M Mariti uti Maritos se praestent. non absolutos Ugorum Domi
4s Mariti in tutela. non in servitio Uxores habere debent. 46 Maritus non est dominus, sed maia ritus, non ancillam , sed Uxorem duxit, Deus voluit eum esse gubernatorem sexus inferioris, non praepotentem. 47 Ex Romanorum instituto Uxores ad servilia ministeria praestanda Maritis cogi non poterant.
8 Quid apud priscos Romanos iu
Matrimoniis servabatur ad ostendendum aequale dominium inter Virum , & Uxorem, o nutu.seqq.so Uxor est viri socia , ct num . sessi Vir , & Uxor sunt una caro, unum corpus, & una anima. sa Uxor indotata a Marito contemni solet
σ3 Mulier hodie formosa , cras de
s 4 Fallax gratia , & vana est pul-
, chritudo.ss Formosa Mulier est superba , indomita, & refractaria , ct n. 76. σε Dissicile maritus jus suum ab ea obtinere potest. sν Mulier formosa se Regis Matrimonio dignam existimat. s8 Uxor formosa sibi imperium in Virum arrogat.