장음표시 사용
101쪽
dicere queat, his num es ea tamen inprietas diuersa plane est ab ea, qua quis rem aliquam suam dicit Priori enim locutione host tantum significatur mihi Mnon alteri comoeti tu hum hominem regendi, e tamen, ut emihi aduersus eumdem aliqua fit obligatio, ne i infinitum illud ius exerceri queat. Ait proprietas quae rei tribuitur, inuoluit ius ista te viendi, ab te dique, eamque consumendi ex meo commodo aut lubitu si v qualiter cunque eatidem tractauem, iniuriae non sim reus se ad ex sationem sust elat dixisse; hae res mea est Quanquam autem te humanitatis non rat, ut etiam affuersu qtialitercu que de nobis meritum omnia primaeva aequalitatis vestigia extingitantur, postquam in parem nobiseum rediit; utque ad bruti instar aut et inanima posset tractari, aduersus quam nulla nobis est obligatio: immanitas tamet, is ulla ni re 1 lim, eo prooestit,
erat ante seruitutem, id polus esse domini. Nam hoc tantum sensu id admi titur sibi, quid serui interat eTe ante captiuitatem ex sui operis, id deinceps domiti est. V ii en i ultro quis in seruitium sese tradit, potest quidein se&
res Masretinuisse, saltem per modum Pe is, aut tradidisse illis , quos antea
102쪽
tenebantur alere, puta liberiς aut parent thus senio Lo se si . Quanquam Εhraei statueb1nt, non posse aliquem recte se ipsum vetulere, nisi nihil pro
struum esse, qui tamen liber prat. Selua itidem seruum se simulahat, inita fiducia p,rtem sibi pretii p1stu hi dei tu e Rei tuli lues si I a tuta alia tu tertius, qui liberali causa venditum assereret. Hoc mosto ei it cillat in t edi seruum, S pretium pol lai I l 1 Iia Is h lit lilii tu ha 1 illat Exemplum stapul PLAvrvM Persa Ath. IV. p. ii ii' ii ii ire t elli in drui tutem puerit raptus, hona quidem capti, tiae simul cum ipso preti tulit vlia et si ipsiugerunt. Sed quae is te non simul cepit, perinde erunt atoue iicii plus tiaraliter suilla mortuuς, saltem quousque libertatem et I petitue iit.
adquiratur. Ad quem enim ipsa persona plene pertinet, ad euntem quoquo pertinebunt omnia, qu1 per illam peristram proueniunt. Adeoque nihil erit, quod serini ut A., Ioll t rei in ei ontra . 1- Etli titiost dominus avo autem Mem negat semo posse fieri iniuriam id e
ium seruus Voluntati domini stidie erit, adeoque quidquid me te erit illo Diale te fiat Ucilent alliit iliit ri si si aes line 13 It 1ili elli it nota posse queri struum, qualixcunque opera m sto intra ipsius vires ea sit a cloi incidit, in iungatur, te et sorte eat lem ipsi ad palatum non sit. Quemadmodum eiu isncinui mut queri, si reκ absoluta e suo italis it ill 1 se Icit rat, tu ciui ista administratio displieeat. Non hactenus duntatia illam voluntati si aute
quae credebant, se vestitum v lamque minime cogi praestire seruo egentillhus; tametsi Dperas omnigena saeuiti, exigere telas non haberetur, teste gLDINO L. VI Forte quia ipsi paria in Aegypto toleraverant Εκ
103쪽
Nim illud LeuIL XXV, 43 ad seruos, Ehrael tantum pertinerest stant. Benigniores hei leges Romanae. Vid. . r. s. a. a. D. vi Hir, qu siui, venia his . . . . s. s. c. de tatim lib. ΜΩ ' Quo spectat, quod Cato apud Lu ECAUM in eius ita pag. 339. A. l . . dii Meeh. T. I J dipere solebat: Aia ι, δα γας ρα πρου vis e stes χῶν, foedi mum esse ei seruis De vii risiari. Filii alias idem isti duriter seruos, is consenuissent, venundandos put3bat, nec alendos inutiles. Id quot recte PLUTAxcitus dicto Iodo reprehendit, quod bo ι--- up ampnoeam L ad Dina am M. Laurus in aech. LAE . t. seen 1 Uersi in seqq. guem uerariem tu recto, ne avi giat, viare rasea at aris p M inciri decet. Apua resam plenam remiui ros m deliges Coristra perstringitur IuvxNQ Sat as. herus, qui eruσrum Mureis dio effigia iniq-. Commendandum quoque decretum Claudii apud Sux Toti iv M cap. s. quidam aegra I assem a pia in insulam
. III. de Clementis L. I. c. 18. Epistola a Ni Epictetis L. I. c. I3. Tos Allus serm LXII. Camerum ut alia iurariam 1amilias per eges e se temperata aut restricta sunt ita, utei testat herili contigit, quae alibi magis, alibi iniciu circumscripta depre henditur . eram hi illa absoluta millimitata remansit, a lege eius non constituta , sed praeterita debet intelligi, relicta, prout a patribu Druilias extra ciuitates potuit exereer Quanquam in quibusdam ciuit
104쪽
LIB. I. CAP. III. DE POTEsTATE HERILI. imi
tibus leges dominorum saeuitiam in seruos foueant, ae duriora in ipsos si tuant, quam ius naturae etiam ab Iut imperio tribuit. Quo speetat mos Romanorum quo familiam omnem in sus Mem tecta numina, rat, ad tinti tum m poraria interfecto domino. Quem C. Cassius quilem argumentis quibusdam ab utili petitis defendere satagit, apud Acir v MAnn. XLV. e. p. Eum os aliquantulum mitigauit Hadrianus aput Spartianum, in Hadriano Q 18. ut non de omnibus seruis quaestiolia heretur, si dominus in domo interemtus esset, sed de his, qui Periit mimem μα -- Amine. Add. u. SO S mino Cons tamen i Samuel XXVI, s. Seythas quoque seruis suis oculos eruisse, memorat a Loia D Melpomene in principio. . IT. Ca e prolem ae seruis natam e quiritur, tum an illa ne cessario mat em sequatur, tum an aequum litis ipsam seruitio premi De priore Romanae leges hucunt, ut et in rutis, in seruilis conditionisi
muribus partus ventrem sequatur L. 1 . Mnim Id quod GR o Tius L. u. c. s. h. 29 iuri naturali non sati, ongruere iudicat, ubi pater aliqua in scienti ratione queat cognos 1. Nam cum in brutis quibusdam animantiatas patres non minus quam matres foetuum curam gerant, Iioc ipso ostendi, et um utriusque esse communem tamque sile ciuilis hae in parte tacuisset, parium non minus patrem quam matrem secutrarum. H. Edictum. Regis nimuero nobis secus videtur. Nam supra ostensum iuit , originari prolem ad matrem pertinere, sed patrem sibi ex pacto matrimoniali ius in prolem quaerere. Verum uti serui, quae illis proueniunt, ad dominos ipsorum spectent proles eruilis in
105쪽
1o et B. I. CAP. III. DE POTESTATE HER ILL
tur, ne semianiussu domini liberos pro ree te addita ratione Mam mi ex eo
dominus serui genitoris, non haec sola ratio sit, quoi tonnubia sertiorum non lati certa custi dia essent et reumseripta. Vid. 4 v xv Cks a. Sed etiam, quia torpus ancillae a dominum perti et quod per impraegna fionem ad operas obeunda redditur alitiuandiu inhabite; serui non item. Cui illa ratio fauet, quod in platitata solo tela tit . uti si autem
ipse dominias in incitia, em eiu illa talis erit, qualem ipse dominus aut vide versa. Et humanitas semper libertati proIis saueat . UL Tode Lia L. XI. p: 97 id aper prole seruili ita disponit Asris.
irim Hii frui δε-- nati militer domi is esto. riviam ex se uim ti erii via queepiam ex simis peperi ymnis, iisque pateat, natum quidem aliam Niraum M PM pinum Caeterum ipsi proli, quae ex seruili ventro miscitur , iniuriam non facit dominus, si1 8 ipsiam seruili est is restitione velit . Nam cum ipsius parens nihil haberet proprii, nulla ratio ea dem alendi supererat, nisi e bonis herilibus. Cum autem dominus eiusmodi proli alimenta, equae alia ad vitam sunt necessaria, cogatur praebere diu a te, quam ipsius opera utilis esse queat, S sequentes operae sui temporis alime ta, caltem initio, non multum excedant effugere eidem eruitutem inulto domino non licebit. Idque non solum quatenus 1lliue in aere velut domini esse intelligituri serti quia ea eonditione alendam dominus susceperat, ut per liet fici risu et ili tit an conditionem ipsa tacite praesumitur mensura: cum praesertim illa plane nascitura non fuerat, si licentia sua dominus uti voluctet, oeelsis iure helli parentibus Libertas autem iraturaliter omnia
106쪽
LIB. VL CAP. III. DE POTESTATE HERILI. s
hus hominibus comvetere intelligitur, quatenus nullum factum nostriam aut alienum ante sit, quo inaeipuales nos alteri rediere istoneum sit. A
que hae quidem de prole eorum, qui occasione belli in seruitutem redacti
sunt, satis manifesta videntur. Circa eos, qui vitro sese steri inseruit tera addicunt, hi te aut pactum expressum non extat, aequitas fauor libertatis suadete istetur, ut prolis deinreps nasciturae alimenta sub alimentis parentum, quae a domi ci debentur, contineri intelligantur, e quem mine proles seruituti non sit obnoxia . Cons Bost LEEus ad Grol. dictam locum. . . UIDEM DUM porro est, quidnam incommodi in sese contineat seruitus, quae apud pleroxque illi miserius habetur, de quae etiam torte fit effugienti Rosarium Persicum proprio ara vesi
tu sertatus personalis hoe, ut quis perpetuam operas debeat pro alimentis aliis, qu e vitae cireeistas exigit sil liti l ac ipiatur, a terminis, turalibus, citra quorundam dominotum inhumanam saeuitiam aut legum ciuilium rigorem, nihil habet in se nimiae acemitatis Nam perpetua illa obligatio compensatur perpetua alimentorum certitudine quam saepe non lubent, qui diurnas opera locant, desecta ccnductorum, aut ipso minorii non civi fuistibus expellenda. Vid. Axst, uus in Epie et L. 1ll. α 26. . . ue ove Mustam. bi sed ἀ-im transiis. Mis Γ, o sot. Add. II. . . I x7. Nec h- surde quidam iudicant sublat3m apud plerosque Christiariorum seruitutem nter causas esse, quare tanta colluuies furum vagahundorum, de validorum me ilicorum pasti currat . ut tamen malo quaedam ciuitates obuiam luere, extruetis publice ergasstulis, in quihus ignauis nebulonibus t borandi negessia afferretur. Add. B o Dam vis de Rep. L. I. c. . e Busa Eo I S Epist. . . maist. Hoa 3 s de Cive . . ., Cir E
107쪽
LI UL CAP. III. DE POTESTATE HERILI
m absentia impedimentorum motus Quaerim edimenjfuti Isthaeo libertatis species corporalic physica dici potest; quo sensu omnes iu
liberi sunt qui non sunt vincta, vel ineareerat Impefilmenta pono mo talia iussolute motum non impediunt, sed per epidens, nempe per electi net nostram, quatenus melius iudieamus motu abstinere, quam euntem
pitare possit, modo velle possit. Sed si sapit, melius iusticabit in naul manere, qtiam in undis illacari. Si quantaecunque poenae M propositae, poterit tamen contra fieri mi hii illisti periculum subire non formidat Atque haee est uoluntati libertas intrinsera, is eadem separari nescia, qua aeque serui. atque quiuis alii subditi gaudent. Erg. alibi istud disserimen in quaerendum Ao primo qui dein litet vi cillus Iominus iit tam durus, qui seruum prohibeat, quo minus faciat, quae ad vitam Ianitatem tuentam sunt necessaria, pium quae praecipue urae liumanae oe pantur sere lamen ieris hei comeeditur molliviri copiosius sibi consulere, quam seruis, quorum valetudine
a rum almo , nihil aos Deinde liberi homi es prae seruis hoe hibent eximium, quo illi ministeria ciuitatis, aut familia obeant honoratiora, plus p ssidear ae rerum superfluarum Q inrum utrumque t doli hominum erectioris ingenii adprime conuenit. Naniustoris molestiam eiusdem nobialitis sol,lor de rehu a fuere duim habetur, vel quia insuturum bi prout num videtur, vel ad mollius instruerIdam vitam, vel vi materiam habeam de multis bene merendi. Quod autem maminum est Isteri soli ciuitatu regibbusque generalibus parere debent, nec poenam, nisi quae in illis defInitur, metuunt ae de caeter voluntati suae obtemperare in dulcissimis hahenti Serui autem&eo ita seruiunt, tu que iussi peculiaribus poenaeque,d coε iniuniori vitae sunt obnoxii eiusdemque norositatem serre coguntur; quae eo molestior est, quo requentiu se propius seruis cum e mino versandum. Idinood eo durius est, quia raro leges publicae se tuis eontra domin et subsi dium serunt, nisi hi ad immanem saeuitiam horum meritas pror perit. Quae tenerrimas quaslue animas maxime assiciunt. Quanquam plurimum reserat, eui quis seruiat Apin TERLNTrv Eunuclio Act. 3. . a. v. 3. 4 ex seruo coniectura fit, dominum esse pauperem iis
108쪽
ram eonim maxima qu e e de vis mi est sena . His Iv v x L Sat. V. ver CC J Addi quoque potest, seruitutis molestiam Don aram exasperari, per superbiam humani iugerat, quo nemo non in gnum se imperio putat eoque eum seruus aeque aut magis aptum se ad imperandum, quam herum putet, a fortuna iniuriam ses fieri iudieat, conditionem suam quavis ratione mutare cupit . Apud auo uou To Cympaed L IIX. Γα3. . r. Chrysantas tale discrimen libellatis servitutis tradere videtur: si emadmodum ipse dignam eo Assim iii Osri,
suo M Ora XIV. de Seruitute., M. Lillet crucierum variis modis L si dominus eum liberitate donauerit. Mn quod ius in si seruus in dominum tra stulit, hiemio est dominu seruo reddere. Etsi in multis ciuitatibus receptum , t an missus manumittenti reuerentiam praestet Vid Lexinis1 G TMO UM L. V. Tif. s. c. 1 4 t. Quod si tamea dominus superiorem habuerit, siem non aIiter liberiatem dare potest, quam saliuo semper istius superioris iure, egibus que ciuilibus super manumistione constitutis Il. Si dominus se seruum abi eat ii quod in eluitate evilium habetur. Neque differt a manumissione quoadessehum, sed tantum quoad modum. Utrinque enim potestati herili renunciatur, sed libertas heie in poenam, Ilio in pratiam eonpeditur. Esse autem poenam pommodum c locupletem dominum amittere, etiam ministri liberi intelligunt. Ill Seruus si raptus sit, seruitutem veterem noua aholet idquestu ipse solus, iue dominus cum ipsi fuerit captus Sed si solus dominu fuerit raptus, seruuit eum recidit statum quo suturus erat, i dominus a. turali morte obiis et sitiem quousque dominus priori libertati postliminio sue
quemuis ad seruiendum obligatio spereae Nemo enim obligati intellio tur nisi seire possit. Qui praestandum sit, quod debetur. An vero ii ii i
tate quoque pro libero ae me talis e posti gerere, e legibus ei ut i mr m it iustistantum Si ut aliqui reserunt, apud Tureas manumisssionem seruorum prodesse duntaxat contra veterem dominum, io ii autem contra alios, abs Fliastis ite manumissus denuo in seruitium abstrahi queati Porro contingit istud, ut seruus ignoratione uccei ris liberetur, si nullus domino hae extiterit, naturaliter aut ciuiliter mortuo. Non enim, quemadmodum ibona reliqua pro derelictis trahita refiunt occupanti ita eiusmodi quoquεsetuus quasi pro derelim habitus, ah quouis in servitutem potest a
109쪽
strahi . Nam ea eterae res nullo muniuntur iure, quominus quiuis eas sibi possit uindieare, nisi in alteri in easdemi saerit quaesii m. in hominem autem nullum sibi ius asserere qui potest, nisi quantur ex ipsius conssensu, aut a tegresso iacto, quo ipsum spectat, oriatur. ΙἐAlinet 1 uat pie illo iure, quod victor e bello pepuliariter in semum quaesierat, redit naturalis libertas,
tudo in nil in se ne iri, ni tua dat, inuitum in seruitutem rapiendi ne quod ait ei Duar utile eli, ut latim mili liret per in pli imp nere. U. Vbi se uu non ex praera lente leti cim, neque per modum poenae in vi eis a con Leitur, aut quouis modo libertate corpora si priua r obligatione illa ex pacto nata liberatur, qua ipsum dominus acti tritigere amplius nolle censetur, dum
eredituri neque violari potest fides, quae non est habita . Inde elusino li