장음표시 사용
391쪽
tus, statim aliquo modo distenditur, ae proinde latifundia eius sunt majora , ad quae replenda scireulus enim constare debet illi eo an suunt humores ex musculo B per canalem B, quia in Λ spatium haberi majus, atque ita tollitur illud aequilibrium, &musculus δε infla tur & brevior fit, & B Iaxatur di longior fit , pars, cui Λ insemur,
Et ille affluxus tamdiu durat, donec aut humores sponte prorumpunt per tubulum Λ ad musculum A, ut sic rurius aequilibrium res μtuatur inter Λ & B, & pars reducatur priorem in statum; aut cum spiritus determinantur versus musculum B, ita ut spatium illic majus reddatur, ad quod replendum humores & spiritus illico confluunt per eaiana Iem Α , donec aequilibrium restitutum est; & sic A longior fit, &
S Equitur phaenomenon dissicillimum de Noctam Ionibus , quod
non nisi ex nostris principiis explicari poterit ; nec aliquis hoc ipsum explicare, vel aggredi ausus fuit. Ex praedictis id inte)lectu non amplius erit dissicile. Vidimus somnum & vigiliam : quis nunc cogat nos credere , illos terminos esse sibi immediate propinquos , ut non detur aliqua intermedia latitudo, hoc est . non detur status intermedius inter plenam vigiliam & stamnum qIn somno v IdImus somnoIentiam, hoc est,somni minorem gradum, qui erit gradus ad vigiliam. Sed ut res clarius jntelligatur, asseremus exempla & experimenta quaedam, cuivis obvia, ex quibus natura somnambulationis deduci potest . Nemu est , qui non a Iiquando expertus est, eum a sociis in consortio ultra consuetum tempus fuerit detentus , se labi in levem aliisqnem somnum, hoc est, statum paullulum tantom recedentem a vigilia, qui sit quasi intermedius inter vigiliam & somnum,&somnolentia vocatur : tunc fibrillae nervorum non arcte filibsidunt, ut ita tubul claudantur, ceu fit, cum perfecte somniamus; sed tubuli connivent, de ex parte adhue patent: deinde spirituum hic est quidem defectus, sed non tantus, ut somnus perfectus exinde queat oriri, ita ut quidem si iritus adhuc tubulos ex parte apertos ingredi queant, & se facere statum intermedium inter somnum & vigiliam, noe est, somnoIentiam. Igitur cum detinemur u Itra consuetum tempus, In somnolentiantia Incidimus, oculi concidunt nobis invitis , caput nutat: quia musculi , caput erigentes, non inflantur lassicientibus spiritibus hinc quia capis is anterior pars gravior existit, antrorsum prolabitur. Dormiunt igitur hic oculi, & mii sculi caput erigentes , non tamen dormiunt aures, sed vigilant; hine est, quod stem nos pudeat dormire,&apud alios somnum confiteri nolumus, & dicimus, nos omni νIntellexisse, quae ab adflantibus suerunt ditia, quae saepe ordine scimus repetere. me
392쪽
me ipsum nos manuducit ad naturam noctambulationIs Intelligenis eam, hinc est, quod afferamus exempla talla, quae omnibus sunt obvia, non intricata, ς nemini visa. Docet igitur hoc i psum, ner vos auditorios non dormire, dum alii ne vi dormiunt, ac proinde notabilem dari gradum intermedium inter λ-mnum & vigiliam. Aliud experimentum, non minilis , quam prius, rimnibus obvium a
feremus: si rursus ab aliquo ultra tempus consuetum detinemur, & ut somnum arceamus , per cubiculum obambulare aggredimur , continiit saepe, ut alicubi stando, in levem labamur somnum, qui aliquandiu urat, donec tandem genua flectantur ex spirituum desectu , & proni
simus ad lapsum , verum ex pavore superveniente, rursus statim vigilamus: hic discimus, dum genua vigilant, alios nervos dormire, 'ut oculorum,linguae, aurium; adeo ut rursus hic status sit intermedius imter somnum & vigiliam. Audiunt illi saepissime, quam primum Interrogantur sed cum nrari . distincte illa interrogata perceperunt, hinc inconcinne & irregulariter respondent, & saepe contraria respondent, quae tunc temporis aspiritibns sensorio repraesentabantur, incidentibus in varia vestigIa . Ubi rursus videmus , linguam de aures vigilare , cerebrum dormiis re , dum tantom attendit ad ea, quae cerebro impressa sunt. Atque habemus intervallum satis longum inter vigiliam & somnum, dum quidam nervi dormitant, quidam vigilant. Haec nobis quam maxime dilucidanc statum noctam bulonum, in quibus quidam nervi sunt patuli, quidam vero non , & in eo tota res consistit: ergo illorum multis nervis quandoque accidit, quod nostris respiratoriis semper continiagit , esse magis patulos prae aliis. . Hinc noctu etiam respiramus , nec illi nervi natura I iter unquam dormiunt, semper vigilant: ergo praeter hos respiratorios insomna misbulonibus , etiam plures alii nervi nimis patuli existunt, nee tempore somni arct8 collabuntur & subsidunt, quam Inclinationem ad majorem apertionem tubulorum non semper, sed quandoque habenthine somnambulones non semper , sed quandoque malum hocce patiuntur . 'Tubulorum Igitur conniventia tempore nocturno saeit hie primum requisitum. Λlterum erit, quid eodem tempore habeant plus solito spirituum, qui illos tubulos conni ventes magis magisque aperiunt, ut tandem in suant sat copiosd in quaedam membra ad eadem movenda, quae ad motum sunt promtiora , & quae magis exercentur, utpote pedes, & brachia: sic in quibusdam elevantur palpebrae , & praecipitia domus conia scendunt, ad quae non per veni ssent, si pia ne vigila flant. Λliis palpebrae clauiae manent, & palpando caecorum ad instar vias
Igitur dum cubitum imus cum attentis cogitationibus , illae solent continuari per totum somnum , in his hominibus tamen magis, quam in illis. Sic ancillae reperiuntur, quae valde sollicitae sunt de rebus d mesticis , quae ut plurimum ipsas comitantur, lectum petituras, quarum cogitationum continuatio tempore somni, cum tubulorum notabili conniventia , nec non spirituum nimia copia , faciunt ancillam saepe de noctu surgere , ut sic essiciant illa, quae vesperi insecta relicta Xx a sunt:
393쪽
sint: exempli grati , si vasa mundanda restant, mundant & lavant, ostia aperiunt, merces venditioni exponunt, non aliter ac si dies esset. Sic alii alia agunt, per plateas obambulant, redeunt domum, per in de ac si pland vigilarent. Concludimus igitur dicendo , somnambulationem esse partialem quandam vigilationem, & partim etiam somniationem; dum alii neris vi sunt ex parte aperti , alii non. In his paucis consistit tota res somna tribulationis, quaestio alias apud auctores intricatissima : non tamen singulis noctibus noctambulatio fit, quod denotat, ad hunc casum particularem requiri causam s tunc videt ieet, quando sequentia attributa adsunt. I. Quando tubuli nervorum quorundam tempore nocturno non ar-Ωd subsidunt, sed connivent nonnihil. II. Quando talis est sanguinis temperies , ex quo plures & copiosiores spiritus transcolantur in cerebrum, qui hos tubulos conniventes possunt adhuc magis aperire, & sic ad quaedam membra fluere, eaque
III. Quando rei eujusdam vestigium nimis alte cerebro est impressum, circa quam proinde anima sere semper occupata est, quae cogitationes proinde continuantur per totum somnum . Haec tria faciunt hujus phaenomeni causam continentem: plura vido ἐn praxi Regii ad notam decimam.
De Tremore. De Trem . Q Equitur aliud phaenomenon non nim sis dissicile de Tremore , quI
re. O non explicatur sine musculis antagonistis, nec sine valvulis in canalibus intermediis: quae igitur in memoriam erunt revocanda, ut illa, quae dicturi sumus, eo iaci li us concipi queant. Definitur , quod si citissimus , in voluntarius , reciprocus motus membrorum in motus oppositos: inflantur itaque A N B reciprocd,&. aequilibrium inter utrumque tollitur , hinc continuo moventur rdum Λ inflatur, B flaccescit ; & paullo post B inflatur, & Λ flaccescit. Quod hic de duobus dicitur. hoc de omnibus intelligi potest.
Quaeritur nunc, quomodo hoc fiat citra mentis directionem λ Quod explicatu erit difficile. Tremor uo- Tremor saepe oritur ex ebrietate, aut ex senectute , aut ex debilitate, modo oriatur res ante ex quodam morbo. ex ebrietate . Primo ex ebrietate consuet1 , In qua corpori vis insertur per continuos potus sp rituosos: hinc est, quod spiritus quotidie in corpore producantur nimis copiosa & vehementes , ita ut nervi repleantur semper, & omnia spiritibus turgeant: sic oculi & facies distenduntur, Ii gua suum ossicium sacere nequit, musculi genuum extensores aequilibrium non servant ; hine genua flectuntur , eriguntur, & gremis faciunt inordinatos , ni I obstante copia spirituum , ita ut ebrietas vim faciat cerebro, nervis, musculis., Non hic naturam ebriositatis expIIeabimus, sed tantum attendemus ad ea, quae experientia nos docet. De ebriositate post modum di-
394쪽
conus, nee anima hic quicquam contribuit: Omnes illi motus fiunt contra ejus voluntatem, sive velit, sive nolit, illi tamen exequuntur , dum spiritus tumultuarie & inordinate fluunt , & refluunt ex mustulo Λ in B, & vice versa ex B in Λ ; modo praevalet must Ius Λ , modo B, ita ut continua fiat reciprocatio inflationis & evacuationis inter musculum Λ & B , sine ulla directione mentis . Apraevalens cogit & exprimit spiritus & humores, per tubulos tendentes eκ Λ in B , in ejus antagonistam B . Sic B praevalens eosdem repellit ad Λ: fluunt itaque spiritus & humores ultro citroque, valvulis hoc non impedientibus, cum ipsis fiat vis , & inflectantur , ac
proinde non occludunt canales intermedios.
Haec facile intellexerimus . si cogitemus , per hos spirituosos &valde calidos potus corpus exsiccari. Homines citios his assueti in senescunt se novi in Dueatu Montano Iesu itam non ultra quadraginta annos habentem , qui poterat bibere ultra stopam nostram spiritus vini videbatur esse septuagenarius , quod canities , omnes gestus , facietque lineamenta nobis tersuadere videbantur ita ut certum sit, spirituosa lacere minus obsequiosa , hoc est , omnia exsiccari his nismi 1 copia usurpatis. Experimentum erassum in illis habemus , quod motus eorum sunt minus promti, quod lysium etiam postmodum tangit minimas partes, utpote valvulas, de quibus nunc sermo nobis est : illi enim calidi spl- ritus, dum continuo fluunt & refluunt per partes nostri corporis, ac proinde etiam per canales intermedios , in quibus diximus sitas esse
valvulas, valvulas corrugare faciunt.
I. Propter impetuositatem nimiam spirituum, qui volando per hos canales, valvulas frangunt, aut saltem flectunt; quod insum proba hilis esse videtur causa, cur illi nocturnis temporibus spalmo frequenter laborent.
Il. Propter eandem causam, valvulae illae nimiam acquirunt flexibilitatem , atque ita spiritibus & humoribus datur liber transtus sursum vel deorsum obvolitantibus & tendentibus ; non aliter ae plica chartae pergamenae facit, ut eadem postea eodem in loco plicetur: sic etiam de valvulis cogitandum ςst, quae exiguae membranulae sunt, non admodum differentes a charta pergamena : valvulis itaque plicatis , canales non exacte clauduntur; hinc humores fluunt indiscriminatim quaqua versum, modo in Λ , modo in B, ultro citroque, hinc
III. Propter eandem causam valvulae illae exsiccantur, ac proinde abbreviantur & incurvantur, detorquentur, atque ita nequeunt cana. les opplere,& idem tremor facile exinde oriri potest. Quomodo etiam idem tremor possit sequi ex debilitate, restante ex morbo ptaeterito, nunc inquirendum restat.
Dicimus tamen, hunc casum esse curabilem, & prior incurabilia planc existit. .
Sic ex nimiis exercitiis tremere quandoque solent homines nonnulli . Quidam etiam ex vehementi animi passione, praecipud ex terrore; horum casuum causa est eadem, nec non nisi in paucis differt. Causa itaque est desectus spiri istum, non quidem talis, ex quo vidimus sequi tomnum , iud quia non suificientes adsunt spiritus, qui proinde
395쪽
proinde non possunt tonicil & aequaliter replere musculos , ne πω , aliasque partes cum directione constante mentis.
Ex morbo clarum est , quod spiritus sint insufficientes ; hine est , quod vix queant ascendere , progredi, loqui, dcc. Pauci igitur illi spiritus , dum per nervos radiant ad musculos, sine vi & copi 1 eo de-Veniunt , nec constanter, tonice , aequaliter seiunt inflare mustulos phinc tremor, quatenus ex illa inopia spirituum, valvulae etiam comnlvent , ita ut spiritibus & humoribus detur fluxus dc refluxus per c nales intermedios. Ualvulae etiam connivent , nec clauduntur , quia exigua copia spirituum canales transit, qui placide subire possunt has conni ventes valvulas: naturaliter, cum sum ciens adest spirituum copia, vi & impetu illae valvulae eriguntur, dc sic canalem claudunt, & impediunt, quo minus humores & spiritus possint per eosdem fluere dc refluere; sed cum ille spirituum non adesi impetus, ex eorundem inopia proveniens, valvulae eonnivenIes permanent, & spiritus pauci has facile praeterlabuntur, & se ex uno tendunt in alium musculum, & reciproce, atque ita exoritur tremor ex paucitate Dirituum: hoc corrigitur, cum lapsu temporis accrescunt. Ex terrore etiam Oritur, quia anima est obrutρ novitate, ita ut stupeat: stupor autem est admirationis excessus, ut habet Cartesus, in suo tractatu de Dassionibus conscripto. Sie anima adhaeret ita illi noxae inexspectatae , ut non cogitet de reliquis rebus, & ad eam solam attendit; tunc spiritus accipiunt quidem impetum , sed carent tamen directione , hinc fluunt tumultuaridad musculos &ejus antagonistas, hinc exoritur trepidatio.
ACcedimus nune ad obscurum phaenomenon EbrietatIs, quomodo ex nimio , copioso , spirituosoque potu assumto, respectu sui coriaporis, salii enim plus, alii minus bidere possunt homo ebrius fiat. Scimus, ex spirituoso potu sanguinem totum reddi spirituosiorem , impetuosiorem e quid mirum igitur, eκ eodem eopiosos assurgere spiritus, qui sua nimia copia valent producere phaenomena illa , quae in ebrietate occurrere solent pSaepe in vino latet narcoticum , seu soporiferum quid , quod valet homines ebrios reddere torpidor l, segnes , βρον feror : hoc ipsum Grevisia, licet spirituosa , etiam habere deset; saepissime enim sopor in plerisque oboritur, postquam Libero patri indulserunt, qui sopor cohaerere alias non posset eum copi 1 spirituum , si non narcoticum esset
Quomodo debilitas gressuum posset permanere , si ad spirituositatem velimus solummodo attenderer aliae etiam igitur particulae ex vino & cere visa hauriuntur, quam spiritus, quales sopori serae & narcoticae sunt, quae tunc demum incipiunt praevalere, cum spirituum imaxima pars exit ex corpore per insensibilem transpirationem , ita ut nervi musculorum non inflentur debito modo , tunc soporiferae e Min
396쪽
tantur,& in actum dedueuntur. quae tamdiu suppressae suerimi, dc tandem suum etiam sortiuntur effectum, & soporem .introducunt. Non jectὸ incedunt ebrios, dum vigilant, qui sanguis eorum nimis cu= .b, aspirituosus vim facit vasis cerebri, quae cum nimis urgentur, eorum Mis j AZὸ in mei magis ampliantur, ac Proinde crassa una cum subtilioribus eκtru hbri,i
duntur, hinc oritur maxima spirituum inaequalitas, Uarbulentus eorum motus dum crassa diutius continuant suum motum ad lineam rectam,
alii vero subtiliores spiritus hoc non faciunt, sed alio modo moventur; quae inaequalitas spirituum ratione motus & figurae facit cogitationes inconnexas, inordinatas , inconvenientes , dum illi spiritus labuntur modo in haα , modo in illa vestigia , non convenientia, cerebro 'Tine animae multa inconnexa repraesentantur, atque ita tollitur sequi librium spirituum, quod sensorium commune suo in situ tenet rhoe igitur sublato , modo ab hac parte magis urgetur, modo rursus ab alia, adeo ut anima non possit amplias regere sp ritus , qui proin inde sui juris fiunt, & ingrediuntur modo hos nervos, modo illos , modo in hos impetuosius feruntur , modo in illos, atque ita gressus fiunt inordinati, & dum alii musculi hunc inordinatum quoque scntiunt spirituum influxum , corpus in aequilibrio teneri nequit, sed nunc sursum, nune deorsum sese inflectit, atque adeo homo ebrius variis gyris 3c ambagibus per plateas incedit, nec compos eli ampli ussuorum gressuum.
Ebriosis hominibus propter consuetudinem nimiam perit ingemum, Eb Iosis cur id est, ut rectius loquamur, memoria , cui insistit judicium , quod con- perit mem sistit iti combinatione praesentium cum praecedentibus, ct praeterito. ria prum cum suturis.
Confunduntur in illis etiam ideae, Ac vestigia cerebro impressia aliqua delentur, aliqua nimis alid imprimuntur hinc est , quod vix repulares habeant cogitationes, minime connexas.
Λrteriae carotidῶ rami, cerebrum perfluentes , sunt membranosi, quorum pori cum aliquandiu nimis fuerint aperti, di inaequaliter eonishgurati propter particulas inaequales, quas transmiserunt per aliquod
tempus, illi linquam stabiles fiunt, dc figuram suam retinent, non
aliter ac si acu figura aliqua chartae pergamenae imprimatur, illa in aeternum illic est permansura: sic etiam membranae arteriarum poros,sbi impressios vi spirituum , retinent, praecipue cum in ebriosis partes omnes exsiccari diximus, cutis redditur scabrosa, dura, sicca, rugosa, adeo ut pori illi arteriarum tam magni δc dilatati permaneanti , hinc spiritus inaequales trans tantur. Ex hoe ipso fundamento patet etiam solutio illius phaenomeni, cur EDI euν ti- videlicet illi homines tam cito inebrientur , ut ne quartam quidemia tius inebrian partem vini jam queant assumere , quam antea δ per hos enim poros tur spiritus et to exeunt , & quam primum ad caput assurgunt, stati tria transcolantur magna in quantitate , qualis antea vix ex duplo majori copia vini transtolabatur, cum pori adhuc essent angustiores & mi
Cerebrum igitur in illis fit irregulare, vestigia confunduntur , multa delentur , dc difficile nova imprimuntur quae duo faciunt ut memoria pereat, & ipsi obliviscantur emiam, quae pridie memorata suerues: non saei id aliquid i Plorum memoriae imprimitur , quia cerebris brilis
397쪽
fibrillae non amplita existunt tam ductiles, sed nimis aridae propter exsiccationem , oriundam eκ nimio dc copiosici ardentium liquorum potu . Sic terrae, qua utuntur auri fabri ad imagines rerum imprimenis das, nimis siceae nihil imprimi potest imaginum; nec ullas ea admi tit, uti etiam facit, quando nimis est humida: sic etiam cerebium. nimis humidum , nihil vestigiorum admittere valet ; ide quae-situtione cerebri agemus postea, ubi locus erit agendi de memori 1 se si nimis secum exiit it , dissilit, oc nullam recipit imaginem , , nee et quicquam imprimitur: hinc praeteritorum non habent memoriam, dictorum plane obliviscuntur, Ac illa, quae magna cum dissi- euitate impressa sunt, non diu manent implessa , sed cito rursus delentur , ita ut vix valeant colloquium cum aliquo instituere , & adeonsortium planὰ reddantur inepti.
rituosus, ae proinde etiam humores solito celerilis circulant per par tes , qui proinde suo Impetu nimis distendunt vascula lymphatica , quornm officium est reliquias ad sanguinem revehere in quae cum admodum tenera sunt Ac tenella, facild rumpuntur, dc schumores in cavitatibus hic atque illic deponunt, dc sic hydropem constituunt. Accedit, quod Diritus vini nimis copiose assumtus fermentum ventriculi enervet: acida enim Omnia ab ipso vini spiritu dulcescunt,& eorum spicula obtunduntur, ac proinde officium suum non amplius prosequi possunt. Fermento autem ventriculi male disposito, sequitur necessario, e ctionem etiam laedi oportere, atque adeo multae cruditates oriuntur , chylus illegitime coetus ad sanguinem derivatur; hine partes distenduntur suo humore nutritio , hinc humores incrassescunt, nec circi tum ab sol vunt. dc hinc inde haerendo saciunt primo leucophlegmatiam, cacbextam, & similia mala , quae postmodum sequitur Hriops, quod ex praedictis eonstare potest, ubi diximus, haec recensita mala e Isse gradus ad hydropem. Ex eodem nimio angu In Is impetu , orto ex diutino potas spirituositisu, tape oritur haemorrhagia frequens, dum vasa nimis urgemur, ut rumpantur, aut pori eorum nimis sunt aperti, ut sanguis eat extra
Quaestio est ulterior, eur ebrii singula vident duplicia λNaturaliter in visione persecth duo oculi B & C dirigi debent versus idem punctum Λ, uti in sequente schemate. Vide Tab XXI. Λ est illa linea, quae protenditur a naso ad illud punctum , dicitur
axis visionis, adeo ut oculi inclinent versils nasum aequali distantia , hoc est , pupillae utriusque oculi aequδ distent a naso: noe in casu objecta singula videmus duplicia, hoc est, duobus oculis, tanquam fmplex, quia radii in unum punctiam Λ diriguntur , dc aequaliter distanta naso ad pupillam protens , quae imagines in landis oculorum depictae uniuntur in medio nervi optici, cujus duo rami uniuntur in calva circa Μ, uti videmus Tab. XXII