장음표시 사용
101쪽
des,timere me prUemodum cogit; ne lacrymaes potius trunc in nostrum Natalem cadant, quam conueniat gratulatio. Meque enim hunc ipsum renovandis sacramentisMaiores nostri voluissent esse proprium, & sepositum diem, nisi id etiam voluissent, hanc sermnam facem quodammodo praeserentem Ecclesiae hodie nobis esse propo- sitam ad imitandum.' Haec , inquam , faciunt, ut mihi feritat in mentem subuereri , ne questia, ac iustici oporteat noth in nos cnaare Natales quemadmodum a nonnullis factum gentibus accepimus;apud quas e ortus hominis in lucems ineuissimi collacrymatione lugebatur ; summa cum laetitiae significatione,ac vocum, fidiumque concentu celebrabatur interitus. Legimus enim saepe quicumq; lagimus antiquorum historias , , Gaditani maris accolas, Causian s. . Cessas, Gymn0sphistas,Brachmanes,ciues suos in lucem
editos excipere solitos fuisse lacrymis, mortuos acclamatione secunda consueuisse prosequi; & Magdulatissimo cantu. Verumtamen, si ren codiligenter attendamus, neque 'eat illa Mulier aliud luget, nisi obitum, ac bustulit animi sui,& ij barbararum nationum minime barbari sa- pientes , haud iniuria natum hominem senebri lamentatione inducunt in vitam ue cum intelli gant, id quod verissimum est , nasci nos ad ae-
rumn , ad lacrymas, cum in orbem terrarum .velut e naufragio in littus efflandimur, hanc, conceptaculum . miseriaraim. Omnium ,
102쪽
animique carcerem, ingredimur,vitam. Luget igitur illa prudenter, quae funus plorat, atque .obitum lamentatur suum: qtiae nondum chri sti vocena salutarem reuocantis ad vitam, atque omima sibi crimina condonantem audiuit . Jugent hi sapientissime natos homines , quia nihil
de humat e vitae calamitate dici tam exaggera- . te potest,quod ieiune,ac parum copiose dictiam esse iacuχvideatur. Nobis vero qui iam,vi spes est, ex animi delinquentis tumulo a Liberatore potentissimo excitati sumus ad vitam,nobis qui, non quidem ad lacrymas nascimur, cum hanc animi vitam intramus,sed ad felicitatem; lugere,ac lacrymari non licet. Quin, i si ratione careamuS, vhae sensu,non modo gratulabimur hoc Natadi,verum etiam efferemur animo, atque inusitata se
. quadam V0luptate gestiemiis. Quae dum a me pro ingeni) mei tenuitate disputabuntur accuractius, oro vos, ut quam alijs ex hoc loco dicentibus attentionem, ae beneuolentiam exhibuistis eam mihi quoque dem, quod ab ali)s tractarum
est arguorentium proponere conanti, abunde s lis j atque prolixe commodetis . Contendam
quippe, felicitati nos, & beatitudina natos esse,
cum hanc ,veluti nouam aliquam vitam, initiimus olim Sodalitatem. Sed quia haec haud facile vincere possum, nisi ostendero , nullam in exos elicitatis tamanae partem desiderari, aliqua inccesse habeo repetere altius, quae Vestram in s. audiendo multo maxime patientiam postuladi ,
103쪽
requirunt, atque implorant humanitatem . Nont aen id acturus sum, ut ex infinitis illis de selicitate sententijs, quae a M Varrone, Latinorum,
Graecorumque doctissimo apud Augustinum octoginta, & ducentae filisse memorantur , aut ex multiplici, quae traditur a Philosophorum primis definitione, ipsam humanae beatitudinis vim, & quasi naturam otiose pervestigem. L Cuor enim apud eos,qui vel emerita iam stipe dia doctrinae multiiugis habent, vel ijs dant operam adhuc litterarum iuidi)s, ubi haec ex liter,exigueq. disputando resecantur ad viuum. Illud igitur unum hoc initio redigam vobis in memori , quod uniuersi cognitum habent, omnem illam selicitatem, quam in vita homini consequi sis est, ab antiquis illis sapientibus dustributam esse bifariam,ac bipartito. Duo quippe humanae vitae munera, & actiones sunt, quae imbui singulae debent sua parte felicitatis: altera in operoso labore posita est, altera mentis agitatione solitaria continetur: illa est actiosa,& propemodum irrequieta,haec,contemplati ne qiuetissima contenta, non habet quid ultra
te, stat: illa appetitiones dirigit, ac perficit
voluntatem,haec intelligentiam ornamentis e
fet, ac immeris suis. Cum enim singulae be titu nis a Philosephis descriptae desinitiones ebdeniq; volvantur, ut velint illam bonum quoddam esse persectium, nulla suae dici vere laticitas absoluta potest; quae utramque partem anu
104쪽
. V. ornon absol'.Neque vero de corpor ac sor turl rnis hic a me dicendum est aliquid Nam Duas inquam,ut institutum teneam euis 2 VH sinientes secere selicitatis formas ,nuie ' Mactuosam. e quibus posteriorem hanc reis,
ri non Potest, ut quisquam ea ratione beatusti, suam,cum ciuita auctoritate, qua pota
reliq*isse scimus, homines ornatissimos hoc est eos, qui omnium plane virtutum varietat ν
105쪽
animum instruxissent, & sua, & Patrum memo 'ria duo potissim im vitae genera proponere sibi liblitos suisse: philosophictim,si in solitudine,po- liticum, si in hominum societate sibi vivendum esse iudicassent . Cur autem politicum, nisi quia intelligebant . se quasdam esse Reipublicae partes, adeoque vii intes illas, quas priuato sibi ibidi parauis eiu , exponendas in medium, & utanquam in commniae ciuitatis aerarium lconserendas p Reicte itaque prudentissimi homi- nes hanc animi felicitatem dixere ciuilem, quae virtutibus nimirum, continetur ciuilibus , & a communi totius ciuitatis ratione separari non potest. Priorem autem illam placuit iisdem ap pellare priuatam,ac solitariam quia solitudinem postillati, conuentus declinat, externa respuit, atque in mentis contemplatione pacatis in conquiestit. Quare tantum antecellit , & praestat actuosae, quantum ipsa, prope dixerim,qiuin, felicitas superat, & vincit humanam . .. Quotus enim quisque non videt, hanc diui nae similiorem, ac propinquiorem esse, quam
quae in aetii, atque in virtutum exercitatione
consistit 3 Ecquis in Deo sit cippetitus , suem
temperantia moderetur quae cupiditas alieni, quam emendet iustitia λ quis metus anesmi,quem .
4epellat sortitudo Θ quae deliberatio anceps ,
quam bonorum, & maloriam distinctione pria ' .dentia regat λ id igitur consequens est, nisi quod tam saepe viri doctissimi litteris docent, &
106쪽
publica voce pronunciam Dei felicitatemAllam unam esse ; ipsum se omniaque in se ipso continenter, atque assidue contueri. Harum ergo
duarum partium hii manae felicitatis , alfirmo conficientissimam hanc esse, quam olim ingressi
stimus Sodalitatem, adeoque tum natoS Vere
nos felicitati fuisse, cum huc peruasimus e superioris vitae tenebris, & diuinae benignitatis lucem veluti primum aspeximus. Atque, ut de illa principio dicamus, quae vir tutibus actuosis insctit, quem animo finger possumus philosophantium conuentum , quanai ossicinam sapientiae tam amplam , ita prudenter institutam, ut de legibus, de sedulitate, de do ectoribus, de pris fidi)s possit in eo genere cum hac Societate contendereὸ Nam si tantum communibus homilium coetibus, & vulgaribus ipsis ciuitatibus tribuit Aristoteles, ut eas Propterea conditas esse confirmet,quod nemo unus tabi satis sit ad virtutis exercitationem absollitam,
hoc est ad parandam felicitatem ; quid de hoc
Sodalitatis nostrae conuentu dicendum erit, tanta, & tam multiplici hominum varietate distincto λ Num huic uni denegandum est Reipi 'blicae,quod caeteris sine discrimiue,' atque exceptione conceditur λ Num in oppida, humano
posita consilio,ea gratia includi se passi sunt con uenae, quod facilius inibi putarent parari vi tutem , ac felicitatem posse ; hunc in locum di incitus institutum quidumque conuenimus alie
107쪽
no a virtute consilio conuenerimus Num ad vir tutem plus aliquid humanae conducere queant leges , quam quae auctore Deo decretae sunt, & caeleitibus oraculis euulgatae 3 Num denique sanctius, virtutique magis accommodate vlla temperari Ciuitas potest, quam haec ipsa Respublica,unde omnia, quae virtutis retardare solent impetum, videmus quotidie Moderatornm , legumq; auctoritate toeli repagula, & singula protinus in dimenta summoueri λ Quaeri velimus intueri eo partes in ijs societatibus, suas humana cogit, I moderatur industi ia, inueniemus esse tam multa, ut nullum virtus via
deatur hostem habere capitaliorem, quam hominum multitudinem communi moenium sepimento colligatam. Nam primo quidem, si vera sunt,qaae a summo docentur Philosopho, sunt
autem verissima, urbes, & oppida non esse tantum in eam gratiam excitata, ut uiueretur, quod etiam belluarum est, neque ut commercium h3beretur commune cum aliJs gentibus, quod sae ullo ciuitatis iure communi videmus est acum finitimis,& foederatis; relinquitur instituta esse virtutis gratia,adeoque omnia, quae fiunt, quae transiguntur in ciuitatibus,esse ad recte vi. , uendum,atque honestatem, hoc est , ad virtu- itis praescriptum reserenda. Hoc vero quam dimcile est in ijs conuentibus inuenire,ubi pleraque suscipiuntur publice , priuatimque co
108쪽
ad honores, potentiam,ad dominatum amplificandum 3 Quid illa regnandi libido, quae ν cuniosiores occupatZquid perpetua inter poten
I -de minimis quibusq; culis implacabilis, & diuturna digladiatio
patronorum praeuaricationes, quid clientium infidelitates, quid Iu- cum circumuentiones dicantur, & gaudes in crim compli pugnant, ut nusquam erauiores thsa a exsum se insidias offendere vide
praesidium 8 Huc accedunt ipsa Conditorum tum officiis, ac partibus, sua, quam tradunt
Praecintione complectendiis. I
Platonis commentiti Ciuitas, quae non ad alia
.- ' i' i kVβ ζmplar, quae animo in cygitatione deseribitur,exposita est, iis communitur institutis, & legibus, quae virtve omnem omnino vim,& natura at . α
109쪽
veram Mngant , lut suis coloribus afferre pos lint exprellam 3 Sed nimirum hoc sepositum , &reseruatum est nostrae: id huic Reipublicae sine dubio videtur diuinitus attributum , ut abso-juxae virtutis graphice depichim, atque ad viuum expressimaὴmulacrum sit, honesi se laudabilisque vitae gymnasium, ciuilis Oiscina selici talis . Sunt siligulae quidem Religiosorum ho- iminum familiae palaestrae quaedam, stadiaque
virtutum: obtinent quippe in tota Christian Republica locum illi parem, atque persimilem, quem habent in ciuitatibus opificia , caeteraeque praestantiores artes, quibus humana 1bcietas, & coniunctio retinetur. Quin, ut certa in oppidis gymnasia coxis locis statuta sunt, ubi sin . gula doceantur artificia , tum quae bellicam rem , tum quae pacem exornent ue ita in ipsis Ec- spati;s tam amplis, atque prolatis, Religiosorum ordines extitere, varijs, &dispositi iocis , & legibus instituti ,apud uos velut4ὰ medris suis doceatur virtus, & lasquam in palaestris exerceatur. Dicitur id inquam vere de singulis: sed tamen nescio quo pacto fit, ut , quia Sisdalitasciaec , piae caeteris , illarum pro- fitetur, colitque virituum siridia , quae allanae , istini accommodata utilitati, eae undem habenda praecipua qua dam reficina , ac per excellen- ltiari , ut ita dicam livideatur appellando lstra . Antecesseram Isocratem aetate B tb es:& dicendi magistri permulti non ignobiles: fo- irebant
110쪽
rebant tum etiam,cum ipse docebat Athenis,alii scientia praestantes viri, atq; diserti, qui doctrianant, atq; artinctum oratoris publice profiterentur; nemo tamen unus praeter illum inuentus est, cuius domus communi omnium iudicio. ac voce haberetur, dicereturque.officina dicendi. Cum enim ex ea , tanquam ex equo Troiano
cuncti pene prodi illant, qui partim in dicendo,
partim in Icribendo principes habiti erant, iure videbatur id aliquando dominus assecutus, ut cum caeteris comparatus artificibus eloquentiae, solus ob excellentiam, artificium ferinonis, & persectae orationis officinam habere dicearetur . Haec ego videlicet, sine temeritate trahere potium ad nos ; quorum Sodalitas dici praecipue potest, absolutae palaestia virtutis. Ex ea quippe totis iam amplius annis seXaginta is, quibus in hac arena se diligenter exercuit, extitere continenter, existuntque quotidie semper omni virtutum genere clarissimi Principes, qui non suae modo, sed communis Christianorum felicitatis sunt architecti. Hinc prosecti sunt Du
ces illi, qui prudentia singulari, alienae conqui-j rencae, parandaeque salutisaam varias , multi-l plices ue rationes inuenere. Hinc illi iustissimi Pristianae Reipublicae ciues: qui se non tam
tibi, quam humano generi natos rati, cum ea . ,
i Dei sunt, ad puluisculiim usque reddidis- dent Deo, summos , medios, infimos , homines uniuersios quantumuis ignotos, ac barbaros,lit 'Tom. II. g ris,