Tarquinij Gallutij Sabini e Societate Iesu Orationum tomus 1. 2. longe auctior

121쪽

editandis insistit totus, siue mercibus compendium facere cogitat pupillum,aut socium circumuenire,siue armatam pudicitia vicini do Numqxpug'are pretio velit,sive Tribunaliuni , ,& subselli tum iustitiam occupare calumnia ruc Iste ne H ofῆς atus t an potius ij, quos castimmis cociliat iri cogita iuuibus somnus arctissime

complectjtur , quos lac uiadissima, R diuinitus

accepta recremi somnia , qui,sudosea quiete

perfunctos , ad pias 'recationes L& habenda cum Deo collo Eris miliareclassicum excitat, quos de rebus per diem agendis instituunt Caelites,atque ad omne iustitiae munus explendum oracula certissima prorsus informant . Diem

iesum ingrediamur , & primam elius partem videamus, quη felicςs istos excipit a velitatione tam improba in a am longe foediorem, transmissura. Nonnevidetis quot amic is,inimiaeue limen situm obsessum onendant, quot assentatoriὰ silutantium vocibus illudantur, quot. occuli harpentium maledictis, Sc conmicus a ceremur λ Vobis vero Auditores , investibuψ . veritas excubat, & libertas ; vobis quies, vobis tranquillitas impellit seres,vos intes tas,at quein

nocentia de sicin hominum c'nsuetudinem , . in conclaue reducit. Vadunt illi videlicet in D .

M um cogi abundi . sollicitudinisi, ac moeroris pleni: sistunt se superbis Iudicum subsellius: vestveris salia miscentur, ubi premitur innocens, Vbi reus sagiti 'conuictus absolui tint, yos ,'vel ,

122쪽

excitati religione Templum initis,uel alienae sutilitatis ampulsi cupiditate in virtutis stadium cum alacritate descenditis, vel ad vestrum ipsorum animum praeclaris imbuendum artibus prouocati, sapientissimorum hominum mon menta consulatis, vel aliis honestae, recteque obeundis ossicijs admirabili cum gaudio, ac voluptate limen ipsum redditae lucis intratis. Ecce 'autem accumbendi tempus a ub meridiem appetit. quod ad capiendum e nugnificis coena

tionibus, ex opulenta supellectili, ex auro, at e arsento, e conquisitis per otium epulis, is em css. e toto denique seruitio fruetum acconL. modatissimum vulgo existimatur. Discumbitur ostro, labitur gemma, serculorum pompa o

dine longo diducitur, cauetur accuratissime , ne aues in enormia frusta concidantur, ne non ungula cadant ad numerum, vehemen issime stimetur a seruis. Quid ad beatituitiis postr maum imponendum apicem desiderati posse videtur λ Et tamen o Dionysios ipselices, . si suam

intelliount ipsi calamitatem . 5 Damocles insanos, si minus intelligunt, nec vident e quam tenui se tantis deliciis,& voluptatibus mucro ille acut si mus continenter impendeat. Nobis 'ensam securitas, nobis proteritorum Miscurrentium tumultu conuiuarum. flentium eli , pro symphoniacis , rerum diuinarum, e si

periore loco perpetua lectio,pro insatiabili cibo. Sin varietate, diocritas, Pro morbis , qui se

123쪽

qmantur ingluuiem, moderationis, & temperantiae fiuctus, valetudo. Vultis, opinor, iter habeamus ad caetera, requiritisque sortasse quid pomeridianis, quid vespertinis horis a beatis istis agatur. Enimuero tenetur insiturima. Machinamenta fraudis, ac vcluptatis longis commentationibus cumulamur Interdiu: alaeunt iam sole disceditur,ut conceptus silentio,& solitudine uolus omni genere contumeliarum effundatur P. publicum. Post haec in cubiculum velut insepulcium,& tumulum itur: vigiles curae sequuntur , additae comites conscientiae furiae, inuidiae, superbiae, metus, exanimationis armatae sacibus , quae somnum oculis admitti non patiantur. Nos interea honestissimis socialis vitae thboribus, negotijsque persu est Christianae Reipublicae salataribus, adiu-hissimum otium, fruietemque reuocamur, atque

in illo castitatis, oc sanctimoniae penetrali, di scendimus in nos ipsos ue ipsi quaelitores, & i dices acta totius reputamus diei. Si quid hiulcum offenditur, explemus ; si quid protub rans, explanamus ad unguem ι si quid a norma , legumque praeceptione discedens, quasi libella corripimus 3 si quid solidum, & digitis admotis undique castigatum, gratiam habemus a tisici Deo, & sanctissimae pleni spei, gaudio perfusi, opperientem in limine somnum occu

O vitae rationem, Regum omnii Uimperia

124쪽

Oratis V. III

opulentorum, &diuitum copias, ipsas etiam conditiones Attali superantem l Eant isti sortunae filii , & nobiscum , s possent de felicitate contendant. Haec dies a nobis tanta cumor itulatione frequentata vincit omnium anno-rium , quos ipsi tam feliciter, & beate transigunt,voluptates . Sinamus igitur illos Auditores calamitatis suae repetere Natales sinamus suum illos sibi gratulari naufragium; sinamus epulis suis Libitinae liodammodo litare, sinamus longa seruorum pompa sibi sunus ducere : sinamus paratam ad biistum in se licissimam struem a censis cupiditatis facibus inflammare . Nos ab aerumna generis humani communi, nos e mortalium fluetibus, nos ex animi quodam obitu in regnum salutis re pri , Verissimae Natalem vitae, nostrae primogdia libertatis quanta possumus maxima laetitiae significatione recolamus. Patiamur illos beatitudinem suam ijs rebus , quas assequi sepe non possunt, dominatu, rerum opulentia, & voluptate metiri. nos virtu.tibus circumscribamus,& definiamus nostram ;nos animi cultu, nos pulcherrima rerum diuinarum. Commentatione beati simum: quae iam, de

posses ne tenemus , & usu quotidiano identi .

125쪽

IN VOTORUM

INSTAVRATIONE.

Ad Patres , qai proximis ante Comit=r Mutium Vitelle

scum Societatis Generalem Praepositum

-V L T A ex hoc loco,atque

in eodem sociorum con-

t vitae praesidia exposuerunt alsi, PP. qui contenderunr, Votorum hanc tam saepα. - αξ repetitam a nobis instaurationem quendam esse nostrae Natalem beatitudinis, quam tum inchoauimus, cum hanc sospitatoris Iesu Sodalitatem, hoc est virtutum maniuna iniuimus officinam. Nodie illam ego seorsum attingam bene, beateque vivendi partem,quam in optimoiram delectu Moderatorum ita constituunt sapientes, ut si ea desideretur, frustra comparari alia putent omnia in hominuis

126쪽

coetibus inerumenta felicitat .Etenim Rex veluti caput, & certissimus est sons, unde corruuatur in caeteros ea , quae coin mem parit omnium tranquillitatem, requietem. Quo factum est, ut nullae fuerint unquam gentes ita is moribus agrestes, ac barbarae , quae non crederent , & sic animum inducerent suum: omnium sane optimum, atque sanctissimum oportere IPrincipem esse, ut suis, delibatam, & decerptam ab auctore Deo , queat humanae vitae beatitudi nem impartiri. Sed tamen vel institutis Rerum- publicarum parum idone s, vel ignoratione rerum humanarum homini prope necesssaria, vel cupiditatibus, animique perturbarionibus caecis impediti mo tales , milvas sepe in Regibus eam optimi sormam inueniunt, quam in Moderatoribus suis voltini,& requitiant. iueis. Erit

itaque mihi praecipuus hodie labor, ostendere , a Rectoribus suppetere nobis amplissima felicitatis adminicula, & munimenta: quia neque ab . instituto Societatis, nequeab eorum errore, qui Moderatores faciunt,neque a prauis animi commotionibus Nillim in eo genere I i: tum est, quo possit ipsa regendi, parendique ratio perturbari. Ordiar agitur a primo, atque ab illa rati num infinitate d scedam,quibus Ciuitates. & Regna dominos habent , I)s enim praeteritis ; duos esse praecipue video nanciscendi Principis modos ; unum cum haereditario, ac transat, tio Jue succeditur ue alterum cum appestatur, & P

127쪽

pulorum suctagatione deligitur Rer . Ac prior ille quidem, quamquam vetustishmus omnino

non est, usitatior tamen videtur esse, nec sua

caret antiquitate. Posterior & est antiquissimus,& ciuitatibus, Sapientium opinione salubrior. Nam quid est haereditarios accipere Reges, nisi

saepe malos accipere,aut casu quodam accipere bonos 3 Neque enim minus tortuitum est, a

Principibus generis,quam eum bonum esse , quem erincipes ipsi genuerunt Prudenter adeo 'docti in. e princeps Aristoteles, ex melioribus nasci meliores non tam rem Pploratam esse dixit, quam Verisimilem,atque interdum ipso quo que comprobatam experimento. Significauit enim haud dubie, non semper ex sortibus procreari sortes: & saepissime fieri, ut pessimi nascantur ex optimis. Longa series eorum est, quos epraestantissimis natos parentibus, scimus tamen fuisse profligatissimos. Nullus enim mortalium,ut hinc incipiam, Salomone vel suit, vel

fingi potest animo sapientior. At stultissimum, atque arrogantissimum illum filium suscepit Roboam i, qtii per summam temeritatem ad desectionem,pex impietatem ad superstition)m Dedissimam impulit suos . E Regibus illis Assyriorum primis, qui regnarunt in Oriente latissime , Ninum Babylonem auctorem,eius e propagatorem Imperij principem,video filis e celeberrimum: cd ropter insignem fortitudincindi etiisse Hercules a Chaldaeis, ob egregiam,

128쪽

Oratio VI. prope diuinam prudentiam Iuppiter ab Assyrijs

Ili a ellatus .: em tamen e tanto viro st cui tum filium columemorant tristoriae, nisi Ninum alterum, qui inter puellarum, spadolli: inque , 3 Quos ex illo subortos in eo principatu dominos accepimuλnlii siubinde , , atque identidem perditissimos;nec an te nefarios esse desijse, quam in Sardanapalo c lauderetur improborum agmen, atque ad Medos florentis- limum illud Imperium transferretur In Grae corum autem monumentis, haud scio, an quisqv reper:ri queat Pericle laudabilior: qui stil-nrinibus illis, fulgetrisque verborum armatus, geolni ij sibi nomen inuenit, & quadragintI , iplos annos in libera Ciuitate prope Regnum buit , & donainatum. At is ex tribuS, quos

suscepit e coniuge prudentissima liberis ut ait in Alci de Plato, Paratum , & Xantippum

Itupidos vidit, Cliniam etiam amentem , ac iuriosum. Quis Aristide melior, aut insignior in Atheniensium concilio siliis cum in tanta iustoriam hominum multitudine singulare Iussi nomen esset asiecuri s. Et tamen idem scriptum relicuit in Menone Plato, Lysimachum habuis-l e Rium nequam atque ad nullam partem suae Ciuitatis idoneum . Phocion autem ille cognomento Bonus nonpe Phocum procreauit VinOlentum,& di lutum adeo, ut ne Spartana quidem corrigidistiplina potuerit Z Quid Cabria, is itidem,&virtvubus,&magnis victoriis apud

129쪽

Athenienses clarissimus λ Nonne Ctesippo suscepto filio nequissimo, ita confidit, ut vulgo dicerent ; multo eum futurum fuisse feliciorem ;si nullos unquam filios habuisset λ Aristippus vero Philosophus non exemplum modo eiusdem infelicitatis exhibuit posteris, sed etiam salu-bei rimum in ea calamitate documentum. Cum

enim admodum degeneres ex se natos vidisset fili os,eos ita neglexit, perinde ac si ex ipso nati non essent. Causam percontantibus amici,s a qzie admirantibus, respondisse sertur: improbos filios haud minus abigere procul oportere,quam e vobis nata purgamenta capitis, & pituitam Sed praetermissis externis, ad Romanos veniamus: quorum in utraque sortuna res gestae videntur illustriores . Incurrit statim in oculos

Fabius Allobrogici filius et quem ita luxus, & ne quitia perdiderat, ut paternis ei boni interdixerit,approbante multitudine, Praetor Urbanus.

Incurrit filius Uticensis Catonis, qui & famosa quadam i nauia, &lasciuia praeditus suisse

dicitur inmientissima. Incumt M. Cicero,filius Oratoris, tanta inquinatus temulentia, ut & vini congios binos saepe solitus esset ducere , &M. Agrippae ex ebrietate scyphum impegerit aliquando, quem exhalisisset. Incurrit Horteriasus ille orbio, Hortensi , hominis eloque iis, &sua tempestate clarissimi Nepos, cuius impurissimum os sic inter ganeas vilibatur assi

due, quemadmodum Aui voA pro salute Ciuium

130쪽

Oratio VI. I I TConunenter audiebatur in soro . Ac ne solum antiquissima illa tempora replicemus, ipsum intueamur Caligulam, ne sepuhura quidem habitumsuorum iudicio dignum. At cuius fi'ium pElus nimirum Germanici, quem extinctum longinqui etiam populi, Natiouesque Barbarae sin pulcherrimo funere defleueriint. Domitianum intueamur, qui Titum statrem, delicias

orbis terrarum,& Vespasianum parentem Virtutibus , ac triumphis innilnem, quantum in se ruit, omni scelerum turpitudine contaminauit.

Intueamur 'toninum Philosophum, cuius integerrima vita hoc tantum attulisie Reipublicae cicebatur incommodum , quod Comino inmreliquisset filium, Neroni, quam Antonino similiorem. Nihil vero de Magno Constantino Gicatur: cuius liberi tres ab indole paterni animi sic desecere, ut quantum ille sortitudine, &probitate praestiterat, tantum ipsi vecordia , flagiti sque superioribus antecellerent Imperatoribus . Neqse enim Constantino filio quisquam ad vitae tutelam incautior , Constantio adand coras voluptates 'ie 'or, Constante aut leuior, ad arrogantiam implerantior fuit . Denis erae longius io percensendis hisce nobilibus . In utar, nequitiaeque portentis abeamus, Avidi Cassii vocem hic excitabo , quae oraculum latile videtur.& dictum Apollinis: cum diser-te,planeque pronunciare non dubitallerit,iremi-m norum 'uor T, liberos, aut motibus