장음표시 사용
81쪽
reddidimus solemni cum sacramenro domipatiss.
Nihil hic ego dicam de Dei optimi Maximi
praestantia, diuinaeque illa excellentia nati rae, que vel hoc nomine dominationem in omnia postulat,quod ita caeteris antecellit,ut si cum ea comparentur, ne apparese quidem,aut esse in rerum uniuersitate videantur. Nihil de corporis
nostri coagmentatione mirabili, nihil de animi procreatione plane diuina, nihil de gloria, ad quam conditi sumus immortali, ac sempiterna :quae satis ipsa per se demonstrant,in quorum esse potestate debeant ij, qui a praepotente illo molitore sunt e nullis omnino rerum initijs excitati . Hanc inquam diuini causam in nos imp xij, ac potestatis facile praetermitto, ut de illis iustae ditionis quasi sontibus dicere possim a plius , quae ortum in ciuitatibus habuerunt, "idie ab iis, qui iure in aduersarios agunt de ducuntur in lorum. Ita enim intelligemus quantum hoc diuino teneamur, imperio, si non modo conditionis vi, tam longe au Auctoris excellentia distantis , eiusque beneficio molitionis, qua in hanc lucem educti sumus, verum etiam multiplicis varietate iuris, quod a nobis ipsistractatur in soro, nullam nostri partem, planeq;
rem nullam videamus esse, quam uniuersita architecto, & moderatori Deo non debeamus . Q tum igitur ex veterum monumentis,&rumpublicarum institutis intelligo,tres fuere pα.
tissimum res, quae legitimam perficerent posses
82쪽
soreminc dominum: si iustim adijsset haereditatem ; si cessisset in iure quipoterat cedere; s sub
Corona factis auctionibus coemisset. Quae causae sic in Deo suppetunt singulae, ut si diligentius ad calculos vocanda res sit, ne nostri quidem usi ram habere vlla ratione possimus. Qtiod enim primum attinet ad haereditarium ius, quotusquisquein sacris illis litterarum nostiarum monumentis itast hospes, ut saepe non legerit. Christiam aeterni Patris filium se iternum institutum haeredem uniuersorum suis , pulcherrima pentium omnium,terrarumq; possessione locupletatum)Neq; enim tam multa,quae Conditor ille sapientissimus procreauit,sium dominum habent,nisi quem in se in multis fratribus natu maximum esse voluit,& haeredem ex asse facere; caeteris non quidem ei substitutis,sed traditis in ditionem,& seruit te Quid illacessio3quid mancipatio,alienarioque Per nexum ρ uuam eo tempore solemni fecimus aetioue,ac formula,quo tempore Christianae Re.
ligionis dedicati sumus initi)s,& D rannide,qua
tenebamur, eiurata, sancte promismus, a mancipis, ac vindicatoris Dei nunquam nos esse imperio, ac potestate recessuros. Id videlico erat, quod tum polliciti sumus, cum caeteris nuntium nos remittere possessoribus affirmauimus, & Deum illius quoque libertatis dominum nuncupare, quam ab eo, nostro utendam accepimus arbitratu . Iam verb emptio illa sui3 hasta, de corona dici vix potest- quantum n
83쪽
asserat , atque adiudicet Deo . Quid enini fiud sui cφterno Parenti, aeternum Filium ad
humanas 'aerumnas in hoc vitae naufra iumabij cere λ quid diu:num illum ita prolixe , largeq; sanguinem dare, nisi pretium ipsum exoluere, quo nos o miseram generis humani conditionem norito iudicio,& voluntate captiuos in catalla filissimis propositos emptoribus erneret ipse,minime nouae addicendo seruit uti, sed in libertatem filiorum asserendos λ Nullum si ne ius, ex js, quae habet in humanum genuspo tentasiamus Auctor,soliti sumus creb ioribus quam hoc usirpare sermonibus: quia nullum est,neque pandere maius, neque obligatione s mitis, neque animis nostris commemoratione hucundius. Et tamen his etiam effractis diui- dicam , an potestatis arcillumis vinculis, ausi sumus insanae liberi , ac lacentiae signum sustollere , inuadere
Dei praepotentis Imperium a ius omne , fasque conuellere, depeculari Regias opes , res alienas ad ulus no s interuertere, liberalissimi, atque mytisimi Domini possessionem occupareo Spartacos audacissimos. 5 ingratissimos fidios.o libertinos infames . o desertores. Cruces, cruces inquam,& inaudita tormentorum generae ruerant transfugis hisce comparanda.Cuius enim temeritatis fuit,eum rerum suarum
pQueinone dςpellere, qui tam amplό haereditatis, mancipi ,emptionis iure debeat omnia posside-
84쪽
Oratio IV. Trre Sed non ea parentis benignissinat mens. consili ina fuit. ubiperduelles' cidentes ad genua,&sipplides vidit,minime g auatus est indignum facinus condonatione magnifica obliterare,ac eos iterum intra familiam accipere quos ita nouerat ad audaciam proiectos,quos ita suerat expertus elatos animo,&contumaces. Quanta tum prosecto nollia illa gratulatio, aliamiqueiucunditas fuit, cum hanc ingressi Sodalitatem,hoc est,ad Imperatorisdominatu,&castra regredi,non ea modo,
quae mancipio illi debebantur, & nexu, sed quis
usu quodammodo,&fructu nostra poterant esse; concepto sacramento redonauimus Tanta sane, ac tam ampla ea laetitia suit.vi cu semel,iterumque quotannis a nobis eLinstituto veteri repetatur, noua nos semper voluptate persundat, perinde quasi tum primum huic adscriberemur Societati,& nominibus datis,Iesum Imperatorem appella remus. id igitur est aliud,quem huius suauissimi Natalem Imperii celebrare, cum hanc diem tanta Πgn catione laetitiae cohonestamus 3 --que vel 5 in hae 'gratulatio e desideratur id, quod praecipue Imphinores illi Romani postulabant iis sua. Quantum quippe veterum monumenta n docent,illud potissimum in ea celebri tate usu receptum, & consuetudine suisse acceia pums,ut non iJ modo, qui Romae continerentur, sed milites etiam Prouinciales,&Coloni qui testo terrariam me diffusi essent,primitivum instau ratent publice iusiurandum, nouoq; sacramento
85쪽
fidem Imperatori Ohligarem , atque obstring rent suam. Est in manibus epistola Plini; pernobilis ad Traianum , qua Domino confirmat , praetuisse se tum commilitonibus iusiurandunt solemni more praestiatibus,tum Prouincialibus,
qui cum militiuus de eodem certarant ossicio, ac pietate : De pietate vero λ Quid ni λ cum ii iter sacrorum cerimonias,ritusque percelebres, nuncupando sacramento, Deos , Deasque precarentur, ut cuius saluti tutela, & securitas omnium commissa esset , eum incolumem ipsi, florentemque priaestarent. An non obsecro vos,
id fecimus sodales,cum sacris rite persectis,ante Virginis aram Maximae , Caelitibus inspectantibus , tria illa semel icta cum Deo scedera nouo iureiurando firmauimus λ Nam quid aliud dicere videbamini,cum singula conceptis verbis, . . articulateque repetebatis, nisi quod Rex ille iuratus apud poetarum optimum veteri sermula -
. profitebatur ρ Tango aras, medios, ignas,' mina resor. Nulla dies pacem hanc tosiet,nec Dedera rumpet. Ibo res cumque eadet. Nec me vis vllavstini ε - Auertet; non si te ram sundat in undat Diluvio miscentieelumque in Tarraνasoluar.
Quid inquam aliud pro se quisque dicere vi- debatur,quam hoc od tibi semel animum, i
& libertatem obligaui meam, Christe Parens . amperator optime; meque tuis, & eorum quos mihi tuae voluntatis interpretes dares,obtempe- .
86쪽
raturum imperijs pollicitus sum: Tango aias: - bonum factum: & vetus promissum noua voluntate confirmo. Quod censum,qualem, qualem,quod reculas meas, vel in tuam gratiam alijs permisi libens, vel tuis donarium templis esse volui: ngo aras: actum est probe: idque me Iac putare, iuro ex animi mei sententia , &voluntate. Quod olim de innocentis castimonia vitae iuratum est: Tango aras: adamantinis fixum est clauirinec quicquam muto,nisi, si quid in animo cupiditatis afliatu pestilenti leuissime delibatum esset,idque mutare, ac restitueres uberet ratio, &disciplinae sanctitas integerrimae postularet.Ηas a vobis voces, non, ut illas Prouincialium, extorsit assentatio, metus expressit ;fed diuinus repetit amor,efflagitauit pietas animi vera gratulatio prouocauit. Et dubitamus hanc diem appellare natalem Imperij, qua die Sacramentis instauratis, nouo iudicio,& voluntate iterum tradimus Imperatin C domino rerum nostrarum omnium potestatem Z Si rem ipsam, si causam gratulationis huiulce consideremus attentius, intelligemus,non tam eius,de quo dicebamus, Impeth, quam nostrum ipserum hunc esse Natalem : modo collata cum caeteris diligentia,sed priuato pro se quisque studio colere debeat,& agere cum iucundissamo sensu. atqus . animi pietate singulari. Hoc videlicet die in lucem editi verinime sumus,cum a Cli isto son
87쪽
te liliarin:s illustrati, noui cuiusdam caeli , nouarque vitae spiritum hausimus. hac die crudelissimas, acerbissinaasque praedonum estu ri. inus naanus : hac die grauissimo bellorum itincti periculo, vitam accepisse videmur, quia vitam in tanto periculo nullam esse putabamus. Neque enim illam tantummodo diem, Natalem dicebant, & habebant antiqui, qua lucis huius usuram accepissent, sed eas praeterea, quibus, singulari aliquo beneficio fuissent ornatI. . AU-quitum Octauium hic ego testem producere habeo; qui quo die sospes, atque incolumis Athenis reuertisset ita patriam; eum ipse,Reduci Fortunae ara consecrata, sui Natalem dici voluit, "annis flamma Populi Romani laetitia fre-q lentari , . Habeo proferre Marcum Tullium oratorem: qui reditum ab exilio , non dubitauit sinim appellare'Natalem , atque in posterum apparatu magnifico decorare. Posthm coma memorare ali 0s, qui diem etiam illum , quo victoriam,profligati hostibus,reportassent,Natalibus adscribere Prijs voluerunt ue quasi tum nati viderentur, cum praesenti erepti periculo, eamsbi gloriam , & nominis immortalitatem peperissent. Possem inquam hunc locum exemplis illustrare quamplurimis ; quae demonstrarent , nullum prope sitisse paulo cumulatius, &munibus antecellens ab antiquis acceptum olim beneficium. quod Natalibus institutis, hori traherent ad memoriam posterorum . sed hanc
88쪽
commemorationem,enumerationemque, propositae rei satis esse,superque ratus ; illud dico potius,& quanta maxima possum,vocis contentiope confirmo,tanto nos insignitos esse beneficio, cum ab Imperatore Christo recepti sumus, ut omnes causas habeamus amplissimas , cur hunc
diem non diuini tantum in nos Imperij communem, sed priuatum etiam nostrum, ac proprium . debeamus appellare Natalem. Quid 3 requiritis in hoc beneficio reditum in patriam,aut gliquam longo postliminio reuersionem 3 O nostram illam a recta virtutis vi stultam,& miseram aberrationem, Auditor s. Oexilium, o peregrinationem, o solitus nem inse-licem. Vbi gentium obsecro vos, antequam 'ad hunc Parentem optimum reuerteremur, habitabamus 3 Nonne a Deo , nonne ab illa Caelitum patria , nonne a nobis ipsis phanatico quodam errore digressi,in regionem longinquamprofecti eramus, atque inter Barbaros, immo inter immania vitiorum monstra, inter serocissimas cupiditatum belluas nostro iudicio vel sabamur Quantam ergo suis e gratulationem eius diei putandum est, cum ad catissimi complexum Parentis reuertimus; cum eiurato iniquissimi possessoris dominatu . in Christi verba sanctissime ,
xeligiosissimeque iurauimus, cum ab Angelis illis occurrentibus reducti sumus in Patriam,ouorum scimus incredibilem esse laetitiam , vel suis per uno PQenitentiam agente peccatoreῖ ui sitis
89쪽
Hiis declinata bellorum pericula , profligatas
acies, victoria) ex hoste debellato reportatas)E quis est tanta dicendi praeditus vi,tantaque co- pia,ut pro dignitate possit exponere, quorum tum inimicorum vitavimus impetum, quarum , copiarum impressionem sustinuimus,cuius exercitus vires, atque audaciam si egimus Recordamini de tribus illis orbis terrarum iniquissimis ioccupatoribus, & Tyrannis acerbissimis; qtii nefario veluti triumuiratu omnia vexant,prouin- cias, & Ciuitates obsident, opprii nunt communem mortalium libertatem. Corporis hic epovoluptatem intelligo , auaritiam, vitae superbiam, atque honorum insatiabilem cupiditatem:
a quibus aduersarijs ita difficile se proripiunt
homines, ut eorum effugere manus nihil aliud videatur esse, quam a communi terrarum om- nium incendio liberari. Horum tamen nos ea
die sedimus copias , horum diripuimus castra , horum spolia cepimus, Deoque sacrauimus, auctori victoriae, cum ad Christum iustissimum Imperatorem conuolauimus. Hunc vero diem rana infignibus notatum, honestatumque beneficijs non dicemus nostrum cuiusque Natalem, quo die e desidiae tumulo rediuiui,ὰ scelerum excitati busto, nobis ipsis vivere coepimus, M. Deo ; quo die ab infelici, miseroque animorum nostrorum errore sumus in patriam reuocati quo die proculcatis, obtritisque tam validis inimicorum copiis, Ducibus superatis sortissimis, in
90쪽
Imperatoris casiba, opima sine dubio spolia reportauimus 3 Ac de priuata gratulationis huiusce ratione sic diximus. Superest illa postrema causa, cur hic dies, natalis, & dici debeat,
& haberi,ab antiqliorum eorumdem petenda consuetudine; qui Natales urbium, oppidorum, coloniarumanusto maiori, quam caeteros, apparatu , ac specie peragebant. Haec vero illorum celebritas, quia, quemadmodum dixi, alias ma- 'gnificentia, & significatione publicae laetitiae facile vincebat,suppeditabit etiam orationimeae, ad hanc nostram, non amplificandam dico, sed exponendam , similitudinem aliquam ampliorem. Quemadmodum enim i3 huiusmodi colendo, adornandoque Natali, id haud dubie sequebantur, ut ciues, oppidanique suorum recordarentur auctorum , & perexigua illa oppidorum initia memoria repeterent, e quibus ad eam, quam viderent amplitudinem peruenissent: sic illud agere voluisse maiores nostri hac instituenda Votorum instauratione videntur, ut Societatis incunabula, & illos auctores animo recoleremus, qui, cum animis inter se coniunctissimis e disiunctissimis plane terrarum partibus aliquando coalitissent ue votis ad Diui Pauli i , inc Urbe Religionis magistra nuncupatis, Sodalitatem hanc,tam amplam, tam late patentem Cnullis propemodum inirijs excitarunt. Quia vero nulla sitit in eo genere publicorum Natalium gratulatio maior , ampliorve, quam urbis Ro
