장음표시 사용
151쪽
ab eo exaedificata, & ante oculos nostros posita hunt, orationem latius evagari non patiuntur. Haec nimirum ill e propugnacula, has doctrinae puriori s officinas, non modo in Urbe Roma sanistitatis magistra collocauit, sed toto etiym terrarum orbe dispersit ; ut estent adolescentes, anationibus petiti longinquis, & varijs; qui lana
inde a primis annis rectum de Deo sensum animo consignarent, easq, pe rdiscerent artes, quibus aduersum praestigiatores,& magistros sacrilegos,pro aris Ecclei lae,socisque, pro verissima, rectissimaq. relistione constantissime dimicarent. In quo genere haud facile constituere possum, utrum ardentissimum m religionis rem, & commoda studium, an incredibilem animi magnificentiam admirari p'tissimum debeamus. Neque enim mediocres in eam gratiam sumptus faciendos putauit, hoc est eos, qui solum consulerent angusti)s,aut inopiam subleuarenti sed qui splendorem etiam augerent urbium, atque a nobilium adolescentium dignitate non abhorrerent.
Ne ongius abeamus. Haec ipsa huius aedificatio Collegi, ita nobis vel inuitis, & alia cogitantibus obijcit eius in promouenda religione liberalitatem , ut ab aliis ubique terrarum excitatis,
quae depictae graphice, distinctaeq. sunt in pariete , fidem petere necesse nonhabeamus. Quae facies externa Gymna', ac totius operis veluti fions Deus immortalisὸ Non ne ciues ipsos praetereuntes quotidie, ne peregrinos solum dicam
152쪽
ex rei notaitate omnia facile demirantes, an non inquani ciues, & illos, qui eam toties aspexe runt, etiam nunc ad sui contemplationem vehementer inuitat, perinde ac si nuperrime suisset expositaρ huid de introitus,& anticae ianuae amplitudine dicam λ Quid de cardinalibus scapis 3 Quid de superiore antepagmento Quid de triglyphis utrinque pendent ibus Θ Quid de plana
corona cum cymatio λ Quid de reliquis ornamentis , quae in ipso posita vestibulo videntur adeuntibus multo maiorem interioris Collegii magnificentiam polliceriλEcce autem introgressis apparet illico cavaedium testudinatum cum is impluvio, quae perustilio cinguntur elegantissimo: apparent pulcherrimi gradus, quibus in superiorem Gymnasi; partem ascenditur. Binae sequuntur a latere porticus, excurrentes laxitate maxima ubi spatiari commode possit, atque Ob-
lectarese splendide Philosophia. Pilis omnia distinguuntus aequaliter, atque parastatis, egregijs
Ornata moenianis, quae prospectum in complu- uium facilem praebent,& addunt operi venustam tem. nique visuntur undique illius monumenta prolixitatis, & munificentiae, qua Gregorius religionem, pietate . prope c labentem erexit , & Untirmauit. Neque enim aliud agebat animus ille magnificus, cum infinitis impensis haec litteris domicilia tam lauta faciebat, cum peregrinos e remotissimis terrae finibus, suppe ditata pecunia, venire jubebat ad se s cum certos
153쪽
tos homines instructos honesto viatic., missi sq. muneribus exornatos allegabat ad Barbaros, nisivi Religio, illa liberalitate, veluti nauigio quodam prouecta, per prouincias omnes , & regna terrarum facillime commearet. Et habuit prosecto ea res euentum illum, quem tam casta beneficentissimi Principis officia promerebantur. Nam, Ut alios notiores taceam populos ea beni- gnitate Romam euocatos, illos hoc loco testes
appello, qui cum paulo ante Christianis imbuti sacris piorum hominum studio , R sedulitat
fuissent, extemplo ad huius sinum Pontificis incredibili cum omnium gaudio c6nuolariant.Quo nomine feliciorem illum ego dixerim ipso Na' gno Gregorio;quem habitum Bisse legimus bea- , tissimum, quod sita memoria Britanniam vidisset ad Christi religionem euocatam. Quid enim a Britannia sit, ii tam multas intueamur regiones, atque prouincias, quae sub hoc nostio veram in Deum pietatem, & rectis cerimonias susceperuntὶ tantum enim ad eam Insulam attinet,lia beo quam illi possim opponere, I Oniam, ex tra anni,solisq positam vias; quae tribus compo' i initur, & constat Insulis longe maxims, minoribus autem propemodum innumerabilibus ue Regnis,ac Toparchi)s omnino sexaginta, sub Vnius potestate, ac dominatu. Nihil hic ego conserendi gratia dixerim, nec de utriusque magnitudine intulae quicquam per comparationem disputabo. illud dico tantum, & magna vocis conten- itione
154쪽
tione pronuncio, longe maiorem attulisse Iap niam admirabilitatem, cum se Christo, sacris susceptis, adiunxit, quam illam in Oceani prope vestibulo ijsdem sacris primum imbutam Britanniam . Haec enim, quia domita iam olim Romanorum suerat armis,propter propinquitatem, at que commercia cognita erat uniuersis; illas nunquam ante cognitione cuiusquam informata fuerat , & tum primum aperta, tam longe a nostris abesse regionibus comperiebatur, ut eo non nisi aliquorum annorum secunda nauigatione pes ueniri posse diceretur. Neque vero cum haec ita commemoro,illud intelligi volo; totam eam Insulam quanta, quanta est, lustratam sub Grego,
rio Christiana restagione suisse: id enim ne ad id
quidem usque tempus factum intuemuro sed i men sic ego mihi videor assii mare merito posse, Iaponiam tunc ad Christum sic fuisse perdimetam, quemadmodum Pontifice Magno Gregorio, iscitur adscripta Christianorum Regnis Britannia, tametsi non tota,sed aliqua tam ingentis Insulae pars lustr ibus aquis abluta, & initiata fuisset. Cum enim religionis semen tria Iaponis regna, Bungi, Arimae, atque Fiungae tandem aliquando comprehendissent,ires inde allegati sunt adolescentes Regij, qui maritimo trium ann rum itinere perfecto, ad exhibendam Gregorio, pietatis,atque obseruantiae significationem. VN bem Romam intrarunt , ex rei novitate prope modum obstupescente orbe terraxEm. O te
155쪽
beatissimum Gregori Pont. Maxime, & post homines natos ex omnium memoria fortunatissinium i r Nemo fuit, qui cum iucundum illud intueretur spectaculum, sibi videre non videretur eos Reges, & Chaldaeorum Principes, qui ad
Christhim recens natum venerandum ex Oriente Sole properarunt. Nemo suit, qui cum verba illa obseruantiar, honorisq. plenissima, tam remo- 'itorum,longeq. distantium Regum exaudiret,oui
crymaretur. Quin ipse, senio iam, annisq. con- feetus Pontifex, tantam Ecclesiae felicitatem intuitus, illud Symeonis Propempticon celebem mum voce plane Πgnea, ouae huic etiam fuit extrema,veluti vaticinando aecantauit. Dici facile non potest, quibus illi Reguli fuerint honoribus excepti ab eo Christianae Reipublicae Principe,qui nullis omnino parceret sumptibus,modo posset aliquem reli*ioni parere stuctum, at- que splendorem Chriltiano Nomini conciliare. Habet enim, non solum Ciuitas, & Respublica, sed etiam Religio neruos suos a pecunia, si recie, sapienterque, quod faciebat Gregorius, at que in tempore 'ofundatur. Quae liberalitas , cum s a perlata iam esset ad exteros populos omnes, & nationes terrarum i incredibile dictu est, quam multos in hanc Urbem, ad rectam in
Deum religionem, atque erga Romanum Pontificem oblemantiam profitendam,euocarit. V nit enim propterea Magnus rerum sacrarum Am
156쪽
tistes Antiochiae,octoginta iam natus annos, nobilis ille quidem,& egregia forma, sed nullo comitatu, commeatuue,nulla prope veste, uno tantum instructus famulo quo etiam interprete utebatur. Hunc autem sic excepit honorifice, ita
magnifice habuit, tam splendide dimisit, ut qui
rerum omnium Venerat egentissimus, in digressu excederet Vrbe suis stipatus apparitoribus , atque accensis; domum q. reuerteretur omni donorum genere cumulatus. Non his eos ego silentio praeteribo, ab Armenia, Chaldaea, India, Saba, Mauritania prosectos homines primarios, non sacrumaethiopiae Praefidem, non Montis Sinae Religioses viros non Libani montis accolas, non AZgyptios, aliosq. prope innumerabiles; qui cum a Romani Pontificis Imperio iam pritim desciuisent, ad Gregoriiuna tamen Venerandum , Romam e tam longinquis regionibus accesserunt. Dicerem sane, Π res eum nabuisset euentum, qui sperabatur, de Moschorum etiam Imperatore potentissimo: qui Legatum cum litterisin mandatis ad hunc Pontificem stio nomi ne salutandum eo tempore misit. Eadem eniim illum, qllae iam excitauerat caeteros, impulit fama probitatis,beneficentiae,religionis ; ut interponia tanti Principis auctoritate , pacem a Stephano Baetorio Rege Pothniae pollularet. Fuit tamen ea res vel hac leui commemoratione dignissima, cum Barbarorum omnium maxime
da bati Moschisiadaccolae Maris Hyrcani, tan
157쪽
tum non humanis vescentes carnibus , bellian remper tractantes,& arma ; a religione,a sttidio pacis,ab omnibus disciplinis, atque ingenuis artibus abhorrenteS. Sed ab hac tanta prolixitate , ac magnificentia, tua rem, cultvlnq. religionis tant stere pro
mouebat Gregorius,ad aliud gradum facio liberalitatis genus,quo pauperum egestatem, & miserorum inopi in studiosissime subleuabat. Cum enim hac una virtute maxima praestabilem fuisse videret veterem illum, Magnumq. Gregorium, minime se tanto dignum nomine habendum existimabat, nisi eam quoque laudem benigne faciendo,erigendaq.infelicium calamitate consequeretur. Et quoniam summa quadam rerum aestimatione pollebat, nec temere, ac sine consilio succurrendum tuopiae putabat,ne simul etiam ignauia tueretur, habuit in exhibenda pauperibus benignitate delectum: initiumq.secit ab ijs, qui apud Turcas , & Saracenos acerbissimam is cum religionis discrimine perserunt seruitutem . Tum nihil habuit antiquius, qα ,Vt eadem exciperet liberalitate virgines dote castas, atque sillocabiles, quarum in certo discrimine pudicitia versaretur. Nulli enim, aut magis, aut citius subueniendum egestati censebat, quam ei,a qua pernicies Reipqblica , priuatis immineret infamia. Quae cum maximς prouideret vir sapientis. simus a virginibus illis instare pericula, earum o aliquas in tarthenones inclusit,alias honesto ma-
158쪽
trimonio collocauit. Caeterum compendia quaeramus in hoc genere necesse est ; ne percensendis hiliusce liberalitatis argumentis magulis,molesti, & putida haec ess e videatur oratio . Illud ergo ad subte fugiendum periculum uniuerse sdico: nullum fuisse hominum ordinem rerum inopia laborantem , quem Gregorius ea largitate non iuuerit: non viduas, non orbatos parem.
tibus liberos,non familias honestas, rei domesti cae depressas angustijs, non in tabernis opifices, non capite cen s in vijs, non in solitudine verecundos . Quae quoniam longum esset inspicere per otium; Statuam hic ego vobis intuendam obijciam, a Senatu, Populoq. Rom. illi positam in Capitolio: in qua velut in tabula licebit piam hanc in pauperes, ut ita dicam prodigentiam contemplari. Habet enim indicem & Epigrammma subscriptum, quo legentibus significatur, octingenties sestertium, hoc est vicies centena,& quadringenta aureorum millia fuisse ab eo in egenos,& pauperes distributa. O Statuam sane praeclaram, omnium Imperatorum, deq. Republica meritorum hominum signis, ac monumentis anteferendam i Ecquis est, qui titulis suis, &pace, bellove comparatis nominibus, tantam sit assecutus gloriam, quantam ex illa percepit inscriptione Gregoriusρ videmus hodie q. statuas antiquorum permultas,togatas, militares, equestres, triumphales. Sed si laudem, titulumq. videmus inscriptum aliquem, illud etiam intelliguTom. II. k mus
159쪽
mus e debellatis populis, domitisq, prouincijs, hoc est ex innocentium plerumque sanguinei, Uuisse relatum. Gregorius hanc unam es e putat transmittendam ad posteros gloriam: hunc indicem, titulum9.suo tantummodo dignum animo,& religione iudicat, qui ex egenorum salute, qui ex restituta, reparataq. depositorum vita sit comparatus . iTertia superest laus , eaq postrema: quam a Magno etiam hausit,& expressit Greg'rio hoc est, beneuolentia quaedam , & amor in Urbem Romam singularis. Cum enim hanc esse Regiam vide et eorum, qui Dei optimi Maximi obtinent locum, omnibus eam instruendam sibi esse putauit ornamentis, quae non mock, religionem augustiorem redderent, sed sacerent etiam ciuis lem felicitatem auctiorem. Conatus ille quidem erat sui Principatus initio Christianoriam Reges amicitia conciliare, atque in Turcarum Imperatorem firmissima consiphatione coniungere ; ut victoriam illam naualem paulo ante defuncti Pon: ilicis auspicio partam, noua plaria cumul ret, & Ecclesiae tranquillitatem perficeret, quam . assebam tantummodo, & inchoatam eo trium pho esse intelligebat. Sed cum ea res minime
transigi potuis sit ; summa quadam deiectus spe,
illam omnem pecuniae vim, quam erat in ado nanda classe collocaturus, ad Vrbem hanc Religionis arcem ornandam, Romanumq. fouen--m populum pulcherrimo sane consilio, sen-
160쪽
tenti .comimit Quid in eo Oenere seceri, n licet, neque adeo ma novere tui passim,& ubique planissimae viae,tem-Pla, & Mella magnifica, sontes ad usum i matque ad amoenitatem induisti, pontes impositi tam magno sum:nt,leuata Ciuitas vectigali ho
semel dicam, disciplinarum Piraeum . Quo etiam lyri ,- R id Vrbem bencus lentiam. sed tamen aliud est magis vocale p -&- faciat Magno Gregoi io
miliorem . scimus enim quam des o
Italiae praecipu's, Mediola'. quibus ex locis , cum Ro- ampla,tamq. dissuto,illa
, qui res tuas omnes id quoque simili avolares in caelum λ Ne id qui