장음표시 사용
331쪽
rontico mari. aggressa tempestas , tam foeda strage lacerauit,ut naualis belli inctar efficeret; plane quasi Lucialius quodam cum flues ibus Procellisq; commercio, debelladum tradidi sieregem ventis videretur. Attritae iam o aes v
Iidi issimi regni vires erant: sed animus malis
augebatur. Itaque conuersusad proximas gentes , totum pene Orientem ac Septentrionem ruina sua inuoluit.Iberi Caspii, Albani, do virq- qae sollicitabantur Armeniae ε, perque omniati decus de nomen 6c titulos Pompeio sua fortuna quaerebat. Qui ubi nouis motibus ardere A siam videt,aliosque ex aliis prodire reges, nihiI cunctandum ratus,priusquam inter se gentium robora coirent, statim ponte nauibus facto omnium ante se primus transit Euphratem ;regemq; fugiente mediana hu& Armenia qua ta felicitas viri l uno praelio confecit Noctu naea dimicatio fuit,&luna in partib his:quippe quasi commilitans, cum a tergo hostibus, a facie Romanis se praebuisset,Pontici per errorem Iongius cadentes umbras suas quasi hostium corpora petebant. Et Mithridates quidem nocte illa debellat' est. Nihil enim postea valuit;
quamquam omnia expertus, more anguium, qui obtrito capite,postremum cauda minatur.
Quippe cum effugisset hostem, Colchos, Ciliciae quoq; littora, dc Campaniam nostram , su bito aduenuu terrere voluit. mox subruto Pyr I portu colchis tenus iungere Bosphoron: inde per Thraciam.Μacedoniam de Graeciam transilire 1, sic Italiam nee opinato inuadere tantum cogitauit Nam per detectionein ciuium,Phata.
332쪽
veneno spiritum ferro e udit. Cn.interim gnus, rebelles Asiae reliquias sequens, per dia uersa gentium terrarumque volitabat. Nam sub orientem sequutus Armenios, captis ipso capite gentis Artaxatis, supplicem iussit regnare Tigranem. At in Septetrionem Scythicum iter tamquam in mari stellis sequutus,Colchos caecidit; ignouit Iberiae; pepercit Albanis; regem Cotiliorum Orodem, positis etiam stib ip Caucaso castris,iussit in plana descendere; Ar- tocen,qui Iberis imperabat, & obsides liberos
dare.Orodem etiam remuneratus est, ultro ab
Albania sua lectulum aureum & alia dona mittentem. Necnon dc in Meridiem verso agmine, Libanum Syriae, Damascumq ; transgressus, per nemora illa odorata, per thuris & balsami syluas, Romana signa circumtulit. Arabes,si quid imperaret, praesto fuere. Hierosolyma defendere tentavere Iudaei: verum haec quoq; & intrauit,& vidit illud grande impiae gentis arcanum patens sub aureo uti callo. Dissidentibusque de
regno fratribus, arbiter factus, regnare iussit Hyrcanii: Aristobulo, quia renuebat eam rem, catenas dedit. Sic Popeio duce populus Rom. totam,qua latissima est, Asiam peruagatus, qua extremam imperij habebat prouinciam , mediam fecit. Exceptis quippe Parthis. qui foedus maluerunt ; & Indis, qui adhuc nos non noue rant ; omnis Asia inter rubrum mare & Cas. pium & Oceanum, Pompeianis domita vel oppressa signis tenebatur.
INterim dum populus Rom. per diuersate rarum distractus est, Cilices uiuaserant in
333쪽
C s V LIR. POMA N. Rr tiae; sublatisq; eommerciis, rupto foedere generis immani, sic maria bello quasi tempestat: praechiserant. Audaciam perditis furiosisq; latronibus dabat inquieta Mithridaticis praeliis . Asia ; dum sub allieni belli tumultu, exterique regis inuidia, impune grassantur: ac primum
duce Isidoro . contenti proximo mari. Cretam inter atq; Cyrenas, Pireula &' Achaiam sinan que Maleum; quem a spoliis aureum ipsi vocauere,latrocinabantur. Μistiisq; in eos P. Servialius , quamuis leues & fugaces Μyoparonas, graui & Martia classe turbaret; non incruenta victoria superat. Sed nec mari submouisse contentiis , validissimas urbes eorum dc diutinae prs da abundantes,Phaselim & Olympon,euertit; Isauronq; ipsam arcem Cili Liae: via de conscius sibi magni laboris, Isaurici cognomen adamavit. Non ideo tamen tot. cladibus domiti, terra se continere potuerunt: sed, ut quaedai animalia, quibus aquam terramque incolendi gemma natura est iub ipso hostis recessit,imp tientes soli, in aquas suas resiluerunt ; dc alia quanto latius quam prius. Sic ille quoque ante felix, dignus nunc victoria Pompeius visus est.
& Mithridaticae prouinciae facta accessio. Ille. dis pcrsiam toto mari pestem semel d. in perpe
tuum volens exstinguere, diuino quodam ap- Paratu aggressus est . Qui pe cum classibus suisci socialib. Rhodiorum abundaret plurib.leg tis arq 1, proiecti utraq; Ponti & Oceani ora corplexus est Gellius Tusco mari imposirus ri
rius. Siculo: Gratidius Linistinum sinum. M. Pomponius Gallicum obsedit; Torquatus B,
334쪽
qua primum maris nostri limen aperitur: Lentulus Libycum, Marcellinus AEgyptium,Pon peij iuuenes Adriaticum, Varro Terentius α garum & Ponticum, & Pamphyliuni Metellus, . Asiaticum Caepio ; ipsas Propontidis fauces Porcius Cato sic obditis nauibus, quasi portam obseruauit. sic per omnis squoris portus,sinus,
las, quidquid puratarum fuit quadam indagine inclusum Soppressiim est. Ipse Pompeius in originem fontemq; belli Ciliciam versus est.
Nec hostes detrectauere certamen,non eX fiducia ; sed, quia oppressi erant, ausi videbantur :sed nihil tamen amplius, quam ut ad Primum
ictum concurrerent. Mox ubi circumfusa undiaque rostra viderunt,abiectis statim telis remis. que plausu undique pari quod supplicantium signum fuit) vitam petiuerunt. Non alia tam incruenta victoria usi umquam sumus ; sed nec fidelior in posterum reperta gens ulla est. Idq; prospectum singulari consilio ducis ; qui maritimum genus a cospectu longe remouit maris,& mediterraneis agris quasi obligauit: eodemque tempore & usum maris nauibus Tecuper uit. dc terrae homines suos reddidit Quid prius in hac mirere victoria 3 velocitatem,quod X L. die parta est 3 an felicitatem, quod ne una quiadem nauis amissa est an vero perpetuitatem, quod amplius piratae non fuerunt λSelltim clericum P. VII. CReticum bellum,si vera volumus noscere, nos fecimus, sola vincendi nobilem insolam cupiditate. Fauisse i lithr dati videbatur: hoc Placuit armi, vindicate. Primus inuasit insulam
335쪽
CovsvLI'. R MIN. sulam M. Antonius, cum ingenti quidem victoriae spe atq; fiducia ; adeo ut plurcis catenas in
nauibus quam arma portaret. Dedit itaq; poenas vecordiae. nam plerasque naues intercepere hostes , captivaque corpora religata velis ac
funibus pependere ; velificantes triumphantium in modunςCretes portibus suis adremipauerunt. Metellus deinde totam insulam igni ferro ci; populatus, intra castella dc urbes redegit. dc Gno ii, dc Ery thraeaan, dc ut Graeci dicere solent) urbium matrem Cydonam: ad . eoque s xue in captiuos consulcbatur ut veneno se pleriq; conficerent,al ij deditionem suam et L Pompeium absentem mitterent Et cum ille. res in Asia gerens,eo quoq; pr fectum misisset Octauitiari in aliena prouincia struus fuit, eoq; infestius Metellus in hostes ius viatoris exercuit victisqne Lasthene dc Panare Cydonae di cibus victor rediit: nec quidquam amplius t men de tam famosa victolia, quam cognomen
Creticum reportauit. Bellum Balearicum. P. VII I.
Vatenus vetelli Macedonici domus beti licis nominibus assueuerat altero ex liberis eius Cretico facio, mora non fuit quia alter quoque Balearicum vocaretur. Taleares per idem tempus insulae,piratica rabie corruperat malia. Homines feros atque si luestres mireris ausos a scopulis suis falle maria pro sp icere. At cedere etiam inconditas rates, & praenauigantes subinde inopinato impetu terruere. Scd cum venientem abano Romanam clasiem Prospexis sent, praedam putantes. ausi etiam occurrere N
336쪽
nimbo classem operuere. tribus quisque fundis. praeliatur. Certos esse quis miretur ictus; cum haec sola genti arma sint, id unum ab infantia studium ὶ cibum puer a matre non accipit nisi quem ipsa monstrante percussit. Sed non dioelapidatione Romanos terruere. postquam cO- minus ventum est experiri; rostra, & pila venientia, pecudum in morem clamore sublato
perierunt fuga littora; delapsique in proximos
tumulos, quaereia di fuerunt ut vincerentur. 'Expeditis in C ron. C M P. IX.
A Derat fatum insularum. Igitur & Capros recepta sine bello. Inselam veteribus diuitiis abundantem, & ob hoc Veneri sacram, Ptolomaeus regebat: & diuitiarum tanta erat fama, nec falso ut victor gentium populus. & don re regna consuetus, P. Clodio Tribuno plebis duce,socii viviq; regis confiscationem mandauerit.Et ille quidem ad rei famam veneno fata praecepit: caeterum Porcius Cato Cyprias opes Liburnis per Tiberinum ostium inuexit: quae res latius aerarium populi Romani quam ullustriumphus impleuit. . Selium Saltacum. Co X.
Asia Pompeij manibus subacta, reliqua quae
restabant in Europa, fortuna in Caesarem transtulit. Restabant autem immanissimi geri rium Galli, atque Germani: d quamuis in toto orbe diuisa,tanae qui vinceret.habuit Britannia. Erimus Galliae motus, ab Helvetiis coepit ; qui Rhodanum inter & Rhenum siti, non liuificien tibus terrisivenere sedes peti iram, incensis moenibus suis. hoc sacramentu fuit, ne rediret. Sed Dux L Qic ad delaberandii,cum inter moram,
337쪽
D E CONs V LIB. RO MAN. 32r Caesar Rhodani pote rescita abstulisset fugam, fiatim bellicosissimam gentem sic in sedes suas
quasi greges in stabula pastor. deduxit. Sequens longE cruentior pugna Belgarum , quippe pro libertate pugnantium. Hic cum multa Romanorum militum insignia, tum illud egregium ipsius ducis, quod nutante in fugam mercitu, rapto fugientis e manu scuto, in primam voliatans aciem, manu praelium restituit. Inde cum venetis etiam nauale bellum: sed maior cum oceano quam cum ipsis nauibus rixa. Quippe illae, rudes & informes , & statim naufragae,rostra sensissent:sed haerebat in vadis pugna, cum aestibus solitis cum ipso certamine subductus Oceanus intercedere bello videretur. Illae quoque accessere diuersitates pro gentium Ι
corumque natura. callidum genus in
speluncas se recipiebant : iussit includi. Morini dilabebantur in siluas : iussit incendi. Nemo tantum feroces dixerit Gallos ;fraudibus agut.
Induciomarus Treviros, Ambiorix conuocauit Eburones: utrique absente Caesare coniuratione
facta inuenere legatos. Sed ille fortiter a T. Labieno summotus est, relatumque regis caput : hic,insidijs in valle dispositis dolo perci
lit. itaque dc castra direpta sunt,& aurum ablatum. Cotta cu Titurio Sabino legato ibi amisminus. Nec ulla de rege mox vitio: quippe perpe tua trans Rhenum fuga latuit. Nec Rhenus ergo immunis: nec enim fas erat ut liber esset receptator hostium atque defensor: sed prima cotra Germanos illius pugna,iustissimis quidem ex caussis. sequani enim de incursionibus eorum querebatur. Qu* Ariovisti regis superbis Florus lib. I. Υ
338쪽
Cum legati dicerent, Veni ad Ccanem: Suis a rim AZ Casar ' & . Si vult,veniar inquit. oc, diui
ad isium quid agat nossea Germania y num ego meis repono Romanis 3 Itaque tantus gentis nouae iterror in castris, ut testamSta passim & in principiis scriberentur. Sed illa immania corpora quo erant maiora, eo magis gladijs ferroque Patuerunt. Qui calor in praeliado militum fue- ,rit, nullo magis exprimi potust quam quod ela eis super caput scutis cum se veluti testudine harbarus tegeret, super ipsa Romani scuta fa, Lerunt &inde in iugulos gladi s descendebat. Iterum ubi de Germanis Menas ν querebantur; hic vero iam a sar ultra Mosam nauali ponte .etransgreditur 9sumque Rhenuni & Hercyniis . hoste quaerit in si lilia, Sudin citus .la paludes . Senus omne dis iugerati latum pauoris incussit antra ripa subito Romana vis. Lec semel Rheriis, sed iterum qsoque, dc quidem pote facto.
Penetratus est. Sed maior aliquanto trepidariti Muippe cum Rhenum suum sic ponte quasi iugo captum viderent, fuga ruri us in i luas ac r. pastides:& quod acerbissiimina Caesari fuit non
ruere qui cliicere ut ux. Omnibus terra mariquς captis, respexit Oceanum 3 dc quasi hic Romanis orbis non sussiceret at terti cogitauit Classe igitur cum parata, Britanniam pinxit In Britandini rara transit mirarueleritate quippe cum tertia . vigilia Morino soluisset a porta. minus: quam medio die insulam ingres iis est.. I lena erant tumultu hestico litora.& trepidantium ad con thectum rei nouae carpenta volitabant, itaquς tiupidit ho pro victoria suit arma dc bsidus ace
339쪽
elassem naufragio castigasset Oceanus. Reuerris sus igitur in Galliam, classe maiore, auctiique copiis iii eodem rursus Oceanum; eosdemq; rursus Britanos Calidonias sequutus in sylvas, virilinquoquese regibus Cauetiamuri in vincii Ia dedit. Contentus his, non enim prouinciis, sed nomin, studebatur) cu maiore quam Prius praeda revectus est, ipso quoque Oceano tranquillo magis & propitio; quasi linearem se
fateretur. Sed maxima omnium eademque nouissima coniuratio fuit Galliarum;cum omnes . pariter Gruernos atque Birari A Carnutas simul Sequanosi cotraxit ine corpore. armis, spirituq. . terribilis , & nomine etiam quasi terrori com-i
posito, Vercingentorix : ille festis diebus & comitialibus,cirin frequentisimos in lucis Lab iret,sero cibus dictis ad ius pristinum libertatis
erexit. Aberat tunc Caesar, Rauenn. et delectum 'agens'; &Jayeme creverant Alpes sic intercli
i sum putabant iter. sed ille qualis era ad min-.
tium rei felicistinim temeritatis 3 Per inuio ad id tempus montium tumulos per intact si vias 5coauos, expedita manu emensus, Occupat. Galliam ex distantibus hibernis c astra contra-.πις; & ante in media Gallia fuit, quam ab vitia ima timeretur, Tum ips1 capita belli agg essuri. urbes uarisum cst quadraginta millibus. propugnantium sustulit Mysiam, tu litoru quinquaginta mill um duuentute sub nitam ..ham-imis adaequauit. Circa Gerenuia, Aru morum
to ta belli inoles fuit qui ste quam cu L N S V.
340쪽
castellis, ingentique quasi Iorica circumdatam, primum fame domuitanox audetem eri Ptiones , in vallo gladijs sudibusque concidit: nouissime in deditionem redegit. Ipse ille rex, maximum victoriae decus, supplex cum in ca- stra venisset, tum & phaleras, dc sua arma ante Caesaris genua proiecit. Haber ; inquit: Forte,
virum vir fortissime υicisti. Besum Parthicum. C P. XLDViri Gallos per Caesarem in Septentrione
debellat,interim ad Orientem graue vulnus a Parthis populus Romanus accipit. Nec de fortuna queri possumus. caret solatio clades. Aduersa & diis & hominibus cupiditaseonsillis Crassi, dum Parthico inhiat auro, undecim strage legionum,&ipsius capite multata est , quod tribunus plebis Μeteilus exeuntem ducem hostilibus diris deuouerat: & cum Zeugma transisset exercitus rapta subitis signa turbinibus hausiit Euphrates: & cum apud Nisophorum castra posuisset, missi ab Orode rege Iegati denuntiauere , percussorum cum Pompeio foederum,cum synaeque, meminisset. Re-giis inhians ille thesauris, nihil ne imaginario quidem iure, sed Seleuciae se responsurum ei respondit Itaque dij foederum ultores,nec insidi is nec virtuti hostium defuerunt. Iam primum qui solus ec subvehere commeatus, &munire pol erat, a tergo relictus Euphrates . tum sinulato transfugae cuidam Mazarae Syro creditur, cum in mediam camporum vastitatem eodem diace ductus exercitus , undique hosti exponeretur Icaque vixdum venerat Carras,