장음표시 사용
611쪽
De Sponsilibus. TIibert tem moralem sine causa resiliendi a sponsalibus.
An Sponsalibus recte addi possit . conditio '
Resp. potest adjici Conditio : sicut 47s.
enim in aliis contractibus liberum est consen- anstire vel atisolute , vel sub conditione , ita & condulo in sponsalibus r oritur autem ex sponsalibus obligatio , nempe ad exspectandam impletionem conditionis , si de futuro est , & ea impleta ad contrahendum Matrimonium , modb tamen conditio non repugnet substan- riae Matrimonii , sitque serio adjecta , & non . turpis. - 'Nam im, Si contrahantur sponsilia , ut Una , vel utraque pars non habeat jus petendi Quadebitum , vel ut intrimonium teneat ad cer- condit tos tantum annos , sponsalia sunt invalida , ones ι-- quia est promissio Matrimonii impossibilis. 2. podiant Si conditio sciatur esse impossibilis ut ducam larem re , si cras fueris uno cubito major , non est promisso seria , sed satis indicat locari. 3. Si conditio sit turpis , W g. ducam te , si consen seris in copulam, non est obligatio exi pectan di impletionem conditionis ; sed ea vitanda est , ea tamen impleta adest obligatio ad Matrimonium. 4. si sponsalia sint inita ab impeditis sub conditione , si Papa dispenset , MPapa non soleat in tali impedimento dispen- sare , non valent; quia conditio est velut impossibilis de fit turo. Nec tenent, sed dissql- venda sunt, si ripa soleat quidem dispensare ;
612쪽
at hic & nunc non adsit causa ; quia illicitum peti non potest e, si autem soleat dispensare, adiitque itista causa, probabilius valent sponsalia , & obtenta disipensatione transeunt in absoluta ; quia sunt sub conditione possibili,& honesta , relate ad tempus, quo erunt habiles personae. s. Si conjux promittat Matrimonium lub conditione : Si uxor mea mσ-riatur , illicite agit , & juxta aliquos apud Laoois N. s. invalidE, ed quod jura resistant tali contractiti; quia datur occasio captandae mortis. 6. Si sponsalia sint contraeta sub hac conditione : si pater consentiat, consentiente patre transeunt in absoluta sine novo consensu ;quia prior habitualiter perseverat. Idem est, si pater taceat, quia censetur consentiru , alias vel negaret , vel moram peteret.' Item si pater moriatur , antequam rogetur ', quia conditio adjecta est in reverentiam patris , quae, e mortuo, locum non habet : si parcr primo contradicat , & pluribus rogatus tandem consentiat, absoluta fiunt sponsalia , secus, si primo consentiat, & statim post contradicat ; quia prior consensus non censetur moraliter absolutus fuisse ; si autem prius consenserit, & dia post contradicat, prior consensus Eensetur fuisse absolutus , & conditio impleta : .circa hunc casum tamen attente consideranda est intentio contrahentium ; quia variant A. A. sen
Petes i id dicendum , si v, g. sponsa impediat , quo minus conditio honesta , vel licita impleatur R. Sponsis manet obligata etiam non impleta conditione : sponsus autem est liber. Ratio prioris est , quia quoti Per aliquem , cujus interest conditionem non im
613쪽
D. Sponsilibus. . pleri , stat, quominus impleatur, respectu i lius est perinde , ac si impleta esset. Ratio posterioris est ; quia impediens conditionem aequivalenter frangit fidem, & promissioni renuntiat : hinc pars altera potest: resilire. Croix hic N. 92. Vide N 3 6. UCrois L. 3. P. I. N. 40'. ubi de voto conrtrarium tenet.
Qtiibus verbis , vel signis perficiantur Sponsalia t
Resp. . Perficiuntur , & constituuntur tam 478. pro foro externo , quam interno iis verbis , Quibus de signis, quibus iuxta communem acceptionem , & loci consuetudinem manifestatur nis-sus fatis
tua Matrimonii promissio ; quia quilibet cen-manis setiir velle , quod verba, & signa juxta statur. munem acceptionem , & loci consuetudinem,spc statis simul circumstantiis , significant ; si ramen intentio reipsa deesset se obligandi ;sponsalia non perficerentur ; secus, si intentio
adsit, etsi verba forent dubia et ut autem non erretur in eorum explicatione , sciendum est/, verba non significare alium consensum , aut
obligationem , quam qui ad eorum veritatem requiritur. Sic qui promittit alteri librum in. determinate, satisfacit dando minimum i quia ad verborum veritatem sufficit qualiscunque li- ber, nisi tamen circumstantiae, in quibus facta est promissio, aliud indicent. 'onc Imo haec. verba : Promitto tibi Ma- 7'. aerimonium , obligo me tibi , ad te ducendam sua uxor - : Deus me puniat , nisi te ducam uerba
614쪽
I Ua- facti repromissione constituunt sponsalia. Idem
.ia AP videtur de his e. Ducam te uxorem , providebon nu Axori , ex nunc te habebo ιn meam. Secus est de his volo tecum contrahere: volo te uxorem meam habere quia significant tantum propositum , nisi tamen circumstantiae
aliud ferant, v. g. si prius actum filisset de sponsalibus inter Caium, & Titiam, & nunc coram Parocho , de testibus dicerent volumus esse conjuges suo tempore. a. Haec verba negativa d non Miam , sed te ducam: ducam ta non aliam nisi te , constituant sponsalia; quia significant consensum abs lutum. Secus est de his r nunquam aliam a te ducam ; quia consensus est conditionatus t si aliquam ducam , te ducam. 48o. 3. Subarrhatio, sive annuli traditio, vel ac-
Annuli ceptatio ex se non sufficit ad significanda spon- Rraditio. salia 3 quia ex aliis causis fieri potest : potiunt
tamen circumstantiae determinare ad ea significanda, ut si sponsa peteret annulum in signum consensus; & sponsus daret, uti & , si Cajo, promittenti Matrimonium Titia det manum. Si tamen Cajus diceret Titiae: propino tibi in futurum Matrimonium, & illa responderet, Deus tibi benedicat, plerumque non censentur Donsalia; quia iuvenes sciunt puellas non tam racile repromittere , & responsio non satis indicat repromissionem, nisi tamen circumstantiae aliud significent, aut seria fuerit intentio utrim
483. 4. si omnibus eois sideratis dubia sint signa, si verba ves verba , & proserens ea dicat se ioci causa - - dixisse, Judex debet eum absolvere, vel ad sum---- mum potest juramentum purgatorium illi desesere et si autem verba clare significent promissio-
615쪽
. De Sponsalibur. 3 7 snem Matrimonii, & proferens dicat se ea joci causa dixisse , Judex debet praesumere serio esse prolata ; nisi jocus aliunde probetur , vel de eo satis constet. Si dubium sit, an joco, vel serio sint prolata , locum habet juramentum
Quinam sint effectus Sponsalitiae promissionis verae , & quando implenda φ
Resp. i. Effectus naturalis est obligatio ju- 481. stitiae, eaque per se gravis contrahendi suopore Matrimonium cum persona, cui promis tio I sum est : nam sponsalia sunt contractus onero-stitia. sus in materia gravi, voluntque sponsi se obligare secundum materiam, & usum receptum in Ecclesia , quae sponsalia non reputat , nisi sit promissio Matrimonii sub gravi obligans. Unde si contrahentes vellent se uanilim obligare sub veniali , vel ex fidelitate solum, vera sponis salia non forent , nec impedimentum induc 'rent dirimens ; quia vero sponsi sibi nihil aliud solent promittere , quam Matrimonium ;hinc si fornicentur cum aliis , probabiliter rei non fiunt quas adulterii, promittunt enim tantum se translaturos jus mutuum in corpora in ordine ad generationem, vi cujus obligandi sint ad servandam fidem conjugalem, non vero se ante Matrimonium non habituros cum alia copulam, alias si sponsus , vel sponsa contra fisdem datam Matrimonium contraheret cum alia vel alio, & suspensia manerent sponsalia ; non
posset sne peccato injustitiae petere debitum
616쪽
conjugale ; quia tamen fornicatio est abusus rei alteri debitae , si notabiliter se viliores reddant, probabilius peccant contra justitiam , id, quod maximὸ locum habet in sponsa. Inducunt quoque sponsalia obligationem gravem justitiae omittendi omnia , quibus Matrimonium impediatur ; quia promittentes Matrimonium simultacii ε , & indirectὸ promittunt, quod non velint ponere impedimentum illius : hinc absque injustitia sponsus invita sponsa non potest sus-
cipere sacros ordines, nec cum alia contrahere,
etsi posset ex speciali dispositione juris ingredi
Religionem. Resp. a. Alter effectus sponsalitiae promis-I ML sionis verae, a jure inductus est impedimentum men- dirimens Matrimonium cum consanguineis in primo gradu , quod impedimentum publicae honestatis dicitur; quia scut inhonestum cense-' tur jungi Matrimonio cum consanguinea ejus, cui ipse prius erat conjunctus per commixtionem carnalem . & factus verὸ amnis, ita in honestum quoque visium est Pontificibus jungi Ma- . trimonio consanguineae ejus, cui ante per pro missionem Matrimonii animo conjunctus erat,
ct sic quasi assinis per inchoationem Matrimonii , sed de hoc infra plura. 84. Resp. 3. Sponsalitia promisso implenda, Mo m Matrimonium contrahendum est tempore praefi-rio con- xo , nisi excuset justa causa ; quia promissis araben- standum est. Si autem dies praefixa non sit, ur- ditem- get obligatio, quando altera pars petit implepore i ri I 'si non petat , spectandae sunt circumstan- praefixo. tiae et nam si ex verecundia non auderet petere, vel esset in periculo incontinentiae , statim implenda esset, dum potest sine gravi incommo-- dq. Ii aqtem nihil simile sit, non est obliga -
617쪽
silentiuira indicat compartem consentire in dia Iationem. Non ita Deus in dilationem vota consentit , nisi fortε quando dilatio nihil tol- uelit de fine voti, vel non affert periculum omi tendi promissum. Petes r An sponsalia dent sponsis jus ad os- ps cula, & tactus, haecque honestent Resp. Ne--gative r sicut enim sponsis non dant jus ad c eoia pulam, sic nec ad la s , & Oscula venerea re ne tactus tamen in parte honesta, & oscula extionabili causa sine periculo consensus in delectationem veneream sicut non sponsis quandoque licent , sic de sponsis conformiter dissis P. '
Ad quid teneatur, qui , vel hinbens impedimentum Matrimonii, contraxit Sponsalia i
Resp. I. Qui fictὸ contraxit sponsalia eum persona, serio repromittente, si promissionem
fateatur, vel ea probetur, in foro externo ob-prom ligatur ad eam ducendam, non tamen vi pro--- missionis in foro interno : Inra Pars constat
ex Jure Canonico , & Civili. Ratio est Quiat 'nisi Respub. promissionem externam plena li- heram , signis externis sufficienter expressam, &acceptatam teneretur ut validam , contractus
etiam veri saepe nulli haberentur: quilibet enim impune praetendere posset in contractibus , se . non habuisse animum se obligandi. Si tamen promissio probari non posset , posset interrogatus a Iudice negare se promisisse ; quia non O o 3 Pr
618쪽
promisit verε , de quo tantum interrogat Judex : interrogat enim , ut compellat ad Matrimonium debitum. Ratio 2 da partis est e, quia ex promissione sine animose obligandi non oritur obligatio , per se loquendo , quod addo; . quia , ii pars decepta damna inde pateretur ,
deceptor teneretur ea compensare , sique aliter non posset, teneretur deceptam ducere conso
. miter dicendis. 8 . Resp. 1. Qui ficte promittendo Matrimoni- Deliora' uam induxit. virginem ad copulam, eamque detor sub floravit, per se loquendo, probabilius tenetur sto ma- sub mortali etiam in foro interno eam ducere. . arimonii nee susscit dotare. Ita Sanch. Dieast. Leg.
Maserius contra Bonae. Perez. Dimer probabiliter contendentes, sum cere dotare. Ratio autem nostra est , tum quia in omnibus contractibus facio ut facias , qualis hic est, quan- do una pars contractum implevit , tenetur &altera eum ex sua parte implere , faciendo id quod altera 'pars meritis exigit .' hic autem de florata eum ex sua parte implevit , & merito exigit , ut & deflorator eum ex sua parte immpleat , ut illam ducat ; tum quia deflorator negando consensum fecit injuriam gravem defloratae ; hanc autem non reparat, nisi ponendo consensum verum , sicut furatus equum ,
quem adhuc habet, non satisfacit , nisi restituendo equum e ut enim Dominus equi habet jus ad equum hunc determinal ε , sic deflorata habet jus determinatE ad consensum verum, ZEconsequenter ad hanc determinath personam et unde non sufficit , quod omne damnum reale reparabile compensari valeat py dotem , qua possit aequε benε nubere, ac si deflorata non es.set , sed tenetur adhue deflorator , etsi defloratio
619쪽
ratio esset occulta, & aequὸ commodὸ nuberet. Si tamen ipsa se simulasset virginem , & non esset, fraus fraude compensaretur. Dixi : Per se loquendo e nam si gravis eau si superveniret , ut eam ducere omninδ non posset , aut simulasset se nobilem , vel postea esset clam sornicata cum alio, deflorator ad nishil teneretur, etsi vere promisisset. Idem dicendum , si deflorata scivit defloratorem esse nobilitate , & divitiis longε aperiorem , tunc enim voluit decipi. Item si deflotata nolit illi
Resp. 3. Qui obstrictus voto simplici ea-ssitatis, aut religionis ineundae sub spe, vel prinmissione ficta Matrimonii obtinuit a soluta , seu voti ignara , copulam, probabilius , nisi ipsa ciobligationem remittat , tenetur eam ducere. eatis. ,
Iia Vasq. Sanch. Lugo , dc alii ; tum quia, quando intervenit notabilis mutatio , votum suspenditur, hic autem intervenit, quia inducens ad copulam gravem intulit injuriam, tum quia obligatio justitiae fortior est, quam obligatio religionis, etiam antecedens Sic si quis vovisset dare Ecclesiae i ooo. aureos, & postea grave damnum intulisset aliis , quod repararemon posset, si voto suo satisficeret; nemo dicet, quod possit suum votum implere , de non re- . sarcire damnum. In hoc casia, quia obligatio voti aliunde suspenditur, non est opus dispe satione in eo ad hoc Matrimonium ; secus, si
hac uxore mortua vellet ducere aliam. Hurta do, Peree, Gobat tenent non teneri ducere .
si aliter damna possit compensare. Laum. Militi putant non teneri, etsi damna non possit resarcire , eo quδd promissio sit de re illicita. Uerum etsi vi promissionis praecisE non teneatu T. Ο Ο ten
620쪽
tenetur tamen ratione fraudis, & injuriae. Unde& petenda est Dispensatio , ut possit petere debitum : talis enim tenetur servare castitatem in omnibus, ubi jus alterius conjugis aliud non exigit. Vide die a P. 2. N. 366. & La Croix L. 3. P. 2. N. 366. Dixi t. A soluta isti ignara : Nam si fuit voti conscia , ejusque obligationem sciverit , obabiliter nec ducere , nec damna comperiatare tenetur ; quia mulier sibi imputare debet damnum e, cum sponte illud se bierit. Lusto tamen conformiter dictis etiam probabilitet docet , quod teneatur dispensationem petere
quia credi poterat, quod sic promittendo Maiatrimonium se obligaret ad tollenda, si possistillius impedimenta. Id quod maxim locum' habet, si mas. insinuarit petendam esse dispensationem Dixi 2. Nisi obligationem remittat et quod
quandoque non potest , uti si sic indu Q id
copulam concepillet prolem : tunc justitia , vel saltem charitas, & pietas in prolem ex ioeret , ut non remittat , ne proles maneat illegitima. Similiter pater obligaretur ex justitia ducere matrem prolis i, quia per fictionem etiam proli iniuriam , & damnum intulisset L. Croix hic N 7 v. & L. S. P. z. N. 3i8- Lugo in Susp. M. L. D. ε . N. 6. Haec secit Eapplicabis conformiter dictis , casu quo laborans alio impedimento puellam induxissἰt sic ad copulam. Vide La Crota his N a