장음표시 사용
41쪽
De modo coniunctionis Concursῖum Dei
Deus habet erga actus nostros liberos, aut de eorundem, siue absolute,siue conditionatἡ futurorum praescientia S caeteris similibus ; perpetuum recursum habent ad Praedeterminationem physicam, aut ad Scientiam Mediam , respective, quarum beneficio hςc omnia rite explicari posse ac debere arbitrantur. Legat cui otium & facultas adsuerit , eruditissimos illos Prae- determinationis physicae Assertores Dominicum Baries, Didacum AluareZ,Raphaelem Ripam, Nazarium, &c. eiusdόmque Praede terminationis inficiatores Molinaret Suarium, Lessum, Diotaleuiu, Mascarenas, & alios, comperiet prosecto eos in omnibus istis materiis istiusmodi ratiocinatione usos esse. Vt duae voluntates liberae coniungi&conuenire possint ad eandem communem actionem simul,& semel immediate, & proxime ab utraque indivisim eliciendam, idque non casu, & fortuito, sed infallibiliter, &tam cerib,ut contradictionem implicet unam sine altera talem actionem elicere: vel ambae a quadam praepotente causa superiore coniungi debent ad eandem actionem codem puncto temporis eliciendam , vel una illarum praeuideri debet operabun- da aut aliquid habens in se ipsa, ut altera cx tali praeuisione veluti obiective, atque ex pacto excitetur ad illi consentiendu, seu, quod idem est ad se cum illa coniungendum ad candem numero actionem: vel denique tertio una debet alteram efficacitate sua praemovere,ac praedeterminare Ut secum operetur, eandemque numero operationem eliciat.
Atqui impossibile est ut diuina, & humana voluntas ab alia quadam superiore causa coniungantur , ac simul trahantur ad eandem numero actionem, ut satis constat: ergo ut earum influxus conuenire & coniungi possint ad eandem numero actioncm; necesse est: id fieri alterutro ex duobus posterioribus modis,nimirum, vel Deo praeuidente quid creata voluntas in qualibet occasione actura,& in quam contradictionis partem sese determinatura sit, ut inde veluti obiective determinatus concursum suum in eandem partem dirigat atque determinet; vel inconsulta & minime explorata voluntate humana per seipsum antecedenter statuendo ut talis quaedam actio a se,sic a creatura fiat, & concursum suum praedeterminante destinado ad eam dutaxat actionem, & ad nulla aliam.
42쪽
eb Creatura , m. Pari L Caput L 1
Equidem propositio quae ex allata ratiocinatione resultat communi utriusque factionis calculo M consensu recepta est, & nos ctiain admittimus eandem ut certissimam , ac necessariam scilicet quod si duae illae voluntates liberae, diuina, & humana coniungi d bent ad eandem numero actionem, illa coniunctio concursuum fieri debeat alterutro ex his posterioribus duobus modis;& merito sanὸ,quia concurrere expectata, & consulta per Scientiam Mediam & Conditionatam voluntate nostra, concurrere ea non consulta, neque expectata, sed potius efficaciter praemota atque praedeterminata contradictorie opponuntur,& sunt duo modi concurrendi ita se habentes ad inuicem, ut, si Deus identifice concurrit nobiscum, necesse sit eum concurrere alterutro cx his duobus
concurrendi modis, alioqui, si daretur aliquis alter probabilis mo- . dus explicandi coniunctionem illam concursuum, iampridem illea tot tantisque solertissimis ingeniis adinventus, excogitatusque fuisset, neque necesse fuisset quod tamen accidisse cernimus in uniuersos fere huiusce aetatis Theologos tantis premi angustiis, ut ad. alterutram ex his duabus opinionibus cogerentur ; praesertim cum hic sit punctus in quo fortasse plusquam in vilis aliis materiis Theologicis excitata, & exercitata fuit doctorum saeculi decurrentis industria. Itaque haec est propositio certa, necessaria, & communis Prae- IV.
determinatium, Assertorum Scientiae Mediae,nostra, atque, ut uno
verbo absoluam, omnium pene, sed in cligendo alterutro ex duobus illis concurrendi modis magna dissensio fuit; siquidem Praedeterminantes rati impossibile esse,ut stante veritate istius propositionis qua asseritur necessitas concursus proximi, & identificati ad ' quamlibet actionem nostram, Deus voluntati humanae proxima& immediate cooperaturus,& concursum illum suum eidem con-- iuncturus, exploret, scrutetur, expectet, & consulat Ooluntatem Creatam,ut praeuidens quid ipsa sit operatura,decernat concurrere ad eam ipsam operationem, eo quod ante decretum concurrendi Voluntas creata non appareat in conspectu Dei nisi qualis est de se,scilicet impotens,prorsusque insufiiciens ad operandum,intrepi- de dixerunt Deum coniungere indefectibiliter concursum suum concursui Creatae voluntatis praemouendo eam, ac praedeterm
43쪽
6 De modo coniunctionis Concursuum Dei
nando in quam contradictionis partem ipse voluerit,seruata tamen incolumi libertate. Assertorcs contra Scientiae Mediae rati, ac certi opinionem Prae- determinantium existimantium Deum physicὸ praemouere, ac
praedeterminare voluntatem nostram,ac deinde cum illa concurre-
reinfluxu proximo,immediato,& indistincto, stare non posse cum humana libertate,de diuina sanctitate, illieo intulerunt necesse esse ut Deus Concursum suum voluntati Creatae coniuncturus, per Scientiam Mediam praeuideret quid Crcatum arbitrium in singulis occasionibus facturu esset prius ratione quam ipse aliquid in particulari statueret de concursu suo,& ex illa praeuisione obiective, M veluti ex pacto excitatum decreuisse dare Concursum huius potiusquam illius speciei; ut diuinae prouidentiae indcfectibilitas constet, stimulque imputetur electioni nostrae quod Deus nobis cooperatus fuerit ad unam potius quam ad aliam actionis speciem.
Ego verb cum animaduerterem utramque factionem bene or pugnasse,confutasseque sententiam partis aduersae, & falsitatem illius luce meridiana clarius demonstrasse eadem quidem argumentatione usus,aliter tamen concludendum iudicaui, in huc modum: Vel Deus non coniungit concursum suum proxime, & immediate ad eandem numero actionem cum humana voluntate:vel, si coniungit, necesse est eum id facere alterutro ex his duobus modis, videlicet iuxta modum dicendi Praedeterminantium , vel iuxta cum quem Ailcriores Scientiae Mediae tenuerunt,quae maior,ut iam iterum dixi communis & recepta est apud omnes huiusce tempestatis Theologos cuiuscumque tint conditionis,familiae, aut instituti, nosque illi pro exili captu nostro copiosiorem adhuc lucem allaturi sumus tota prima parte huius opusculi. Minor autem ita se habet:Sed neque Deus id potest sacere iuxta modum dicendi Asserto runa scientiae Mediae. quos innumeri pene Theologi nimirum uniuersi Assertores Praedeterminationis physicae ac multi insuper alij rcsellunt,& nos hic in secunda parte impugnabimus : Neque iuxta modum dicendi Praedeterminantium, quemadmodum innumeri inficiatores eiusdem Praedeterminationis,& uniuersi Assertores Scientiae Mediae pro comperto habent, nos ctiam in tertia parte praesentis opusculi ostensuri sumus.
44쪽
θ' Creatura , sci Pars I. Cap. I. T
Ergo in bona dialectica arguendo cx destructione conseqΗcntis ad destructionem antecedentis concludendum est, id quod nos in quarta & postrema parte manifestum relinquemus , Deum non
se coniungere cum creata voluntate ad eandem numero actionem proxime,immediate,atque indivisim producendam;sed Concursum generalem quem Deus praebet Creaturae eiusmodi esse de bereint sit aliquid distinctum, & s eparabile ab operatione Creaturae,praeuium,& antecedens candem, ac per modum principis, quo posito,etiam in sensu composito, voluntas minime impedita possit operari ad libitum,aut ab operatione desistere. Maiorem dixi esse omnium communem,certam,ac necessariam: Minor , apud me quidem , certissima est quoad virumque illius membrum; Apud alios vero qui de praesenti disceptatione aequis animis iudicare voluerint, ad minimum probabilis existimari debet, tametsi aliae deessent rationes, vel propter ipsa; innumerabilium testium nubem, ac multitudinem aduersum se inuicem hinc,& inde pugnantium, quorum una pars membruumnum istius mi-O noris docet, & alia alterum : ex quo sequitur conclusionem nostram apud alios quidem, ut minimum, existimari debere probabilem,apud me vero,csse certissimam ac necessariam motum est enim Conclusionem legitime deductam cx maiore certa,& minore probabili,esse probabilem, deductam verb ex utraque praemissa certa, ac necessaria similiter esse certam,ac necessariam. Propter hoc, tractatus iste in pnaecipuas quatuor partes diuidi- V. tur, in quarum prima iaciuntur quaedam voluti fundamenta, &praeambula plurimum lucis allatura ad aperiendas, ac deindsin progressu dirimendas Controuersias quae sunt inter Praedeterminantes ex una parte, & Modernos Scicntiae Mediae Assertores ex altera, ostenditurque eas omnes originem habuisse ex putata immediatione, identitate que Concurseum Dei,& Creaturae. Secunda pars contra eos disputat qui existimant beneficio Scientiae Mediae explicari,& conciliari debere humanam libertatem, &diuinam sanctitatem, aliasque dissicultates affines cum immediato, proximo , atque identificato Concursu Dei ad omnes actus nostros, bonos, & malos. Tertia pars refellit aliam aduersariorum turmam, qui existimant
45쪽
8 De modo corii moris Concursuum Dei
mant Deum inconsulta, & minime explorata voluntate nostra, decreuisse concurrere praeuia quadam motione physica, atque in super concursu identificato, & simultaneo ad singulos actus nostros, qui omnes sub communi Praedeterminantium nomine con
Quarta, & postrema pars, maximi momenti quaestionem dis
snsius examinat, utrum necesse sit Deum concurrere ad singulos actus nostros influxu proximo,idetificato,& simultaneo:pr fertu
que opinio negativa & multiplici argumentorii genere stabilitur. Atque hinc fano liquido patet disputationem de Concursu Dei mediato, aut immediato, tametsi philosophica sit,maximi omnino momenti in Theologia esse debere,cum ab ea plurimae grauisti m. aeque difficultates prorsus dependeant, Vt mirum sit nonnullos, 'alioqui eruditissimos homines,obiicere nobis potuisse quaestionem istam de prisicto Concursu Dei ita cile alienam a controuersiis
quae sunt inter Pydeterminantes, eorumque aduersarios, ut nulla ratione cam attingat, neque sentctiam nostram tametsi vera esset,
ad finiendas lites illas commodi quidquam, & utilitatis adferre posse: quod quam immerith nobis obiectum fuerit,cruditus, ac prudens Lector aestimare facillime poterit, si meminerit. Patrem Suarium,cum in opusculis suis acturus esset de scientia Dei futurorum,tam absoluta quam conditionata,& de auxilio cis caci,ac de Praedeterminatione physica, ut rem a primis initiis ac fundamentis erueret, prius agendum existimasse de motione, &Concursu Dei tanquam cauis primae ad actus omnes causae secundo& de vera essentiali subordinatione , ac dependentia quam humanum arbitrium tanqua causa secuda habct a Deo veluti a causa prima,propter quod in opusculorii prooemio prope mcdium sic ait. uare quamuis buius dissutationi praecipuu capor sit auxilium es Pax, tameNquia hoc ipsum connexu implicatumque es cu pene alibi principiis deprimae cause Concursiu,ac prouidentia quia de actibus liberis aliqua alia dogmata permisti esse cernimus,commodum nobis sisem es iακm hoc opuου tribus libris comprehendere, quorum primus sit uniuerse de modo concurrendi Dei cum causa secunda libera, Alier vero de his quae perlinent ad aritas ordinis naturalis tam bonos quam malos Tertius deinde de his omnibus quaestinant ad gratiam efficacem se prouidentiam superuaturalem. Ecce qualiter , Patre Suario
46쪽
S' Creatura M. Pars l. Caput I. 9
Suario iudice, tractatio de C5cursu Dei radix est,fundamentumque prςcipuum istiusmodi controuersiarum quae sinit inter Praedeterminantes ex una parto,& Modernos Assertores Scientie Mediq
Franciscus quoque Diotaleuius Sancti Angeli Episcopus in praeclaro suo opusculo de Concursu Dei ad actus liberos creatae voluntatis pse statim proemio,Celeberrima est,inquit, inter Catholicos
nonnullis abhinc annis orta comrouersia, quae a diuinis auxiliis nomen sibi mendicauit;ea vero licet complures contineat quaestiones; omnes tamen, vel
saltem qua praecipuaesunt,ab illa pendere videntur, quo scilicet pacto Deus concurrat ad actus liberos voluntatis creatae, tum ad eos qui si ematurales sunt,tum etiam ad eos,velpotius ad phsicam entitatem eorum qui sunt ordinis naturalis, o mali moraliter: quod ipsum dum quaeritur nihil aliud profecto quaeritur,nisi an Concursus generalis Dei physicepraedeterminet voluntatem creatam ad producendam emitarem physicam actas praui, se an gratia es cax physice eandem praedeterminet ad actum bonum sivernaturalem , ac propterea per aliquam realem virtutem Hi propriam disserat ab auxilio gratiae sus scientis, necne: haec ille ad verbum. Didacus Aluarcet libro iet. de auxiliis,dis'. I 2 o.num. 6. cum meminisset eorum qui per Durandi sententiam, quam ipse quidem Aluarea non sequitur, conciliare praetendunt efficaciam diuinae praedestinationis,aut prouidentiae cum humana libertate, non ali ter eum concordiae modum refellit quΣm dicendo sententiam Durandi negantis Cocursum istum Dei proximum, immediatum,& indistinctum esse falsam ; neque unquam dixit quod, tametsi vera esset, difficultas per eam non tolleretur, quod tamen haud dubie dicturus erat si existimasset quaestionem illam de Concursu Dei mediato vel proximo ad controuersias istas quae sunt inter Praedeterminantes, & Assertores Scientiae Mediae minime per
Ferdinandus Mascarenas in opusculo de auxiliis, cum inuestia pare vellet in quo constituenda sit efficacia gratiae, omnino multa disseruit de generali Concursu, ac motione Dei tam ad actus supernaturales,& gratuitos, quam ad eos qui sunt ordinis naturalis, uti constat ex secunda disputatione parte quarta.
Raphael Auersa Tomo secundo Theologico quaest. 47. sect. I. B in fine
47쪽
De modo coniunctionis Concursuum Dei
in sine, teiam,inquit,esset ulterius accurate dis iandum qualiter Demes sciat omnia opera quae simul a causis creatis e cluniuris quisnamsit Diuinus concursus,quae actio Dei cst quomodo se habeat cum in xu causa creata ed quia hoc proxime attingis controuersias hoc tempore suspensu, ideo hac tractatione interim praetermissa donec hac de re scribere concedatur, ad alia quae sequuntur procedimus , haec ille, cx quibus patet sapientissimum illum Patrem sacri ordinis sui Praepositum generalem, vereri ne
disputatio de Concursu Dei ad memoratas controuersias nimis accedat; cum tamen et contrario nonnulli satis illiberaliter nobis obiecerint, tractationem de Concursu Dei remoto vel proximo, non magis ad illas controuersias pertinere, quam Boreas ad Me ridiem pertineat: Caeterum ne quis putet me in aliud cxtremum incidere, aut ne quis obedientiam illam ac timoratam P cueran
dissimi Raphaelis conscientiam hac parte in me desideret. Res pondeo eum, cum nollet materias istas adco inter sese affines diuidere, maluisse eb loci de Concursu Dei silere potius,quam de codiminute dc non cum omni libertate disputare; ego autem cuius intentioni sufficit tractatio coniunctionis Concursuum Dei Creaturae ad actus ordinis naturalis, praesertim vero ad pra F, spondeo me cum Dei gratia calamum ita temperaturum, Ut materia specialis auxiliorum gratiae , quam solam hoc tempore sus pensam esse audiuimus, nulla penitus ratione attingatur, sed ut re uertamur ad propositum.
Ludovicus Molina in Concordia ,& Raphael Ripa in primam
partem D. Thomς,S ne in re facili ac sere euidente sim prolixior, quotquot de Prouidentia, Pr finitionibus,Prςdeterminationibus, Scientia futurorum absoluta, vel conditionata, de de huiuslinodi materiis disputant,subito conii unt se in quaestionem de essentiali subordinatione causis secundae ad primam de coniunctione diuinae cooperationis N Concursus adactionem creaturς,&dum Assertores Scietariae Mediae proponere , atque cxpugnare satagunt sententiam authorum Praedeterminationis physicae, ipso statim initio declarant praecipuum illorum fundamentum esse,quod cxistiment creaturam operari non posse quin a Deo tanquam a prima causa determinetur,ac moueatur.
V II. Amplius,idem mecum, ut opinor , sentiet quisquis in decursu
48쪽
praesentis opusculi viderit quam facise omnia explicari possint reformatavi corrceta illa propositione philosophica, qua asserebatur in dispei sibilis necessitas coniunctionis diuini Cocursus proximi, immediati, & identificati ad quamlibet actionem nostram, bonam, ac malam , cx hoc enim constabit euidenti is propositio nem illam quam nos, iuuante Deo, demonstraturi sumus esse falsam; radiccm fuisse, & scaturiginem dissensionum quae sunt inter
Praedecerminantes ex una parte,& Modernos Asteriorcs Scientiae Mediae ex altera: Prostat enim communis philosophorum regula, qua statuitur ut res illa censeatur csse causa alicuius . cffectus qua
posita effectus iste ponitur, & qua sublata tollitur, sed posita illa
opinione asserentium cooperationem Dei proximam , & immediatam coniungi debere cooperationi creaturae ad quemlibet ipsius actum , secutae sunt innumerae dissicultates quae sopiuntur opinione illa sublata,& correcta: Igitur illa opinio existimari debet radix vera & scaturigo huiusmodi controuersiarum. Denique , ut haec veritas euidentius appareat quae tanti mo menti futura est in praesenti tractatione: Si Deus nobiscum cocu rens est causa proxima, NI immediata, non modo cuiuslibet effectus nostri, sed etia cuiuslibet actionis nostrae, necesse est ea actionem pendere a Deo immediate per scipsam, & non mediante alia actione distincta quae in creatura sit, neque ctiam mediante ulla causa secunda ; sicut per seipsam, & non mediante alia actione peditet ab ipsa voluntate nostra, &scidem actus voluntatis nostrae immediatam dicit habitudinem,ac dependentiam ad utramque causam , primam & secundam , siue is actus in sola actione consistat, ut nonnulli volunt, siue inco distinguatur a parte rei actio,& qualitas,seu terminus actione productus,quod ad praesentem materiam parum aut nihil refert. Iam vero,si actio voluntatis humanae non est realitas, entitastica parte rei distincta ab actione Dei,sed unica,& cadem;virtute solum& per intellectum multiplex, ergo ista actio nou poterit ab homine fieri quin simul a Deo proxime fiat , quia essentiale est
omni actioni,ut non possit existere in rerum natura quin per eam agere denominetur suum integrum,totale, SI adaequatum princi'
pium , quod in praesenti non est homo solus, aut Deus solus, sed B 1 Deus
49쪽
11 De modo coniunctionis Concursi um Dei
Deus & homo simul agentes qui tametsi dissensio sit an dici debeant causae totales in suo genere, an vero partiales, absolute tamen,& simpliciter sunt partiales,hoc sensu,quod una non agit ni si altera simul coagente non potest autem denominare istud suum integrum agens nisi utraque Causa vere illam actionem producat, Ergo, quotiescunque aliqua huiusmodi actio produci debet, necesse cst, ut tam prima quam secunda causa ad eam eliciendam conueniant codem puncto,ac momento temporis,alioqui si causa prima vellet eam producere,ac produceret,secunda eandem non producente a Vel contia, si Creatura eam produceret Deo non producente,ista eadem numero entitas esset actio utriusque causae, M non esset, quod repugnat , esset, quia loquimur de actione 'Creaturae quam Aduersarij supponunt operari non posse, nisi Deo proximξ & identifice coagente, dc concurrente ; non esset, quia non potest esse actio utriusque causae, nisi utraque causa illam
agat, cuius tamen contrarium dicitur.' Rursumque, sicut ista actio non potest existere de praesenti, Mproduci ab homine quin etiam simul producatur a Deo; ita non potest extitisse, aut futura esse ab homine siue conditionale, siue absolute, quin eodem modo fuerit aut futura sit simul a Deo ; Mcontra: Ergo quicunque certo praeuideret Deum operaturum esse hunc actum,consequenter etiam praeuideret hominem idem esse facturum,& contra ; Et si esset aliqua suppositio,qua data,necesse sit Deum operari hanc actionem,ut,exempli causa supposito decreto Dei volentis eam producere eadem necessitate oportebit eam simul produci ab homine, quia ista actio non est indifferens, atque indeterminata,ut sit actio huius vel illius causae: sed ex propria entitate hoc habet ut per seipsam,& non per aliquid medium egrediatur a principio suo cisciente integro, S adaequato,quod est Deus, 3c homo simul agentes: & rursum si eadem actio ex propriis principiis essentialiter, atque intrinsece sit inhonesta, Mrepugnans rectae rationi,utraque causa liberc eam agens,quidpiam egerit repugnans rectae rationi.
Hinc igitur natae sunt grauissimae dissicultates, quae ad diuinam Sanctitatem,c reaturae libertatem,prouidentiae firmitatem,scientiae Dei certitudincm pertinent, quae nunquam exortae fuissent, si
50쪽
g Creatura , t c. Pars I. Caput L is
nemo dixisset,Deum eandem realiter actionem quam nos operamur,operati,nemo autem id diceret nisi existimaret eum concurrere proxime S immediate ad actus nostros ; Nam si Deus non diceretur esse causa proxima,& immediata, sed solum remota, ac mediata, facile intelligeretur Deum una actione conferre nobis v rtutem,propensionemque, dc omnia principia ad agendum sus ficientia& requisita,& nos peculiari quadam actione distincta agere motus nostros, &sic nulla esset dissensio circa modum quo causa prima S secunda coniunguntur ad eandem numero actionem immediate producendam , quandoquidem non sic coniungerentur,nec consequenter dissensio Praedeterminantium ab Modernis Assertoribus Scientiae Mediae extitisset. Quapropter, retrocedendo ad scaturiginem, & radicem, disi sensio ista ortum habuit ex putata,& prqsupposita identitate Concursuum. Identitas ex putata immediatione,& proximitate, & siccum sublata causa tollatur effectus, verissimum existimamus correcta & reformata illa propositione qua asserebatur necessitas diuini Concursus immediati, S: proximi ad quemlibet actum nostrum,amputatam iri radicem controuersiarum huiusmodi, sicque
finiri & explicari facillime posse difficultates plurimas quae stante illa propositione apparent in dissolubiles. At contra id quod supra diximus, si Deus nobiscum icientifice I X.
concurrit,necesse esse ut id faciat consultis, vel inconsultis voluntatibus nostris,obiiciet aliquis, ipsos etiam Praedeterminantes admittere scientiani Conditionatorum in Deo ante decreta libera,
quibus absolute & efficaciter statuit de actibus nostris ut fiant; Ex quo sequi videtur,falsd nos attribuere Praedeterminantibus quod sentiant Deum decreuisse ac praefiniuisse omnes actus nostros liberos inconsultis voluntatibus nostris, quandoquidem per scientiam illam Conditionatam certissime praevidit quos actus humanae voluntates in singulis occasionibus essent habiturae, si in illis p
Respondeo, cum Praedeterminantes in propositione conditi nati quam dicunt esse obiectum Scientiae Conditionatorum inci dant decretum conditionale praedeterminandi, quo posito non
posset non sequi actio ad quam Praedeterminatio ipsa conferri in