장음표시 사용
131쪽
exploratam. Ita ex communi DD. Sporertit. c. I. sest 3. n. 92. Vega, aliique.
Quaeres septimo, quale peccatum sit jurrare absque judicio 92. Per se loquendo non est, nisi peccatum Veniale. Ita cum communi DD. Saninchea lib. 4. in decalog. c. 4. n. 31. Ratio
est: quia per hoc praecise , quod juretur, sine judicio , Deo non irrogatur gravis, sed levis irreverentia tantum I non enim supponitur invocari in testem falsitatis vel injustitiae, sed in testem veritatis potius ac justitiae, esto ex parte invocantis interveniat aliqua irreverentia defectu judicii Sediscretionis lassicientis. Iota Dixi tamen, per se loquendo non esse, ηisi peccatum veniale, ut innuerem, posse quandoque defectu judicii peecari mortaliter, quasi per accidens: Ec revera hoc modo peccare censendi sunt illi, qui ex inveterata consuetudine passiin jurare solent sine attentione vel discretione, verumne an fau.sum jurent, parum insuper solliciti de indaganda veritate, vel extirpanda hac coninsuetudine. Qua de causa tuli. a 3. dicitur: Drationi non assuescas os tuum, multi enim casius in ista. Nominario Hrὸ Dei non sit assidua in ore tuo: ct nominibus Sanctorum nou/ admiscearis, quoniam non eris immunis ab eis. Et Sanctus Augustinus Serm. 3ο. de verbis
132쪽
De condit. ad Juram. licitum necessariis. Iesquam ἰ veram jurationem, o nullam jurationem: damno autem falsam jurationem: falsa juraris exitiosa est: vera juratis periculosa est: nulla juratio secura est. Videatur Vega in summa p. r. c. ιιο. de juramento. cas. ιν.
Proponuntur, & breviter resolvuntur Casus practici contin
stulatum suerat dedit: post aliquot septim
nas dum Titius ab eodem vel horologium, vel pretium competens sibi rependi postulavit, Cum ripis ille rotuna negarit, se unquam ab Automatario horologium recepisse; quam ob causam Nitius istum coram Judice accusavit, O quia alia via factum probare non potuerat, sese obtulit ad deponendum juramentum de tradito oorologis. At vero Ddex neque rarium, neque etiam uxore illius relut interessetam Ohoc ipseo sus actam reluis admittere ad jur mentum. Rem totam pauo ps Titius nara rapit tertio cuidam bono amico sus, qui dum de raritate facti nullatenus ambigendum exstiri maperu
133쪽
1 io Conferentia quarta maverit ob snceritatem Tritii in multis casibus Mi Jam pridem per orctam, istico cum eodem iudicem accessit, jurejurando deponens, si scire horologium ab Automatario alteri sui e tra dirum quo audito Judex hunc nedum ad solitionem, sed insuper etiam ad certam mulctam
compulit. Jam ad hunc steriem facti dubitatur primo, an 'udex bene fecerit non admi tenan Titium ejiusque Uxorem ad deponendum juramentum suppletorium ' a. An tertius ille , bonus amicus Titii non commisierit perjuriam.
duim jurejurando asseruit , fle scire, ct sibi con flare de dato horologio ' θ io I. ad primum quaesitum. Judex bene
egit repudiando. juramentum a Titio eius, itemve uxore deponendum. Ratio est equia, ut supponitur in specie facti, Titius aliunde nihil probare potuit: at hoc ipso huic non potest nec debet deferri juramen- ium suppletorium, quippe quod solum praestari debet, quando habentur quidem iliae probae, sed non tussicientes. . Et certe quisquis sponte se offert ad Jutandum, reddit se suspectum. l. ait Prators. f. I. Τ de jurejur. θ l. si legatarius f. d.
dolo malo. Profecto si in simili casu satis esset ab Achore deponi juramentum suppletorium . de facili contingere posset, ut
plures quantumvis innocentes deferrentur.3 Ec condemnarentur, veluti cuivis prudentum rem perpendenti facile constabiti
134쪽
De condit. adyuram. licitum nece sariis. I 1 tAdde insuper, quod in tali casu juranae tum Reo potius ad ottendendam tuam in . nocentiam , quam Actori ad probandum delicture, deferri debeat, veluti habetur. c. uti. g. sane de jurejur. Immo vero, si A ctor deficiat in probatione, ita, ut pro se nec ullam praesumptionem habeat, Reus nequidem adigi vel cogi debet ad jurandum, sed potius ab omni culpa absolvi, uti recte docet Picliter in Comp. Jur. Cau. xit. a n. g. referens Pro eadem opinione Hau-noldum, Wies ner, Menochium, de alios
ad alterum quaesitum , illum amicunt i Titii condemnandum esse pessurii. Ratio est : quia testis in judicio requisitus vel . adactus ad jurandum debet deponere de
notitia certa Sc ex peri mentali, qualis habetur per vitum. c. tesses c. q. atqui amicus ille non potuit agere testem de visu. quia supponitus non interfuisse, dum horologium fuit ab Automatario ex traditum: ergo amicus commisit perjurium saltem formale, dum jurando testatus fuit sie scire, id est, certb Sc experimentaliter cognoscere, horologium fuisse ex traditum. Videatur Laynian ι o. tr. 3, c. i q. n. F. Vel SPorer tr. 3. in decatu. c. r. serit. 3. n. yy. Ergone inquies,' hic testis vel Autoniatarius a Confessario condemnandi sunt adre1titutionem seu refusionem tum solutio-
135쪽
Ila Conferentia quartara is, tum etiam mulctae, a 'uam concivis supponitur fuisse condemnatus Io 3. Non esse condemnandos ad ullam , ' restiturionem. Ratio est: quia, ut in spe- cie facti supponitur, horologium 4O. florenis constans fuit ab Automatario in parte rei datum: ergo hic potuit tuta conscientia exigere dc acceptare quadraginta flore nos sibi de jure debitos: consequenter non tenetur ad ullam restitutionem. Nec refert, qu bd fortassis alterum suum amicum' induxerit ad pedurium, re uterque hoc modo dici valeat pedurus: per hoc enim non egerunt contra Virtutem Justitiae, sed solum contra virtutem Religionis, vel con- . tra virtutem charitatis forsitani: atqui obligatio restitutionis non oritur, nisi ex laesione solius justitiae commutativae, minime λ verb ex laesione aliarum virtutum, veluti ex communi aliorum diximus de Restituti Confer. r. n. s. ergo Scc. Videatur de hoc in simili casu Sporer loco proxime citato.
C pronia nobilibus Parentibus progenitara cuidam Adolescenti quem Sempronium bapti mus paris nobilitatis, hed inferioris
fortuna multis verborum lenociniis inductarandem ad ineundum cum eodem matrimonium
136쪽
De condit. ad 3uram. ritum necessariis. M 3 coro si riptotenui siese obstrinxit. Ego Sempronia promisto Charissimo meo D. Sempronio. piam ct sidelitatem, juran AVSy. Πrinit rem, . per Sanctδ Evangelia, ct per tofumi qgem lye-iro in caelis, me huic, ct non .eri nupturam
etiamsi. boc nostrum matrimonium intra mulin itos annos non sequatur, si forte ejus parentes, vel mei vellent id impedire: Iupra hoc do hanc: meam sigη turam pradicto Nobili. Jam dubitatur , au Sempronia vi bujus iuramenti l . neatur nubere Sempronio': ηι. Sςmpronia vi juramenti ad hoc te. tolnetur, suppusito saltem casu, qu bd Parentes non habeant causam rationabilem Sc
multum ponderosam contradicendi, non, item in casu , quo Parentes rationabiliter contradicerent, ita ,. ut sine gravi Eorundem offensa matrimonium celebrari non posset. Ratio hujus resolutionis est: quia omnis actus sic.interpretari debet, ut ma'. g s valeat, quam non valeat, L ai. g. de Zeb. dis. at, si Sempronia jurando voluisset se obligare ad hoc matrimonium contra rationabilem Parentum voluntatem, α eo ipso illicite contrahendum, juramentum fuisset nullum : nulla pariter fuisset promissio sponsalitia: ergo praesumendum . Potius est, quod vi praedictae formulae ac Promissionis voluerit duntaxat sese oblia gare ad matrimonium pro casu, quo Pa-0ntes non haberent causam rationabilem
137쪽
Uerentia quarta contradicendi. ' Neque ex hoc, quod se 'voluerit obligare ad nubendum huic, etiamsi Parentes hoc voluissent impedire, inferendum est, qubd intenderit se obligare ad matrimonium illicite contrahendum, Schoc ipso juramentum sit nullum et non enim omne matrimonium, quod parentes impedire nituntur, eo ipso illicite contrabitur , cum de ipsi parentes possint duci , motivo irrationabili, Sc contra jus naturae libertatem filii aut filiae restringere; quo supposito audiendi non sunt r cum ergSaliunde delicta non sint praesumenda. t. merito g. pro socio. pariter in hoc casu no--stro praesumendum est, Semproniam per praedictam formulam juramenti non Voluisse se obligare ad matrimonium illicitum, sed potius ad licite contrahendum. . .
Sed quid de illo tenendum cinquies
qui , ut mulierem viduam induceret ad concubitum, dixit: Dro tibi, me nullam δε-cturum Uxorem, nisi ro, neque aliam mulierem ingressuram in meam domum, nisi te ipsam: Peccavitne taliter jurando Item tenetumhhanc ducere, posito quod intuitu juramenti hujus obtinuerit usum corporis 'ad primam partem hujus dubii, hune hominem c quisquis demum fuerit) jurando probabilius peccasse mortaliter, haud aequidem eo ex capite, qu bd juraverit, se nun aliam, nisi hanc viduam ducturum
138쪽
De conditi ad Dram licitum ηecessariis. iis hoc enim potuisset licite facere sed quia
juravit eo fine, ut viduam inducerer ad concubitum , Mjura'ento ceu actu Religionis pessime abusus fuit ad finem mortaliter malum, quod procul dubio graviter repugnat virtuti Religionis, prout nemo prudentum non videt vel primo intuitu. via deatur de hoc CastropalaO r 1 dist. I. stu. q. n. s. re punct. F. n. q. Sanchra lib. 3. decatu. c. 4. n. 33. circa finem vel de la
iam ad alterum dubium. Si jurans I. supponatur habuisse verum animum inis eundi sponsalia per praedicta verba, minia me ambigendum est, quin teneatur dueere dictam Viduam; tum quia juxta tritum illud verbi verbium: Omne promissum cadit indebitum, ct nunquam non studiois agendam
est, ut ea, qua promittuntur, opere compleam rur. cap. qualiter de pastis. Tum insuper quia omne juramentum non vergens in exitium animae observandum est: at hoc iuramentum consummato semel peccato,' non vergit in exitium animae, esto enim graviter deliquerit Viduam cognoscendo, non tamen peccabit eandem ducendo: erisgo ad hoc tenetur vi iuramenti. At vero,
si supponatur non habuisse animum jurandi vel vera sponsalia ineundi per prae. dicta verba, tunc equidem in foro eo scientiae non tenebitur illam ducerer quan
139쪽
IIconserentia quanta doquidem juxta vero similiorem opinionem Laymanni lib. s. mora tr. 1 o. pari. c. I. u. 2. GObati Theolog. experim. ιν. Io. in. s'. Dicastillo M aliorum praedicta ver-ha non sonant vera sponsalia, sed solum contrahitur obligatio vel nullam Uxorem ducendi. res si aliquam, hanc. Nihilominus in foro externo procul dubio compelleretur d ducendam viduam; quisquis enim sub ficta spe matrimonii persuadet mulierem
ad concubitum, tenetur eam iducere, sin: minus vi promissionis, utpote fictie duntaxat, saltem virtutejustitiae, vi cujus tene batur non ficte aut simulate, sed sincere promittere, adeoque habere animum promittendi Se sese obligandi ad illam ducendam : α hoc nedum pro foro externo , sed ac pro interno concludendum foret, s mulier non aliter, quam sub conditione Ee onere matrimonii secum ineundi, sup-Ponatur usum. sui corporis concessisset quia secundum dicta superius n. 68. jura mentum dolo aut fraude factum non juxta mentem jurantis, sed juXta mentem acceptantis juramentum interpretandum , est, sequitate naturali etiam id ipsum exigente. Videantur de hoc Gobat Theolog. experim. n. I n. aso. Lugo de justi rom. ι, dist.
140쪽
De condit ad Dram. licitum necesseriis. 1 IT
Dices adhuc: sed quid tenendum de juramento . quo subin sponsi sese mutub obligare solent ad non permittendum tactum impudicum ab alia quacunque Per
19. breviter, id esse explorandum a Com Io . sessario dependenter ab eorum intentione. Vel enim id fecerunt sincero animo, ad cavendum scilicet Ac praecludendum omne periculum , ne cum aliis commisceantur φα tunc juramentum est validum, ita, ut huic contraveniendo committant duplex peccatum, scilicet contra virtutem castitatis
Se Religionis; de probabilius juxta alibi
dicta, etiam contra virtutem justitiae. Vel supponuntur id fecisse animo firmandi clefovendi malam inter se amicitiam l de tunc juramentum fuisset nullum, utpote factunt ad malum finem, cujus nequit esse vinculum. Denique si poenitens ipse dubitet, quo cine jurando voluerint sese obligare, Praesumendum erit, qqbd noluerint hoc facere, nisi ad finem honestum, secundum dicta u. ιορ α hoc ipso etiam standum aerit pro valore juramenti. Videatur Cla dius de la Croix lib. 3. pari. I. u. 32
'A'u miles attentarerat quosdam anseras ἡ a campo sistim auferre, jamque anum, ast