장음표시 사용
151쪽
ra 3. Resolvitur Casus I. cujusdam Canonici, qui ante actum electionis juramentum de eligendo digniore dςposue: at sine animo jurandi, pro cise per modum ceremoniae politicae.13 . An in hoc casu licuisset jurare cum restrictione mentali, intelligendo nomine dignioris utiliorem non quidem Ecclesiae, sed sibi vel suae familiae.
13 Sitne consultum aut expediens Elcctores adstringere ad juramentum de non eligendo miniis digno, neque de illo, qui noscitur in ordinate aspirare vel assectare eandem dignitatem. 136. Aia contra juramentum postea eligens minas dignum arguendus sit peccati mortalis. I 37. Resolvitur Callis II. cujusdam Mercatoris, qui creditore nimium praetendente, simpliciter
negavit se ei aliquid debere, jussus propterea . coram Judice juramento sese purbare. 13 3. & I 3 9. Quid consilii a Confessario desiiperconsulto huic poenitenti fuerit subministran-
r o. Resolvitur Casus III. de quadam puerpera non nupta, quae prolem adscripserat suo amasio, esto ipsamet dubitaverit, an non ab alio conce-- Perit. 14 I. Utrum in casu, quo amasius fatetur quidem copulam, sed imperfectam tantum, a Judice creridendum sit mulieri, vel huic deferendum jur
I a. Quomodo in tali casu instruenda sit mulier,
. ne committat pessurium, vel Deum off*ndat.143. Tam Reus, quam etiam Testis illegitime e aminatus potest negare crimen sibi objectum, durando cum restrictione non pure mentali.
152쪽
et ι 3uram. ficto, nec non Ie amphilol. 129
1 4. An etiam legitime interrogatus id possit
'' acrius controvertitur inter D Octores.
I s. Illud certius videtur, quod etiam legitime .eXaminatus possit negare crimen, casu quo illud commisit sine culpa.1 6. Ob rationabilem & urgentem causam fas est uti amphibologia, quando verba ex se habent duplicem significationem. I I. Item quanao ex circumstantiis evadunt aequi
I 8. Item quando responsio datur ad mentem in terrogantis, ita, ut ad hujus mentem intellecta reddant senium verum, licet interrogans per accidens hunc non assequatit r. I 9. ConsesJarius a tyranno adactus ad revelan dum sigillum Sacramentale, licite negat etiam cum juramento, se aliquid scire de tali peccato. 1so. Quid si tyrannus expressio petat, ut Confessa rius de hoc juret sine omni restrictione mentali l
solvuntur quaesita scitu neces arta ad
debite resolvendos Casus practicos de . Juramento ficto, nec non de amphibologico.
Qineres primo, quidnam intelligatur no--mine juramenti ficii, re quoiuplex hoc sit 'ad primum. Nomine juramaoti intelligitur illud, quod fit cum aliqua sim uis
153쪽
I 3o confierentia quinta . . latione animi, seu quod idem est, cum fictione. Haec autem simulatio animi seu, fictio tripliciter fieri amat. I. Ita, ut quis juret sine animo jurandi. 2. Ita, ut quis' juret quidem cum animo invocandi Deum, sed sine animo se obligandi. 3. Ita, ut quis habeat Sc animum jurandi, M se obli-. gandi ad promissum, v. g. ad matrimonium
contrahendum βα. nunquam tamen prae
standi id, quod promisit. Tribus niscemodis Ρ. Babenstuber superaddendum
censet quartum, qui tunc contingit, dum jurans utitur verbis aequivocis aut amphibologicis eo fine, ut proximum decipiat.
I 18. jam ad alteram partem quaesiti. Juramentum fictum duplex est, scilicet dolosum de non dolosum. Dolosum dicitur illud, cujus fictio adversatu juri alterius aquisito ratione alicujus oneris in se suscepti ex. gr. aliquis ex fine obtinendi usum corporis jurejurando, ficte tamen promi tit matrimonium puellae, si consentiat MC. haec quantumvis illicite aquiescendo acquiritjus, ut laeno ille non ficte, sed sinc rejuret, quod si non faciat, dicitur non solum ficte, sed etiam dolose jurare. Non. dolosum appellatur, quando is, cui juratur non habet tale jus; dolus namque non est qualiscunque fictio aut mendacium ,
sed est fictio injusta, inquit sapienter Illi ungrr. I. disp. I. n. Io. Unde si tali puellae
154쪽
De guram. ficto, nec non de amphibol. I 31
absque omni onere jurejurando promit- t . teres matrimonium sine animo unquam
eam ducendi, dicereris quidem ficte., sed 'sne dolo promisisse. aut jurasse. Quaeres ado, sitne aliquando licitum ju- , rare sine animo jurandi lNunquam prorsus licet jurare sine Iis in
animo jurandi, juxta communem DD. sententiam ς cujus ratio est: quia nunquam licet mentiri: at, jurans sine animo jurandi mentitur, sicut qui sine animo donandi, dicit se donare. Immb vero talis etiam impingit in virtutem Religionis , quatenus in vanum assumit Divinum Numen, M
quidem in confirmationem foederis aut auferti contra mentem Scc. quod si aliqua do licite posset fieri, rueret plane omnis fidelitas Sc confidentia inter homines non sine maximo detrimento societatis hu
. Ergone inquies semper graviter peccat, qui jurat sine animo jurandi' cum distinctione. Vel enim sup-Ia ponitur jurare verum vel falsum' si verum t probabiliter non peccat plus quam venialiter contra virtutem Religionis, quia aliquo modo in vanum assumit nomen Domini Sec. Si autem falsum, probab, lius, peccabit semper mortaliter, sive mat ria sit levis, sive gravis momenti. Ita post Vericellium oc alios plures Viva adpropο-
155쪽
IM sit. 2 s. ab Innocent. XL. n. 6. Babenstuber tr. I. dist. 3. art. a. n. a . oe 2 s. D. August. Michel 1 eolog. can- mor. rom. 2. pari. a. pu. . n. ZI. Ratio horum colligitur a pari; nam qui sine animo Deum blasphemat, fidem exterius negat, aut thus v. g. idolo immolat ita, ut hanc suam simulationem exterius non manifestet, peccat mortaliter in quacunque materia, eo qubd semper Deo immediate glavem injuriam irroget, proptereaque in similibus non admittitur parvitas materiae r at non minUS gravem
injuriam Deo irrogat, qui in materia quantumvis exigui momenti Deum jurando invocat in testem falsitatis ; quia hoc modo immediate laedit aliquam perfectionem divinam, puta veracitatem infinitam: ergo falsum jurans etiam sine animo invocandi Deum in testem, semper peccat graviter. Quaeres 3 tib , sitne grave Peccatum jurare sine animo obligandi se ad servandum Promissum l. Jurare sine animo se obligandi ad promissum semper quidem illicitum est, at a. non semper graviter peccaminosum. Ita post alios plures Babenstuber loc. cit. n. 28. Ratio prioris est: quia qui facit juramentum promissorium sine animo obligandi, agit contra Virtutem Religionis; quemadmodum enim promissio ex natura sua exigit animum obligandi se ad promisesuma
156쪽
sum, jta re juramentum promissorium ut-Pote sequens naturam promissionis ἡxigit, ut taliter jurans habeat animum se obiugandi ad standum promissis, M ad redindendum id, ad quod Deum velut sponsorem quodammodo substituit: consequenter jurans sine animo sese obligandi, sem-Per agit illicite, sicut semper illicite agit, . qui jurat sine animo jurandi, veluti constat tum ex proximδ dictis, tum insuper CX Propositione a j. ab Innocentio XI. damnata , de qua videri potest Viva parsi a. damnati thesium ad eandem proposit. n. 13. Ratio autem posterioris partis est: quia juramentum promissorium sine animo se obligandi factum, tunc solum est graviter illicitum, quando includit falsitatern asserintionis de praesenti, ob gravem injuriam, quae Deo irrogatur in tali casur at, jur mentum promissorium factum sine animo se obligandi &c. non necessarib nec semper includit falsitatem de praesenti ; qui enim jurat via g. dare eleemosynam, potest habere animum dandi liberaliter, esto non habeat animum se obligandi ad dandum: . ergo tale juramentum non includit neces sarib falsitatem de praesenti. Fatendum nihilominus est, quod tale juramentum
non mereatur nomen juramenti promtu
sorii, eo ipso quod sit factiun sine animo se obligandi ad promissum: sicut rejura- I 3 inen-
157쪽
mentum factum sine animo iurandi non meretur nomen juramenti, veluti bene advertit viva lac. cit. Sc Sporer tr. tu a. pracept. decalog. c. I. n. I 3 . recte subdens,
in foro externo semper praesumi, quod habuerit animum se obligandi, quisquis deliaberato animo profert Verba juramentum promissiorium significantia. Dices tamen contra datam resolutionem. Si taliter sine intentione sei licet aurandi aut se obligandi jurans assertive verbis diceret ryuro me Iurare, aut: Juro me habere intentionem obligandi me ad promissum v. g. ad eleemo j nam , procul dubio committeretperjurium mortaliter peccaminosum e e go etiam peccat mortaliter, dum jurat sedaturum eleemosynam non habens intentionem se obligandi; quia quod in priori
casu exprimitur verbis, hoc in posteriori casu vel supposito exprimitur facto. I 22. Neg. conseq. Sc paritatem. Nam qui asserit se habere intentionem jurandi vel se obligandi, dum reipsa talem non habet, dicit falsum Sc committit pessurium, ut de se liquetr e contra vero qui dicit: juro me daturum hanc vel illam eleemosynam, δί habet intentionem dandi, reipsa cilcit verum, esto non habuerit intentionem sese obligandi per tale juramentum; quemadmodum poenitens, dum serio animo dicit Confessario: Promitto me hoc NI illud
158쪽
ῆliud ritium, hanc occasionem, hanc personam circ. vitaturum deinceps Oc. reipsa verum di. icit, esto non habuerit animum sese obli
gandi per hujusmodi promissum.
Quaeres 4tb. an vel quomodo peccet, qui jurat cum animo Ec intentione jurandi Ec obligandi se ad promissum v. g. ad ma trimonium contrahendum, at sine animorari quam standi promino ηι. Taliter jurans semper peccat morta-Ia3ἰ liter, esto res promissa supponatur exigui momenti. Ita Tamburinus lib. 3. decalog. s. g. g. I. SuareZ, Bonacina, Sc alii communiter. Ratio hujus liquet: quia talis jurejurando asserit se velle hoc vel illud facere, reipsa autem non vult, utpote d stitutus animo adimplendi promissum et . ergo committit perjurium invocando Di- virium Numen in testimonium falsitatis: at, talis invocatio semper est mortaliter Peccaminosa in quacunque demum mat ria, veluti eonstare potest ac debet ex dictis Mys. ergo Mc. Dices rursus. Secundum dicta superius Uer. 3. n. 73. ille, qui contra juramen- , tum promissorium non praestat rem de se
levem v. g. non recitat unum aut alterum
Ave Maria Scc. non peccat nisi venialitere . ergo similiter qui jurat se recitaturum unum alterumve Ave Maria cum expressa tamen
159쪽
intentione non recitandi, non peccat, nis ad summum Uenialiter.
q. Rurius negando conseq. Ac paritae. tem: posterior enim committit perjurium. dum invocat Deum in testem falsitatis ρin quo non datur parvitaS materiae, cUmper hoc immediate laedatur aliqua perfectio Dei infinita He indivisibilis; ille autem Prior . non est perjurus , sed infidelis
duntaxat: in peccato autem infidelitati ' datur majus aut minus juxta proportio- nem materiae : consequenter si non praestetur materia levis olim promissa , non peccatur, nisi leviter seu venialiter. Videa tur dicta loco citat'.
' Quaeres s tb, num etiam fictum jur mentum pariat obis gationem ita, ut is, qui juravit, ex justiti4 teneatur adimplere pro missum iis . Si sit factum cum dolo seu contrajus alterius, uti eXplicatum fuit n. II 8. Parii obligationem saltem ex virtute justitiae; quiae Jurans cum dolo alteri infert injuriam talem, quam non potest compensare, nisi praestet id, quod promisit: at verb' si supponatur fuisse factum sine dolo, tunc in Foro conscientiae nec parit obligationem, Religionis; quandoquidem a parte rei juramentum supponitur fuisse nullum: iamque obligationem justitiae; quia supponitur factum sine injuria proximi. Ita Do.
160쪽
etor Angelicus in 3. dist. 32. q. I. art. 3. ubi ait: Si autem simpliciter juret absque δεω , runc in foro conscientia non obligatur, nisi secundum siuam intentionem: Ied in foro con- rentioso, ubi intentio ignoratur, obleatur, -- cundum quod verba communiter accipi solent. Idipsum cum S. Bonaventura, Scoto EcSuareZio tenet Filii ucius tr. et s. c. s. n. I s 3
Illsung rr. F. dii, I. n. s 6. Quaeres sto, fune aliquando licitum jurare cum amphibologia, seu etiam restri. etione mentali Ante responsionem directam notandum in Q ct supponendum est prim b, nomine amphibologiae hic intelligi locutionem duobiam seu aequivocam, quae scilicet in di- verso sensu possit intelligi: hanc vero amphibologiam alii Doctores solent communiter confundere cum restrictione men-
tali, quae proprie tunc fit, dum quis sua verba exterius prolata ad alium sensum, quam ex se habent, in sua mente quodamin. modo restringit: ex gr. Titius petit a te mutuum librum, quo tu ipse summopere iindiges , ita ut moraliter loquendo dare aut commodare non possis, proptereaque eidem dicis: Non habeo hunc librum, intelligendo intra te seu in menter ut tibi com- modare possim Scet hoc casu diceris loqui cum restrictione mentali. Solent autem Doctores communiter distinguere inter