장음표시 사용
141쪽
rumque mactarerat, dum eccet reliqui quo
rum ingens agmen exstitit in suam sie comvertentes di a lantes inconditis clamoribus rinici, ad quem Iustaverant, se fidiam qu dammodo ridebantuν implorare: hoc με ms-ra succurrente Caius remia prati, in castra strecepit: paulo post a rustico insequente accu-ras apud ODialem, O sinissamonem pro δε- mno illato postulatus, alios duos commilitones fluam adduxit, qui jurejurando depositare, C Ium eo tempore Iusse in hostilis, O hoc 'μι-orentem a crimine Abi objecto. Unde comrigit, ut bonus rusticus urisit injustus delator ω arcusator ab eodem Osciali prater gravisminam objurgationem nis reportaverit aliam satisfactionem, nisi tergum verberibus bene οπμ m. yam ad nostram propositum quaritur primo, quomodo Cajus o reliqui duo comitia renes deliquerint in bos facto P - ωαans NI ariam rusticas inta moestientia potuerinea dictis militibus pratendere juramentum, ratia hoc eos admittere , tametsi fortem cert. Nariderint, eos pejerataeros PIo8. ad primum quaesitum, tam Cajum , quam reliquos duos commilitones condemnandos esse pessurii: Cajum quidem .i quia reliquos induxit ad deponendum is
sim juramentum: comilitones Vero, quia supponuntur pederata: quemadmodum enim virtutis castitatis quivis tenetur ne
dum abstinere 1 Hrnicatione, sed re ab
142쪽
De condit. ad yanam. licitaem necessariis. Irs inductione aliorum ad idem crimen; ita sane virtute Religionis quivis obligatur nedum abstinere a pessurio, sed etiam ab
ductione ad pejerandum, uti bene ex communi DD. tradunt Azorius pari. I. instituti moral. lib. '. c. II. q. Sanchez in dec Dg. lib- 3. c. 3. n. 1 o. Bonacina tom. t. dis'. 4. q. l. ρη. II. circa flv. Ex quo liquet, Cajum insuper commisisse peccatum scanis datit injustitiae porro omnes tres condeminnandi lunt; enimvero damnum illud, quod Cajus rustico physice intulit, reliqui duo
commilitones pejerando moraliter intui runt, vel Potius continuarunt. Quare principaliter quidem in foro conscientiae. Cajus a Confessario condemnandus est ad refusionem damni: in defectum vero hujus reliqui duo, quippe qui deponendo
falsum iuramentum causam dedere, 'ubminus fuerit satisfactum rustieor Sc naee omnia in foro conscientiae de coram Deo certissima sunt ae explorata, licet ob perversam militum praxin rusticus vix aliam satisfactionem sperare, vel Confessarius ebdem promittere possit. ad alterum quaesitum. Nedum os Io' ficialis, velut Judex in hac causa, sed Se . rusticus tuta conscientia potuisset praetem dere juramentum, esto praeviderint dictos milites pejeraturos. Ratio est: quia in
Petitione juramenti nihil mali involvitur .
143쪽
T2o conferentia quarta quippe 'quod bene M laudabiliter. fieri poten. Deinde nedum Judicis in ordine
an terminandam litem, sed re actoris inordine ad recuperandum jus. suum sae ' saepius interest. petere juramentum, utpote medium dei se valde conducibile in hune finem et qu6d autem alter praevideatur de positurus falsum juramentum, id solius d ponentis malitiae tribuendum est . minime vero petenti, quippe qui cum suo gravi detrimento non tenetur impedire Peccatum alterius vel uti pluribus exemplis monstratum fuit pari. a. in dec seg. COUer ra. ubi de sicanduis . At, inquies, juxta communem doctrinam loc. cit. itemque a m 377. tra dit/m , nunquam fas est 'etere opus, quod alter praevidetur praestiturus cum
peccato, nisi subsit justa, Sc gravis quidem
causa petendi : atqui in hoc casu nostro non sis poetit causa justat cum enim pr limuR Praevideatur pejeraturus, tale perj rium nec Judici. neque actori quidquam proderit, quin potius reRS Pro Pterea absolvi debet: ergo non licet postulare juramentum in bis circumstantiis. I ID. Concess. Maje negando suppositum min. Enimvero nec Judex, neque etia Actor petunt juramentum falsum seu pe jurium, sed solum intendunt, ut reus Uel
144쪽
De condit. adguram. licitumines artis. I M de habet a parte rei: quod, si praestiterint, Procul dubio apprime nedum Judici, sed Ee actori ad finem Intentum deserviet: sit vero nolint praestare, id pejerantium mal tiae imputandum est. Unde Castiopalao pari. s. tr. . dist. I. punct. ΙΟ.n. 9. sapie ter ait: Regula ergo generalis sit, ad licitam petitionem juramensi ab eo , quem scis falso juraturum, vel juraturum per fausos Deos, nihil aliud requiri, nisi qu6d ex honesta causa M utili arbitrio prudentis
petatur. α ex alia parte petatur juramen tum absolute, non tamen ea intentione
aut conditione, ut falsum juretur: quod exemplo petitionis mutui ab usurario, MSacramenti a Ministro peccatore manife- sum est. Hactenus Castropalao.
Corollaria ex dictis inserenda.
Olliges ex hactenus dictis, in nullo ca-I Irsu eX quocunque demum praetextu fas esse quempiam inducere ad deponendum falsum juramentum, aut ad jurandum per falsos Deos. Ratio Wstr quia haec sunt imtrinsece mala, α ho oso nullη ratione aut fine quantumvis bono cohonestabilia. Ita omnes Doctores teste Palao I. cu. n. I. S
sys dicendum i casu quo tibi non constatii s ste'
145쪽
onfierentia quarta alterum pejeraturum ι quia in dubio de nullo praesumi debet delictum, Nihil
minus tantb major ac rationabiliter causa exigitur ad cohonestandam talem petitionem, quantb vero similius videtur, talem non juraturum juxta, sed contra conscie tiae suae dictamen, veluti constare potest ex
dictis de Seandalo. Sed quid, inquies, si ego praevideam auterum pejeraturum non formaliter, sed materialiter duntaxat, eb quod firmiter sibi persuasum habeat, rem ita se habere v. g. me solvisse alteri debitum, cujus contrarium' mihi certo constat possumne tuta conscientia suppetente saltem aliqua causa r tionabili, illum inducere, ut jurejurando i stetur, me creditori jamjam satisfocisse HuVendo I a. Nequaquam licet. sed peccabis momtaliter. Ratio est: quia hoc modo reputaris mediante altero Deum invocare in testem falsitatis 3 M licet alter ad bonam fidem vel ignorantiam invincibilem non peccet nisi . materialiter, tu tamen utpote seiens M agnoscens falsitatem asserti, in cujus testimonium Deus invocatur, Pecca. bis formaliter; fere 'nemadmodum in maliter peccaret, qui v. g. amentem induceret aut persuaderet ad fornicandum, vel qui maritum induceret ad carnaliter eis.
Mostendam illam, quam quidem is bona fide
146쪽
De condit. adguram. licitum necessariis. 'Ia fide existimat esse suam, revera autem non sua est, prout olim contigisse legitur P triarchae Jacobo Gen. ast. V. 24. . Colliges ado, etiam illum peccare mo I I 3. taliter, qui joci causa mendacium quantumvis leve jurejurando confirmat. - Ratio est e quia malitia periurii in eo sita est, quhd Deus infinite verax invoc tur in testem fal sitatis r atqui hoc non mianus contingit, dum juratur ex joco, quam dum juratur ob finem serio intentum: eris i go etiam in hoc casu peccatur mortalitere Unde ob levitatem materiae tales nunquam excusari possunt a peccato mortali, licet
subin ob imperfectionem actus seu etiam indeliberationem, nisi forte in similibus juramentis supponantur habituati id consuetudinarii. Videatur de hoc Viva ad
propositi a . u. 3. Bonacina rom. a. dist. o. q. I.punct. s. n. y. Babenstuber tr. s. di . 3.art. I. n. I 6. Castropalao tr. I . dib. I.
Colliges glib, eum qui rem sibi dubiam 1 M. jurando asserit ut dubiam, non esse condemnandum pessurii, bene vero, qui rem sibi certam asserit, vel potius jurat ut dubiam. Ratio est et quia in priori casu jurans non loquitur contra mentem, bene vero in posteriori. Ob hanc eandem rationem ulterius inferendum est, eum commmittore periurium mortaliter malum, uis
147쪽
aE ' Conteremia quarta rem sibi dubiam jurando confirmat ut ce tam, esto a parte rei supponatur certissima; vel qui rem, quam putat esse sali atri. Vjurat veram, licet reipsa non falsa sit, sed verissima ; nam in his omnibus casibus juramentum destituitur veritate : at omne juramentum veritate destitutum est morta. alter malum: ergo dcc. Videmur ramburinus lib. in decalog. c. I. g. . n. I. VegRis Summa pari. ν. cap. διε. casu ι'.
s. Colliges 4tb , imprudenter acturum Confessarium, qui passim a suis clientibus
.seu poenitentibus quantumvis inveteratis ει gravibus peccatoribus exigeret juramentum, quo sese obstringant ad seriam emei dationem, vel ad restitutionem Scc. Ita SancheZ lib. 3. in decalog c. 8. n. 8. C/stro palao ubi supra. ρunct. Io. n. ι a. referens pro eadem opinione Savrum in clari Reg. ι. s. c. s. n. s. Navai rum, SuareZ de alios. . Ratio est et quia hoc modo poenitentem exponit quodammodo periculo , duplici Peccati, qui, praeciso hoc juramento simplex duntaxat commisisset. - Unde α - cap. Clericos de cohabit. cur. θ mulier. c Uetur, ne juramentum petatur a Clerieis de dimittendis concubinis, ob periculum Vi
lationis; de quia aliis remediis juvari pos
. t Loquimur: tamen de Consessario passim uente duramonia &c. Nam in hoc casia
148쪽
De eondit. ad yuram. licitam necessariis. Ss. magna discretione ac prudentia opus est enimvero si Confessarius ex certis circumstantiis v. g. personae praevideret, fore, ut timore juramenti violandi possit retrahi peceato, vel certe a frequentia peccandi, aut ab hac vel illa peccandi occasione, non imprudenter posset exigi juramentum, esto etiam poenitens una alterave vice per accidens δc contra intentionem Confessarii postea peccando incideret duplex peccatum, uti sapienter advertit Castropalao loccit. Nihilominus regulariter aut passim hoc non debet fieri.
Colliges denique sto, poenitentem qui1 Iose accusat de iuramentis subinde dictis dee
fere eodem modo examinandum esse, quo superitis Confer. I. n. a s. diximus examinandum esse, dum quis sese accusat de blasphemiis. Itaque ante omnia interrogandus in I. an scienter Sc deliber te jura v xit 1. quibus verbis fuerit usus 3 3. si ve ba videantur dubia, an scilicet verum jur
mentum contineant, ulterius quaeratur, an
Der illa verba vere intenderit jurare , seu Deum invocare in testem l Simplieiores enim saepius putant se jurare, dum verbas
ex se nullum prorsus juramentum continentia proferunt, etiam sine intentione ju.
xandi : M quod plus est, dum ex pbst facto intelligunt, rem aliter se habuisse, ac ipsi trediderunt eo tempore, quo taliδ ve ba
149쪽
Confierentia variaba protulerunt, peierasse se existimant, esto contra mentem nunquam fuerint locuti. Nihilominus casu quo Confessarius eX r sponsis animadvertit, qubd poenitens vere intenderit Deum invocare in testem, illud solum erit advertendum, an intervenerint reliquae conditiones ad licitum juramentum
nicessariae, utputa veritas, judicium ad justitia i quibus bene observatis haud quaquam erit amplius difficile formare judi
cium competens, an scilicet, quantum, vel quoties jurejurando deliquerit. Videatur de hoc Sporer tr. 3. in decalog. tr. I. ρα I. n. q. vel Κresilinger in addit. 2. post. n. so. tr. c. dist. a. Theolag. mor. S. P.
I T. Nomine ramenti ficti intestigitur illud,quod fit cum aliqua simulatione animi seu fictione. II MAE
150쪽
De thram. ficto, nec non de amphibol. I ν
II 8. Aliud dicitur factum cum dolo, aliud sine
dolo. II s. In nullo casu fas est jurare absque animo j randi. xao. Qui sine animo jurandi Deum invocat in te stem veritatis, venialiter ; qui vero in testem falsitatis in quacunque materia invocosi mortaliter peccat. Ia I. Jurans sine animo se obligandi ad promissum, semper quidem peccat, non tamen semper graviter. Iaa. Satisfit cuidam instantiae in contrarium.123. Jurans cum animo se obligandi, nunquam tamen servandi promissum, semper peccat mo taliter. 124. satisfit rursiis alteri objectioni ih contra
I a s . Juramentum fictum dolo factum obligat ia' conscientia saltem ex virtute Religionis. Ea 6. Quidnam intelligatur nomine amphibologiae seu etiam restrictionis mentalis, & quotu-pliciter possit fieri. ἄ127. Reseruntur nonnullae propositiones circa hanc materiam ab Innocentio XI. damnatae.128. In nullo casu fas est, loqui aut jurare cum re strictione pure mentali. Ias. Quin & cum restrietione non pure mentia jurare nefas est, nisi subsit justa causa. 13 O. Quaenam censeatur musa justa & sufficiens ad jurandum cum restrictione non pure mentali. 23 I. Qua subsistente jurans excusari potest a pec