Meteorologia de igneis aereis aqueisq. corporibus authore P. Francisco Resta a Talleacotio cler. reg. minor

발행: 1644년

분량: 1019페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

351쪽

3 22

in alias est temperatus inlinque allignantur Zone , quatum duae tremet sub polis suturigidissim ς,

cluae aliae polis proximae sunt teperatae, media inier te inperatas dicitur torrida ob nimi uia calore tu inuti qui Opinati sunt, solum

duas temperatas eis habitabiles, alias tres non e se aptas habitatio ni potates Ob nimium ligus,tor x dam ob excedentem calorem

Di putat de hoc late Alber M. denat loc. Irat. r. Nostra tamen aetate exploratum est. Zonam torrida incolas habere . Notae vero Car-dan. χ,subsil. habitari eas parte S,inquius fluuia sunt, ubi pluit euitae utroque praesidio carentiam. nino, non haoitari,nisi parua em

pori , de ea sola sine villis, atque

etiam male. Ontes reddunt has regiones magis habitabiles, non enu adeo eituosus in montibus aer. Immo notat idem author lib. r. variet alicubi etiam nivibus terram abundare, ut apud Cuacuinsgniorem in Perturbem etiam in vallibus nive sese magnis tr goribus urgeri immo nullam arborem fructum serre, ni fi molle, cum in nostris regionibus vix id contingat apud Helvetios Iaua etiam insula sub torrida est optiam aedispositionis Notant Alberi. Avicen magis laboriosam effehabitationem sub tropicis quam tu aequilioctiali. Quia inquit Aui-cenna, capitibus habitantium sub Rquinoctiali sol recedit bis in anno, recelsus est vel ob obli qui tare odiaci a capitibus vero habitantiu sub tropicis,semel tan-rum,S tardius ob rectu ascensum; unde circa aequinoctia minori tepore fiunt mutationes dierucloningiorum . breuioru , quam circR solii itia. Insuper sub aequinoctiallest semper aequalitas diei ac noctis quod coducit ad teperiem Potest ese ut in aestate sit maior caliditas

extra quam intra tropicos, immo maior circa eptentrionales regio.

Acs Relari Thomas Cromeru, lib.

Lib. 1. de Meteoris aereis.

i . hist. Polonice aliquans plura oppida solius solis incedio absupta. Et ex histori; Mosco uitieis habetur in Is regionibus finiti Odo Lata , silvas,opDida consagrari. Plura tu exempla colligit Malol. colloq. I . Ratio est, quia in iis Iocis aer est crassior ob maiorem copiam vaporum cum in iis flumina&lacus sint teque tissima

aer autem crassior maiorem cogit

calorem , diutius detinet vel ea loca pinguem alunt humorem, qui tere incenditur scciora auteocarentia loca incensonis materiam non habent. Ea vero loca septentrionalia , quae non sunt adeo cras , in norem habent calorem aestate. Qito ad partes potares, constat

quidem intra ea Zonas sepi xim S regiones, qu incola ha ρ bent. Sed non est exploratuitias,

num sub ipso polo sint loca habi..tabilia; de his enim si in veri ficari antiquorum dicta de intensissima frigiditate, colendunt plerique recentiores Bataui non

nisi usque ad s.gradum peruenerunt, nec ulterius procedere licitum luit miraq. narrant desti giditate eorum locorum Conge tantur, inquit Cardanus, ibi numina, Scipsum mare, pisces sub

tam dura glacie suffocantur, ligna frigore aresa et crepitant utiat diu ardet, omnia vasa, etiam ferrea, dc saxa in montibus sponte franguntur,claui parietibus infixi sponte decidunt Iaxatis frigore foraminibus Arbitror tamen habitationem viij locis ella quidem molestam laboriosam, sed non impossibilem . Colligi d potest ex c.I Deutoron ubi Deus ita loquitur populo Hebraeorum et Si ad cardines caeli fueris dissipa..tus', inde te retrahet Dominus

Deus tuus. Per cardines enim cet-li noli ipsi celoruni poli, sed i ca iis subiecta, ad quae nimirum

homines tranSferri postulat, interu

352쪽

Trap. 1. de Aere.

deatur de sapientissi in orbisCo-duore, qui tam notabiles mundi partes cestent anabitabiles. Deus. qui voluit sole in e se vitalis calo

statuit, ut ad polos studii voluerit,

igitur puta ad uin e t tanta in 'nexione in soli praetcripssse, qua tam cognouit sufficiente in au ill uitrationem 3c congruam operationem. Exit,locis ad nos veni ut venti boreales igitur ibi sol niues liquefacit S iocinat halitus, qui sunt materia ventoruin Quid cuiat, ibi non poli ea nuria vive re, loquutitur de se ipsis, quibus antinus deficeret ad ea stigor a.

E se quidem inposii bile nobis

hi, regionibus ali uetiri, multo magis his, qui in torrida regi Oae 3 habitant. Si cogitemus Aelli O pes transierri ad usti maloca septe. triona Ia nobis nota, uti ibis

rirent ob uim tu frigus nec propterea is dicere deberent, eas regiones ei se inhabitabiles, sed δε- sum non e se i)s aptas ab nabitanduin . sic denos sentire debemus de regioniblis sub pio polo. Maior ei uiderentia inter alia iis masi egiones de eptentrionales cogui. ta,,quam si inter has eptentriOnales, eas, que sub ipsis polis

les non bene asstrinarent non esse habitabiles, quas ipsi non possunt

habitare, ita nec septentrionales

de ipsis polaribus. Sed piae terea assiduitas de propagatio succelli uasacit quςdam tolerabiliora mu pani iam affueti sunt regionibus

torridis, quod prius non videbatur tolerabile. Magis certo affirmabant antiqui, tres zonas esse ex toto inhabitabiles quain aliqui id sentiant de ipsis locis sub

Polo eoruin tamen sententia falinia deprehenditur, pro salsa et go habenda est haec alia. In omni loco calido terra habitatur, ergo etiam in omni loco frigido . Sub ipso aequatore reperiuntur loca

stigida, nivota, eodem modo

calida reperiri possunt suo polis. Fabulosa tamen habenda est ae. - - ris elicitas: horum locorum, ut ςiert Plin. lib. capi E. pone ici V ἰ DPbaeos montes ultra aquilone in s 'gens telix, si credimus, quos Hy. Pei boleos appellauere, anno ocitagit aevo, sabulosis celebrata mira oculis. Ibi creduntur esse cardines mundi, extremiq. yderum aiu-bitus semestriauce, ex una diem. li, auers non ut imperiti dixere ab aequinoctio verno in autu in num eine in anno solititio ortu tur ijs oles brumaq. emel occidunt. Regio aprica, felic tem perie, omnialitatu noxi caten . UOinus ij ne mota luci rex deoruculius, vultun gregat in Odiic Ordia ignota aegritudo omnis. Sinoniae regi ouis felicitas, toler bili Conditio probari potest. Ni

ibi dies longi simius sex me ullum. Sol quidem valde obliquitus, vix iupra ori Zonte in elatus, quomodo lara inducitd ei longitudo excedi in calorem, satis tam et copi Oiu in ex dicta longitudine βdura iovis Succedit nox sex me

suin . Sed sol vix subori ZOnte tegitur , o valde propinquus est , veluti apud nos statim post occasum, unde ex aliqua solis propinquitate, nox non fert notabile in fragia uate in . Terti sumitur variatio penes diuelsas aeris eleuationes supra terram . Sed id pertinet ad ali guationem regionum aeris, d νqua cap.1equenti.

CAPUT II.

De regionibus aeris

IN duas partes aerem diuisit Pla

353쪽

3 4 Lib. a. de Meteoris aereis

cap. 4 diit inguitia eum , qui supra altissimos montes, binouetur circulariter ωin eum, qui est inlia non mouetur. Sic etiam. Damas. in Pla: s. c. I 3. diuidit in euqui estierrs vicinus,estq. humidus de calidus: in eum,qui sursu est,

est l. calidus&siccns Communi. ter tamen Peripatetici tres regiones assignant. Si ipse Aristoteles, loco citato lecudata eris portionem in duas pia aeras diuisit, in infimam ac prope terram, in qua obealiditatem non coguntur nu

I besi in ali eram super lorem s quae est media, estq. locus nubtu

Idem tenuit Seneca a. nat .cap. IO.

Olympiod. aerem diuisit iii apogaeum cierigaeum ci Iam partem perigaeam apogaei,qua in

peragaei popaei et se d:cit frigidi .

Sed hoc aliud noli est , quam dicere, mediam regionem et se aggregatum ex extremis tropinis quis partibus supremae 5c infimae. Media o Infimum aerem metitur Ii-

insima ragio stoteles ex quadam sens li radi

matermini. rum reflexione, ita qui mi es nat, ubi radiorum reperculsu aer non incalescit Cum enim nublui astus sit in secunda regione, Ocnu bes hic non cogantur ob radioluvim sequitur tui incipere secundam regionem, ubi desinit rad. O- Tum vis ad impediendam coactio. ne in nubium . Attolli autem videtur supra inperficiem teri aeta

lis radiorum: infimi aeris terminus ad dimidium imilliare Nam talis ella videtur distantia nubiu quarundam crastiorum . Et qui montes paulo supra hanc altitudine conscendunt, colpiciunt has nubes infra se Terminatur haec secunda regio paulo intra alta ili-mo montes. Idq. Artitotele ex eo statuit, quod raptu ςlOiu in

mouetur circulariter totus aer, qui non est infla montium ulu mitales, Omnis igitur aer qui est supra montes, pertinet ad supremam regione i , in qua Piopter motum non cogu:riurnubes, aerergo quiestinis , qui non mouetur, pertinet ad secundam regio-gionem . Unde fit, ut cacumina quorundam altissimorum montiupet tineant ad supremam regionem, sint l. nubibus superiores Altitudo autem media regionis existunatu circuer trium millia 'riorum,quia paulo maior est alti SN undat udo supre inorum montiu in ea infra Secunda in regionem et se infra sit fimo

cacumina altissimorum monta , menteI. hanc l. montium celsitudinem supra loca nubium alierunt communiter omnes antiqui Celebris est in hoc Olympus dei uo Solinus cap. 3. excellenti vertice a tum attollitur, ut summa eius accolae coum vocent Ara eam cacumine Ioui dicata, cuius altatibus, si quet de extis iii seruntur nec dit flantur entosis spiritibus,

nempluuij diluutur, sed voluete altero anno cuiusmodi relictae tuerint eiusmodi reperiuntur, cicomnibus tempestatibus corru-

l tulis vindicatur quidquid ibi est,

uerae in cinere scriptae usque ad

alteram anni eremoniam per manent eodem monte Homerus, neque uen is concutitur, neque imbre rigatur Idem etiam allimnauit Aristoteles Iec. 26. Prob,

33. super excelsissimos, niluit, montes spiritu, nulli excitantum, ut super Athon ac reliquos generis eiusdem . Et alter idem indicium de cineribus,&ali1 quae ita

laesa permanent Altitudinis eius. dem Atlio Macedoniae aliud indicium profert Plin. lib. . cap. Io. quod solstiti; tempore umbram stransmittat ad insulam emit O , distati octuaginta in illi aia: sui . Similia scribit Aristot. i. meteor. cap. 3. de Cauca io, quem ait videri a nauigantibuSia Aleo idem, ditiant , ut qu: da in exponunt DLX. milliar. solis crepuic una ad tertia in noctis arte in retine re rade in Atlantis celitudo, quitertices uoi e nubes re inquere 1

&ad lunati corporis contactuin

354쪽

roxime accedere scr.bitur Plin. iii Syria attolli per directu in qua

ib.s cap. 12. ait Cas excelsa , tuor mill pas Libertoromod. astitudo quarta vigilia orientem lib. r. meteor. cap. 2 ait, super tenebras solem aspicit, breui praemam altitudinem esse octo circumacti corpo iis diam nocte l. millia passuum in perpendiculo. pariter ostendens , altitudo per quam dicit ex Alaxeno lib.decre- directum 4. . mil. palsuum. Tra pustulis elia veterum sap:entumduntur montes Noruergiae ese , sententiam . Sed exacte haec sciri altiores ex in S, scribito laus lib. a. non posse , videtur a .sere rae sit caria non nisi quatriduo fieri de in ista dicens de Deo tanquamsscentum . Ait id in lib. 1. cap. 61. ipsi proprium : Altitudinem mo-quo:dam alpium vertices, ad so Dum ipse conspicit Sat firmum init pollui ascendere. Nec istiri, tamen credimu talem esse altitu-

qui ex vetustate reteruntur , infe dine,ut nil bilosa regi Oe cedatur. Iiore aiant, quos recentiores cri inlidam recentiore, dubital tore ex ia Ouo orbe describunt runt de hac montium supra nu-

Francit Rodi l Surius tradunt bes celsitudine, ut CD quaeus in iii intula Tenarissa imer Fortuna scholijs ad D Aug. lib. Is de muri. ta suam , montem adeo procere Dei capri'. Vines ad eundem es , ut ad 6o. milliaria assurgat locum omnino saliam exiit unata iacumq. ignem evomat a nauigi Perer in Genes. libri . d. S. cui aDtibus usque ad CC millatia di sentitur rerni de in eam .Cenes gnosci Columbus testatur in oec dicens hanc esse alioruin Prouincia Beragua montes elle is sententia certissimis testimoniis D. milliar. Polo lib. 2. cap. 3. ait in comprobata in Item aliau in quadam Prouincia Indiae orien annal ad anna 6s6. n. 23. diceus,

talis tam sublimes et se montes,ut neque si quis imponat Pelion Os-yix triduo in valles fiat de stensus is, S utrumque Olympo, sicutioseph costa lib. 3. cap .hiitan facium a gigantibus sabulantur, dic scribit de longi inina illa ca perueniretur ad dimidium spatii

tena seruia montium,quae D. t u eleuationis vaporum, ex quibus cis protenditur tantae eos altitu nubes fiunt Idem sentire videtur d. nisella, ut si fiat comperatio ad Auersa quaest. 1. philos lectis uItaliae Alpes hae humiles calae tu ait, si veruiust, quod scribiturii excelsa palatia reputari debeat de cineribus in Olympo relictis, Recentiores geographi putant sub id ope daemonum factum suis L . Pol arctico montem esse mirae Cardan lib. de subtil. inquit, etiaalcitudinis, rotundam Sc veluti si venti pernat et summa Olympi, in pyra in idem sormatum,ex ma pol se pei durare cara stercSin cine. gue e coni pactum . Omnium re, id ob nimi aeris tenuitate a temputati telie altillimum, inon. Obijcit ergo Pererius testimoto in toplum in insula quadam nium Franc ci stillelphi, qui re eivisente Prope potum acticum, ob alti seri, se Olympum conicendiise , t Irebinio-xudinem eum appellant mundi ut id exploraret; 'Cibi villis aues, columna in . Supra dictus autem di aeris agitationem sensi: se. t. adeo notabilis numerus millia laatis iuga perenni nive al. est ut . Ilaroru est intelligendus secuadu Et de eodem Uirgil. 4 aeneid. ciu- viarum Ortices Secundum d a. um assidue cui nubius atris Pi- metrum, ait Plutar in Paulo Ae niferum capulos, ventis put latur milio , onarui mathematicis imbri. 'nus in Iacta d. itur instrum eluis comperi:se , altu eminent illi nuta, cui tame niis diti eri Olympi esse iri so assu ut lipiis Maccdonuin Ris pudii

355쪽

3 1 6 Lib. 1. de Meteoris aereis.

montis appropinquabat , adeo Ournia coiriecta nebulis reperit,

ut laaud secus, quam in nocturno itinere inpediretur. Addit dii crepantiam, quae reperitur in afferenda ta in mira nili montium sprC .eritate. Nam mathematico-iu in oliserua Lionibu Sconstat, supreniam regionem O milliar a terra distare.inod etiam ex Christopharo Clauio affirmat Saliani, summa autem altitudo monti Linquatuor milliaria non excedit. Dicunt et atra, ut legitur apud Solia . c. M. in vertice montis Ithon

oppidum Aeroton suilla, cuiusta. colis ob aeris salubritatem viti duplo longior protedebatur. Qui salubritatem confirmat Aelianus ex eo,quod de Platone scribit, iiii

medicis consulentibus, ut valetu.dinis cansa ex academiae loco I a Liceum se transferret, respondit:

Ego ne ad superiora quidem Atholoca, quae laluberrima sunt, trans. Inigrare in, ut diutius viverem. At si vertex huius montis supremam regionem attingeret, vel et latra intra mediam consisteret sisset, vel admodum in lalubris, vel prorsus inhabitabili su medicen in is frigida, humida ac semper neu .losa eli; suprema ob coeli motum, ac ignis viciniam nimium caleas, sicca, volubilis. Postremo. in noetico diluuio aquae fuerunt m. Pra Omnes montes a diluuiu in

praecipue suit ex aquis pluuiae, ut ex sacra Genesi colligitur, ergo

omnes montes sunt in ira locum generationis pluuiae.

Respondetur dedecet unius Phi- S.Iuuntur telphi testimoni uin mille probabilissi inorum virorum affertioni preserre; si is unus dicit,se auras aduerti se in vertice Olyinpi. innumeri iunt,qui diculit,' e nec aurassensi ila, cineres praecedentis anani intacta reperii Forte Philet. phus non conscendit Olvmpum celebre in 1 altiorem, ted alium hujus nominis. Quatuor enim Olympos numerat strabo , in Macedonia in Peloponeso, Asa, ct in Aegypto . Aeris regi Ones non adeo nxos habent ter in iis nos , L nuli quam eos aliquantulue uarient; potest enim nator vel inino esse radiorum reflexio, vaporum copia orie igitur nonnihil euaria tu in sic est aliquando circa Glympum,ut cont,gerit Philelpho aliquid aurae illic aduerte re. bi id si dicant, ipsu in Olympum aliquatenus Immutatum anam etiam montes coinmune in

reium sublunariam variatione ins nitunt. Imo arbitratus est Aria 1loteles,omnem terrae aciem immutari, mare transire in terram , montes in planulem, με contra. Saepius saxa lenio consecta cadu t. Alluuionibus monte tediguntur in planitiem. IEt si hi nubibus cel- soles secundum superiores partes immunes sint ab his aquarum te in pestatibus tamen quo altiore S&maiores eo plures continet aqua. rum scaturigines&insignia flumina, haec ingitur interius vim inlerum,&corrodere posunt moles. Eosdem terraemotus commouent&diiloluunt interni ignes eu rant Scribit Plin.lib. c.88 montes duos in agro Mutinens inter se concurrisse , crepitu magno asesultantes recedentes q. spectante magua Romanorum equitum&viator uin multitudine . Aliquo igitur ex his modis non est impos.

sibile aliquid Olympi desecisse aut

eius verticem ita immutatum , ut radiorum reflexio variari debuerit, ex quo nubium stus euariari

debuit . Immo expreis de ipso

Olympo scribit Seneca lib. 6. nat. cap.rs suilla unitum ollae monti, di terraemotus vehementia fuisse diuitii Haec etiam pertinere 'possunt ad similia, quae asserebantur de alijs montibus Vel ea suadere non innes montes,qui rese. runtur esse ex eorum genere, qui transcendunt nubes Deceptus est omnino Pererius in mathematicis legendis, ut etiam adnotauit For

356쪽

Tract. I. de Aere

mondus, hi enim cum statuunt altuudinem so milliar halitiabus, non loquuntur de nobi bus vaporibus pluuiosis, sed de subtilioribus halitibus , qui crepusculi lucem ostendunt . Di-1crepantia aliquorum circa limrum montium aliartionem cono

uincit quidem alique eorum circa rem in qua discrepant, alii, idque contingit in alis rebus certissimis,quarum fidem no destruit aliqualita discrepantia . Aer supra nubes censetur quideminus aptus ad respirationem , proinde jmontes vel non sunt supra nubes,

vel ciuitates noli erant supra

cumen , sed supra partem aliqua valde sul,limem . Ad illud de diluuio Caietanus quidem opinatur.aquas operuit se notes omnes,

qui ut in ira nubes no vero alios iuperiores nubibus pluuiis. Sed praestat dicere, uilla miraculose tam copiosam multitudinem va- Dorum, ut longe altior fiaerit4 us secundae regionis, neque Otus aeris poterat tot vaporuIn

crassissimorum densitatem licu

tere.

Tertia suprema regio attolli

dicitur 11 milliar supra terram

supremar, optici ex eo colligunt, quod ad

talem altitudinem elevantur terrestres halitus, qui nune pii milli ultrantur,4 velpere vlii mi du.biam crepiculi lucem ostedunt Cueni malitas non serantur,siguuest,in supe lora proximo loco cor. pus eise, quod eas absumat, ni ini Tum ignei phaeralem. Verum uos supra vidimus, valde incertam, parum firmam esse existentiam sphaerae ignis insta unam,proinde longe altius attollitur suprema regio aeris Et quamuis admittatur igni sphaei a , non propIerea sequitur illic terminari sphaeram aeris, ubi est terminus exti alationum quae illustiantur a soles. Napotest dici, ultra eum terminum exhalatationes ascendere quide,

sed eae iam tuu ues, ut euadaa.

inuis biles, sicut in media regi ne consistunt vapores cassiores , subtiliores halitus ascendunt usque ad so milliaria , alii igitur halitus magis subtiles longe altius

ascendunt. Vnde suprema regio distingui potest in duas, quarum

interior terminetur cum exhalaistionibus praedictis, quae auroram ostendunt, stiperior vero situsque ad orbem lunae. Cum vero ex tractatu de cometis habeamus, aetheream regionee se fluidam, ac proinde aereae sub A. Draatilitatis longe maioris,ut altior ei aeris regio aeripe potest ac debet aer aethe reus pro alia regione diuersa a prioribus assignari magnam eni in diuersitatem inducere det et pla. netae in aerem , per quem discurrunt, immo diuers planetae pos sunt aeri plures diuersitates imprimere, unde plurium regionum

in aethere fieri poset ilignatio, si magis specifice de his loqui liceret . Contendit Tyco aerem auram aetherea elle pentius dis. formem ab elementari. Verum si licuit arbitrari astra esse naturae elementaris, idem omnino dicere debemus de tota aetherea re.

Notabile S singulare est, quod

de aetherea regione ait Andreas Argolus valde celebris ac primarius nostrae aetatis Mathematicus lib. L. astron .ca cincertum esse, nurnea sitfinua, vel infinita. Addit

aetherem e se infinities aere tenuior , quia alioqui in nocte tu.ceret. Idem dixerat cap. 3.Veritim

nihil apud uniuersissphilosophos

certius. quam non dat tinfinita in is extetis: Onem , in quo Aristoteles tam strenue antiquos impugnauit Iliquit sacra Scriptura Deum omnia creasse in numerC, ponde. re dclinensura.Vuli igitur dat iterminum&mensuram aetheris. Ex communi sensu fidelium supra omnes caelos totam aetheream

regionen datur c tum Empyrca quod est acheris terminus. Paris

357쪽

Improbabilitatis est , quod subdit pii itu, quem ait in circuitu per

de infinita aetheristea uitate Non gere&in circulos reuerti,descen

erat id nec effarium, ut aether et set it ad aquas, aitq. flumina ire ad inuisibilis, quia quamuis tenuitas mare ex mari regi edi ad iteran sit finita, lumen aliqualiter de dum fluxum. His omnibus opso. tineat, potest nobis tale obiectum ait terram, quam ait in aeternum ei inuisibile, quia lumen est mo stare. Igitur ex elementis solam dicissimum 5 minus, quam per terram vult non moueri. Per spicipi possit a nostro sentia requiri ritum intelligere debuit aere 4tur enim determinata quaedam qui solet spiritus appellari , Et si extensio aut intensio in Obrecto progrelsus luit a caelis, usque ad

ad hoc visit sensibile. Praeterco, terram, cur praetermisi et aerem, munes rationes contra inlinitum, nec aliter in eo discursu compre-

est specialis repugnantia contri , hendit, quam sub nomine spiria

affertam infinitatem tenuitatis tus. De aere litur alserit motum

Credo per tenuitatem intelligat in circulos instar lolis. Probatio, raritatem dicitur rarum , quod quae aestimatur valde efficax,duci- habet parum materiae sub magnis ture motu cometarum, quam adimensionibus; ad hoc ergo tali uis enun plurimi horum sint in quid sit infinite ratum , debet eis aetherea regione, tamen aliqui in. parum , sue adhuc mini inuisa ira lunam deprimuntur,&hi ipsi teriae sub maximis seu infinitis di circulariter mouentur. Neque mensionibus Hoc modo siclum huius motus alia eis potest cain. lunae v. g. est infinitae raritatis, non a quam motus corporis in quo

poli et e sedetermutatae dimensio sunt. Confirmat Cardan. lib. I.denis qualis debet supponi talei variet. cap. 8 quorum extrema caelum naturam eandem retinent, medis

disti,)ἰγὶ I einde specialis consideratio ouoque illam habent aqua veloia A, nis est motusaei is superioris, que istum perpetuo circumuerisi sup .mi Aristoteles asseruit ad distinguen tur, ergo etia in aer qui medius

das aeris regiones. Sic autem ν est. inquit, I Meteor. cap. nuere a Confirmat iterum x. de subtil. A etiam necessarium eli omnem in circui extendendo motum ad aerem tu aerem quicunque non intra a istum inferiorem minc in angu mo πιμ'

circumserentiam capitur definie stis locis aura semperi pliat quiatem, ut&terra sphaerica sit tota, cum altius assidue moueatur, hic Necessarium est, ii, luit, quod O inferius leuiter fiat, qui cum exitus aer, qui est in circuitu terrae, ma exitum habuerit, coacto toto moueatur circulariter. Sed ab isto in i petu ob loci angustiam , veli motu excipitur ea portio aeris, menter imprimit Exemplo aquain quae continetur intra circumiere rum in fluminibus magnis quaetiam definitam , id est intra Partes cum vix fluere videantur, per an- terrae, ita ut terra simul cum aere gusta loca deducti conatu magno

inter montes&prominentiaster erumpunt . Hinc cryptoporticusiae incluso inue uiatur esse sphaeri frigidissimos construere docemur,ca.Eadem est communis aitertio plures langustos recessus in illas Nec te inter indicauit Salomon diri endo,&in Aegypto ad deuia cap. I. Eccles volens enim expli tandum aestum turres altissimas care commotionem quandam' construunt, in quibus anfractus agitationem rerum omnium,ptu angustiores h summo vertice ob-raenima erat, quae in motu sunt liqui aerem deducunt frigidissi- in primis solem, quem ait assidue inum, qui e sutili mi acceptus frivolui ab ortu in occasum , deinde idus est, & ob spatia longitudine

358쪽

sertur magno impetu,&veheine super axea mota trahit secumterin primit, sicq.frigidior senti rem superficiei conuexae ad here tur. Confirmat etiam, quia mO tem , ut eodem inditio flammaetus aeris suit necelsarius ad arceu deprehenditur igitur m lio ma dam eiusdem aeris putredinem , is moueri debet aer inclusus putrescit enim aer immotus, cica Musto facilius tertius et caeluincauernis terrae exhalat plerumque s mouere aere,fi caelum sit tune. aer noxiusde pestilens, quia clau rosum ex asperum secundum infe-s &fine motu detinebatur . Ali riorem superficiem , quod ait probant hunc uniuersalem aeris isque afferitur, magi, probat, iis motum ex eo, quod obturatis au liter id creditur de ipso alii luribus sentimus aerem, qui intus nari, quod proinde maximλα est,sonantem. Sonat etia in qui aeris mole in ecum sapiet ratio nouis aures non claudantur, sed nota cauitatum de partium prominensentitur , quia ali maiore so tium, motus iste potest com-nitus sensum Occupant municari aliis aeris partibus. iij videtur etiam Aristoteles o cogitant aerem se ignem lunae tum aeris extendere ad hunc in adhaerentei fieri semper rariore, lariorem.Sechri s. probi. vlt. ait ae ex quo magna vi adhaeret Tem , qui est circa altas domos, iungit caelo, lunae unde trahitur ad continuo Ieciprocare euentari, motum coeli eo modo quo lapis Sec. 26. Prob. . a: aerem instar trahitur lapides, cui superponi- aquae fluere ad id, quo valde cis tur . Adiungunt iij, ubi ista defica vulnisit. Similia prob. 3i.&ali cerent, arcanam, oculiam vir-hi pluries. Sed videtur istum ino tutem per quam caelum sibi sub- tum reducere ad vapores praegra dat propinquum corpus elemen.

uantes aerem; aut etiam generali tare, & secum rapiae maiori vi ,

ter vult, aerem ex se ipso grauita qua magnes serrum verum quia re conari descendere, quod de haec supponunt caelos eise solidos, facit cum supra halitus subtiliores quod nobis milius probabile visu

ascendat. Sicq .loca inter haec cor est, arbitramur ipsam et intelli. Pora commutantur. Veri,in ino gentia,quq mouet lun1iextenderet

tus iste aeris inferioris diuersus est secundario operationem suam ad ab eo , qui iam prius affereba aerem,eum q. mouere . Nihil certur . te cominodius, nihil conuenien- Huius ergo principalioris in o. tius videtur. Si fatemur intellige to I tus, qui est aeris superioris, cava tias ob bonu uniuersicino uero cae

. et sani assignat Aristoteles c luuta, tu eaedem conuenienter inouenam v ρ quod suo motu rapit secu corpus aerem obeundem finem, maxime' propinquum , scilicet ignein, de cum non solum g there regionis, medio igne aerem . Magna enim sed etiam elementaris regimen est vis motus orbis caelorum , de intelligentiis sit commistum D magna promptitudo a facilitas inicimus autem hoc pertinere ad iii, aere dc igne ut trahantur idque telligentiam mouente in lunam confirmant de explicant quibusda quia motu aeris videtur quaedae experimentisci catinum nihil tu participatio motus caeli lunae. Ne-berosum nec asperum: si circa ite audemus aut necelsari uin pu centrum moueatur, trahit secum tamus peculiarem intelligentia iuaerem inclusum . Quod constat ad notum aeris assignatana crede inditio caudela in eo aere appos re . Videtur etiam verisimile tatae, moueri enim conspicitur a lem intelligentia mouere non so-m Versus partem, ad quam ino lum astrum lunae, sed etiam tbe-

359쪽

3 3M lib. a. de Meteoris aereis

sicq moriam communicari aeri , astra calidissima , aestimari debet quisere eiusdem ratioci est cuin calidissimus; nec etiam modice eodem aethere. I agni etiam aesti calidus, qui caelis valde propita

mandum est,quod luna in iij pla quus est. ii et aetherem maxima vi in res Infimae regionis caliditas una

impellunt, dia tergo pari veloci datur maxune tu reflexione a. tate accurrit aether. S cum prSte diorum solarium , ut considerauit vulgares planetas, alij sint inter Arist. Seneca lib. q. plures causas eos ira: nora tydera, ex tanto in proponit Primo inquit, est terrae aetherem impulsu non potest non evaporatio . quae quo recentior moueriti plurimum agitari aer eo calidior . Secundo radii solis Insuper aerem mouent radi sola a terra resiliunt, in se recuri ut, res iuxta dicta libo cum radios horum duplicatio proxima qua: afferumaus esse coiporeos Moue que a terra calefacit. Tertio quod aur item plurimum agitatur a superiora magis persantur, minus vaporibus &malitibus, qui per ae ventis verberantur haec inseriora.

rem ascendunt,&ii eo varie u. Accedit Democriti ratio, omne tantur de raritate in densitatem , corpus,quo solidius est, calorem &e contra. Inquit Cardan .sub citius concipit &diutius seruatetit ne orbis lunae delatigetur tra aer autem , quo propinquior est helido aerem , ni elius eis edicere, terris. eo crassior. lib. ait inca-aeli,quem therem nominat,hoc tescere propter ignes non tantun

inesse, ut sponte unaquaeque pars artificiales sed in axime terras feratur ab orie lite in Occidente , perto , quorum aliqui per mon4 sngulae cum e suo loco depulsae lium oramina maximum calore fuerint, ad suum locum reuertan ditandunt, alu teporem saliet a tur similiter Seneca lib. s. nat emittunt Est etiam h cregio val- habet aer vi in mouendi se nec de uinida' vaporosa vi cap. I. aliunde concipit, sed inest illi, Ut recentumus. aliarum rerum, ita huius potetia. Media etiam regio videri possietis meia Si nobis datae sunt vires, quibu calida, quia tali est sua natura

nos moueremus, cur aer iterum aer, mediat inter regiones alia

iii agitabili, rei eius est' Uerua das;excipit solis radios,non soliiiii hic motus ab inti inseco in eleme directos,sed etiam reflexos 1 mitis ni in is alienus est a principi j tibus, inter quos ea regio sta est, probatioris philosophiae. vapores crassi, qui in eade regio-

,Lis., Postremo quo ad qualitate re ne stit,aliquatenus sensbiliter ra- γῆ - .is gionurn erit supremam dicun dios detinent, transeunt pereun. Asuis, calidam iupra exigentiar in dem aerem exhalatio ues cali-

propriae naturae,ob propinquitate dae, quarum aliquae ibidem detine sphaerae ignis, obnamulas, quae ex tur. Nihilominus is aer aestima- eadem sphaera de Iabutur,obexlia turirigi disiimus. Aristoteles c. . Iationes calida, quae per eum ae eum distinguit, Se opponit supre-xem disperguntur,sed in a Sime ob mo infimo tanqua in rigidum motum circularem . Proportio calido Cap. s. ait stellas cadentes nati modo ad calorem assignant generari facta tali refrigeratione huius aeri siccitatem. Quaedam etensatione, ut exhalatio velimox bis minus certa videntur. Prae t nucleus e digito explodatur sertim quod supponitur aerem a quod ostendi , magnam in eo per motum calefieri istiam in aere igiditatem cap. I. ait vacendi. Ita l. non credo eum aere ores ob loci frigiditatem cogi, effetam intense calidum Aethe in frigidari &l in imbrem conuer.

aeuo tametu per quem oberraa ti. Et generaliter bique per ista

regio.

360쪽

Tract. 1. de Aere . 331

regionis: frigiditat explicat pro da est, pollerior autem est valde

ductionem queorum meteoro facilis. Addunt alij, halic frigidi-rum, quae in eo superiori loco PQ tatem fieri intensiorem per antinerantur. Sic etiam expresse lib. peristas in . obsidentur enim vadesom. vigil .cap. s. de parti pores rigidia calore insimae m. bus anim lib. 2. cap. 7. ait,sOuitium rem fregionis. Cogitur potet hiluxiones fieri , halitibus ascen rigiditas e montium cauernis, deutibus ad caput, ibi a cerebri ab ipsis montium saxis, e vento frigiditate conden latis , quen ad rum vivapores constrangu tu cir- modum imber fit conde iis ato a camontium angustias Pererius pore fragiditate aereae regionis, frigiditatem intensam stabilien ad quam ascendit. Ad aucrcnd da putauit operatione primae cau. frigiditatem proponit Aristoteles sae 1 qua dicit aeri medi regio. causa priuati uas, carentiam scili ni tui se imprei sana in in udi exor

cet earum, quae calorum impri dio, Mab eadem conservari. m aut in limo de supremo aeri .ue Quidamta in ea recentiores co Ean resibiliores ea iii vident: ir, quae Pau tendunt, frultra eum aerem cogi . o fragii, lopriu proposuimus pro calidi ad tam intensam si igiditatem ex late mediae regionis I Flii sena cipiendam, eam l. e senaria tu ne cacior videri poterat reflexio Q celsariam , aut congruam . Zaba- montibus; sed reflexio est nimis rel. opus c. de reg. ae scap. ait, obliqlia de modica pauciQrui eum non ei se extreme si igidum molitium summitatibus . In mo sed minus calidum, qua in illam i ipsi molites potius infragiis antis tura pollulat . Immo Feder Po-xoru rigiditate. Addunt alij cau nau. tract. de ventis cap. i. consas pos titias iaeque enim P creas tendit, potius esse caliduin . Propriuatiuas sequitur aerem esse iri bant , quia experimur vapores gidum dicendo aerem in trigida apud nos addens ari in humores ri ab aqueis vaporibus, qui in ea abs l. intensa frigiditate, immo cusecunda regione morantur. Id I positivo calores, ut contingit in videtur supponere Arist. a. et lambico, di in olla feruente , ubi cap. Quamuis enim vapores in vapores perculo adherentes re- principio evaporationis, 2 cum pluunt in aquam rutili a quid eiuper insinu aetem transeunt sani iunt haec e X empla , sed non ol accidentaliter caldi, tamen de nuto suadent. Longe maior rigi-scentibus radi j S reseras, qui eo ditas requiritur ad addensandos rum ascensum adiuvabant, ksur, vapores in aere, per quem ober- sum abeunte calore, quo afficie rant, quam in lambico, ubi con-hantur, consistunt in medio acies utringuntur, nec eua potare pocubi ad naturalem statum redire a sunt: sisnam Uxitus detur, non stincipiunt; S: nihilominus in avr concietio: cum bila et sine operi sustentantur, ut in uadicemu de culo non coguntur vapores in nubibus Uapores igitur , cuin a aere igitur,cum non adsit corpdsnatui alem frigiditate rea qui ruux detinens vapores, oportet cogita eam aeri communicant: post qua restis iditatem id emcere Solum

aer a primis vaporibus euasi z frigi circa montes potest fieri quaeda indus,facilitis est subsequetes apo similis Onitrictio accedeni bus res infrigidari, quia reperi. aere etiam ventis qui ad montes defe- a prioribus vaporibtis rigiditate runt vapores D ii: de ii ex civi liis auectum. Hinc tam iacile vapore positis he coacti tu aquam ieri .e hyeme concrescunt iiii cile est, tem aut satis calidam,in ei e Pio

ut incipiat vaporum coactio, luia ducitur aqua sat s frigida , igitur sine extrinseca frigiditate iaducς opus est ostiua , nec exiGL a

SEARCH

MENU NAVIGATION