장음표시 사용
361쪽
frigiditate. Immo qua doque plurimum intensa,vi cum uocScO- gelantur in niuem , pluuia i tu standinem, oscinii uinam.
De aeris productione. Nis, 'turalis frequens aeris
Dodua' productio non tam videtur pertinere ad aerem verum S pro- proprium, quam ad improprium,
ad aerem inquam vaporoium Iaalituosum, prout signissica tenuem substalitiam iusta veri aeris. Talis enim est, qui generatur, cum actione caloris corpora crassiora resoluuntur. Facilis est Tre. quens haec generatio, quia acci- centalis potius est, quam substantialis, de caut scilitia agendis Contingit tamen sed rarius de difficilius generatio veri aeris, circa quam nilii speciale dicendum a occurrit praeter ea, quae generali ter ad elementorum transinuta tionem pertinent solui igitur differendu est de prima aeris sorinatione in diebus creationis. Abia . .. Aeris creatio continetur ijs ver , , bis fiat firmamentum diuidens aquas, quae super caelos sunt, ab aquis quae intra caelum sunt. Fit Inaimentum secundum haebraica lectionem dicitur extensio seu expansio , sic t est celum tuod extenditur inter aquas, si esses de inferiores. Eadem appellatio alibi etiam caelis applicatur. Inquite nim David, e, tendens cςlum sicut pellem: cuius cst superiora, aquis contecta e se ait, qu modo sensus ouinino videtur esse de hoc firmamento,quod inter aquas caelestes interiores situm describi-riri. dimi Praecipua etia in nominis sonia firma in menti bignificatio est a stabili moarii, ut tale, ut frequenter afferunt Patres. ἰ nil Alij dicuΠt, indicare terininum iu transgressibilem aquarum, postsi enim sui ad diuidendas aquas
nec inae descendere, nec iste ascedere valetent. Quo ad rem vero aliqui putant significare infimam aeris regione in quae sicut in scrupturis dicitur cςlum, ita irinamentinoi ne admittit. Diuidit aquas superiores ab laterioribus id est aquas nubi uiri a quis decumbentibus in terra. Recentiores potius quam anti lili hanc se n. tentiam tuentur. Pererius ait,sorinatione sirinamenti significa- i, non ta in sorinatione aeris sinpliciter, quam aeris ut rationem habet sirmamenti, de munus diui dendi aquas ab aquis Alii partem. aeris, in qua condensantur nube eam appellantes rinamentua a propter spissitudinem talis aeris. Ali supremam aeris partem, ad quam nubes non pertia gunt,quia talis aer est tranquillissimus. Alii totu in aeris elementum , quod formatum dicunt secunda diei, quia vehementissima lux praeceis dentidie creata plurimum immesarum aquarum consumpsit S in aerem transmutauit. Cuius senistentiae piaecipuus a sertor est Steuchus, stolidos appellans eos, qui ips in hoc non consentiunt. Ali; octauam sphaerain, vel quod in ea
sint stellae fixi, vel quod fita vi.
deatur ob tarditatem motus An 'tiqui intelligunt celos, in quibus fixa suerat astra quarta die Plures volunt significari cςlos. sed eos Hic se iactos prius, e cum dicitur factum firmamentum, in te igitnditam ijs suisse qualitatem aliqua, vel vim conseruatiuam elementorum,vel bliditatem, sue etiam motum . Alii intelligunt omnia icorpora quae sunt stupra globum terrae de aquae, scili et aerem,igne,
celos , non tam ela, ut lecunia uin
substantiam fuerint facta secunda die, sed quod dispositionem aliquato receperint. Im robo.
In his sere omnibus expositioni tu tem Abus improprii sensus admiscentur, uapreprio. ac propterea minus probabilessori pra caeteris improbabilios
362쪽
mihi videtur ea, quae recentiori. bus plerisque arridet , nomem firma inetit atri ibuens infimo aeri II primis nihil concipi potest
repugi autius litterae, quam sole&lunam noli effecit eo firmame-to , quod creatu uitie cundo die. Deinde nou ei Te aqua, supra caelos, nec alitid elie aquas caelestes, qui eas , ouae in nubibus uni, quae t naen aliquando 2 frequenter deficiunt terrea toto,quandi aer sincertissimus est S aestuosus inuerisimile est Deum secunda die iecis. se solum aerem istum infimum seu non aliud, quam plum aereia constituere in dium ad diuidendas aquas . . ec erant tunc aqua
in nubrbus, non fu runt nisi pollsolis cieationem . t tandenI militis apte dicuntur sirinalia entuin, cum pariliti si ii iter diuidat aquas , nam aquas inferiores ad
mittatat, Per licia entari acrem
trala eunt vapore , e per eundem relabuntur in te iram, cum pluit.
Hic ite aer totus vaporibus aqueis inficitur l. os qui modica pluuia est, in infit aere generatur. Hi vallibus nebulae sunt, supra numina nebulosus de fere queus aer consistit. Firmissime mihi persuadeo, no- g i cnt ni in firmamenti s i. nisi cari Vni- erem uersum aere sic prἱma dies per- berem tinet ad ignis sormationem tunc enim iacia fuit lux. Tertiari in-ifimum globum ex aqua&terra , tunc enim Deus diuisit aquam 1 teria, conitituit mare , terram reddidit habitabilem, ei virtutem germinandi indidit Aerauia te porrio adeo praecipua elemata riscogeriei cur pretermissus' opti- mesua secundo loco immediate post igne,ante aqua sic l. secunda die secit Deus firmamentu ait l. firmamentum esse expansonem qirandam,id enim proprie impor.
tat nomen firmamenti Quas scilicet ob maximam raritatem aer videatur mera expissi ci ex te il-so Eli firmat aentu. corpus dia
uidens inter aqua supercelestes& infimas decumbantes super te Dram:at plane aerem hunc supereminere nobisec aquis inferioribus videmuΑ. Firmamentum dicitur etiam caelum , at aer caeli nomine in omni paop aetate nuncupatur,
neque aetherea legio aliud est,quatenuior quida aer. Et ex hac ipsa
scriptione Moysis magis mihi persuadeo , caelorum substantia i se ita tenuissimam instar aetis,
opimi dictam suilla expansoneoi nimiam tenuitatem inritatem Ita l. ego puto nomine firmamenti venire totum id, quod venit appellatione caeli . Sic ex preffuse videtur ipse Moyses dicedo, sormato firmamento, Deus firmamentum appelli auit caelum Sic igitur loca aethere a. in quibus astra discurrunt, absquedulato firmamenti nomine continentur snon solum ex eo quod caeli propriissime dicuntur, sed iterum quia expresse dicitur , Deum posuit se sydera in firmamento Co-ueuit etiam aeria tenui corpori quod est infra stellas. Tum quia aer frequentissime caelum nona natur. Neque reuera aliquid aliud cit caelum, quam inaue illud spatium seu . tenuissimum corpus
quod supra nos est. Tum qui a firmamentum est id, quod interiacet inter aquas is luas , sic enim dei cribitur definitur sirmamentum.ab ipso Moyses: Firmamentum diuidens aquas ab aquis,diuidens autem est id,quod mediat, quod inter duo ponitur rataer vere inedia S interiacet, inter aquas, ipseq. munus praeci
pue habet diuidendi aquas has iu-ieriores Ratio enim medii diuidentis maxi ire covenit partibus , quae immediatio, es sunt rebus diuisis, unde aer magis proprie est
firma metitum, quam orbis lunae. Itaque ratio irmamenti conuenit
toti corporum moli, quae est inter istas aquas,quae iunt supra ter- Ialn, k eas quae tua supra celos,
363쪽
3sq. Lib. a. de Meteoris aereis.
sedi. agis immediate, proprie qui immediatus diuisor
adii, qui immeuiatus e termitii s aquarum interiorum,
S. supremo caelo, quod propinquuest caelestitui aquis. E cilio U Dubii est e sotest , an totus aer
m em aeris habeat nomen firmamenti vel
par ιm solum superio , exclusa hae ius in Legione , quae sub nubius iacet, ipsaque regione nebulosa , . Quod aer inferior excludatur pro bari potest, quoniam non separat
aqua . ea cari in se admittit.
Dicebat Iob, ligari aquas in nubi-l uΝ, peream vaPO: es scandunt. S defluit pluuia. In diluuio ivit aquis oppleta, dicuntur aues volare sub firmamento, seu infra firmamen' tum volant autem in isto instino aere. Ex altera parte etia infimus hie aer dicitur caelum , Omlaan tu volucres caeli, quae in hoc aere diuersantur diciatur cataracthc li. Propter haec dic elem, habere nomen firmam et minis proprie, participare firmamenti munus , sed nolinnino integre et proprie. sua leuitate non admittit aquas, id vero munus est in serioris partis
firmamenti, si in ipso generezur, eam expellit deorsum di non nisi ligati, ut ait Iob, quae dctinentur in aere . apore lorinam
aquae proprie non habent, sunt q. instar aeris . In diluuio noeticosuit res miraculosa, nec adducenda pro re naturali Aues dicuntur sub firmamento volare, id est in infima parte friara inenti.
Adail: t. Iactum est aut ei firmamentufueritfirma in medio a litarum . RaImacta menti fori ealin ea uiateria , quae omne medium spatiuin implebat, condensari debuit hi licinde in extremi Spartibus reliqua materia . Fecit ergo Deus expansone in extensionem id est rarificauit materia, fecit i. 1 tibiit et ud tenui lianum
sio corporis tenuissim: facta potis
sime sui separatione parti si eransiorum, cilicet aquarum, quaecuaere peImixtae erana, sicq quod . libet elemetrium habuit proprruese. Receis uignis a reliqua mole, quod contigit prima die .reliquλαν duo elementa aera aqua propria
formam fere receperunI; nam oigitis est , qui elementa potitii me miscet A non complete id factutuit p. OP .crea secunda die magis elementa diu dendo caerem ab
aqu:s, formauit aere in aetheie,
qui aer etiam est, quem posuit in
Superiorem tamen firmamenti Supr. mi Parcem ex aquis solidatam esse is pari firma- omnino afferendum est Tertuli merui ex
de Trinit. liba inquit cuncta de quisflida super crystallo contegebat, id est a. caelo, quod in firmamentu inlata aquarum fluente materia suerat Deo iubente solidatum, ut glacies robusta aquarum teriam pridem contegentium diuidens inedietatem dorso quod a in pondera que superioris , corroboratis de gelu viribus,sustineret. De hoc cclo seu de hac suprema celi parte Procedere videtur, quod ait Clemens Papa lib. I recog ex D. Petro, que sic loqtientem resert Iam vero aqua quasi gelu concreta de crystallo solidata distenditur , S liuiuia
modifirma inent velut intercluduntti inedia caeli ac terrae spatia. Ipse l. D. Petrus id indicare voluit epis .c. 3. coeli, in litit, erant prius
terra de aqua ier aquam comens Dei ve ibo, per quς ille tunc
mundus aqua inundatus perlJ celi autem , qui sunt nunc Sterra , eode verbo repositi sunt, igni re seruati in diem iudici . Petrus
Comestor cap. . fecit Deus firmamentui in med o aquarum,id est exteriorem mundi superficiem ex aquis congelatis ad instar crystalli solidatam intra se coetera sensibilia continentem ad imaginem testae, quae in ovo est . Conis firmari id potest, quia infima haec firmamenti pars aquis contermina
364쪽
na,aque quodamna odo est,nim nominare soleo altera calida rum infimus aer vaporibus 'nu. sicca, quam vaporem . Hanc po-bibus relerius. Ergo etiam supre steriorem appellat etiam anhelima pars aquis etiam contigua tum expirationem, exhalationeaque est . Cum hoc tamen di sccat , vel fumosam priore sserunt ne, quod haec infima pars, vero numidam Sc a quoiam . Quia quia leuitate potius&raritate de immo subdit, si quis dixerit hali-tinet aquas interiores, ex aquis tussiccus, vapor humidus, se tenuibus ἐκ aereis constat: UM latin elliculum , testibus conuinis quae densitate detinet aquas, ne mere potest. Apud Alberi . . no- labantur, ex aquis solidissimis,g me vaporis est genericum ad ha- Iu firmissimo concretis constat. intum teriar aquae. Sic de pacIta l. firmamentum diuersi s op son. aeris ait vapotem elis et ab postis quali intibus aquas diuid:t, in qua vel 1 terra . Et iterum vel
nimiruin densitate raritate. Ne in sicco tantum,aut ex humido ta- supremae descVlestes descendant, Ium, aut ex utroque Aristri me- dei eruit densitas, sc ex parte teor. cap. s. exhalationis nolne a superiori firmamentum, id est cε - commune facit ad aqua&teriaelum est densum solidum: n expiramentum 2 meteor. capta. aquae inferiores ascendat, Si nil cuplex , inquit, abstrahitur exhatur cum luperiorious, non requi Hatio, sicca&huuiada. Imino ali-ritur densitas, sed potius utilis est quando nubi idem nomen attria raritas, idest leuitas, quae raritatis buit, exhalatio, inquit t. meteor. socia est. Sic fecit Deus firma. cap. ii quae est ex aere in aquam,
mentum ad se paradas aquas 4t nubes eu . tibi ainen satis ex aptum esset ad eas coercendas,ne iressera via nomina distinguit
in unum aniplius conuenirent. Exhalation is no inen attribuitia Et ero maxime aduertendum a litui terrestri, vaporis ero ad a, in formatio ae mam et i, id quod quam determinat sicci meteor. praecipuum fuit no fui: se diuisio cap. .vapor, inquit aquae dis gre-nem qitaruius ς testiuin S rei re gatio est , vaporis natura et ii
striu, sed de eo dici diu id ς aquas mi dum calidum i exhalationis potius ad explicandam dimenso calidum siccum . Vapor potennem expansionis seu firmamenti, uia velut aqua exhalatio potentia
idest sat firmameni uin, sat exte- ς lux sui at res vapor estsio ab aqua ad aquam ex aqua. Immo aduerto cum cs exhalationis nomen eo modo Vt commune usurpauit, retulit
C AP V. exhalationem ad elementa terrae aquae ut efiiciunt unum globu ,
De aere caporos e bal quς interri appellat: villinc etia
er, Lo nox iubs exhalnionem speciali ter ad terram reserri. - . Dubium deinde est de re ipsa , Antiqui.' e 'Oces exhalationis Qvapo an detur duplex dictus halitus gabante θ
, scis latinis ad certum philosophis quosdam dixisse, una in simplice,
's' si in non fui se accomodatas.Ne id est unius peciei e se exhalati que nunc earum vias apud imito nem Qu a putant dictum pro sophos certus,5 sine varietate est. pter Platonem, qui volebat, teria Agricola lib. i. deoit subteriait, se immutabilem ac proinde duae exhalationum species, altera omnem alitum ex aque et
calida cibumida, quam balitum mento formari . Idem nouiter
365쪽
placuit Bodino , qui terrestres e loris solaris . sie nihil sol accipit
xalationes omnino negauit. Tum exsugit ex areua qua omnis quia, inquit,exhalatio mutari po humor eductus eii. Dices, potest test in ignem, at terra in igne aura unum e lenientum in aliud , ma-
mutari nequit,cussit corpus vald xime in symbolum, mutari, eigo
diuersum ab igne . um qui tetra in ignem . Hoc autem in o. umus supra purissi inum aere in dote ira accipit gneas qualitates, effertur. terra autem grauissima sic l. rarescit in tenues spiritus est. Tum quia cinis contra ignis haec enim est ignis constitutio vim inuictus persistit, cinis au e Respondetur,ut terrai gne tra terra est. Au propterea fumum eat, requiri maxiani caloris vim, &exhalationem es igneae natu quae terrae duritiem luperet. Vn-rae, eandem habere ratione in is de si terra valde arida igni appliacum aere, quam habeto leui ad cetur , potet a tam valido agen- aqua, aut vinum ardens ad oleu, te cogi ad igneas qualitates sic cis cui superfluitat, proinde longe γ ne res, quamul, sicci istini, immi-abesea terrea natura Confirma nuuntur vi essicaci imi igitis:bum potest, vapores cum ex aqua a dus autem loli calor no et ad id exhalet ideo in aquam redeunt,ci ei acetc. Si autem cosdere .ur ter- inpluuias aliasq. queas imprei ra secundo modo fici acile resolasiones de pluunt; at exhalatio nu uitur, neque adeo coutuma est, quam palpicitur ad nos relabi in hoc modo pertinet ad secunda terrae formam. quod tamen ali opinione. Ubi inquit Aristo quaeqliando saltem contingeret, si ter copia iii terra excipit, ibi plurima rea essent. Formata fuit terra , ut exhalatio ; non aliter, ac ex liguis in se posset fouere ac detinere a m viridibu, fumus reddatur, nec eae pii ilinos ignes, debuit ergo est Mantur meteora igne , quae intransmutabilis nec vincibilis ab sunt ex halitu valde disposito ad igne,alioqui enim ab actuosissi in accensionem, qui propaerea non elemento sutilat consumpta. Hinc est vapor humidus,sed siccus Vc quidam negant terta in esse te ii, quia terra spirant, aridi sunt dementum,quia de ratione elemet sicci, hi igitur uni halitus terrei est ut facile alteretur,possit i. im, non eni in sunt sicci, nisi quia sunt . aliud transmutari. ex corpore mili qualitate affe- Datur hali, raris mel. t uilicii Rit,necessari Cho Manifestum est e corporibus , .νreus esse, duplicem fieri halitum, unu aradisin siccis extrahi alitus - quous . magis aporosum , esseque apo mili squalitatis,ut patet in sulphurem eductum ex humore qui est re puluere pyrio thure, alilatii terra alterum magis spiritu milibus ergo multo magis extra- sum, esseq. sumum terrae existen hi possunt halitus cci e terra , tis siccae. Pro clarior intelligen cum hς fit humore imbibit a rtia aduertendum est, terram duo Constath niue alias aqueis me-bus modis cogitari pose . Primo eori, relinqui terrea sedimenta, secundum naturalem statum ab igitur mani testum est, mulcia omni permixtione nceram, se vapore attolli sursum terreos ha-cundo pro ut reperitur huniore is litus permixtos . A qua pluuialis imbibita .Subprima cons de ratio aliquando salsi saporis deprehenne pertinet ad primam opinione ditur, insecta nimirum ab adustis eo enim modo siccissima est 5 ad iccis exhalationibus. μδή modum densa, ut autem exhalet, Nota vero Aristoteles non ab-
debet discindi dilatari, quod strahi seors vaporem Deilix fieri nequit in re nimis arida de lationem , sed permixtim, dea densa, praesertim vi moderatica minari autem exbalationem aut
366쪽
vapore iuxta excelsum unius aut redit ad aquam te habet vapi ad alterius halitus Exhalatione se aquam,ut homo puer ad se ipsum nim attrahiatur ex terra humore cum fit vir est vapor quasi aqua affecta, ut dicebamus, conseque in pueritia tendens ad persectio.
ter ab utroque elemento fit ab nem suae formae. Earundem exha. stractio, cum exhalationibus latio uum pars recidit immixta permiscentur vapores Aqua etia pluuiae in ali js aqueis impressio- non repetitur sancera tediem per nibus Putandum etiam est, plu- est cum admixtione terrae, con rimas redire ad terram in statu&iequenter aliquid terreni halitus conditione terrae . Sed non appa admiscetur cum vaporibus, qui 1 rere,quia decidit in minutistimas tali aqua educuntur. Eo l. modo particulas diuisa S in io e differt se habet impuritas in halitibus, ab aqua haec enim a conspicuas quo se habet in elementis, e qui guttas labitur, quia aquae partes bus formantur ratione humiditatis pol unt inter Ex omni Aduertit Hippoe. opus de aere se uniri, terreae autem particulae
corpori aquis,&c vapores eleuarii Oz ν ratione iecitatis non uniuntur.
bu Meμa solum ex aquis, sed ex omnibus iistote es plane supponit redire ρ ωςN corporibus,quibus aliquid humo exhalationes ad statum terrae niris inest ociuinoles incise omni . meteor. cap. 3 docens aquam bus corporibu , .ex nobis prae maris nota eae semper eandem,
sertim educi tenuissim ut vapo subdit: de terra similiter oportet rem . Cuius signum dat, cui is existimare, hoc enim ascendit. homo soli expositus manet, eae illud autem iterum condesce omnes partes corporis, quq a sole dit, &loca per inutant&supern aspiciuntur, non exsudaut, quia a tantia deicendentia iterun a quid quid iudoris foras emergit, Ex nubibus cum fit pluuia, exceria sol sursum rapit quae vero conte nitur siccum terreum, quod estolae sunt,exsudant, quia educitur nebula Haec igitur decidit in quidem a sole sudor, seruatur ve terram,cum vitolis melius ab huio a tegumentis, ne dispergatur a more depurata fuerit, sed ob pa sole. Eodem modo dici debet de tum tenuitatem non alpicitur. halitibus, eos attrahi non solum Ex his, quae diximus de ignibus ex terra, sed ex alijs terreis cor subterraneis constat, quana tutoporibus cum iis consistat terra.
. t a d Bodini motiva iam patet ex Notat Alber. M. librae passion
dicti, Ad id quod in confrina aeris, non posse aerem cogi in r. Uq' tionem addebatur. Respondetur vaporem. Quia, inquit,aut rati exhalationes plurimas absumi ab catur ultra suam naturam, S fit igne sunt enim materia near ignis; aut addensatur, de tunc noimpressionum . Terra enim ei est vapor, quia vapor generatur cum ignes in bola , cq ad ignis per iubtilationem . Alii ae: eum forinam facilius dispomtur: aqua spiritum assignant pro tertio ge vero est elamentum dis symbolu nere halituum diuerso a vapore
cum igne, unde non tam iacile ab ex laalatiotie,eum q. diculi esse eo vincitur, ut in ipsu tral eat,pro materiam ventorum mihi propterea ad statu aquae redire solet babile videtur,speciem qualida in
Hinc constat, cur exhalatio dica halituum formari posse non solii tu potentia ignis, vapor poten ex aere, ed ex igne . I'robatur, ha lia: aqua quamuis substantiali litus sunt quid medium inter elete ita se habeat exhalatio ad ter menta cras & tenuic vapor estra,vi vapor ad aquam:Exhalatio medium inter aquam elem
inquam trans in ignem, vapor exhalatio inter terram ignem
367쪽
Ergo sicut elementa crassa terra&aqua, transeunt ad illud me dium , ita tenuia possunt ad idem
medium transire . Sicut crasra per attenuationem fiunt propinoua leu bus&raris, ita rara coactioneri addensatione accedere possunt ad crassa. Potest aer mutam in aquam , ergo poterit ci. lius mutari in vaporem, facilius enim est transire ad extremunias per medium, quam immediate
J, Vettim quamuis hi halitus cui ali)s ex grauibus elementis eduis chis conueniant in tenuitate 4aritate, substantialiter tamen d inferunt . Sicut enim vapcr. qui exhalat ab aqua est virtualiter&rotentia aer, actu&substantialiis ter aqua sita vapor, qui fit ex ae. re est substantialiuer aer, de accidentaliter potentia aqua est qaeris coactio, sicut aquae apor est. entia af aquae disgregatio. f rens hali Pertinet deinde ad causiimie. tiu divin luti sormalem, quod ait Thimonguiusmia r .meteor. quaest io in productio liter Mela ne exhalationis ex terra intercem iis dere veram generationem,& coris ruptionem substantialem. Exha latior em non eis substantialiter terram, sed mixtum substantiale includens duo elementa . Similiter Rodinus dicens vapores nubes,&c habere perfectam natura
corporis phisici, quia ad id suiscit
habere materiamo formam . Probat Thimo quia exhalationes ut etiam vapores fiunt adeo sub.
tiles ierspicui, ut sint inuisibiles, unde videmus per ipsos sicut
per aere, ideo Aristoteles eos vocat Spiritus Tanta autem immutatio elementi grauis Si deus novidetur esse sine substant ali inu. tatione. Alifarguunt, spiritus,quire soli iuntur ex animali,& ex alijs mixtis, a ijsdem specifich distin. guuntur , ergo eodem modo se habent ad terram spiritus Eterra educti. spiritus aquq ad aquam. Confirmam potest, quia non vide tur repugnare , duo elernentaria a
inter se permisceri, ut resultet quid tertium substantiale. Nam in aliis simplicibui, si plura vel
pauciora uniantur semper resulistat aliquid tertium , ut constat in liquoribus . Aliqua mixta tam tenuiter ex aliquo elemento participant, ut paeae H. O carere videantur, verismile ergo est, posse pariter aliquod mixtum eo abso . lute carere. Simili modo iungi poterunt tria prol mixto aliquo non tam imperfecto. Assirmandum tamen est, hali Staruitur tus elementorum no distiligui ab opinio eo iis substantialiter. Probatur,quia t-με. in tali mixtione par inter se elementa cohaerent, non tam fi rinia ter uniuntur, ut mixti natura exposcit. Nec aqua ignem detinet, quin sursuin a surgat: nec ignis aquam ita cohibet, ut non valde facile ad naturales via esse redeat. Hilic in operculo vasis in quoa qua buuit, per hoc solum,quba vapor non potest omnino libere progredi, soluitur societas elabi tur enim ignis , relabitur in aquam vapor. Vbi etiam cogi an dum est, nullu adesse agens, quod
aquam re producat , calet enim iptum metoperculum, nec aqua
sit ab age a te calidosic pro indono erat corrupta forma aquae . Quatuor itaque elementorum
con unctio, pro legitimo habeturmiscibilium conuentu ad mixti corpus costituendum. Minus qui quatuor, priuatus quidam cillegitimus est congressius Aqua natura sua frigidissima est, tame acum calet seruet,caloribus pluribus .iguiculis commixta, pro legitima oc vera aqua habetur. Eidem in glaciem adstringitur,&vera aquae se creditur si igitur potest elementum rigidum nu dum absque mutatione substantiali non esse frigidum de fluidum actu, poterit elementum densviri fieri sui duina leue abiaque substantiali mutatione . e. talium datissimum e et, iam eo
368쪽
liquescit, metallum remanet solura maneat a. Exbalatio habet accidentia iguis, Quo ad causam effectivi nulli AE U calorem diccitatem , unde nisi dubitum est, e se calorem quaestio
retineret e se substalitiale terrae, tamen est,quisnam calor is si, an μη non verificaretur, quod cominu caelestis, sublunaris, vel uterque ' 'niter dicitur,eam esse naturae ter sinui, di quis nam ex liis si pri- rea: S ea accidentium immu marius in hac essicientia Adriatatio importaret substantialem a nusTor nebus opusde calore corruptionem, seu talem altera que plures arbitrantur omnem
tionem , ut ad eam substantialis calorem Ecaelis diffundi, eiusque forma mixtionis sequatur, nulli perennem iugem latitem esse
existeret simplex elementum la olem, aliquibus tamen stellis in quolibet enim tanta cotingit at partem conserentibus. At q. adeo teratio, S alieni elem et permix caelestem tantum calorem volunttio, ut consequi deberet aliquat, e se causam extralationum, cum saltem imperfectior,torma mixti non alium calorem uim caele-Quod enim alteratio tanta non . stem agnoscant Aristotele ta- sit, quanta est in formatione ali mei pro causa exhalatio nutri aD tuum,aliud non importat quai. guat calorem solis 4 calorem
sermam mixti coniequentem n intra terram latentem
esse aequalem paris persectio Ait autem Fromond. I. meteor sentento nis . Concedi tamen potest ali cap. . solis calorem praebere ube asemati ea quando E mixtis abstrani halitus, riorem meteororum materiam , rem solis oui ab ijsdem corporibus mi A magisq. terram & aquam in hali in Me essetis substantialiter disterunt; quia tus resoluere, quam id saciat oc pracipuum. non repugnat substantialis quaeda cultus terrestris calor . Probat, tui'. o ductio actione vehemetis, a quia Aristoteles pro tali eis centia loris, dum alia ele inenta concur solis, ubique meminit, ignis su runt. Hoc modo e vino educitur terranei parcisiimes. Tum quia anua vitae, quae vinum non est ventorum materia a sole prorsus actione ei lini caloris vini adeo excitatur, idq. praelertim co .astatim mniarur, ut in aliam speciem a in ventis anniuersarias, di in fiatia fiat transtus. Sive dici potest, in bus antelucanis Hinc etiam post mixtis dari diuersas partes the imbres sequi solet ventus,eo'uba Teogeneas cum diuerso elem et O terra humidior ex imbre reddita, Tum praedominio, unde extrahu modico solis tepore resoluiturtur 1 mixtis partes quaedam, quae in halitus . sic etiam solis vis est habent formas partiale diuersas manifesta in productione fulmia forma totali,& iiij sperit forma um,quae vere dcciitate post inso- totalis remanente partiali . Et litos calores cadunt. Tum quia hinc potest iteru confirmari prae ipsis oculis manifestum est&Pa-sens resolutio. Vapores enim , tenter conspicimus,immo mane qui ex aqua eleuantur, si ab ob nebulas madi paludibus se at staculo impediantur ascendere , tolentes, sequuturae pluuiae indi- addetanturis redeat ad priore in ciui . si in aestiuis e maximis forma Dat vapores eleuitia mi X seruoribus oculos in campos iis non redeunt ad eorum mixto tendamus, subtilissimum ubiquerum naturam. Vapores vini con sumum exhalare deprehedemus, crescunt in aquam vitae,& non , per quem glebae tremere conspi- in vinum , sic a patet in alij, su ciuntur. Tum quia in Americablimationibus Per haec patet ad sub aequatore, cum in aequinoctijs secundum argumentum opposi sol vertici linminet, prosusissimitum, scut: alia ex prius dictis cadunt imb.es s liaud dubie, quia vi a sol
369쪽
sol tam copiosos attrahit mari emittendos. Tum quia matella vapores,ut neque enicacissimis sulminum de aliorum quorundaduectis radios valeat eos dissipa igneorum meteororum iunt halixe. Tum demum, quia sol quam tus sulphurei, hi autem e prosun- libet patiem superficiei terrae sub dioribus terrae locis,quam pertinia diualem calefacit S illustrat, at l. at solis actio, educulatur. Et cuadeo ex omni parte terrae halitus in omitibus sere locis caelum si l- educit: ignis autem subterraneus minet, vix ulla reperitur regio, non expirat ex omnibus locis quae in extima superficie sulphvalli. radia cor Agricol. lib. de causas sub ea sit oportet ig: tu horunae rem praei ter. Thomas Lydiatus Anglus meteororum halitus ex intimis tuum es in lib. de orig. sontium, apud eun teri locis extrahi. Sic constat calorem i dem Tromon dum putant ignem prope eniuomo montes freque-gnιιDi te subterraneum eis principaliore lora ella fulmina, quia nimirum senet causam, quam solem. Tum quia in i s locis magis hi halitus abun- plurimi maximi subterra ignes dant sicut patentior est actio ab ardent , e quibus perpetuus ignis uterioribus ignibiis Tum quia vel saltem sumus exhalait: credi hyeme sol est valde imbecillis , bile autem est, praeter istos paten haud tamen rariora sunt meteotest erumpentes ignes, terrain a qua in aestate . in locis potari- alibi plurimos fouete, qui dis no bus frigidissimis plura forte sunt, in manifestas ammas erumpat, quIm in region: Dus calid oribus. in subtiles tam e halitus perrimu Nec minora noctes, quam inter-Ias expirent. Sic sane animalia is diu. Is itur his temporibusti lo- per insensibiles trapspirationes to cis frequentia est ex materia,quaeto corpore interni caloris vi te ab interno potius calore, qui in nuta expirame ut a transmittunt ab externo attrahatur. Adducit terra autem, quamuis non pro idem author pro eadem senten-prie,aequi uoce tamen,& smilitu tia notabilem Obseruationem isdinarie est animata, unde ex ina Thomae pleni, qui apud Batauicuxi mora proportionato calore , tuus vidit E media Oceani super- interno maximos cotinuos a ficie subito emicantem vaporem litus emittit. Et scut in animali humani capitis magnitudinem anaior est exhalatio, tuae ex inter vix excedentem , qui successiuEno calore procedit, quam sit ea, effluens breui spatio densissima is quae est ab extrinseco calore cau nebula totum caelum , alioqui se . sata, ita idem de terra dice udum renissimum impleuit Fateri hic est. Tum quia vis solis ad modi cogimur, sub maris fundo igues gam profunditatem terram pene elia, qtii ta in subitos maximostrat. Nam ubi terra actioni solis vapores e fibrmant. exposita calens dicca est. adia His addimus Aristotelis autho .arim cos pedes effossa reperitur humi ritatem', qui non tam parce , VfMEi avida&srigida: at ex tam modica supponit promondus, locutus est d, is
terra exiguos halitus exsuget sol, de vi interioris caloris. Immo im .ias.&'prorsus in susscientes pro tot meteor. cap. q. bis eum priuSnO- meteoris nascentibus, oportet eris minat, qua in solem, quasi sit maro ut internus calor ex proin gis praecipuus Existit, inquit, in ae: OIibus terrae locis copiosiores terra multus ignis multa caliis emittat. Adde terram in pluri ditas sol non soluin,&e. Et ite-bus locis contegi sylvis, montium rum terra post delapsam pluuia umbris,corporibtis solidis, quibus 1 calore partim interno parti in is
modis nec in extima superficio superno siccitate affecta halitu in solis caloream villicat ad balitus reddit . di ominat etiam iterum s
370쪽
mandem calorem eodem capite dum, sed ad superiora properaret, dicens nec ei stella calorem qui maxime cum illuc irent naturalii a terra inest, exhalationes enice motu ascendendo, cum ad terrare .d, cap.8.IeIra a sole&abeo, eundum sit per motum descea
qui in ipsa igne incalescens,&α sus. Ex his autem fit, valde no-At quidam expositoies hos duos tabilem esse essicientiam interio- calores confundusit, dicentes per ris ignis,praesertim erga interiOIς scalorem terre intelligi ipsum me terrae partes.
calorem solis, terram exhalare Hinc ergo sub hac distinctione 4 4M, a
a sole ab eo calore,quem a sole resolui potest controuersia, salo δενὸUlai. recepit. Sed inani lette lalluntur, em solis per se agere in terrae suo, sis, tum quia hilosophus ex pre sedi perficie Sin partibus non varae a, bis citas calores,ut duo principiato prosundis , ex his locis halitus in h. ja,
fuit, eo aule modo non essent nisi educeres: interiorem vero ignem unum, quia sol non aliter agit, agere in ima Sparti S, easq. Ieml- .rno. qui in medio calore,quem impri uere in hal tus . Maior autena sinit subiecto in quod agit. Tum , videtur esse quantitas exhalari O- quia calore a terrae ait eis igne , num, quae ex imo terrae educun- qui intra terram et , t constat di tur , quia pro tot frequentis imis Sed plures uersum esse calorem solis a calo meteoris longe plures halitus re si eae more gi s. Tum quia Aristoteles quiruntur, quam sint ij qui sor rem,quam uni causae dat exhalationem, que mari possunt ex modica terrae ex supersei intra:alteri eam, que est extra quantitate, ad quam pertingitio cie.
terra,inquit, a soleri ab eo. tui lis actio . Interior ignis sortior est in ipsa eii igne incalescens, mul in agendo vim sol agit i in plutus quὶdem extra.multus quoque res partes, quam agat sol, qui&si intra fiat spiritus,&c. at si sensus agat in totam superficiem,tamen esset de calore a sole inducto, v modica profunditas, ad quam atraque exhalatio esset a sole actionem diffundit, minus aestir tatim sis confirmari potest eadem en matur. quim maior quantitas in-rentiam a te nyia,quia hyeme, cum terrς m. teriorum partium, quae ignibus assii confirma perficies nive &glacie cotegitur, sciuntur. In iuper cons dei anduιών interiores eius partes calet. Quod est, interiorem ignem praebere esse non potest ex vi solaris calo materiam calori totis nam hau ris, cum hic debet et diffundi ex tus ab igne producti quamuisse- terrae superficiet; sed ex eo, quod cundum plurimas partes soras e- halitus calidi assurgentes vi in te rumpant,tamen secundum alias,riolis ignis non posunt ε terra , terrae superficiei haerentes,ibi it erumpere,obstricta superficie ara rum addensantur, Δ hinc humo. glaciem frigore Sicut nostra , re terra imbibita potest a lole re- corpora hyeme sunt calidiora in solui in halitus . Vt enim halitusterus, quia calor non effluit ob aquei ab his ignibus surgentes
externuin frigus cutem constrin. sunt materia numinum 4 alic Letus. Quod vero dici solet,exha biconcrescunt in aquas fontiuin, lationes calidas per aerem disper ita in omnibus locis concrescunt fas se reciperean: raterram,utis in humorein. Et alioq ιι .. si ignisgiant hybernum frigus,vana ima hos vapores submitteret, breuiginatio videtur nee enim adeo exsccaretur terrae supersicies, ueciolertia sunt elementa,ut sugani ci potet ex ea sol tot halitus forma. arripiant praesente contrario. Et si re Sol adiuuat internum calore,
sensum haberent ab eo fugiendi, quia ignis eis caciter quidem agitanon declinarent exhalationes ad in partibus prosundis, at rope
criam, que est elemeatum frigi supelficie eius actio debilitatur,