장음표시 사용
381쪽
Tam aerea meteora, nulla magis aerea , qu in venti. Uel enim ex ipso aere elemento ad quate constant, aut
T saltem ex aliorum elementorum alitibus aeri maxime
f similibus Aristoteles cum sectione as egisset de aerei,
Pessi γε sequentem addit de ventis. Iure igitur prς cedenti tra.
ctatu hunc de Uentis.subnectimus Eorum scientia quam abdita sit, ex Piophetarum oraculis edocemur pluries enim diculit, ventos intra diuinos thesauros claudi, inde l. produci ab ipso Deo. Imino Christus Dominus expressit, nesciri unde venti sint, aut quo vadant, quamuis ubique cum ipsis libuerit spirent, eorum i voces audiamus. Ecclasiasticus, ut nobis probaret opera Dei esse inscrutabilia, ex ventorum ignorantia id ostendit. Sic enim cap. i. quomodo ignoras, que sit via spiritus, sic nescis opera Dei. Ipse l. Sapiens, cum
dicat se sciis vim ventorum, non nis ab ipsa diuina Sapientia edocente id se didicisse profitetur dedit millimo ininus, inquit, ho
rum qu sunt scietitiam veram, ut sciam vim Ventorum. Nos autem,
qui proprijs conatibus nitimur, vere et Probe Osic ire, mini ine credit August. in Psalm .ia . Quia enim flat inquit ipse . ventus lentimus qua causa perflet, vel de quot be auro rationis eductus sit, nescimus Naturales philosophi nihil minus profitentur in abdito esse Averroes eo magis dista cultatibus implicatus , quo magis ad eas tota Iendas ausus fuit , ad extremum ita concludit si arcnon satisfaciunt, nihil habeo rationi consentaneum . Rem et go distacillimam in agno animo ut decebat supremui Philosophorum magistrum , Aristoteles aggressus, protestatur, se primum deissagere, per se ipsum dubitare, Hubitationes determinare quae enim Priores philosophi leijs dixerunt, ait adeo fuisse rudia, ut quolibet dici potui lient Nimirum ea ipsa dicebant,quae apud vulgares homines communia erat. Et tamen tam multa praeclare dixit, ut vix a posterioribus additum qu dpiam sit. Copiose i itur pro rei di nitate de ventis disserit 1 lib. Inete Oi. per totam secl. 16. problematum . Et posterioris huius ci doctrina non est minoris aestimationis, quam prior inconsidera te l. quidam pionuntiatit, in ea Philosophum potius sequi improba
tas antiquorum opiniones, quam loqui eX propria sententia. Nam ipse Aristoteles in a. meteor. cap.6. eam prorsus approbat.
Ventorum noliten a vehementia deducit D. Isidorus est, inquit,
ventus aereum corpus cum impetu & vehementia veniens. Dicitur
etia in spiritus. Sed notat Alexander haec duo nonihil differre, atque ventum se qui per superiorem aeris Iegionem pernat spiritum vero, qui per terrae superficiem excurrit. At parum usui est hec distin- Oti di absque re pectu ad illam , utrumque nomen confuse accipitur. Aliter haec nomina distinguit Seneca lib. s. i; .spiritu a veni incudus separat,vehemetior enim spiritus vetus est, inuice spiritus, leuiter sues aer. Apud Aristoteleno me piritus videtur significare ipsum methalitum&opirazione, unde ventus dicitur spuitus ratione materiae.
382쪽
torum ar/ntorum QRistoteles clare asseruit,ven-
materia ex torum naateriam se sicca , ArιΠοιetis dei terre urem exhalationemra
ea exhaia Id praecipue a serit lib. 2.cap. 1 Vbi σψsicea sermonem de ventis aggreditur et cum autem, inquit, duplex sit exhalatio, vita, quae vaporis Plena est , altera umida, utramque he ri nece se est. Harum vero ex Italatio ea, quae maiorem humoris c O. Piam obtinet, quae pluuii sicca autem ventorum Oaitrii principium matura Consentit ilin. lib. .LaP.63 ventos vel natus nota
negauerim polle ex arido licco l. halitu terrae gigni. Id probat Arist.
quidam enim ex vaporuin ab unis cantia humidi sunt, alijscci ex abundantia exhalationum: venti autem in his regnant, non autem in illis, in quibus pluuiarum, non ventorum abundantia unde sicut vapor est materia pluuiae, ita exhalatio venti. Tuin quia qlum alicubi pluuiuii alicubi ventO- sum, eo quod ex diuersa solis siluatione in uno loco est undi educatur vapor in altero sicca exhalatio.Tuin quia venti pluuias cohibent, pluviae ventos dant,ex cotraris igitur causis haec sunt. Confirmari potest tuuias quia venti procellos generantur ex exhalatione calidari sicca, igitur saltem quaedam species ventorum ex exhalationibus constant.
Tu quia caeli rubedo signum ventorum est , at id, quod rubet, exhalatio est. lndicat igitur rubedo ventum, quia signuin est, eam
exhalationem breui innatum resoluendam . Tum quia ventus fit cum agitatur corpus tenue ac sub .
mouetur exhalatio aute est co . pus tenuissimum in tantum visu. pra hunc nostrum aerem ascedat, igitur apta est venti materia, si ab aliqua causa eo modo circa terrae moueatur. Haec aute causa omnino dari debet,quod enim mouere
tali modo potest, id quod ab alijs
adducetur pro materia ventor sidem mouere poterit eade ratio nem exhalationem Christophorus Columbus ex eo potissi inum sibi ei suas , vltra oceanum Atlanticum spatiosam esse terri, quia validissimi venti inde persant, unde nouas Indorum regio nes detexit . Putabat enim validiores ventos ex terrae halitibus constare, nam si ex aere vel vapo. Ie constarent, spirare possent ex amplissimo oceano. Sic ista opinio Ponens exhalationes pro materia venrorum plurimi aestimanda est,
quod noui orbis existentiam e caciter probauit Mostendit. Addunt plerique expositores, r/hi
non quamlibet exhalationem es beatege ex se aptam ventorul materiam . Excludunt terrestrem crassam, is quae in terrae visceribus recluditur, haec enim est matella terrae is
motus. Sed absque dubio haec est
materia ventorum subterraneo-m,ciscutitur enim terra ex vehe
mentia lilius exhalationis, quae agitaturin discurrit per terrae viastera,&educta in nostrum aerem
ventosessiceret, veturi euaderet,
si exitum haberet . Neque enim in imo manet quia adeo crassia est, ut intra terram delabatur, sed quia prςclum exitu, tibi detin tur. Deinde excludunt exhalatio. nemperati ixtam cultum do vnctuoso ac pingui, eo quod ista sit materia traiect Onum,ac stella, rum discurrentium Et etiam ea in quae est permixta cum humido aquoso, quia haec est materia coruscationum . Verum haec salie in partialiter possunt se ventorun materia polarunt l. et se permixta
cum alijs exbalationibus magis
383쪽
3 si Lib. 2. de Meteoris aereis.
aptissimo hae ipsae solae, crassior bus
nubibus occurrant, oisulit repeliali deormna, movebuntur motu ventor . Vnde dici posset, has exishalationes, quae sunt naa telia ho
ita distingui id quod est materia stellarum de traiectionum , pol se
etiam esse materiam venti, sed no contra, omne id quod est a. teria venti, posse esse materiam
ium sat est si exhalatio possit hinctia de moueri, ad quod non dicit repugnantiam 3nctuositas siue
aquositas exalationis at ad acce-sionem requiri rure via citiositas. Per se tamen loquendo exhalatio ventosa caret uini do pingui,&aquoso . Debet l. e se a sole attenuata I subtilat, hinc frequenter ait Aristoteles , exhalationem non esse ventum,cum a nimio frigore cra Tescit. Sed non debetes.se admodum subtilata,quia sic si
pra nubes attolleretur, nec asti gos e mediae regionis deorsum repelleretur. Hac ratione tum mus aestus sedat ventos,quia exhalationes ab umit, de nimium subtilando sursum eas impellit. Dices venti potius sunt frigidi, quam calidi: at si exhalationes essent eorum materia,potius esentcalidi Exhalati enim calida 3 sicca est, & eo magis sentiretur calida, quod ex motu conciperet calorem, ait enim Aristoteles ex motu exhalationem igniri. Respodetur in primis ex Olympiod. venti refrigerant per accidens, quia aerem nostro spiritu calefa- . tum abigunt, statim q. sigidum important simili ratione labra
suscitant ventum trigidum quia aerem cale lactum d pellunt via.
de in aestuoso baleon nihil prodest labelli motus ad frigus inducendum, quod aer il Ie, qui in locum depulsi succedit,calidior fit. Exhalatio cum deorsum impellitur as igiditate mediae regionis , aliquid frigiditatis contrahit. Dein de non solum exhalationes sunt venti materia sed vapores, qui
cum ipss commiscentur Philosophus dixit, motu exhalationem igniri in superiori regione, luto osegregatur ab ea numidum, at in motu circa superficiem terrae potius secum vnit plurim 1 partes humidas& vaporosas. Ne tu stolus fluxus venti est exhalatio
sed secundum plurimas partes est aer, qui agitatione frigidus sentiatur. Postremo quidam venti sunt calidi,' pro his apta est calida
exalatio. Dices secundo sequeretur ituram maximam ventorum copiae tepore quo exhalationes copiosiores sunt: at contrarium coctingit aestate enim undique fumat terra ex maximo aestu,&ta.
me ab ardoribus aestiuis venti co- quiescunt . Aristoteles ad summos calores refert meridianan stranquillitatem . Respondetur, exhalationes sunt venti, quatenus a superiore frigore repelluntur, non vero quatenus e terra sursum efferuntur. Cum ni inium tenues sunt, in aerem transeunt,
siue in ignem, de nubes ipsas trascendunt neque astigore mediae regionis deorsum repelluntur. Id
igitur coatingit in aestates cun exhalationes subt: lissimae sunt. Meridianus aestus aerem tranqui lat, quia matutinus solis exortus aerem vaporosum X agitat, e crassiores vapores, exhalati
ues a noctis iligiditate torpeicen. tes dii cutit 5 rarefacit. ex hisae commouetur, id velo cerat piori in meridiatio itu . Sed
quod praecipuum est, falsum est quod assumitur, i, se exhalationes in malo. terra nimium are lacia parta n
exsugit sol, plurimum ubi humore est imbibitari hinc a n ror ore terra conspersa nam . . ad
primum solis aspectum exhalat;
poli pluuia in phirina ae sunt cxlia lationes, vade vent consequua
384쪽
tur.st ut Aristoteles aduerti scut x de diuinat dixerunt, eos ali- ab humido ligno abudatior fumus tus qui frigidi sunt, cum fluere emittitur,quam' sicco,ita ab hu caeperint, ventos esse Theophr.
mida terra voerior eli exhalatio . ex. 44.ait, quosdam ventos est Addit autem Tite optu. tex. I. ex aubibus Hippocr. 1. de ocius aeua te e exhalationem esse causam vento ratio. ait, ventos formam ex mxhalatio sit rum , solem ei se concausal a . minibus Iagnis, a terra hume- causa et ri Videtur loqui de causa eiiiciente, tacta&refrigerata. Idem approna color nam sic exit alatio hao et sole in is bare videtur Seneca cap.9. dices, pro concausa,tot enim non nisi es ideo vere ventos validiores, quia lective concurrit . Id velo relerri ver aquosus est . Consentit Plin. otest ad id, quod dicemus, exba lib. 2. cap. 43. Citari item potestationem impellere aerem , ae vitruvius libri .cap.6 ubi, quam-remq. comotum esse ventu, cq uis dicat ventum esse aeris fluxu, proprie exhalatio est causa quae tamen ex probatione , quam sub- habet solem pro cocausa,sol enim dit coli igitur se per aerem intelis de ipse . est causa mouens aere m. ligere aerem vaporosum seu v Authis. Deinde quaeri potest, an etiam porem. Inquit igitur, quod in a
a centes a vapores sint materia ventorum . Probataone II huius sententiae ac-ιὸνui Telesius nil aliud alte se venuos cipi potest i fiunt aeolypae aereae
torum sis quam vapores per aerem uen cauae, hae habent punctum angu-meores tes. Hinc , inquit, ibi praecipue stissimum, quo aquae inlundutiar, nubes uniuntur,ubi venti pirant collocantur l. ad ignem δε ante-E nubibus venti ortu in ducunt, quam calescant, non habent vl- quandoque tota nubiuia mas tum spiritum : simul ac autem sal vento, re bluitur . Ait vero seruere ceperint,efficiunt ad ne hos vapotes se tenuiores 'e' vehementem natum. Consonat uiores, quibus vero sunt grandi haec sententia medicorum placines de pluuiae,esse crassiores. Vnde iis, ut enim dicunt , satus in aO- qtio prius dixerat ex ijsdem Va stro corpore oriri ex nituita, ita poribus fieri ventos grandiu es satus in orbe ex aqua . Ad init-
explicati debet, quod crassiorcs tunt vapores in parte ii genera- vapore sat enuari Pollunt, k cras tionis ventoruin Conimbr. tra-stiem discutere,ut entin aqua ra Ota 6.meteor.cap. 2. Auersa - . rescit in vapores,vapores Crassi a seci. - . Ite Cardan. liba de variet. rescere pollunt in tenues . sicut e propcerea dices circa mare flu- contra, si vapores crassescunt in uios spirare perpetuos ventos Adpluviam tenue vapores concre hanc sententiam ait Natal Comes
scere possunt in cra istores . Vide tib .metheo l. cap. s. alludere satur haec suis sententia Metrodo bulas poetamm, qui per Ar iasii, qui dixit, aqueae exhalationis ventos significabant. Nec ipse sincendium a sole factuin, excita Aristoteles alienus prorsus est ab Aria. ore diuinos flatus Plutar. lib. de ' hac sententia , non solum quia Homero, ex huius poetae senten 2. meteor.ca caseruit vapores eadem senatia idem significat, inquit ei nara, semper esse exhalationibus terreis tensia aquam verti iii aerem , huius au admixtos, atque adeo saltemia tem nuxum esse ventum . Perae tialiter, qua ita uis minus praecipue rem autem intelligit vaporosum etiam ipsi vapores comites exha halii tum idem dicit, ventum es lationum, sunt ventorum male-
se nuxum eius aeris, qui factus.est ita. Sed adhuc principalius; iram ex aqua. Hinc dicebat huin idam saepe sect. 16. materiam venti apes ventorum vim . Alsentiri vi pellat humidam , praesertim prodentur ij Stoici, qui apud Tulli bl. 3 s. spiritus est redundantisi
385쪽
3ου Lib. 2. de Meteoris aereis.
moris commotio.&probi. 36 piritus omnes sole humore dictu .
dente proueniunt. Pluries inquit,horeales vetos fieri ex niue S glacie liquatis, rauoniu ex halitibus emari haustis,esset ex aqua inflata. Confirmam haec lentetia potest. quia venti frequentiores in mari sunt, de in oceano longe validiOres, at sicut Eterra a surgunt x. halationes ,ria a mari vapores eleuantur, ergo Potius e vaporibus, quam ex exhalationibus venti sormantur . Sic etiam e fluminibus spirant, ut nautae experiuntur, cueat in prope litora nauigant, qua . tiis aer quietus sit abonini vetor uagitation vi, amen prope fui ne transeunt, ibi ventos excipiunt. Venti sunt potius frigidi, quanias calidi, ergo potius constat ex ele-inento frigidiori. Plures venti humidiores sunt, tuam sicci ergo ex humoribus potius, quam ex siccis
Italicibus tormantur Color caer Uoleus in occasu ostendit copiam vaporum , idem l color signum
ventorum.Tandem eae causae, que
credulii exhalariones hinc inde agitare, Se sic vetos effici,eaede est: acescise debent ad agit ad os vapores, qui sunt ex elem et minus traui, quam :t terra, e qua fiunt exhalationes . Probari amplius potest, aliqua ird annus est ad inodum ventosub,&parcissime plues, ut pol cialida in aestatem solet co-t nigere: at si vaporesresoluendi es sent in aquam, nec euaderent a
teria venti, deberent sequi calidi rem aetatem copios imbres, no tius quam venti. Itaq. non ploittam copiose, quia vapores resoluuntur ili ventos. In tali aestate non potest fori magna ex dicatio. iii attractio ob terrae siccitatem, igitur venti qui sequuntur, sunt ex vaporibus . . Igitur putandum est , humores . cum subtiliores sunt, in ventum relabi cum ni-ntium cra sescunt, in pluuia in de
cidere. Ex his ergo concludenducit, vapore sal ςm partialiter ei leventorum materiam.
Dices Aristoteles contra anti. quos probauit, non esse eandem materiam ventori, pluuiae sentit igitur vapores, cum sint materia pluuiae, non esse materiam sventi. Si elsent ex vaporibus, aer obtenebraretur nranium cras sesceret, at quidam venti potius vapores auertulat, aeris . clauit te tollunt. Non videtur possibile dari tantam copiam vaporia: a, quanta requiritur ad continuandum ventorum fluxum per plures dies in variJ regionibus. Respou
detur, non mura, sed quosdam ventos esse ex vaporibus, longe plures sunt ex terreis exhalationi
bus Megali s subtilibus corporibus,quod bene probat Aristoteles;
quia cum abundant vapores, anni pluui 3 sunt: cuin abundante L-halationes, anni sunt sicci&veu tos. Vapores, qui non sunt adeo crassi, ut aerem obnubilent sed snceriores sunt ventorum matet eria, illos autem venti disicuti sit; aliquando non sunt ex materia vaporosa, tunc aer purior rex ditur. Non susticerent vapores ad
Oinnes vento , propterea alia tenuia corpora piae .ertim exhala.
Deinde celebris est antiquoruna re sent apud Arist. materiam venti ere aerem, seu ventum es aeris
motum. Anaximenes dixit eis O .est ' 'fluxionem aeris, inotis in eo a sole aut colliquatis partibus tenui iasinis e humidissimis . Stoici
omnem ventum esse suxum aeris, sed mutare nomina pro locorum rationibus. Inter ipsos seneca, ventus est aer fluens . Et alij
apud ipsum est aer suens in unὶ
partem. Idem tenuit Lucret. lib. 6.
ventus enim fit, ubi est agitando percitus aer. Pseusippus de Platonicis definitionibus: est agitatio aeris circa terram . Vitruvius lib. I. capo aeris fluetis unda cuminis certa motus redundatia Hippo
386쪽
lib. de statibus ἔ aeris fiuctus cierem esse materiam huius venti.
unda Consentit Hermes risine Et quidem , quae aptior materia gistus lib. .cap. ν Theophr est ae vento dari potest ipso aere, qui taris commotio&agitatio cum im facile huc rilluc dimouetur&su petu tacta quamuis velit hanc cluat inequiritur enim ad ventu motionem ab exhalatione pende materia admodum rami&flux ibi re. Exposterioribus Philosophis is, huiusimodi autem est aer, qui idem tenent Cardanus lib. I. va tam prompte cedit&recedit, vii rieti cap. I.&leci.4 in Hipp. de 3 de natura illi penitus fidit spatij
aere. S c. Coperuic. lib. I. reuolut custodiam contra vacui 1 quo tacap. g. Bodin. lib. theat. Benedi opere abhorret, periculum . Sic eius epistola ad Pancratium Me etiam sollibus ventos excitamus lanum, Aresus 2. degener. q. I P. Iu minusue validiores pro in- sec. 2. Consentit ex parte uersa strumentorum magnitudine . Id quaest. 2. χα , Astrologi ut plia vero procedit de ipso aeris ele-ximum idein tenent immo ipse meto. Nam sumptus aer pro cor-
Aristotelas id exprelle pluries di pore subtili instar aeris, sic in o m.
xit, ventum definit aeris impul niu sententia aer est ventus, quia sum se 1 probi. 7. 36 sec. 23. pro non j ex corpore tam subtilia I. sec.x Prob. 2. Idem senserui ventus constare potest. At dices,l lures ex Sanctis Patribus. D. Aug. hos Petulos e Te artificiales, nec deib. de quant alii in nihil aliud. ias quaestionem agi,sed de validio quam acrem istum btum stagi ribus,quos natura perficit. Sed adtatu, ventum se sentimus, quod hoc bene Vitruvius loco citia par- in loco tra quillissimo S ab omni uulo breuissimoq. spectaculo de bus ventis quietissimo vel breui magnis&immanibus caeli vent fabello approbari potest, quo e rum l. natura rationibus scire S rem commovemus, natum q. sen iudicare licet M de latentibus
timus, quod cum euenerit occul caeli rationibus, artificiosis rerutritiore quodam motu caelestium is inuetionibus diuinitatis exprime- vel terrenorum corpor per a re veritatem. Certe sicut ventulus gnum patium mundi, ventus vo excitatur ex leui aeris commotiocatur Basil. hom. I. Exam ait eis ne ita ventus qua intumuis vali-
diffusionem aeris Expresse etiam us ex maiori S proportionat
Athanas quaesta I .ex veter testam commotione excitari potest, aer Anastas byii ait ara exam Theodor ergo esse potest materia quatum-
in Genes quaest . Proco ad cap. r. vis validii simi venti potest esse Ceneca hi j li de Gigan. Damas c. et causa, quae aerem sic moueat ,
Fid.capi. Beda de nat rer cap. 26. vi ventoru materia requirit, eam
Isid. i. Orig.cap. I.ubi resert etia caula,quae mouet id quod in alio-DClementem. rum sententia est ventus, Oue
p.,IM. Vidern id supponere Sapiens re potest ipsum aerem . Putante bufus. dicens auem alis Verberare ad c qii motum aerem superiore ni leuem ventum,auis autem verbe velociter moueri, unde aer ille sicrat plane aere m. pro eodem igitur impulsus, ventus est , s leuiter sumitur ventus cier. Et huic exe hic agitatus flabello ventulus est. plo insistendo, cuin aera ventis Alio modo aer mouetur est I. silet, ex motu alarum auis , leuis ventus, quatenus scilicet moue- ventus formatur, imiliter na tur ad motum corporis existen bello agitato ventum sentimus; tis in eodem aere . Illud igitur unde Terentius in Eunucho cape quod a seritur materia venti, di- hec sabellum ventulum huic scurrit per aerem , S sc mouetur
sic facito manifestu nigitur est, ipse aes albil .naiaus ac dicta ma-
387쪽
teri venti ergo non minus ex lia. tatio v g. est materia venti,quimst ipse aer senim aer motus a
fabello est ventus, etiam motus ab exhalatione est ventus. Neque
sotest velocior esse motus exha-ationis, quam sit motus aeris quia exhalatio eadem velocitate impellit aerem, qua ipsa mouetur, igitur saltetu non minus quae exhalatio aer est ventus . Sed hoc modo exhalatio dici etiam de et causa effectiva venti, seu ventus non solum formaliter, sed effici λter sic Alberi. .sgnificat aere ei se sor maliterventum,S exhala tionem concurrere solum essicie
inter alia, inquit, ventum passive ei se impulsum aeris ab exhalatio .. ne, illud quod natur, ait est aer Et lib. trach. 3.cap. 7 causa venti est vapor terreus aerem ubique transcendens Meum fortiter impellense ventus autem in este tu est aer impulsus, vel aeris impulso Nee dissentiri videtur S.I hOmas 2 meteor lect R. cum ait, exhalationes commouentes aerem, non mouent ipsum sursu
aut deorsum sed commouentinoo lictuum . Vult propterea exha. lationem ei licere ventum com mouendo aerem. Eadem lecti ne aerem superiorem qui circulariter mouetur, ventum appetalat, plane admittens aerem Otum esse ventum . Sed haec ita intelligenda sunt , ut exhalatio mouens, non solum sit causa eis et tua venti, sed sit etiam formaliter vetus, quatenus ipsa mouetur. Seneca etiam hoc modo se vide. tu explicasse, cum dixit, ventus est aer motus a loco determinato ab exhalatione calida .sicca productus. Et cap. 7 ait , aerem quamuis ventus s. ab alio amomoueri, nimirum ais pore in anubem incluso . Idem gnificat Hippoc. libet. de morbo sacro Theophr aperte dixit, aeris moisium ventum esse quamuis ino.
tus il exhalatione ortum trahat,
Neque puciamus Aristotelem alie auisse ab hac sententia etii
in meteoris. Non enim ait , ae
rem nullo modo esse ventum, sed non esse ventum ut simplicicer
clualitercunque motum , Oncedens propterea se ventum , si
motum habeat sub quadam ratione Inconu niens, in qu A, est, si qui circa sngulos circuitu usus est aer iste fiat, cui mouetur, fatus, indecunque motus sue rit ventus. Sic Seneca,qui aerem motum dixit esse vendum , negat sub quocunque motu ea- tum e se subdit, ergo Iristoteles fluuios existimamus io quali rer-cunque esse aquae fluentis, neque si habeat inultitudine , sed opo te sontanam esse, quae nait: sic de
de ventis liabet. Itaq. si aer in ueatur,4 habeat tale fluxus principium, erit iam ventus . Nequa oportet Principiu et se intrinsecli,
alioqui neque ipsa exhalatio eis et
ventus. Impugnat antiquos, qui volebant aerem de se motum eis eventum non pulsum ab exhalatione .sect.26.probi. so ait,ventu sentiri frigidum ea ratione, qua cum angusto ore expiramus, flatum sentimus frigidum, quia noster halitus aerem com in Ouet x
qui frigidus est . Ita igitur euius, est quidem mota exhalatio, sed
quae aerem deseri, cuius sensum habemus,cum ventum sentimu ,
estque proptereari ipse velatus. In contrarium obiicit Appone s, sectis. prob. t . id quod secundum naturam est humidunias, non est id suod est siccum secundum naturam sed aer secundulia
naturam est humidus, ventus se cvadu .n naturam est siccus, ut costate euectu ergo etc. Tu qua
sequeretur ventos elis continuos, sicut aer continuus est , omnes Q. venti e sent unus latus,scut aer unus est. Tum Quia omnes ventis mutilareat, s omnes partes ac
388쪽
ris moueretur,sed non possunt si ventum laturii, in aquas se mer-mul nare omnes quia ex his duo gunt, ibi manent donec aestuO- sunt contrari j. Respondet adpri sus ventus cesser. mam instantiam Cardanus aere Postremo qua ratione terrae non humectare , quia non liaeret aquae halitus ouatenus per aerem Πώm hali
corpori. Non haeret quando quid mouentur sunt ventus naidem turum scit, multoq.minus haerere potest, procedit de expiramelitis corpo pcrum. cum velociter mouetur. Ad se Ium mixtorum. Hinc nonnunquacundam non aer simpliciter , sed venti quoidani induc ut effectus ,
aer motus est ventus, aer non est qui supra vii tutem sunt communis venti materia unde materia loris venti, qui ex solis elemen- venti est continua , non ipse ea tis constat. Aliqua do ventus co ius Quamuis materia sit una 4 rodit serrum,is igitur ex nimis ac- venti sunt plures ratione formae, i constat materia, quae plurimuscilicet molns. Ad tertiam, si re distat a terrea conditione . Cai- pugnat lare plures venios, repu- an a Varie cap. s. ait quarunsnabit etiam moueri xinu acie dam ventorum materiam esse . . e contrarijs locis Illud vel bin bituminosam hosque centos vasta discutiemus. dissimos esse, qui naues submer- Etiam spiritus igneus ne solus runt, diras a. excitant tempesta-Eciam spiri ignis ex elementis excludatur vi tes ob nimiam materiae crassitic
rui igneu detur posse esse materia ventos , Ex consimili materia ut plui imiteit ventora non sollim ut inclusus S per mi X construi crede indum est subterra materia. tus cum exhalationibus teirci . eos ventos,qui terram quatiunt.
sed per se seorsim, quia ut sic a verum tamen est , modicam effepitari potest 5 moueri eo modo , materiam , quae a mixtis exsugiquo requiritur ad venti ratione . potest, ac proinde eam non eae Unus ex ventis procellosis, qui suffcientem ad integra ventico praester dicitur , ignis est , iati stitutionem , quamuis ad fatulos conspicuus, ut ex Aristo zele dice quosdam ruentulos fortasse satis
inus. Ad igneum etiam flatum si Permixtim tamen cu uberioripertinere videtur ventus ille qui elementi naater a ad ventOS sere si tum fulminum praecedit. Pro omnes concurrit , unde venti hae a sertione etiam facit, quod misceta quaedam sunt varioru in scribit Lucret, libis. fit quo lite ' halituum. Igitur statuendum ge-vt interdum venti vis missa sne neraliter est, omne corpus tenue igne ignesca tamen in pati. o. ac subtile instar aeris ad ventoruso l. meatu. Quidam, uim a materiam deseruire pol se. Ita viaximam habent vim exsccandi, detur sentire Plinius lib. cap. qa. immo aduiendi sic inscii plura dicens ventos posse gigni ex arido legimus vento urentes a cophr. secoq. terrae halitu ex aquis inde veni. tex. 23. ait aerem expirantibus qui nec in calido sese ut stet e Iri 1 .is via nebulam , nec in nubem crasse, tores&natisores occid .HH si ii scant, pol se ex solis impulsu aere te exemplunari hornu, e . Marco agi, seq. ventum aeris suctum Polo lib. t. nauig. cap. 33 ubi ait, pluribus i. etiam modis Nam Meaestate in Ormu circa tertiano fluminibus ac nivibus, ct mari diei horam usquἰ ad meridie ire a 4 terra consurgere videmus. Et exarenosa planitie tam rentem cap. c. dubitat, num etiam sint excitari ventum , vires': ratione ex aetherea tu caelesti substantia 4
impcdiat, Z quotquot homines liae ex stellis quibusdam silua inuenit. st iii intelimat&iust O. adno .
389쪽
366 Lib. s. de Meteoris aereis.
ra quedam esse adeo subtilia&te tune frequentius venti cum sol
ζ 't-me uitia, H inepta sint ad conliit uen exoriens auram attenuat, tunc au. I bit dos sensibiles ventos . Haec sunt a surgit. Insuper ventus est, cum qu corpora, quae vix corpora sunt, fluxus est erga unam partem in πη tantum nun a corporeis coditio. alius est ventus, qui sat ab oriennibus vide cui recedere, Vtentium te, alius qui est ab occidenter at immaterialium prop:etates imi iuxta Democritum ventus esset tentur, unde motum localemia permixtioin confusa commotiobent, in quo nulla successio potiri atomorum: sicut cum in foro tu sensu aduerti. Ad istud corporum a multa concurrit aliorum in penus diximus lucem pertinere alios incidentium rixa fit,&hinc Constat vero non esse ventorum inde se urgent Item in locis clammateriam ex eo quod iam dici sis, ut in cubiculo, quietus aeremus de motu, mouetur enim lux tibi maxime contingeret vetus.1 caelo ad terram, nec sensus ad Vasa ipsa intra se ventorum agi- uertat motus successionem , po taliones continerent. tius iudicat, motum esse instantaneum e ventus autem constitui r ratur per motum localem tanquam II.
rationis, qui sensibilissi. Ad istud De eati a formali hirna-
genus etiam attinent minutiora G,
illa corpuscula, qu antiquuno vemorum
habent atomorum nomen . Veruantiqui expresse vetos ex confuso, tari dictis de ventorum mate Forma re
quodam earum concursu consti cita tia constat, quae sit eorunde meta e
tuerunt , quam Pinionem De forma remota,est inquam ea, quae rar mocrito specialiter atributam sic constituit ipsanam et materiam resert Seneca Cuin angusto ina verum ut materia, vel est Proxini multa sunt corpuscula sue ato ina, vel remota, ita rina est matrii, sequi ventum e quod cum Pisis: minus remota Materiam corpuscula in motu semper sint, si remotam diximus ese omnia ele phira ponuntur in exi uo spatii menta, immo etiam corpora plu- nec eis est alia aliis incidant, im lima mixta, haec autem consti-pellant, S repellantur, ex quibus tuuntur sua substaritiali forma a, nascitur entus, cum illa quae col proinde omnes huiusimodi formae luctabantur incubuere,&d iussu substant,ales sunt forma remota diuata ac dubia inclinauere . Atiu remotissima ventorum. Pro
vero ubi in magna laxitate sunt, xima vero materia est halitus ex pauca in maguo loco, nec arie dictis corporibus crassioribus edulta repo: sunt, nec impelli, und ctus,' sic forma huius materiae quietus est aeris status Id vero in proximae est partium sub ilitas probat Seneca , quia generaliter aut tenuitas Appellamus auxei p. ma Mnullum tempus magis quietum S utramque formi remotam , qui sine vento, quam nebulosum, sed eae non costituunt ventum inς ς ,γώ, tunc corpuscula in angusto sunt venti. Per ventum enim intelligi. loco, inde enim spissitudo gra mus nuxum quendam motuinuitas nubium . Sic etiam circa la aeris, seu aerei subtilis corpQ-cus frequens nebula est ex spisi tis. Vnde hic ipse motus est idtudine&arctatione atomorum,. quod ultimo constituit essenti raaliquandoma ima est caligo,quae ventorum, idq est eius specifς visum etiam impediat, id i quie Mellantialis fornaa . Hinc Aristo maere. E contra ubi rarior aer, telesaon dixit,exhalatione in sim
390쪽
pliciter esse entum, sed exhalationem motam Lexhalatio inquit
a .meteor.c. . cum mouetur circa
temna, ventus est. Et caP. IO X-
exhalatio . modo quodam uens ventus et Eleganter id notauit Seneca lib. cap. 8. omnis inligaventus est; mini me probans,quod Virgilius de Aeolo dixit, qui
antro luctantes ventos,tempe itate sq. sonoras Imperio premit, ac vinclis is arcet et runac. Non intellexerunt, inquit, poetae, nec
id quod clausum est , eis adhuc
ventum nec id quod ventus est, posse iam claudi. Simili modo ac Virgilius intra petulacas, Home-aus iatra tres vendos constrixe rat. Immo videtur haec eade in
suis stat entia plurium Philosophorum apud Aristotelem I. meteor. cap. 3. qui actu ponebante se ventos in sinu terrae tanquam in cella penaria repositos, qua educti discurrerent per terrai arsicut dicebant aquam itum tuum prae existere in cauitatibus terrae. Velum non videtur sui te locuti de vento nisi mate ii aliter de de materia, quae fit ventus sicut dicebat prete existere in cauernisnaateriam fluminum, horum scilicet aquain,sed nota propterea aquam eo modo decumbentem in cauernis dicebant ella flumina Hoc autem modo intellectam sententiam, Aristoteles non contempsi
ut fabulosam cinimo addit, ut Olympiodotus de alii exponunt: si
ab uno ortu, atque at uno principio flumina omnia manarer,utiq.
ad eundem modum aliqua fortasse eorum oratio esset, qui ita lo' quuntur verum ipse probat, none se intra terram o innium fluminum aquam, atque adeo ni illa
si est Iesalsa eorum opinio de ven-mento sat torum substantia.
I ccnu Ali antiqui sentiebant, ventii ruunἹe non constitui per accidentalem
alis G per istam soranaan, tua motus est,sed aueui per subitantialem conceptui γ
dubitat, num ventus si spiritus tanquam naturae vis , seu potestas, Quae ad generationes perficiendas vagus pei orbe a cata.zb
tam quandam et ortum ac int ritum flattium e se latetur . Sic venti mira quasdam habent operationes, Se ipsorum vi germina prodire, immo ipsa animantia 3, tanquam vitali suscepto spuitu concipei , quod praesertim de lavonio traditur Venti dicuntur moue. i, quod veto moueri diciis tur, prius praesupponitur esse .
Dicere solemus ventos silere Isquieicere igitur sunt venti sine 'motu . Sed haec nihil coli in C Ler, quae diximus. Neque antiquot aquoris udam ignoti nominis authoritas,& vulgaris loquendi modus componi debet cuin Aristo. telis aut horitate S philoscphorulocutione . Ait Buccaterrus hi monem delirasse, oui dri. veniueis quidditatem atque substantiam ventos in suas species distinguemus per ordinem et locutra', a quo fluunt, et ad quem tendunt, si igitur eorum di fierentiae sunt eaedem cui disrirent ijs
motus localis,eorundem conccptus communis est idem cum c ceptu communi motus localis Si ventus qua da mi .ibet uerationes,id in eorundem materiali reserendum est. Venti dicunta:rmoueri, non praedicatione accio dentali sede senti xl quomodo
scamnum dicitur figuratum,cunitamen figura si scamnisorina . Dicuntur silere et quiescet eo modo, quo dicunzur corrumpi; neque enim ita quiescunt, vile tineante se venti . Dici insu rpotest communi quada et 'li' u rata locutione sumi ventum pro ipsa materia, quo modo praedicatione accidentali dicemus velatu
moveri, ac etiam qui eicere re L
nendo suum esse . Sive sumitur ventu pro materia quatenus hς ccoauotat ita ozum quo modo in o. Z tus