장음표시 사용
611쪽
Christus benedictias duplici mo
r. - ινὸ , quatemis in ipso benedi euntur omnes genteuterrae; vel quando i pie, sublata a nobis maledictione, benedicti ἄ-nem nobis in coelestibus acquisivit, contulit, hodieq; pet fidem adplicat. a. Sassia, quatenus ut homo benedictus, h. e. unci est plenitudine Spiritus S sine mensi ira. III. Rragesta indicium. lndicat enim infantulum suum repletum Spiritu S. ad praetentiam Domini sui , ante cuius faciem praecedere debebat , venerabaa dum quasi subsiliisse & quidem, sub innuens,infantem e T. acia Spiritus sancti, supra , omne n naturae ordinem. praesentiam lai Domini sensisse, atque ita cum tripudio adventantem excepisse. IV. Fidei Maνialis aeonium. Non enim tantum cum honore excipitur Maria; sed de fides ejus mirifice commendatur: Beata quae credidi sti: μακαρία η πιαι-- . Nonnulli in tertia persona reddu ni beata quae eredidit;us videat ut Elisabetha orationem con
vertisse ad xlios , qui Ialutationi & eongressit huic inteisuerunt. Respicit autem hoc commate ad exemplum mariti Zachariae, qui ob incredulitatem usu linguae privatus erat.. V. Futurorumpraesagium. Ne enim Maria infirma illa spe .ese post canceptionem Messiae turbetur, eum Λngelo, fidem ejus eonfirmatura dicit: λου τελέωσις, perfecta erit consummatio eorum, certo perficientur ea,quae dicta sunt ipsi a Domino. Ea nimirum,
quae Gabriel de Maria partu, maxime de persona. ossicio & regin no Messae praedixerat. Putant nonnulli , Elisabetham hae dixisse, postquam Maria ad prima ejusdem verba totam A ngeli Iegationem exposuerat. Unde eum ultima Mariae verba fuerant .' fiat mihi se eundum verbum t irum: Hisabeth a statim subluxeriri O beata quae credidistit Alii existimant, Elisabet Eam revelante Spiritu sancto etiam eo gnovisse ea omma . quae Nazarethi acta saera ut iu-tet Angelum & lariam: quod si ita est, ea ipsa res gaudium inenarrabile in arrimo Vi g nis haud dubie pene it , quando vidit sibi omn a mutu o tori Lire dc coni o nare, iisq; tot modis in fide sua dividnitus consi martia
Pori inlata & Theoremata Theologicae
I. De Christi divinitate aliquoties diximus. Vide infest
612쪽
II. De arctissima duarum Naturarum , divinae humanae, in Christo unione,&ri abissura naturarum dc psoprietatum --ι'm De unIone ut enim duae sunt in Christo naturae: ita persona est unica, de pro- di commu prietatum atriusq; naturae ea est communicatio, ut quod propri M'Πς -
vin est unius naturae, illud communicetur toti personae in concre prosilieta. to: e. g. qaod proprium est earnis, ut nasci temporaliter, habere iuri. Mariam matrem, id non soli humanae naturae . sed toti personae commune est , ipsiq; F terno Filio Dei verE ad propriatur , ita ut Maria hominem, pariens ipsum Dominum & Filium Dei peperissevere&realiter praedinetur , unde etiam Mater Dei verὰ dicitur Johan. t, I - I. ιε. Ga L Α, . Matth. 1ώ. ιν. I. Cor. II, 7.lemas, se o. L Johaa. 1, t. I. r. as 8. Act. I, II, Iil. Erravit igitur olim Nestorius, contendens, non Deum Nestori; ex homine nasci, ted hominem tantum, nee Mariam, sed error. υι Τμον nuncupandam; quasi alius esset Christus Homo, cujus nativitas est ex virgine, εc aliut christus Deus, ad quem nativitas illa
Iv. Et quia ita ex uno Christo duo fiunt, & duae personae.
cum sit una tantum, cujus lunt actiones& passiones, non autem, singularum naturarum leorsim , recte itaq;Nestorius ut haereticus damnatus estia Synodo Ephesina, dc libri ejus exusti. Luc. i, Ir. de I, in. Esa. I. . l. Cor. Σ. 8. Eph. , F. ιο, Iohan. δZ, . I. Cor. L, II. V. De virtute fidei ejusq; eertitudine & in fallibilitate. Mai. Fidei cerithaei II, IO, &χ ,18. Mare. 9, 13. Johan. sita. dei. Is--1, 24. xttv40 dc ao, Iy. Eph. s. ra. Heb. I β. l. VI. De singulari Christi Ommumq: ejus beneficiorum adinplicatione: non enim sussicit, secundum propositiones universales Aysii eas scite & eredere Christum esse Dominum ac Redemtorem; nisi ere. beneficioiadas esse illum Dominum tuum, Redemtorem tuum, &e. Johan. ao, rumChristiaJ. Job. ly, 23. Galat. 1, Io. VII. De uniea via beatitudinem aeternam ct omnia ccele vi, salutis sita bona eonsequendi, perfidem Mare. 16,IL Gen. I, 6. Rom. Α, unica. 3, yd. 6. Gal. 3,ta. Rom. 3, M. 18. August. Quamvu Maria stra sismnibis mulieribtusit ho orata, non tamen alitir, quam per fidem ess. I loata a II X. De vera ae reali Dei in coetu pioru prae sella. Mati. 32 IX. De vili ae exili Ecclesiae conditione & statu. Luc. IAI2
613쪽
X. Fides adprehendit promissionem in praesenti, de perseis ista promissorum canis minatione nihil addubitans, lieet rationi
XI. Ertant. i. Judaei, Messam purum putum hominem faeientes. α Mahomotistae, Christum non posse esse Filium Dei somniantes. I. Calviniani Christum secundum humanam Naturam e Te Dominum negantes. Papistae, Mariam virginem, per mani. festam idololatriam , religioso ac plane divino cultu venerantes. De ut. 6. II. Matti . , l .Pl. 81, '. t O.Ose II. y. Act, lx, Esa. . , LXII. Honorandam, non adorandam B. Dei parari cum Maria bo' veteri Leeelesia statuimus. Honoramus autem eam
'br. ἡ. i. Dignitatem comessam i igratula n i,irida. ' a. Honesti ὸ de ea loquendo;
3. De sterna ιltius beatιtudine non dubitvηδε - . Rdem s νirtutes ejus i aemulando. Ηehr. V, 7. XII1. Maria salvata est. non per congenitam aliquam sana Maria Ll- ctitatem , sed per fidem in Christum. Rom. l. Galat. 2,Iε. Rom. A..is y 3, τ . λή. 38-Hςbr.3 3. y Iob. & IO 3. Act. I, r. l. Con , sci. .Xt V. Errant valentiniani, delirantes, Christum eum corpore suo coelitus deseendisse, & pee viscera Matiae transiisse. Est enim fluctus ventris , quae mater ipsius vere est de flicitur.
XU. Fractis ventris, hoc est, Filius Mariae, est ipse. Dominus, non qualiscunque, sed Dominus αδ ιξοκήν, ipse Dominus decreto, quod Arianis& Photinianis opponendum, lulian. 3, sa. l. Cor. 1, 3. l. Iohan. x, λ .
Restat eanti eum Mariae ii/καιιπια , quod N. Testam. pti mum est agitq; desummo Incarsaιionis beneficio. Est autem duarum Partium, quarum I. Est ipsa gratiarum actio, v. 46. summam sue propositionem totius negotii comprehetidens: . Magnificat anima mea Dominum; & exultavit spiritus meus in Deo salutari meo. Notetur. I. Subjectum recipiens vel agens, Mais sit author hujus eantiet. Primarius est Spiritus sanctus, euius impulsu locuti sunt sanisti Dei homines, x. Pet. ι, a I. Secundarim vel organicus est, virgo Mariata,
614쪽
Spiritu S.. plena. Porro pro eo, quod dieere debebat: Ego Maria
magnifico; ponit animam & Spiritum suum. Per animam intelligit mentem, de cogitationes animi interiores; innuens ni m. Omnes mentis sua: eogitationes & sensus in agnitionem, meditationem & eelebrationem bene fietorum divinorum e sse excitatos. Per Spiritum notat cor gaudio perfusum , voluntatem & affectus eordis, spiritibus in fruitione objecti suavis de accepti sese dilatantibus. a. Sulictum occvaras o0ectum, quem araria celebreta Is dieitur
a. Devi, quae est notatio veri Dei, qui est Pater Domini nostri Iesu C hristi in sancto Spiritu.
3. Servator, vel salutare: uti ipsa praepositio Im a causam, Ob. tectum &quasi materiam cantiet indieat, quod Deus sit quae φητη vox signifieat interprete D. Chemnitio re liberatorem conseννου η- . rorem quia salutem ills liberationis Se eonservationis Deus ton. ξ δ ' reptione Messiae jam coeperat operari: ideo Maria inquit, in Deo Servatore meo , hoc est, qui & liberat, & custodit, & perpe tuae salutis author est. Haec enim tria beneficia gratiae vocabulum μῶ γ eomprehendit. Et quia salutem hominum Deus operatus est in Filiai de per Filium suum , ideoque materia eantici & gaudii spiritualis prinei paliterest ipse Filius Dei jam in carnem missus,re. liquae tamen Personae,uti in δεξ patebit, non excluduntur. Foνma exprimitur verbis magnificandi & exultandi. . Verbum significat magnitudinem gratiae, bene fietornm& potentiae Dei agnoscere, considerare, admirari, celebrare depraedicare, ut ita Deus apud nos & alios magnifieat, laudibusque condignis mirifiee extollatur. Verbum vero non est sm-ώνα--.pliciter gaudere, sed externis quoque gestibus laetitiam animi inisternam declarare. Spitituale itaque Mariae gaudium, & tem tinpudio quasi conjunctum indieare voluit: q. d. magnificabo Do num meum, hoc est, beneficia ejus mirifice praedieabo, idque ex intimis eordis mei penetralibus in exultatione Spiritus omnium σanimi ad ectum. De sumta est hae e partieula ex Exod. U. v. l. Psalm. o. 7.& Θ,II. de Iaa I. Esai. Irid. Zachar, ', y. Habasi.
615쪽
singuiarium acpes lium. um communium suη,ersatio emaνυιio. Collocantur autem beneficia hoc ordine. Celebrat Matiani epectionem e quia respexit humilitatem a ne illae suae. Loquitur de Deo Aνε - ι--ι. Quorum enim calamitatis nos miseM D' yy . , IIo, ex is ναμ & commiseratione saepiuε respicimus. nε praedicat Adjecta praepositio ἐπὶ notat oppositionem ejus. quando oculorua versione aliquid aversamur. in graeco non eliquae humilitatem sive modestiam, superbiae oppostam virtutem significat; sed - πεινώm, quae humi lationem, adflictionem,miseriam, fidi. notat; ne videatur Matia de merito Virtutem suarum quicquantia lotiati, ut sensus sit: Cum aliae essent virgines, me nobiliores, praestantiores,ditiores & digniores, Deus illis praeteritis, me non tantum ancillam, sed contemtam, abjectam, pauperem, miseram Miudignam puellam respexit, ut Filio suo matrem me diligeret, atque ita sumarum dignitatis gradum collocaret. Petitum est hoe comma, ex Psal. ιIs, s. 6.1. μι beat cationem: Ecce enim ex hoc quod adflictam, mr respexit,&eo dignitatis evexit, beatam me dicent praedie bEHryti - bunt, -υι- omnes generationes: qua phrasi complectitur,
dieatur. & omnes totius orbis nationes, & succedentes sibi , utq; in seculum futuras, omnium temporum generationes. Chemn. Harm. p. 61. praevidet ergo salutem Filii sui fore omnium gentium; de in o. mni generatione futuros, qui pro Messia ipsum agnoseant, in eum firmiter credentes. Supra coram Deo Maria beata ex fide pronunciabatur; jam eoram hominibus, ex singulari hoe privilegio, quod facta, beata praedicatur. Sumtum est ex Gen. ρo, a 3. I. rarum rerum operationem. Quia fecit mihi ma
Ena, non μεγαλα/sed μεγαλῶ magnifiea; ita enim voeant ut Dei o.
per a peculialiter δέ insigniter magnifica . . Par. IT'r'. Aαι, tr. Ps αι, 3. qui potan est: croi picit Hebraum /N potens, fortis. Remmi tam inauditam δc universae naturae impossibilem intelligit, qua Deus in Maria operatus fuerat,ut sine virili lemine ; sed mystico spiramine, salva& illaesa manente virginitate, & eonciperet, &pareret. Ita nihil tib L tribuit, omnia vero Deo transcribit, eujus praedicat r. CPotentiam; Mi. Sanctim am Sanctum nomen Dei signifieat, eeleb an.
616쪽
dam de venera n dam Dei maiestatem, qua docunque in verbis & itia
magni si eis operibus suis sese cogaoscendum praebet. D. Chemn. . invisieor is coissiuuationem iτι durationem. Iam tranρ Miseiteor stum faeit ad generalia beneficia, in quibus Dei misericordia erga dia Dei ilia omnes generationes, in Incarnatione Filii Dei conspiciendam se Filii milli. se exhibuit. Hic vero I. Resticis ad considerationem pacti , eam Abrahamo olim initi, Gen. 17, 7. a. uniscat eontinuata generationum sueeessionem; de idem est eum usitato illo, in seculum seculi. I. Addit, timentibus eum: quae particula opponitur superbis Pharitatis, de securis Epieuratis; consolatur autem eos, qui petis Miseriem eata sua agnoscentes, iram Dei metuunt,de miserie ordiam in Chri dia Dre. sto petunt. Est enim misericordia h. i. gratuita miseratio de s vor Dei miserentis & condonantis peccata,idq; timentibus se. h. e.
subjicientibus se Deo , eredentibus in Christum, dc fide gratiam adprehendentibus. afutuata est hanc particulam Maria Ox Psal. δο , ly. dc us, I. 2. . Esa. σε, s. Potentia riclinationem: Deit potentiam in brachio suo.
Haec verba dupliciter possunt intelliei;
r. Ingenere, de Dei erga impios potentiara. Instetisti de Messia, qui in scripturis dicitur brachium, M.tsi, hae est, virtus ,robur dc potentia Dei. Esa. 3,to. I.&Is, dc y, IO. de brae hium 6ι, significat robur dc potentiam vel forte, praeclarum Dei. εc insigne facinus. Sensus itaq; est; vel Deum per Filium; vel ipsum Dei Filium Messiam , exeru Isse robur de potentiam suam, iaconterendis hostibus nostris spiritualibus de eorporalibus. Locutio est metaphori ea, de sumta ab hominibus, qui tobur brae hiis ostendant. Aliis Deus,quippe α- ιἀγ, brachium non habet. I sal m. III, in. 6. Superborum distorsionem: dispersit superbos mente togitatione, voluntatum ae sensuum diversitate) eordis sui. Per intelligit eos, qui prae se ex alto omnes despiciunt, quales ύπις a. rsunt hypocritae, opinione de perseusione propriae justitiae inflati; superbi idem de refractarii tyranni; καὶ ιξων autem Diabolus, rex ille superb orum. Iob. r,is. Hos omnes dieitur λα-. πίων, di et ' I rigere, vessicut palea disperguntur: Psal. 1M. vel sicut petra in par 'Vua Ies
617쪽
tes minutas eum m. nuitur. ter. al, ast. Constructio potest esse didiplex,ut vel superbi dispergantur per dc propter consilia aut cogitationes cordis sui; vel ut illi. qui mente eordis sui superbi sunt, Msi M pl aeent,dispergantur brachio Domini. Metaphora est desumta a vento,res leviores dispergente: ita Deus confundit di dissipat consilia, quae superbus ille diabolus,& sapientes hujus mundi eo α.tra Christum regnumq; ipsius capiunt. Similia his leguntur Natmer. io, 39 Psalm. 68. r. Job. I, II. ι. Corinth. δ'. Psilm. 33, Io. . Fotentiam vel magnatum depositionem: Deposuit potentes δυνά-primores in Republ. magnates)de sede --, de thi is ή - suis. Maldon. Tom. r. col. 6I. λγ- - dicuntur Reges ac Principes, quia potentes sunt. Itaq; potentes hoc loco non tam potentiam. quam ossicium, quo potentia exercetur,signifieat, uti adparet ex
adiuncto, de sede , id est, de throno, de solio regio. Multi enim potentes sunt, qui reges non sania neque in throns sedent. r.Sam.' e, Psalm. H . R. 8. Humiliam exaliatumem. Intelligit eos, qui se in vera pennite alia humiliant alias humiles spiritu dicti. Maldonatus d. I. humiles non virtute, luperbiae contraria, sed ab adiuncta & humili couditione vocat. opponit enim humiles potentibus. hoe est Regibus de iis, qui in magno honoris gradu sunt. Nonnulli putant, dicta haec esse respectuJudaeorum&gentium:illor enim propria iustitia turgidos,& verum Messiam fastidientes abiecit, genti. bus spretis in eorum locum adscitis.
q. Fameticorum ρ turationem, divitum exinanitionem. Aliqui exponunt de bonis temporalibus;nam & illa & larga Dei ma-
. nus nobis impertit. Pr v. a , 2 a. Iustis datur, ut exsaturentur b ωMn sp xx, nis; impiis eontra divitibusq; benedictionem subtrahit,ut ipsis tam ' dest, quod habent, quam quod non habent; est enim avaritia e rum inexplebilis. Alii contra meo judicio rectius) de bonis spi-
Esurientes ritualibus interpretantur, qualia sunt, gratuitus Dei favor,remissio peccatorum salus aeterna: haec enim omnia habemus perni , , . n tur/m, sed solam Dei in Christo exhibitam gratiam. Bona haec
non accipiunt securi 3c impoenitentes, gratia divinae os res; sed esurientes, hoe est , ad Christum iu spirantes,eiusq; opem ae gratiam implorantes. Divites autem. hoc est . qui tales sibi videntur opthicine meritorum inflati Knullam in se indigentiam agnoscentes, ii dimittuntur Imanes, uec ullam consequuntur gratiam. Tandem enim
618쪽
e. Deus ejusmodi homines in morte & judieio extremo a se demittit inanes Be vaeuos. Celebravit hactenus Maria generalibus hisce sententiis prinei paliter victoriam Cluisti ad vellus satanam 2 squamas ejus,tyrannos inprimis de inflatos haereticos,aliosq; regni sui hostes, quos vocat superbos, potentes & divites hoe est,qui omnem sibi eminentiam arrogant,&soli dominari sibiviis . dentur,ut pauperis Si miseri Messiae nullatenus indigeant.' Contra humiles & esurientes sunt ejusdem sectatores,qui ab illis premuntur, dc sub eruce patientiam praestant. non habentes in quo glorientur, nisi in gratia Dei & cruce Iesu Christi. ita aeeommodantve generales istae sententiis ad opus Redemtionis, ad gubernationem regni Messiae,&dili ributionem beneficiorum , Christi metito aequisitorum. Iam pergit Maria ad alia,celebrando nimirum,io. Ecclesia cooectionem sive instaurationem , idq; explicat νhrasi v. T. Sustepit Israel puerum suum. Verbum αδλαμα, est, auxiliares manus lapsuro vel jacenti porrigere, & prostratum erigere. Qua metaphora eleganter describit animum, ae quasi gestum Dei opitulantis , oc miserum populi sui statum erigentis. Non enim tantum nutabat quasi lapsurus, qui sustentandus esset; Israel pro sed iam eollapsus erat,ut erectione opus haberet. Per Israelem Iudaeis. eollective totum semen Iacobi intelligit de per metonymiam to Pueri qu/tam Eeelesiam Iuthoe loco suscipere Israelem sit,instaurate Eelle.'vpk sana N. T. eamq; amplificare , ordinare & defendere. Pueri xox
in saeris quadrupliciter sumitur; r. Pro filio;
. Pro insipienter hie prima & secunda signifieatio loeum ha- ih et . Sunt enim ereden tes & filii & ministri Dei ; paulo post dicuntur etiam semen Abrahae Gai. 3, 19. Ita Deus est pater suscipi. ens puerum, Filium suum, quem deserusia videbatur: jam ut pater videns filium collapsurum, porrecta manu succurrens sustentat aeetigit Israelem puerum sirum suscitato in domo Davidis eornu sa- Iutis. Concordat cum illo Esa. 1, 8. Jer. II, I. &3I, 6.
di t hune sensu m;se ideo suscipere iam Israelem. ut recordetur, h. e. ipso facto & opere deelaret, se, qui quasi oblitus videbatur, me morem esse promissae misericordiae. Confer Psalm. 23, 6. M 93, Esai.
619쪽
ra. Veritatis inpromista obsiννationem: Sicut loeutus est ad patres nostros. Continetur ultimo hoc cantici verse ulci causa movens , qua adductus Dens hae e bona omnia sibi totiq; Ecclesiae, immue hominum generi universo, praestiterit; impulsu, nimirum, sua veritate, ut impleret promissiones, Λ brahamo eum primis αεις ν semini, h. e. posteritati illius factas. Particula. ιν να-- resertia να. potest . vel ad recordationem misericordiae aeternum duraturae; vel ad semen Abrah e, quod ille habiturus sit temen spirituale usq; ad finem seeuli hujus. Coneluditur Evangelium brevi narratione, quod manserit B, virgo Maria eum Elisabetha mensibus circiter tribus; quo tempore ministravit eognatae seniori, foetu gravidae & partui vicinae, piis eandem colloquiis&gratis obsequiis interim sublevans. Poristea eum adpropinquaret tempus pariendi, & aliae multae mulie istes Elisabethae adfuturae e sient. noluit virgo pudica interesse, sed Nazarethum in domum sciam reversa est.
Poris rata & Theoremata Theologica
tertiae partis. I. Maria in scripturarsi lemone probe lex ereitata exempla' im praebet sexui muliebri, lut simili studio Biblia diligenter volvat μ - ' isolvat. Lu R. Act. 8, α Vil L Beneficia Dei non ore tantum , sed & eorde, anima aeSpiritu,hoe est,omnibus animi viribus depraedicanda. Psalm. ati dc Io I. I. & seqq. Rom. 12. Ir. CN. 3, 16. III. De tugiendis cantiu neulis amatoriis. Ephes 4. F. ap
Iv. De debiti Dei Iaude & gratiarum actione , quae est
620쪽
μVI. De vero ae solido Christianorum gaudio, quod in Deo silutati nostro radicatur. Psal. 33, Esa. 6I, IO. VII. Deus proprium hoc sibi quodammodo habet, ut alta despieiat,&humilia respiciat. Psal. II 3, 3.17.& IlI, 6. Dei pote, III . De Dei potentia, quae impiis terrori, piis solatio esse tia. debet.Genes. ιδ, I . Luc. I, 37. Ephes. I, 2 o. Zach. 8,is. Iob. 62.2. Psal. 1, . a. dc seq. dc II, p. & oI, 7. & 66. I. & I , U. & Dys. Sita
1. Peccata remittendo. Luc. 2a,6δ. 2. Poenam i gendo: Exod. I , A. Hab. I, II. s. Oculta cordum considerandor Canticia, Ps. Opera accePlandor Gen. - . x Gratiam rasti Milo: Psalm, 23, 13. 6. Adprobando. Hab. I, II.
XHI. Sophystas agunt Pontificii . verba Mariae beatam piν;air
me dicent omnes generationes; eo torquentes , quasi Maria sibi tum error tribuat non tantum beatitudinem sanctorum, sed etiam gloriam de Maria Reginae coeli & terrae, ae inde consequentem adorationem. Rrim' ς XIV. Nihil enim de eoeli δι terrae gubernatione , nihil de .sui invocatione, Deo ita soli propria, ni cu nulla creatura eam coismunice tued tantum de eo loquitur Maria , quod beneficium in seeollatum etiam posteri praedi eaturi ob id gratias Deo actu.ri, qui memor suae promissionis Messiam mundo exhibuerit;vatulari insuper istam Virgini felicitatem , quod singulari privilegio fuerit. XV. De tripli et sanctorum cultu & honore , qui consistit sanctorum in gratiatum actione erga Deum;in fidei nostrae confirmatione, & eultus uia studio imitationis, videaturari xi. A. c. Fltas