장음표시 사용
771쪽
sed scopo & eontextui Imperativus magis Convenit, ostendens, quid Dominus ab Apostolis requirat: sermonis mei, quem Ego dixi vobis. Matth Io, δε. Luc. 6, o. Ioh. 3,r6. non est servus major Domino tuo. Vis illatronis eli isthaee Servin tenetur patienti animo ean em eum Domino suo sortem tot ν e. quin magni beneflcij uιo asimare,si eandem cum Domino
Ergo tenemini eandum tu Domino vestrosortem yatienter ferre, M. Vel ita: Serom nec h/ro suo ρ ferri, nec lautius ac delicat iis, solet tractari, quam suus Dominuc os ectu Frii: Ergo mihi Domino praeferri non Echetis, erc. e per eonsequens,quaeισontumelia. σ adpersitates Dominus pertulit, eas serpud ferre
Illustratur hoc argumentum si me perseeuti sunt,
in vos persequentur; si meum sermonem servaverunt, etiam vestum servabunt. Atqui me simi persecuti: Ergo etiam vos. Se monem meum tae.doctrinam meam fide cordis,confessione oris.& executione operis in non servaverunt. E. vestrum etiam sermone
doctrinam, quam in nomine meo praedicabiti non servabunt, sed repudiabunt: non enim est distipulus supra Magistrum. Q Λb honestate. hoc sensu : Propter nomen Christι in mundo cta mundo aliquid pati, bonorum est loriosum: At vos propter nullam vestram culpam, sed J propter nomen Chrsi in mundo π ά mundo hac omnia lodium, persecutio nes & verbi contemtum in patiemini. Ergo bonsam illud vobis re gloriosum Ufulcrum. Per nomen CHRisTr intelligitur doctrina Evangelii de Cn isto, Nomena ejusq; persona, officio dc beneficiis, quam mundus ferre non potis Chr3sti . est. Alij per nomen CHRisrr intelligunt CHRisruM ipsum, sicutae omen DEr est ipse DEus. VI. A ι ausa proxima Dei proereantis veritate. Quierent hus enim de tanti suroris causa, respondet Salvator: quia non no verunt eum, qui misit me, h. e. Patrem meum coelestem, a quo in mundum propter salutem generis humani missus sum. Loquitur de adfectata impiorum ignorantia: Iam vero uid ex affectata tali ignorantiansfici is , si d tantopera hominem pertarbare non vi et e
772쪽
OG mundi, persecutiones, contemnu verbi, prouisuntur ex QDEIuta tali ignorantia. Ergo Non noverunt Deum, qui me misit: qui enim ignorat Fili. um, ignorat etiam, propter essentiae identitatem, Patrem. Emphasis est in circumlocutione : pro Patre enim suo ditens, eum qui misit me, insinuat mysterium incarnationis; haud obseure insimulans Iudaeos de alios, qui pro Messia nec agnoscet ei nec reciperet E situ Nazarenum cupiebant. Amplifieatur qua tacitae occurritur objectioni a Videri enim poterant ob ignorantiam i stam quodammodo ex cuiati hostes Christi & Apostolorum tantaenim est, & longe gravius ex maluia .a & quidem levius, ex ignorantia aliquid committere Respondetur per distinctionem, inter ignorantiam simplitem,& affectatam sive voluntariam. Hostium ae persecuto usu ignorantiam esse affectatam, & cum voluntaria coecatate conjunctam, adeoque plane inexcusabilem ostenditur dupliciter. . Ex Mασκαλία. sire doctrina praedicatione. Si non venissem& loeutus fuissem eis, Evangelium ipsis meum evidentissime pro ponendo peccatum non haberent: possent aliquid in peccati.&e cecitatis incredulitatis sine exeusatione praetexere, atq; ita eXcus ti essent, si non a to' o. tame a tanto d) Ja veto veni in hune munda
Salvator,& loeutus sv.eis V h. eo volui tenebris ignorantiae depulsis, lucem agnitio nix divinar ipsis impertiri quin & illud palam pro-R Tus sunt, me esse promissum Aressiam, salvando generi humano missutia. Ergo excusationem de hoc peceato suo non habent.
me enim docentem, e Onesonantem, Patri se celestis voluntatem revelantem, Jc conciones e V. T. confirmantem audiverunt. ΠΨ.pασα est prolatio cujustureque causae falsae, eum dissim latione verae ea uiae. Latini voeant colorem, velamen. praetextum. Significat itaque Christhs.Iudaeos de his enim principγhrer loquitur, primariis quippe suis & auditoribus & persecutori bus; seeundario autem & minus principaliter refertur etiam ad gentiles rὶ non grandi solum incredulitatis &oco turriatus verbi peccato sese contaminasse; sed nihil plane habere. quod excula. tionis qualiscunque tot o peccato suo praetexere possint. pceeptum Quaestio h l. movetur de eo, qudd Cluistus dicit, peecatum min habere non haberent, eum omne 3 sat peccatores. V ntilatur Ec respon- qmd si detur varie. Vide quae de hae quaestione scripsit D. Tarnovius, comment. in Johan. p. D. Gethardus d. l. p. NI. initio ingenere respondei i Eristum non loqui abloIute di simpliciter de peccato
773쪽
cato,vel de certa peceati specie aegradu.Sehiri varias interpretii sententias recentet ' Tertio addit. idem si e non habere peceatum,&non habere praetextu peccati. Tande distinguit inter fine advenistus 3 praedicationischristi propriu,qui est hominil eonversio&salus, Matth. I, M. Luc.y. 16. Joh. I , io :& accidentarium ejusdem eventum, qui est omnis excusationis ademtio,& damnationis agis gravatio. D.Pelargus quaest, in Maith l. i8 o. ita respondet: non exeulat Iudaeos Dominus, quasi null0 sint peccato obnoxii, propter adventum & sermones suos; sed accusat potius, qu bd cum venerit, & coram ad nunciarit verbum veritaris, Hausis tamen auis ribus de mentibus spreverint & abiecerint, ideoque lareor, ut quibus nihil reliquum sit, quod obtendant ad levandam culpam Confer D. Hunn. Comm. in Mattb. p 6 8. 1. Ex, sive miracu rum opermione. Excipere e
nim poterant Iudaei : Christi dominam fuisse novam, Mosaicae
contrariam; fortius itaq; illos premixi demonstrans ignorantiam eorum fuisse inexcusabilem. propter Raculorum stupendorum evidentiam, quibus doctrinam suam Christus confirmavit. Crestit subinde per Rhetori eam oratio. Magnum beneficium Christi adventus , majin praedi eatio Evangelii ; moninum doctrinae per miracula confirmatio, & quidem talia ae tanta, qualia & quanta nemo alius secerat. Matth. y. u. Lue. s, a6.I hari. oox. Respicit autem Christo ad Prophetarum de Messia edita vaticinia, de quo praedictum fuerat, ipsum doctrinam suam miraeulis confirmaturum, Esai. 31, 3 . : hine adeo necenarium fuit, ad doctrinam accedere miraeula. Ea autem miracula. r. Ferit h. e. ωμίσμα via in ipsorum prae lentia, coram oculis eorum, videntibu illi . . a. Fecit ejusmodi miracula, qualia nemo alius feeit: quo arao ,e: μω miracula sua non solium a Plaudo Christo tum falsis, sed& Mosis ae Prophetarum vetis miraculis distinguit. Christus m
Sqnsus itaque verborum genuinos est : Si tantum venissem Gyraeditsissim; non autem racstupraedicationera Et angelii mei confimmassem, peccatum non haberentili. e. non haberent singulare 3c ma-onum illud adfectatae & voluntariae ignorantiae, nec non pertinacis contem ius verbi peccatum. Sed s vcni, σpradicavi, OPPZp s miracum christi s
774쪽
miraculis confirmavi doctrinam. Ergo habent peccatum; idq; long8 gravius puniet ut, quam peccata eorum, qui doctrinam Evangeli j
non audiverunt, nec tantis mira lis eam confirmari viderunt.
VII. Ab obj cti paritate. Putabant Iudaei se odio habentes
Christ tim, verbumq; illius contemnentes, nee non opera ipsius blasphemantes, esse nihil omnius excusatissit nos; cum Patrem coris Iestem honorent, nulla vero injuria eum adficiant. His respondet Salvator, probando contrarium ex natura relatorum, quae Patricum Filio intereedit, praesupposita naturae vel essentia' identitate: Qui me od t, Patrem meum odit; sumuS enim unum,Joh. Io,so.
Et paulo post: Uiderunt & - est hoc loco adversativa oderunt
Patrem meum. Ostendit autem quam grave peccatum committat mundus, idq; probat ex subjecti sublimitate, quod haec omnia reis dundent in Deum ipsum: hine igitur gravissima &atrocissima ipsis manere supplieia; quδd non tantum Deum non noverint, quod est peceatum omissionis; sed & oderint insaper, quod est peccatum commissionis. Argumentatur ita: a Micunt novit, Deum inoresqpersecutores siuos graviter uliurum, ille odia, persiecutiones re contemtum sustinere facile solea ems noctis hoc: Ergo. II X. Apraedictionis infassibilitate. Ubi notetur I. Oratio elliptica,hoe vel alio modo supplenda: sed hoc faciunt; hoc accidit: hae ratione fit; hoe ideis fit. a. Aber atira Aia, quae ostendit novu hie produci argumentum. h. Conjanmo ινα, ea ponitur h. l. non πλικῶς causaliter, sed o ZQ-
. . Nomine legis generalite significari totam eompagem librorum V. T. quia r. i,doctrinales & prophetici libri eodem Spiritu, quo legales seu Mosaici sunt inspirati & scripti: 2. Petr. I, 2I. a. smnes libri v. T. explicationem legis continent. r. Eoru , h. e. Iudaeorum rici legem, non ratione causae essicien ii, , sed objecti, quod ipsis sit a Deo concredita. Psal. I 7,i9. ra.
6. Locum allegatum, ad probandum innocentiam Cluilli, passuri immerito, ex mero mundi odio, peti ex libro Psalmorum. Alij autem producunt Psal. 3s, 7. & Iy; abj Pal. 69. I; Hν Psal. ος, s. Sed eum hi psalmi omnes vaticinia de Christo contineant, idea citra absurditatem affirmare possumus, christum hac allegationeo nanet sim .l complecti voluisse. 7. Par-
775쪽
7. Particulam αιναν Hebr.zznὶ alias ςxcludere precium δωριαν par oc mercedem, &inneidem est quod gratissalias eausam&meri x cui R quiarum, sic exponitur temerE,inrineritὁ; alias effectum sive eventum, W - ' dc redditur frustrii: omnia huc possunt accommodari. Significat ergo Salvator, quicquid hujus fiat, illud non temeia, non casu, non de improviso sibi suisque obtingere, sed jam pridem ita per Dei Spiritum praedictnm esse. Iam auo eontingit De Hento ,sanct. confiisio permisimie repradicem te, id patientiacforti duim.ferre decet: Odiam, qu munduι re me re vos proseruitur , contingit Deamua re, permittente repradicente. Ergo patienti ac forti animo estorendum
Porismata & Theoremata Theologica
tes, de mundo i plos non fore: si claustris & tellis inesti si ab homianum consuetudine segregentur; commit uor enim elenchi ignorationem: quia de mundo non esie: est Cluillum agnoscere, eo n. De munis fiteri & vitae ineulpat at operam date,quod fieri potest,immo debet, n0' ς set in media hominum turba. COLI, 8 ao. 29 Phil. a,isMatthir .as. 'μ si si II. In adversitatibus nostris recordemur a filictionum Domini nostri Iasa Cunis Ti. I. Pet.2,1I. IOLiqi I. Rom.δ,ay. I. Pet. 4. I. a. Joh-U,ΙΑΙ - IlI. Ministri Eee Iesiae prae eeteris ad serendas aerumnasio. se parent. Sirae. to,sι. Mor , '. Malth. Ο,ω.δ.Cor. ,si. IV. Frustia de Pauis coelestis honore & cultu gloria tuta qui Christum, vel bum aluministros ejus persequuntur.JOh.I, at. V. Minus graviter coram Deo peceant, qui ignorantes peceant. A II, Io l.Tim. , 3. VI. Qui verbii in audiunt, nec eonvertuntur, omni exc satione destituuntur. Luc 1 'i Riam. 1, J. VII. Patrem non honorari qui Filium eontumesa adsieite: in Patrem itaque sunt contumeliosi, qui a ternam Filii divinitatem
IlX. Non impatienter seram ut, si pro beneficiis mala nobis, mundus repodat grati a. Mait: IAE, E l. y, is, Gen. Ο,23. Lue. 7, Di X. Mundus non solum negligit & parum curat Eeclesiae
776쪽
X. De communi sorte Ecclesiae omniumque piorum, qud do diis mundi sint repositi. Matth. S, 37. Vide locum de cruce. XI. Pii in hoc mundi odio Christi sese exemplo solentur. Matth. Io, ὸ3. N I6, 24. Luz. y, ZI. Hebr. I 2, 3.Gal.6, 17. I. Petr. 2, M. i. Reg. δρι .XlI. Propter mundi autem odia nec a veritate coelesti destiscamus, nee vindictam meditemur, ted patientia Christiana nos
XIII. Similitudo naturae, vitae, morum ac studiorum causa est amoris , disti militudo odii. Sir. 3, ιy. δο, Iob. 7, 7. Amos Ilia. Sap. 2, p. X lv. Odium mundi erga pios, verbi potissimum mini. stros, inde existit, quod a mali Loperibus studiose sibi cavea n l. Icili. ,i9 Psal. 08.at. Prov. 29.27. Sap 2,la. Sc seqq 8Set. ἀμ. XV. Nullum eis acerbius odium, quam quod ex religionis diversitate oritur. Matth. Ο,ar, Galat 6, Iohan.8, 8. 2 seqq. XVI. Pii sunt in mundo, sed non de mundo. Iunt enim a Christo electi de mundo. Ioh. II, 6.I. Cor.2,ta. Philipp.t,t9. I. Peti
XVII. Pii mundi odia non magnopere eurant. sed hilari
animo ferunt. Iacob. 6, 4. 2. Corinth Ia. ι . I. Ioha u. tali. 1 Rom. XIIX. cum de mundo electi simus, non conformemur mundo. Roman. H, 2. Gal. , ro. EPh. I. q. XIX. Verbum Domini non ventis committendum, ted auditum memoria firmiter retinendum. Matth. l6, 9 Marc. 8,l8. Luc. . li. Iohan. 16 . Ael. a p, SI, s s. Luc. 3, ι . Eph. I, l. I, I. The T. z.y. Thess. 3,3. UTim. 21 S.
XX. Scandalo paueitatis inservit exemplum Christi, pro . phetarum & Apostolorum omnium. Esai. qc, 4. NIJ, i. Jerem. o. Io. dc 22, p. 8. Ezechiel. 3.7 5c 33,3 .Ose .ls. Micli a M. XX . Praedi eatio Evangelii nunquam place futura est in- frugifera. Esai. r , II. f. Cor. I , ult. XXII. Propter nomen Chosti adfiigi magnu es blatium. Ps. qq, U. Rom. ydrso. Matth. Io,ir. 18.& 2 , t O. ue .l: I, ra. ioli. ab , I. I. I. cos. ,y. & seqq. Act. , r. ig. 6.I. & γ, .& seqq dc y, 3
777쪽
xxi: I. Odium Christi & persecutiones Ecclesiae oriuntur
ex veri Dei supina ignorantia, o h s. as. 3.loh 2,as. XX V. Ignotantia autem veri Dei oritur ex conte tritu verisbi. Ps36,1O. 2 Pet. ι,19. Luc Io, 6. .lol, si .
XXV. Eximia ludaeorum praerogativa est illa, quθd Messias in propria persona ad illos venerit. Maith. ii, 2 .JOh 4, 22. RO. II, LXXV l. Iudaei, quia noluerunt verbum de miracula Christi attendere, rei facti sunt peccati gravisti mi, & plane ἀναπιλο η tra: eadem est ratio reliquo ram Osorum & pei secutorum Evangelii. Asa. χo,2 6, 27. Hebr. 2,s Matth. iii 2I. dc 24. q. Luc II, 7. XXVII. Ignorantia est duplax, Ana ex defectu informatio. ignorantianis ; altera ex eo utem tu informationis, illa culpam & poenam pee- 4VPἰς cati minuit, haec auget. XXll X. In peeeatis magis quaerimus praetextus & exeusationes, quam ingenuam confessionem. XXlX. Perseeutores laborant non tantum ignorantia, sed Persecut & odi 5 Christiae Dei. Ααν, . Luc. Io,rLIOh.S,as.& IO,so. XXX. Tria sunt genera eorum, qui odio Deum habente t.
a eonsortio Ecclesiae alieni, hostes populi Dei manifesti; Num. io, 33. Psal. 63. t. 2. Errantes in Eccletia de persona de ossi et o Christit Phil. 3, i I. s. Mandata Dei voluntariὸ transgredientes. Exod. Ios,
XXXI. odia & perseeutiones non sine Dei providentis no .
XXXII. Causa odii & persecuti, num quaerenda in homi
num malevolentia. XXX lII. In omni adversitatum genere ad seripturam est reis currendum. PsIly,y2. ter. U,lώ.Psyε,aO.&Is, 13. I. Tin . , Id. XXXIV. Nihil Deo vel nesciente, vel negligente nobis obtingit. Matth. Io, 3'. XXXV. Danda nobis omnibus est opera, ut in adflictioni- Innocentiebus de innocentia gloriari queamus.I. Pet.3, 37. Psalm. 26, I. in crucς
778쪽
XXXIIX. Errant etiam Ana baptistae, a vero ministerio auditorum obsequium requirentes. Joh. 6, 64. 66. 68, Jer. 64, 16. XXXIX. A mundo segregatur is, qui a peccatorum linis . ai. h. p. ix x δ' stinet 2 Cor. 6, 37 1 soli 1,t . ROm. 32. a. Col. I, i. . st uni, h. X L. Electionem non esse universalem omnium homi. c. i;,. Rum, Vers.1' patet. Matth. 24, 24. Rom. H, 7. Act. ι ,Α8. XLI. Gloria miraculorum nullatenus constituitur Ecel faenota; comparate enim Christus loquitur : semper autem esse necessaria miracula, ex h. l. probari nequit.
Restam fontes consolationum, ex hoe ipso textu mundi
odiis, persecutionibus& contem tui, quin quibusvis adversitatibus opponendarum. Harum desumitu ,
r. Ex Christi De adsimilatione, sise consociatione. Nam & ipse odio habitus est a mundo: gaudium est miseris iocios habui si
α Ex mundi abrenunciationet norunt enim pij, quod mundo valedixerint; nullum proinde ipsis debet esse cum mundo eo minmercium, qui totus in maligno est positus. Quisquis autem non est de mundo, is non est de numero infidelium sive malorum. s. Ex nostra in Christio re per Christum electiooe, quae gra tultam in se eomplectitur Dei dilectionem , uti de originem etiam trahit Deuta A, II. &7, 6 8. & io, t et unde ipsis gaudendi potius, quam
tristandi materia, cum praesertian ad decretum aeternae Electioni x calamitates etiam pertineant. Rom. 8, 29. Actor. I4. N. Phil. l. δ8.2. Tim .a, IZ. Apoc. I, 2.
. Ex certa Chrisi praenuntiatione d mementote sermonis, quem Ego dixi vobis.1. Ea relationis inter Dominum csser m consideratione. Ser-Vny enim non potest, nee debet meliori esse eo oditione ac loc6. quam Dominus, lassicit ipsi, si aequalem & eandem cum Domina
o. Ex causa aestimatione a patiuntur enim propter nometia Christi, non propter proprium aliquod malefactum. I. Ex passionis μῶκ' communicatione et redundat enim in
779쪽
8. Ex paene serogatione: peceatum enim habent, h. e. manet peeeatum & ira Dei super ipsos. Haec vero omnia ex secunda parte evadent dilucidiora. unde etiam pleraq;, eonsolationi nostrae subcrtice admodum necessariae, peni debent. Huc referri potes integra de cruce & calamitatibus piorum doctrina, quam vide in locis & libellis methodicis. Nos ad secundam dispositione ut, qui ci dc ad finem meditationum nostrarum, cum Bono Deo, properamus.
FEstivales perico pae eoncluduntur elegantissima partieula exeontione Christi valedictoria desumta, quam nos duarum , partium contemplatione eoarrabimur, audituri L CHRISTI praesagam sII. 0sudemsolatιam.
Initio vatem agit salvator. praenuntians in via, extra urbem Hierosolymam , ad montem oliveti, Apostolis suit, a quibus ad Patrem jam erat iturus, fatum sive fortunam, quae ipsos in mundo esset exceptura. Notetur autem I. qua,veluti exordio, animos dise,pulorum praemunire voluit, promulgationem mandati de δελφἰα vel dilectione mutua repetendo. Necessaria admodum haec ipsis fuit repetitio: in mundo enim amicitiae parum, odij abunde habituri cum essent, ipsa rei neeessitas exigere videbatur, ut ipsi Apostoli amicitiam inter se mutuam colerent: ita enim mutuo etiam solatio, in communi mundi odio, erigere sese poterant: - τους-. κοινοι iam in K Denuo autem inculcat hoc
Praeceptum dilectionis, ad signi Mandam a. rr η δ. cordis Disiti ed by Corale
780쪽
I l. ἡ a ςχτεια; qua triplex Salvator Apostolis
. Mundi od um, quod v. ig, iq. bis ponit, rei certitudinem M. Omlus ipsis insinuans Mundus significat h. l. malos h Imines in mundo, tu in Judicit cumprimis, at rotissim is Chtalli & Apostolottim, omniumq; Chri ii s eo faetentium hostes, olores di persecutores. a. Exili in vel exterminium. Hie est effectus odi j: innuit hoc quid ipsum Graeculi. ωκυ, quod dustum putant nonnulli, quasi iisvificet. persequendo expello, in exilium ejicio. In N. T vlurpatur. pro qaavis iniuria, Spereali sire verbali,)lae infortuna si ire in famam, sise in vitam hominis grassetur, ae plar unq; usurpatur pro perie cu'tioue . quam hostes veritatis Christo & Eeelesiae ipsius inserunt,
iuvi insidias litate udo , tum manus injiciendo, um carceribus ille ludendo, tum contumelia adiiciendo, tum caecei; do, tam eiic enindo tum de loco in locum propellendo, tiam deniq; occide udo. Et
hujusmodi calamitatem imminere Apostolis suis testat ut Christus iis verbis: Si me perseeuti sunt i homines mundani & impii, hostes coelellis veritatis pessim H, in & vos persequentur: Verucia prius: Verum itaq; erit 6c posterius. s. Verbi ab Apostolu praedicari r udium fossidium. Ita enim pergit : Si meum sermonem serpaverunt, sarvabunt O vestrum: subsume: in Christi sermonem nonse paveranI: E nec sopo 'oram fieris monensservabant. Per λεγε intelligit simpliciter doctrinam, eo n-eionem & negotium Evangeli j, quod docebant Apostoli. τηίειν,
servaro servare est credere, admittere, recipere, magn: facere. Innuit ergo
hvm Jesu, sumnium fore Verbi praedicata conte: irium, qa vel maxime angit & adfligit praedicantium animos. Suum autem & illoriam dixit sermonem, non quod diversiis esset sermo, sive alia doctrina, sed quod per diversos ministc 1 tradere tur.