장음표시 사용
761쪽
ι. - gstorum adorationem μυωδε vel omittendo, ob Anaelas.
a. Exemti inopiam; 3. Dei proprium; . Angelorum interdictum. a. Angelorum naturam a fendo. 3. Angetis bonos attrahendo & retinerestudendo. Media attra. Anrii
hendi, impetrandi de retinendi sectio Evangelica monstrat,nim. attrahe di
. Sertam conversionem; media. a. Parpulorum adsimilιtationem ;
3. Veram humiliationem; . Scandali devitationem; r. Vulorum O cauum prororum amputationem, cae
qui regnum caelorum ingredit Mi. rasus es accedendingia. Naeu superbiendum; s. Vere resipiscendums . Parvulis adsimilandum; s Parvali non contemnendi, sed recipiendi; o. Scandalum declinandum; r. Malum est amputandum ;δ. Ad Angelos ess reficiendum; qui sunti. Ad Dei obsequia promti; a. Ad eustodiam nobis dati aDe salute ae eonversione nostra laeti, quam operetur in nobis ter benedicta ac sacrosancta Trinitas, Amen.
762쪽
Ptimus dicitur Matth. Io, A. Mare. 3, I . Simon Ca nanaeus; secundum plerosq; a patria Cana, oppido Galilaeae , ita nuncupatus. Vocatus etiam aliis fuit Zelotes, Luc. I6, 13. Actor. I, as:&censent nonnulli, Graecis diei ξηλιτώ, qui Hebraeis Canan ites, cum . significet aemulari, zelotem esse,vel ex invidia,vel ex fauciis ret Unde ratotes, aemulator, in bonum dc malum. Sed hae ratione no Cananaeus, sed Cannanaeus scribendum foret. Suucuique judieiii esto liberum; sacra pagina rationem nora in is nobis non revelavit; quin&alids plane nihil de hocSimone eommemorat, nisi quod fuerit in turba discipulorum Christi, dc tu CollegiuApostolorum inde cooptatus I nec non cum aliis ad praedicau-dum Evangelium in Iudaeam missas, dc quae praeterea in historia
Evangeliea, Achisq; Apostolieis eommunia sunt omnibus Aposto, Iis. Reliqua, quae de ipso reseruntur, quia incerta sunt, praetereo: .io eorum lataen gratiam, qui aliquid de Apostolis scire cupiunt, adscribo, quae exactissimi iudici j Theologus D. Lueas Osander Spitaristoν. adnotavit. Sie autem ille: Simon Canai aus, Zelotes dictus, ab Fςi ς Rω- alus putatur filius Iosephi, exprima conjuge; alij sontiunt eum fuisse fratrem Apostoli Iaeobi minoris. Quod adseritur, eum post Jacobum praefuisse Episco patui l ero soly mitano annos AEI. aut circiter, manifestus error est squia Apostolieaefunctioni de praeceptob
Christi si te in orbem universum in repugnat. Alij adfirmatit illum. Evangelium praedicasse id AEgyppo, Cyrene, Aphrica, Libya de in
regionibus ad occidentalem Oceanum sitis, & in Insulis Britannicis. Dorotheus in Synopsi scribit, eum in Mauritania etiam do cuisse. De eius martyrio refert Egesippus sper errorem, quia eon fundit Simonem Apostolum & Simeonem Episcopum Ierosoly mitanum i eum sub Traiano Caesare dc Attico Consulari aecularitum, quod& ex Davidis stirpe originem dueeret,& Christianus est et, ideoq; multis diobus flagris evium tandem in crucem actum .esse. Dorotheus eum in Britannia erucifixum & sepultum esse dicit, nullam flagrorum mentionem. faciens. Haec ille, dc haec nos. de Simone. Confer D. Papp. epit. p. 3l. . Historicia Iudam quod spectat, non fuit is ille Istariotes, proditor Do I 34κ1 hd- mini , sed alius hoc nomine, vocatus alias Lebbaeus, h. e. corda.' ' tus, νel sapiens; quia, ' Hebraeis est eor, a cordatus fuit: α Thaddaui. Putatui suisse stater Sinonis, ritata causa fuit, ,
763쪽
ut eorum memoria una die recoleretur. Mentio illius fit Ioh. i , ar. : ubi quaestionem Christo pro potuit, &cone ioni op timae ansam praebuit. Scribitur Evangelium praedicasse in Iudaea, Galilaea. Samaria, Idumaea, Arabia, Syria &Mesopotare, ia. Ed elIam quos; ad Regem Abgarum ipsum delatum: abj violenta morte toccisum tradunt. α - ' Memorabile est, quod de nepotibus vel posteris hujus Apo- Eusebi λι stoli ex Egesippo resertur. delatos ipsos ad Domitianum, propte- ιἀ o, rea quod ex genere Davidis essent, cum Ostendissent. se paucata iugera agri colere . ex quibus & tributum pendant, & seipsos labore suo sustententi &de regno Christi interrogati respondisi
sene, illud non mundanum de terrenum, sed coeleste 3c angeli- eum esse futurum in consummatione seculi, quando adveniens in gloria iudicaturus sit vivos & mortuos e i Domitiano non condemnatos, sed tanquam viles homines contemtos ae lib. ros dimissos. Ipsamq; persecutionem, quae tunc vigebat, hac ocis easione sedatam fuisse. Recenset totidem verbis D. Pappus Epit. histor. Eeel. p. s.
Epistola, quae sub Iudae nomine cireumfertur, Apostoli- Iudae Eri eam inscriptionem non habet , dc ex posteriori Petri epistolica stola. nonnulla transscripsit; eas denisue historias, quae in scriptutis
non leguntur, in probationem Producit ἔ Qxtra canonem itaque merito eollocata est. Sed his praemissis ad ipsius Evangeli j enarrationem aecessum facimus, quod versatur in genere Deliberativo: continet enim tum Most vias ad dilectionem mutuam horta. mentum; tum et,η- με, solatium adversus odia mundi magnεanim Λ exsuperanda, vel animo etiam sorti contemnenda. τεα -- esto talis: proponisuria, L. t Iota dilectionis suam 3 II. Fidelis adpersis sociatam crucu, ossim poti am ma vi
764쪽
Partis primae verba pauca admodum sunt; pondere verὁ non carent: Hae e mando vobis, ut diligatis vos mutuo. Praeceptum audis, non consilium, quale est illud Apostoli , t. Corinth. 7. 1s. Alia enim est ratio sectandae virginitatis, de qua Apostolus in forma consilii loquitur; alia exercendae charitatis, de qua Salvator in forma praecepti hoc loco agii. Oh serva I. Euis suadeat, velpotiuspraecipiat 8 Non hominum, non Angelorum aliquis; sed Dominus noster Iesus Christus: ται - -- . , se. Ego, qui sum vester Magister ae Dominus; Iohan. 17.
i. vester κατακτη , Matth. 2s. 8. n. qui voce Patris e celitus delata vobis, & omnibus hominibus, audiendus sum commendatu . Matthaei. II, 3.
II: auisuupraecipat Mando, praeeipio vobis meis Apostolis. Sub Apostolorum autem nomine hic intelliguntur omnes C ri st: ani, immo omnes homines; quia
dilectio itaque quae est summa legis, ab omnibus jure requiritur: a. P o omnibus Christus mortuus est ἱ omnes itaq; ad obedi .entiam jure redemtionis sibi obstrictos ha n et ab devinctos. III. Vuid pracipiat Z Ut diligant. Coniunctio πα non sii.
mitur h. l. , nec ἔαῖκας, cum nec finis, nec consequens princepti exprimatur; sed ειλα , ad declarandum pronomen rixe sunt illa mea mandata, haec est summa omnium meorum ad Vos psaeceptorum. Tautem per Enallagen numeri pluralis pro fingulari ponitur, prouero. veram ereb & solam charitatem requ rit Chri itus a discipulis, quae complect tur, non interiorem tantum animi adfectum, sed exteriorem etiam effectum, ut, qui buscunque postumus modis aeo cita, proximum juvemus, infir-m uastias eju, feramus, naevos condonemus, necessitates subleve mus, &c.
n e S. institutionem quam tum efficientis, tum finiatis caulae respectu , non incongrue Satramentum dilactionis aliqui nominate solent. Jam Iam ergo ex mera dilectione mortem oppetiturus. &languinem suum pro peccatis hominum expiandis effuturus, dis-eipudis suis denuo praeceptum hoc inculcat. Tribus enim diuinctis vicibus in ultima sua coena exhortationem hanc plus quam paternam
765쪽
. Di am Apostoloram, aliorums de regno terrenopersuasionem
r. Ve a siti ructificationem exaraerandam. V. Quomodo diligcre debeant Z mutuo , se invicem. unus alium. Mutuam ergo requirit dilectionem, taciteque in . volvit eam, quae in lege divina extat, conditionem .' diliges proxi. mum , sicut teipsum. Levit. I., 18. Sumus enim membra invicem unius corporis mystici, I. Cor. Iχ, rar qui certe respectus omnem απρο πιληψia, excludit, & inimicos aeque ae amicos , extraneos ut domesticos, ignotos ut notos vult diligi.
VI. Cur Z Praecepto ipsi triplex inelusa est ratio tr. A relatione : Ego sum Dominus de Magister, . vos servido discipuli: hane igitur obedientiam vos inihi debetis, si modo veri, sinceri ac audire cupitis ministri ae distipuli. a A viscipulorum conditione nefunctione; quia ad muneris Ee-elesiasti ei & Apostolici salutarem administrationem vel maximὸ repuiritur, seria in rolerandis laboribus, in sustinendis persecutio. Dilectἰo adnibus & adversitatibus in corrigendis item peeeatoribus dilectio; ministς tu qua remota parum in hoc ossicio proficitur. Iohan. D, 31. ιε. tr. R V C D tVide fest. Joh. Evang. o. A paterna sui assectione. Si eut enim parens gaudet de liberorum litorum eo ne ordia ae dilectione : ita Chlistus dedistipulorum tuorum charitate. Quos enim diligimus, eos nolumus vivere inter se discordes, sed mutui charitate esse coniunctos ac devin dios.
Porismata& Theoremata Theologica
partis. I. Vera prpetiali dile*io Dei prae reqimit dilectionem, pro Dilectio
pximus en ina non nisi in Deo di propter Deum recte diligitur. i. p φη mi
766쪽
Il. Vera pei dc proximi dilectio fidem etiam praesupponit
Da f. ta li I. Christus praecipit dilemonem: in nostro igitur arbi.
non est aria trio relictum non est, utrum Velimus nos mutub diligere, neene; bitrarium. sed expresso Christi mandato ad eam sumus obstricti. Levit. to, II. l . Matib. S, I. 6c ty,Iy. Eia. f. 17. IOh. t 6c II. s. Io. In Is. Rom. Ia, P.&II, 8.ιο r. Cor. s. l.&seqq. 2. Cor. 5,6 GaIS, 1. 3.lε, I. Tim. Φ, I. I. Petr. 2, I. I. Ioh. I, 1l. 18. 2y. - - . IV. Errant Pontificii, inter consilia Evangeliea non onsa referentes, cum expresso nitatur Dei mandato. Ex Od. 23. . Matth. lium. s, I. Luc. 6 a .s . Rom. Ia,ao. Proverb. AI, 2I. I. Samue l. ari'. a. Reg. 6, 33. Lue. 2 , . Aistor 7, 32. V. Dilectionem requirens Salvator, vult internum cordia assectum, non verba duntaxat dc opera; nam & hypocritae verba Scopera aemulari possunt. I. COr. is,l. I. Joh. I, 8. VI. Hoc interest inter Mosis dc Christi mandatum, quod ille praecipiat tantum . non det vires praestandi; hic vero eum prae cepto largiatur etiam Spiritum S. cor renovantem, dc ad dilectionem in Rammantem. Rom. 8, s. Gal. 4, 6. RUm. F, I. JOh .lo, II. l .
res virtutes, humilitatem, patientiam, mansuetudiuem, die Eph. I, 2. R. m. II, P. R. unia II X. Christus charitatis praecepto toties repetit5 ostendit Christi non regnum suum non esse terrenum, sed coeleste & spirituale, in quo do hoc mu- ex charitate & humilitate homines inservire sibi mutuo debeant.
IX. Errant illi, qui fidem putant rem esse aded Ieviculam, , , J. nudam notitiam dc inanem mentis persuasionem, restimonio det,. effectu bonorum operum destitutam. Gal. F. 6. Matth. I, 8.δc 7, 7. Joh. IJ, I 6. i.Joh. I. 23. Iae. 2, 17. Ioh 6, 29.6 . Rom. Ia, 3. Phil. I, et Col. 2,l a. Luc. II, s. Marc. 9,24. a.Theis. I, 3. Hebr. Pr, MX. Non negamus, certos esse dilectionis grad4s, aedom sit d*3 di- sti eos fidei magis quὸm alios diligendos. Rom. 12, y. Gal. o IO.3ς -φ- i Thel .s, ου. I.Tim. 1, 8. 2. Petr. 1 7 XI. Chalitas Christiana licet non justificet, a fide tameta justificante nunquam separatur. Gal. s. 6. Iaz. 1,N. I8. XII. Ministros Ecclesiae vel maxime decet, ut praeceteris mutuo se diligant. I.Tim. I, a. Tit. I, p. 8. 1 Timoas a 4. 23.
767쪽
anae legem excludentes, eum Chrillus mandatorum suorum ob serva ticinnin tanto studio urgeat. Matth. 18 , 1 Q. Min. 8a I. Matth. I, 17. Gai, 4s q. I. Rom. , . 16.
XIV. Interim errant etiam photiniani, eum pontificiis ex Christus . Christo novum facientes Legislatorem,qui legem in N. T. pedi non stlia sectiorem de auctiorem tradat. gritatori. XV. Praeceptum vero dilectionis urgens Salvator, no hoc doeere voluit ac si fideles legem implere debeant, aut salutem aeternam promereri, ad minimum quoad justificationem, quam Esamitae fingunt, se eundam. Neeessitas enim dilectionis, .norum operum alias habet causas, de quibas vide locost. Luc. 7, 1. . ROm. 3, 28.&4, 16.&8, 12. Gal. r, I 6. Eph. 3,y. Tir. 3, 3.
XVI. Errant itaq; iterum Pontifici j statuentes, hominem posse implere legem Dei in hae vita. Psal. i', i 3. dc Ia, 6. Prov. 1.,
XIIX. De qualitate nostrae erga proximum dilectionis. .
Sit enim tua . I. Spontanea ; Psal. IIo, s. a. Gratuita, non resplaiens privatum e mmodum; . LIoi,
768쪽
s. Ordinata ad Dei gloriam & proximi salutem directa.
Mandato de dilectione mutua subjungit Christus praemonitionem adversus mundi odia & persecutiones; vel dehortat onem a perturbatione dc aegritudine, ex odio de pellecutione mundi oborta. Propositio est e nolite propterea animum abjicere aut conster. vati, si mundus odio vos prosequatur. Confirmatio recenset octo potissimum argumenta, quibus discipulos suos a perturbatione, ex odio dc perlecurione mundi oritura, retrahit.
Muriau, I. Ab exempli Christi conformitare. Si mundus vos odit, ruid signi- scitotes scitis quod me prius, quam vos, odio habuerit.
ccci i. Ambiguta sici vocabulornundus est evolvenda. Significat enim mundus i. 9stema rerum creatarum, coelum de terram, de omnia iis contenta: a. Umversumgemia humanum: Iohan. I, 29.&I. l6.3. Homines muηdanos vel carnales , secundum carnis corruptae concuplicearias agentes: t. Joh. a. ιs... Meserate impios Rom. II, a. Nunquam solos Electos sy . - . , nincat tertia dc quarta significatio h. l. obtinere potest. Alii: itasguise distinguunt. Mundus capitur
I. Venera licer pro toto genere humano it ita ambitu suo continet bonos & malos, credulos & incredulos: χ. Specialiter pro cerio hominum genere. Eis ver Chri. stus de Judaeis praecipue loquatur: tamen de Iudaeis sim uidi geritibus verba haec sunt accipienda; quandoquidem non abills sal. tem , sed & ab his odia dc persecutiones Apostoli passi fuerunt. porro quia non persecutionis tantum , sed odii etiam fit mentio ideoque mundi nomine veniunt post Ecclesiae persecutores de tγ
769쪽
rannos, omnes simul Epicuraei, verbi contemtores & mundi
a. odii vocabulum explieandam ; quod hoe loco & adfectum anima interiorem,&actiones a diaetum illum eonsequentes denotat; quemadmodum mi odisse interdum significat a cium negativum , & tum idem est, quod non curare, negligere ἔ interdum actum positivum; sic idem est, quod hostiliter erga aliquc madfectum esse. Utrumque huic loco convenit 3. Particula reliqua ponderanda. Particula enim ἀ q uibusdam est adversativa, hoc sensu : quanquam mundus odio vo4ha- beat, non tamen propterea animis cadere debetis. Sed nihil obstare videtur, quo minus maneat conditionalis, ita ut eerto aliquid futurum praenuncietur. Verbum vis in ab aliis impera' 9.tive, ah aliis indicativὸ exponitur; illud vulgata habet versio ; hoe verbu quoin Maldonato placet, & eo inclinat Clar. Dn. D. Gethard. harm. 040 e Chemnitio Lyser. pari. 3. p. 88 . Superlativum Pontilia p*0M 4μφ ciorum quidam, praeternecessitatem, exponunt nomina litet; sed praestat explicari adverbialiter : Superlativus enim ponitur pro comparativo γυρον, per Enallagen Hebraeis usitatam. Argumentum est tale r
uicquid Christiti, caput nostrum, experim HI, illud Apostolos , ut
membra ejuι, forti, animo at . aqua mente firre decet dAtqui Christin odia Opersecutiones mundi expertin est: Ergo idem Apostolos forti animo re aqua menteferre decet , & per consequens,potiorem ac meliorem sortem illi expetere no a debent.
II. A mundi proprietate. Si de mundo fuissetis, mundi
ingenium habere dis, de similibus studiis teneremini ;J mundus quod suum erat, diligeret: mundo essetis grati dc accepti) Quia ero de mundo non estis, longὶ astcr, quam mundus, diecti Propterea mundus vos odit, detestatur & execratur. t. Muη significat homines mundanos ae carnales, per Sy- M du necdochen continentis & totius, pro contento dc parte maxima, pessima. a. De muudo esse, non est agere ei vilem vitam dc negotia D. mundo politica tractares sed vel in tenebris religionis versari; vel impi. quid si am vitam agere, atque ita de numero infidelium & malorum es gu siςς se; mundo adhue esse immersum, religionem mundi ingenio accommodatam amplectendo i doctrinam, studia & mores homi-
770쪽
num mundanorum adprobando; ad Icelera & impietatem muta-di connivendo.
De mundo 3 De mundo no esse, significat a contrario sensu religi ne,via'. a ἰ in studiis ac moribus a mundo plurim sim discrepare, se leparare.
. T. πω dicitur, quod mundo conforme,& vestigiis ejusdem insistiti Respondere videtur Graeco, quod simile est qualitatibus, tanquam pars nativa totius. s. ala τοῦτ 62- , exponens eausam, propter qua mundus Apostolos odio prosequatur. Hine itaq, talis emergi colle ctio: uicunq. propterea a mundo odio habentur Npersecationes patium ιur, quod non sint de mundo, h. e. religione,vita, istudiis remoribus mundo similes in illi non debet propter odia cr p Useculiones tanto' e comMoveri Ocontristari,sedpotius latara at vos Apostoli l dereliqui fideles j propterea a mundo odio habe-mini, persecutiones spatimini, quod non esu de munda eL rgo propterea tantogete commina ct comν iuri non Atii 2 cvel ita : Ructionis
Mundus mundum amat: quia ἡ . A epis Memos non sis de mundo a Ergo non amat vos.sedodio prosequitam. . III. Λ rei contrarivate. Opponuntur enim munius h.
earnales, mundani, impij homines in de fideles, quos Christus dieitur de mundo elegi sie, h. e. segregasse, in Ecclesiae & regni sui consortium eos vocando. Inter hos autem est odium. Cere-hom G rum per electionem aliqui mtelligunt aeternam, alij temporalem: quid Fhiei issa est ad vitam ac salutem, se νει M. Sili.ῆς - mi: haeeed certum aliquod munus, vel usum singui rem respectium habet. Utraq: significatio huic loco potest accommodari , uti ostendit D. Geth. d. l. pag. 3yo. Syllogismus est talis: 1 uicuns propterea odio es exposit με, quod de mundos Hemu tuis ad certum aliquod munus, tum ad vitam ac satarem empiter nam. o fauci potes odia ista neglig1re, cs aqso axino a Gma perferre emos propto ea odio estis expositi, uti iam modo dictum Ergo ficile potectis odias Ia negligore, Nadpersa aeuo anima per