장음표시 사용
61쪽
aliter. 3 o. q. s. Et eX Opposito erit publicum, quod contractum est dictis solennitatibus interuenientibus. Terto dicitur clandestinum, quod fit contra tenore constitutionis d. c. cum inhibitio, videlicet non praemissa denunciatione. Ergo ex opposito, quod fit cum dicti denunciatione dicitur publicum. Vbi rex. Quare specialem quorundam locorum consuetudinem ad alia generaliter proroganda statuimiis, Ut cum ma rimonia fuerint contrahenda in Ecclesia per presbyteros publice proponantur competenti, termino praefinito, dic. ut infra illum, Qui voluerit 8c valuerit legitimum impedimentum proponat: re ipsi presbyteri nihilominus inuestigent, trum aliquod impedimentum obsistat. Ex quo sequitur, ψ matrimonium, coram legitimis testibus contractum, respectu primi modi, dicitur publicu. sed respectu aliorum modorum diceretur clandestin cum dictae solennitates non
Tertio pro eodem Uenit notandum, Q cum dicta glo. communiter transeunt DD. in d. c. cum inhibitio. Vbi Docto. licet addant alios modos clandestini ma-aa. trimonii cui Ioan. Andr. super d.ῖlo. secundum Hostien. addit, Quando pubes, qui fuit alteri ligatus, sine licentia Episcopi contrahit: Et alium modum, Quando
contra interdictum Ecclesiae specialiter,generaliter,expresse vel tacite contractum fuerit matrimonium: ut in c. tua, de sponsa. duo. Vbi pendente appella tione cum alio contractum fuit. Sed in nostro casu cotractum est nulla appellatione interia niente.Et in c. Capellanus.extra, defert. Vbi X hibetur genera liter cotrahi malim montu a Septuagesima usq; ad octauu diem Paschae. Sed in nostro casu cotractu est post octauas Paschae:quia tertia feria postQua simodogeniti.Et in tit. de matrimo. contra interdictu Eccle. contra L per totum Ubi expre se interdicitur matrimoniu contrahi ratione cosanguinitatis 5 affinitatis.Sed in nostro casu cessat iste titulus. Et in c.veniens.cxtra,desponsali.vbilite pendente cuVno,prohibetur contractus cum alio. Sed iterum luc cessiat: quia nulla lis pendebat inter Dominu Georgium, re ipsam Sibillain. Hos etiam modos enumerat Antho. de Bum. in d.c. cum inhia hitio: addens aliquos, ponens regulam,dicens: Et generale sit pro regula, omne a 3. matrimonium, contractum contra prohibitionem Ecclesiae specialem, generalem, tacita vel expressam, vel contra forma a iure datam potest dici clandestinu,quoacteflectit, ut subsistente impedimento proles sit illegitima, ct poenitentia contrahemtibus indicatur. quemadmodu omnia ista notat in quaestione quinta. Et ibi Abb. super d. glo. clandestina. Et per Henti. Boichin prima sua distinctione. Cu quia hus etiam transit Praepositus eo.c. super d.ῖlO.clandestina. De quo plene per H Rien. in Summa super d. tit. de clande. desponsa. in princ. in g. quot modis dicam tur tonsalia clandestina, &c. Quarto notandu est, Quod quamuis,ut supra notatu est,clandestina repuBIL ca matrimonia multipliciter distinguuntur: tamen ad praesentem casum non opus est disputare de omnibus istis. sed duntaxat de uno,videlicet de clandestino matriamonio, prout distinguitur contra probabile, ut quia de eo non habentur testes. ut in c. primo,d. tit. de clandest.desponsa. secundum quod comuniter Doctores dict.c.intelligunt:suemadmoda notat Hostien. in Summa,in secundo modo clandestini matrimonii. nam dicit, Secundo modo matrimonia dicuntur cIandestina: qiaiae etiam cotrahuntur sine aliquib. testibus. ut in c. primo & secundo. Ita etia Gotire.
in Summa intelligit,in principio suae Summae dicens: Clandestina matrimonia vi
cuntur duobus modis: Uno modo cum occulte,& sine praesentia testiu contrahisn- tur, ita ut exinde legitima probatio non apparet. ut in c. a. Ita etiam intelligit Almtho. de Butr. c. a. in s .quaesti. Uers.dicit, dic quod uno modo dicitur clandeuincimprout distinguitur contra probabile, ut quia de eo non habentur testes. vltrigproximo. Hoc modo etiam Abb. videtur intelligere d. c. primum,in secundo Ea inario dicens: Pro clandestino matrimonio non prssumitur: sed illud alleganti iri-cumbit onus prohandi. Et simili modo c. secundum. Ita etiam intelligit d. glci sex
verbo c clandestina . Ergo in nostro casu illud est publicum matrimonium isoaest probabile per legitimas probationes.
62쪽
thu' venit notandum, Quod quaedam sunt substantialia matrimonii, sine
quibus nullum matrimonium, neque clandestinum, neque publicum esse potestimatis est consensus ambarum partium. Nam sine consensu nullum est matrimo-ium: vim c. cum Iocum. Et in c. si inter virum. extra, de sponsia. ec aliis locis uaedam sunt solennitates, quae cadunt sub praecepto Ecclesiae: quarum omissisio
on vitiat matrimonium. Sed omitrentes tales solennitates grauiter Peccant 'quemadmodum sunt Banna. ut in c. cum inhibitio, in princ. Quaedam sunt solen nitates de honestate tantum, quae non sunt de praecepto,nec cadunt sub praecepto Ecclesiae: sed de consilio sibi addentur. De quibus legitur 3 o. q. s. c. aliter. Et cnostrates. Ista colliguntur per Henric. Boich iper d. c. fin. in quaesti. qua quae rit, Si quaeris, utrum contrahentes matrimonium, ec solennizantes sine Bannis cc alos solennitatibus consuetis, peccent, ecc. '. is ci xQ-, Quae luit caula Prohibendi matrimonium clandestinU.
Et dico secundu glo. Rubri, 3 o. q. s. in vers. Sed cum huiusmodi. ubi quaerit plo. Sed cum huiusmodi solennitates non sunt de substantia matrimonii: sed sufficit so- Ius consensius, quare prohibentur contrahi 5c dicit, Respondeo duplici ratione
ne 1ub lpe matrimonii fiat fornicatio: vel ne matrimonia licer coniuncti separentare. Eaepe enim matrimonio occulte contracto alter mutaret propositum 6c dimitteret reliquum, probationibus destitutum. Ioan. Andr. super Rubri de clande.desnonia. addit aliam causam prohibitionis,videlicet, Quia puellae diuites re nobiles saepe seducuntur, re sic desponsantur occulte. Ideo illis machinationibus velit Cano obviare. Ad quod etiam tendit ratio Abb. in dict. Rubri. vers. dicit, uod puel- ae quandoq; subducuntur ad contrahendum clam parentibus. Quibus Dominus Praepo. super dict. Rubri. addit, declarando dictas causas, Quia exclandestinis matrimoniis sequeretur incertinido penes Ecclesiam: quia postea negabamur matr1monia, re sic dabatur materia duplicis peccati: quia homines contrahebant animo fornicandi,*postea inficiabantur se cotraxisse, ut in 9. his irain. 3 o u sIdeo Ecclesia voluit prohibere clandestina matrimonia. Facit quod notat Host tenan Suma,in b. quare prohibeantur,cum dicit: Prohibentur etiam propter pericula animarum: Quia mutata voluntate alterius sponsorum no potest fieri fides Iudici. Vnde conuolant ad secunda vota, re parant sibi laqueum. De quo etiam in c si per eo. Extra, de eo, qui cogno.consang. Uxo. suae. Istis praemissis ponam conclusionem,uidelicet,quod matrimonia secundum. videlicet cum Gulielmo de Z. contractum, sit publicum. Et incasir, quo primum matrimonium cum Domino Georgio contractum foret, esset clandestinum, prouedistinguitur contra probabile: 5c sic secundum matrimonium tanquam publicum praeserri debet primo clandestino. Hanc conclusionem probo rationibus & tu mbus sequentibus.
Primo istud sectindum matrisonsu est publicu,id est,per legitimos testes pro-
habile. nam sufficientes adsunt attestationes. Nam primus testis dicit, partes articulatis verbis matrimoniu contraxerunt,subsecirta arratione annuli,partibus re-
pratulantibus,salutem optantibus. Secundus etiam testis dicit,oe Gulielmus actor cc Rea contraxerunt matrimonium die specificato, his videlicet verbis, Gulielmo ad Ream dicente: Accipis me ad sacramenta sacri matrimonii r Cui Rea dans manum respondit: Ita. subiungens:Gulielme,a spis etiam mer A c. Tertius testis codem modo deponit. Item quartus o quintus. i omnes deponsit de matrimonio.
inter praefatas asonas tertia seria post Dominica Ruasimodogeniti in domo Coninradi de Z. militis, contracto. Er8o sequitur, quod tale matrimonium sit publicu.
iuxta nota. sirpra in notab. Cum tale matrimonium habet legitimas probationes, videlicet, quin I testes, Vel saltem tres, omni exceptione maiores: cum etiam duo semcerenti ut T de testi. l. ubi numerus. d. vhi numerus testium non adijciatur, etiam duo issicerent. Pluralis enim elocutio duorum numero contenta est. Non autem inuenitur, quod de iure cautum sit, quod in matrimonio requirantur plures testes, quam duo. Ergo probabile, iuxta glo. in d. l. ubi numerus.
63쪽
Et in I. iurisiurandi. C. de testi. Et in c. licet, Extra, detesti. Vbi rex. iuxta illud
dominicim: In ore duorum vel trium testium stat omne verbum. Et ibi in glo. super verbo c duorum exponens illam assi acium in negatiuam, duorum, id est, non paucorum. Et ibi Doct. Secundo hoc idem ostenditur.Nam supra notatis iuribus suppositis sequitur, , quod illud secundum matrimonium per idoneos testes sit sufficienter probatum. Hoc patet per diffinitionem probationis. Quam tradens Abb. in rubri. Extra, de probati. in versi. Vnde potest sic diffiniri, at dicit, Quod probatio est rei dubiae in iudicio per legitimos modos facta declaratio. Cum quo etiam concordat Bal. in Rubri. C. de proba. in vers. Dic ergo, quὁd probatio est fides veri, legitimis mindis θc temporibus facta, causa cognitionis habendae. Sic igitur sequitur,quod cainsae cognitio habetur per legitimos modos probandi, qui est per duos vel plures testes, dictis iuribus. Ergo tequitur, quod istud secundum matrimonium est publicum, hoc est, prohabile. Primum autem clandestinum cui inserius in solutionibus
contrariorum patebit non adeo probabile. 3 o. Tertio, od secundum matrimonium,tancti legitimis probationibus probatum tanqi publicum, sit clandestino praeferendum, probatur per teX. 3 O. q. F. c. siquis. q. his ita. Ubi tex.expressus,& super quem iundamentum huius causae pono. Ubi clarius quam alibi ponitur differentia, quantu ad ius, inter clandestinu oc publicum matrimoniu.In qua s. quaestione,secundu glo. rubri.in princ. suis quaelitu, an clandestina desponsatio manifestae praeiudicet Super qua quaestione cum Gratianus adduxisset pro utroin matrimonio autoritates: tandem ind. g. his respondet dicens: His itaq; respondetur, Coniugia, quae clam contrahuntur, non negan ruresse coniugia,nec iubentur distisiui,si utrius p cofessione probari poterunt. Tuntamen prohibentur: quia mutata voluntate alterius, eoru alterius fides Iudici fieri non potest. Unde publice cum alterius vota in altera partem se transtulerin
P priori coiugio, quod Iudici incertum est, sententia ferri non poterit. Subiunxit idem textum ὀeclarando: quae sunt incerta,nisi dicas de clandestinis matrimoniis: Quamuis enim vera sunt: non tamen credenda, nisi quae manifestis indic is comprobantur,nisi quae manifesto indicio,nisi qIudiciatio ordine publicantur.Et glo. 33ι ibi, in verboc credenda b colligit ex hoc tex. quod Iudex non secundum conscientiam: sed secundum allegata dineat iudicare. Facit tex. in c. aliter. in si. eadem q. ibi. nisi voluntas propria suffragaverit,di vota succurrerint legitima .Et in c. illud. g. sed obiicitur. in f i. ubi eadem verba textus: Vnde Euaristus cum dixisset aliter, praesumpta non sunt coniugia. Sed adulteria addidit: nisi voluntas propria suffragaverit, & vota succurrerint legitima. Ex quibus tex. euidenter patet, quὀd actmatrimonium publicum requiruntur attestationes re probationes legitimae. Et quia in nostro casu sunt probationes legitimae, 8c tale matrimonium sit clandesti no praeserendu, ut in d. 9. his obiicitur. Sequitur, matrimonium,cu dicto Gulierumo contractum, licet sit posterius ec secundum, tamen tanquam publicum pro
3 a. Quarto hoc idem probatur. Quia cum Ecclesia militans non iudicat de o cultis. 3 α. dist. c. erubescanti in v. Vbi tex. De manifestis quidem loquimur,s cretorum autem Deus-conditor Sciudex est. Et in glo. ibi, super verbo csecrotorum. Hinc est quod dicit glo. Rubri. 3 o. q. s. quod clandestina desponsatio praeiudicaret manifestae, si de ea constaret. Sed quia Ecclesiae non constat de ea , ct praeiudicat manifesta. Probatio ergo deficit hoc casu, non ius. Et est, quantum actnostrum casum, tex. expressus in dict. 9. his ita respondetur. in vers. Incerta enimc ut Sixtus Papa scribit Episcopis, per Hispaniam constitutis a nemo Pontificum iudicare praesumat. Vbi clarus tex. quod clandestina matrimonia Iudex non a
bet iudicare.. Quinto hoc pobatur per c. quod nobis. Extra,de clandesti. desponsa.Ex quo cIare colliguntur duo. Primum, quod matrimonia occulte contra Iur, quando legitima.
64쪽
Iegitima probatio non apparet. Secundum est, quod si personae sic contrahentium hoc voluerint publicare: nisi rationabilis causa praepediat, ab Ecclesia recipienda sunt, re comprobanda, tant a principio in Ecclesiae conspectu contracta. Ex quo tex. manifeste colligitur duplex matrimonium clandestinum,a principio 8c potiea publicatum. Modo applicando ad nostrum casum. Illud clandestinum matrimonium cum Domino Georgio contractum,dicta Sibilla,Vna contrahentium,publicare recusat. Ergo compelli non debet. secundum tex. in eo. cap. ibi, ab Ecclesia non sunt aliquatenus compellendi. Et ibi in glo. super verbo ccompellandi ponit rationem. Ex quo non probatur: quia Ecclesia non iudicat de occultis. Imo dicit cadem glo. imo potius sunt ab initio separandi: quia colubernia, vel stupra praesuinuntur. 3 ..q. s. c. primo. 5 glo.in eo. c. quod nobis Guper verbo ca principio dicens: A rgumcntu, quod ab initio non valebat,tractu temporis coualescit. Volens per hoc, Q matrimonium clandestinum quantum ad Uinculum indiuiduae 3 3. consuetudinis ) a prineipio non valeat, quoad Ecclesiam milirantem : tamen facta publicatione conualescit, Glias non, quantum ad effectum insolubilit tis, praeallegato c. quod nobis. Vnde dicit Antho. de Butri. in notabilibus, Ua principio valent talia matrimonia, licet ex post facto declarentur, seu noua qualitas imprimatur, superueniente causa imprimere valente, videlicet Ecclesiastica
Sexto hoc probatur. Quia posito,et, dicta Sibilla modo vellet praetensum matrimonium, cum Domino Georgio contractum, publicare: Tanicia illa publiacatio non admitteretur. Secundu quod notatur eae d. Inno. ind. c. super Uerbo rationabilis. Na dicitur ibide in tex. Quod publicatio cladestini admittitur, nisi ra- 34. tionabilis causa impediat. Et dicit ibi Inno.Si fieret per talem publicationem praeiudicium alteri matrimonio, tunc talis publicatio non admisteretur. Ergo in nostro casu, cum praeiudicium fieret matrimonio publico, per talem publicationem, non admittenda esset talis publicatio. Vnde dicit Ioan . Andr. in d.c.quod nobis. superglo. secunda, in verbo crationabilis, Quod semper manifestum matrimo- 3s. nium praeiudicat clandestino, etiamsi ambo confiteantur echabea ni pro se unum testem dc famam. Facit ad hoc quod notat Antho. de Buta. in d. c. quod nobis,in Q. quaesti. Vbi quaerit, quae caula sit impediens approbationem: dic dicit, consanguinitas,affinitas,vel aliud matrimoniuimpediens subiungens: Unde dicunt Docto. quod semper manifestum matrimoniu praeiudicat clandestino, etiamsi ambo confitcantur clandestinum, & habeant pro te unum restem & famam. Septimo hoc idem probatur ex notatis Abb. in d. c. quod nobis. per glo. a. sn si. ubi dicit: Intellige de alio matrimonio publice contracto, cui non debet praeiudicari per solam confessionem illorum,qui dicunt, prius se contradiisse: imo subiungit: Plus dicit Vincen. quod manifestum matrimonium praeiudicat clandestino,etiamsi habeat unum testem dc famam. Vnde dicit Hostien. in Summa, de clandesti. desponsa. 9. virum clandestina publicis praeiudicent. vers. Matrimonia at tem secundo loco publice contracta in foro Iudiciali praeiudicant praecedentibus clandestinis, scilicet, quae per testes legitimos probari non possunt. Sed in poenitentiali secus concludit. Ergo Ecclesia stat pro publicis: quia de occultis diuinare non potest: subiungens, Nec unquam credendum est sponsis , etiamsi ambo vel omnes primo clandestino confiteantur,ex quO,antet secundu contraheretur,non fuit facta fides Ecclesiae per testes vel confessionem. ideo si quis bina coiugia clandestina contraxit, in potestate sua est ab initio quod voluerit publicare: uti ibi latius per Hostien. Et idem Hostien. in j. quare prohibeantur, in vers. iguur. Ubi dicit: Quamuis enim vera sunt prima sponsalia: tamen credenda non sunt,nisi manifestis indicijs comprobentur, nisi manifesto indicio conuincatur, nisi Iudiciario ordine publicentur, ct c. Octauo hoc idem probatur ex nota. Henri. Boichinc. ii. extra, de clandest. 36. despon. in vers. Aut quaeris de tertio, scilicet, utrum matrimonium clandestinum praeiudicet publico. ec dicit ibi: cquantum ad nostrum casum quod clandestinum d non
65쪽
non est nullum. Aut quaeris, utrum praeiudicet sequenti publiso, quo ad impediendum foedus ipsius matrimonii publici sequentis. oc dictuquod sic. Et intelligit
hoc dummodo de tali clandestino legitime fiat fides:alias non praeiudicaret,nisi in foro poenitentiali. Secundum Hostien. in d. s. utrum clandestina, vers. matrim nia. αc.Et facit optime, quod notat Praeposi. ind.c. quod nobis, in vers. ec quat nus glo. vult. Vbi secundum Verbum quaerit, Nunquid si de matrimonio cland stino constat per consessione,famam dc unum testem: de alio autem constet, quod publice est contractum in facie Ecclesiae,& duo testes deponunt de illo, quod ist rum praeseratur. Et Voluit, quod praeseratur publicum.imo plus dixit: Quod si s Ium per duos testes probetur,licet non fuerit contrassitum in facie Ecclesiae: tamen quia est magis publicum dc certum, quam illud,quod est contractum clam, re prohatum pervnum testem solum,ae famam,cum cofessione partium, praeualebit hoc probatu per duos testes. Et licet alid teneant contrarium: tamen nihil obstat:vtibi per eum,praecipue in casu nostro:cum fama non sit inducta,ne probata. Sed si iungit idem Praeposi. ec hanc partem tenuit Hostien. in Summa, eo. Iil.in g. Vtrum clandest. Vbi facit generalem regulam, Qtiod semper matrimonium publicum praesertur clandestino, vel tali, quod non potest probari per Veras probationes. . Et ideo concludit, cprout etiam hic Docto.communiter quod sola consessio de matrimonio clandestino nihil operabitur contra matrimonium publicum, etiam . secundo loco cum alio contractum. 3 . Nono facit pro publico matrimonio, Quia publicum matrimonium, tanqualegitime factum, nullam poenam meretur, ut in re. iv. factum legitime. Vnde etia3 3. contrahentes publice nullam poenam patiuntur. Sed clandestina matrimonia po nam merentur: Ut quia non matrimonia,sed adulteria,stupra,cotubernia appellan, tur.d.c. aliter. 3 o. q. s. tum etiam personae sic clandestine contrahentes grauiter pe cant, poenasin sustinent condignas. Vt in c.cum inhibitio,in fi.extra, de clandesti. desponsat. Vbi tex. Sed his, qui taliter praesumpserunt etiam in gradu concessis c pulari,codigna poenisentia iniungatur. Et ibi hona glo.super verbo cpoenitentia dicens: Nola,quod puniuntur contrahentes : ec tamen allegatum subest impedimentum. Sed illud ideo sit, quia contrahunt contra interdictum Ecclesiae. Vnde
puniuntur non propter impedimentum: sed quia mandatum Ecclesiae contemnunVt extra,de matrimonio contrac.contra interdic. Eccle.c. t . 5 c. ut ibi per glo. Sed nusquam inuenitur, quod publice contrahentes puniantur, dummodo alias nulla s. obstat impedimentum.Imo etiam ubi obstaret impedimenuina: ramen palam contrahentes mitius puniuntur, quam clam. Ut fide ritu nupti. l. iuregentium. Verctex. Si quidem palam fecerit, leuius, si clam hoc commiserir,grauius puniatur. De quo plene per Uocto. in l. nemo.C.de summa Trini. et fide catho. Vbi disputat anactus clam vel palam sit punihilis.Et dicit ibi Barthol.de Sali. in sua distinct. Aut . Ao. actus ille est de genere permistbrd,& tunc est iudicandus prohibitus,nisi quatenus apparet. Et ideo secundu quod lex dilonit,ut actus, palam vel clam factus, sit pi nibilis, ita serua. Modo in nostro casti licet matrimonium sit de genore permissorum: tamen clandestino contrahere prohibitum est. secus si publice. Ideo praeu Iere debet publicum clandestino. i. Decimo probat illud ex causis & rationibus, .ppter quas Canon clandestina matrimonia prohibuit, quemadmodunotaui supra in sexto notabili, secundu glo. Rubri. 3 o.q.s .versi. Sed cu huiusmodi vide icet, ne sub spe matrimonii fiat sornticatio:vel ne matrimonialiter coniuncti separentur: ecne puellae clam parentibus clam subducantur: tu etia Spter periculis animam.Quia mutata voluntate alserius no potest fieri fides Iudici.Et ibi in eo.notab. latius secundu Doct. notaui. Et quia 1. lex ira stripta est d. 9. his ita respodetur. 3 o. q. s. ec in c.cum inhibitio,de clandesti. desipon.ibi: Praedecestam nostroru vcstigijs inhaerendo cladestina coiugia penitus inhibemus,seruari debet I. prospexit. ff.qui a qui.manu. libe. Undecimo illud ghatur ex notatis Uni Gonredi in Suma declarad. desponsa. versus fine,in haec.vers.Dicit, Per haec ausi q superius dicta sunt,satis apparer, quod
66쪽
quod manifestum coniugium praeiudicet clandestino: cum de clandestino proba- η3. xi non possit, ct oporteat Ecclesiam secundum allegata pronunciare. Ut in g. ideo. Vbi dicit: Clandestina coniugia prohibentur: quia si clam contrahcntes distordes
fuerint, ct cohabitare nolint, Ecclesia eos compellere nequit. Vt in c. a. Ecclesia enim quandoque fallit 8c sallitur. Vt in c. a nobis, extra, de senten. excommuni. ibi. Et fallere saepe contingit 5 falli: quia diuinare non potest, Ut eXtra, ut eccles. henc. sine di. conferan. c. ut nostrum. Sic etiam prohibentur clandestinae electiones. Extra, de elect. c. quia propter diuersas. 9. Ulti. vers. rex. Electiones quoque clandestinas reprobamus. Facit etiam quod not. Specula. intit. de clandest. desponsa. per totum: ubi dicit vers. Quod clandestinitas non est impedimentum, M.trimon 3, si de eo constare possit. Si vero constare non potest, non reputatur ab Ecclesia matrimonium c. Ex quibus omnibus concluditur, quod matrimonium cum Gulielmo conti Dctum sit publicum, & sic matrimonio, cum domino Georgio licet prius contracto, praeserendum. Et ex consequenti, et ex opposito pater,matrimonium, cum domi no Georgio contractum, re clandestinum,& sic postponcndum,quantiam ad E clesiam militantem. Quod etiam ex solutionibus argumentorum supra deductorum clarius patebit.
Solutiones argumentorum, pro Georgio de F. milite induetorum.
On enim obstat primum argumentum de c. primo, Extra, desponsa. duo. pro ηdicto Domino Georgio adductum,quod primum matrimonium praeualebit,& sic adhaerere debeat primo. Qtria istud c. 6c similia, de prioritate loquentia, intellia
guntur, quando ambo matrimonia sunt publica: tunc enim adhaerebit primo. Sed in nostro casu unum matrimonium est clandestinum, videlicet, cum Domino Ge-oiuio contractum: Aliud autem, cum ipso Gulielmo, publicum & manifestum. Ergo stat regula per Doct. indi. c. quod nobis, de clandesti. desponsa. tradita,videlicet, Quod matrimonium manifestum semper praesudicat clandestino. d. F. hisitam respondetur. 3 o. q. s. Ita etiam intelligit ostre. titulum illum desponsa.duo. in Summa, in princi. ubi dicit: Tractatum est supra de duabus speciebus sponsalioru, scilicet, de manifesta&clandestina. Nunc aute tractatur hic de duabus speciebus sponsaliorum,scilicet manifeste re successive contractis: vicum duo diue iis temporibus contrahunt sponsalia cum eadem, ct c. Ita etiam dicit Hosticii. in Summa dicti tit. in prin. vcrsi. Potellis etiam continuare. Tractatum est supra de duabus speciebus sponsaliorum, scilicet de manifesta ecclandestrina. Nunc autem tractare intendit de duabus speciebus, manifeste ec successive contractis: vicum duo diuersis temporibus contrahunt cum eadem, ct c. Ita etiam not. Ioan. Andr.
in Rubri. d. tit. desponsa. duo. ubi dicit: Et quia vidimus de duabus speciebus sponsaliorum,scilicct,de manifestis & clandestinis. Nunc subijcit de duabus sponsalitiis, manifeste ec successive contractis, quae illorum alteri praeiudicat, &c. 5 Ibidem per alios Doctores.Et sic patet,quod istud capitu. neq; alia istius tituli obstant: cum unum hic sit clandestsnum, aliud publicum, ut supra deductum extistit. Ad fecitndum argumentum , quo deductum est , quod solus consensus contrahentium sufficiat ad matrimonium, per c. sufficiat. απ. q. a. 8c alia sura, quibus concludi videtur primum, S non secundum valere dehore, potest re ponderi: Quod si primum matrimonium est contractum conssensu amborum, noredditur nullum,neq; annihilatur per secundum .ut in d. g. sed lais obiicitur. 3 o.q. s. Nam clandestina matrimonia valent, ut supra in multis locis notatum est. Sed qs.
tamen publicum , seu manifestum, postea contractum, illi priori praesudicat.
67쪽
Et sic secundum d. glo. Rubri. 3 o. q. s. non deficit ius, sed probatio. Nec hoc est
inconueniens, quod posterior contractus praeiudicet priori. Ut in l. quoties. C.de Ara rei vendi. Non ergo negatur, quod primum matrimonium non valeat: imo valet: Sed quia Ecclesia de occultis non iudicat. d. c. erubescant. Ideo instituit praeual re secundum, tanquam Ecclesiae certius ec publicum. d. g. his ita respondetur.
Non obstat etiam c. a. de sponsa. duo.-c. tuas,co.tit. Quia ad haec respondetiir distinguendo: quemadmodum notat Ioan. Andre. in eo. cap. super Verba At. c accepisti scilicet scienter: quia probabilis iunorantia excusat. 3 o. q. a. c. in i ctum.& c. si quis. Et extra, de secvn. nupt. c. Dominus noster. Modo in casu nostro dictus Gulielmus, ignorans matrimonium cum Domino Georgio contractu, cu dicta Sibilla publice contraxit. Sic ergo distinguitur, an quis scienter vel un ranter contrahat cum alterius nupta. Hanc distinctionem ponit etiam Antho. de Butri. in d. c. accepisti. inst. Potest etiam responderi ad istud, quemadmodum si pra in prima solutione primi contrarii notatum est, videlicet, quod iste tit. Ioquiatur, quando primum matrimonid est publicum itu manifestum: tunc enim secundiun nihil valeret. Ad quartum, quo arguitur,Matrimonium cum Domino Georgio cotractum ratione consessionis re arrarum hinc inde datarum, videlicet annuli ec ca thenae, fore publicatum, δα. dicendu. Primo,quantum ad consessionem,quod in hoc casu tali confessioni no statur, in praeiudicium publici matrimonii. quemadmodum expresse colligitur in c. si quis. 9. his itaque respondctur. 3 o. q. s. ibi. Quamuis enim vera sint: non tamen credenda, nisi quo manifestis indiciis c5probatur, θω. quemadmodum supra satis deductum est in tertio argumento, pro secundo matrimonio inducto: & clarissime in septimo. Ex quibus euidentissime patet,quod cofessioni non statur, quantum ad publicationem matrimonii: Et sic consessio extraiudicialis non est legitimus modus probandi matrimonium esse publicum. De qua consessione latius dicetur infra, in solutione ultimi contrarii, videlicet de cicum causa. Extra de rapto. Quantum autem ad subarrationem reciprocam annuli ξc cathenae dico. 1α casu quo matrimonium fateretur: tamen non fatetur se annulum dicto Egolis dedisse ad subarrandum Dominum Georgium: quemadmodum ex eius auertione expresse colligitur. His verbis fatetur, quod ipsa eidem Egolso ad eius instantiam dedit annulum,per actorem exhibitum, nul la facta mentione de subarratione: nec commiserit Actorem ibarrari. Ergo datio annuli Egolfo no probat mala imoniurso cum no probat hoc ecth, quod ab hoc contingit abes se.C.de proba. l. ad probationem. Tum etiam non est consuetudinis, ut puellae subarrent sponsos annulis: sciaecontra. Quae consuetudo in primis, quantum ad dationem annuli, inspici 'ida est, quomadmodum ex notatis Domini Abba. in c. illud. Extra, de praesump. ira vers. qusro, colliginir. uia hic ponderatur datio annuli,5 c. Eodem modo dicet
. dum de cathena, qua Egolsus Sibillae dedisse comprehenditur. Nam ipsa fatetur PEgolfus es cathenam dedit, ec dixit, Qiiod acciperet nomine Actoris. Sed ipsa re nuit. Ad quod Egolsus subiunxit: Accipe nomine meo. Ad quod ipsa cathenam
recepir. Et sic istam cathenam non fatetur se accepisse animo subarrandi se dicto Diio Georgio.Ergo nihil operatur datio cathenae, quantum ad matrimonium. Supposita autem, citra Veritatis praeiudicium, subarratione ab utraque parte et Tunc dicendum,quod annuli datio vel subarratio non est quid substantiale ipsius matrimonii, neque medium, quo mammonium contrahitur: sed solus consensus.1 i. a T. q. a. c. sufficiat. Sed datur annulus a sponsis sponta vel propter mutuae dilectionis signum,uel propter id magis, ut eo pignore eorum corda iungantur. Vt est tex. expressiis in d. c. sceminae. 3 o. q. s. Vnde disputat ibi glo. super verbo annulus: an per traditionem annuli, Vel donationem praesumatur pro matrimonio-
De quo ibi late per Archidia. qui reprobando opi. Vincen. oc hic in c. vlti. det desponsa.
68쪽
desponsa. Impube.sequendo Goffre.dicens: in vers. Dicit ergo : Quod si sponsugante fores Ecclesis in die benedictionis,sicut fieri consueuit, donet annulum sponrusae sacerdote benedicente re dicente, Benedic Domine has arras: tunc annuli datio inducit matrimonium. Et c.loquitur. αγ. q. a. Si quis. Et idem dicit: Si alias sponsus det annulum sponsae,dicens, Ego accipio vel desponso te in uxorem: tunc dicit matrimonium iudicari non tam annuli datione,quam Uerborum prolatione. Si vero tempore sponsalioriim de futuro annulus detur: non potest aliud significare annuli datio, quam ipsum contractum, scilicet consensum defuturo. De quo
plene per Abba. in c. illud. Extra, de praesumpti in versi. quaero. Distinguit quid significat annuli datio, re quid delatio. De quo elene per Docto. 33. in c. s. extra, de sponsa. impub. Ex quibus colligitur, quod qtiamuis annuli datio quandoque significet matrimonium, ec sit signum matrimonii: tamen
per hoc non probatur aliud quam matrimonium, non autem qualitas matrimonii, stividelicet, quod propterea matrimonium sit publicum. Nam ut supra patet, quantum ad hanc causam, tres sunt modi, quibus matrimonium efficitur publicum. Vnus cum solennitatibus. d. c. aliter. o. q. s. Alius cum Bannis seu inte dictis, in Ecclesia propositis r ut in c. cum inhibitio, extra, de clandesti. d sponsa. Et tertius in conspectu vel facie Ecclesiae, id est, coram testibus legitimis: ut ind. g. his ita respondetur. Et c. aliter. in h. ibi. 8c vota succlirrerint legitima. Qui modi publicandi sunt quaedam qualitates,matrimoniis adiacentes. Quemadmodum notat Antho. de Butri.sn notat, ilibus,c. quod nobis,de clandesti.despo sa. Ubi dicit, quod a principio valet talia matrimonia, licet ex post facto declarentur,seu noua qualitas imprimatur,siiperueniente causa imprimere valente, videlicet, Ecclesiastica confirmatione. Cum ergo Ecclesia inuenit istos modos, quibus matrimonium efficitur publicum, hist modis confirmatur,& non subarratione. Sequitur, quod licet per talem subarrationem quandom significetur matrimoniu:
tamen taliter,qualiter inservi si clandestinum, significet clandestinum: si publicu, 3 significet publicum: quia talia sunt subiecta, qualia praedicata permittunt. Ut not.
in l. qui vinum,de vi. t.&ole. lega. Sicut circulus pendens ante tabernam significat vinum venale,tale,quale ipsum est,sine superaddito alicuius qualitatis. Esset etiam satis alienum a iure,suod duo soli constituti, &contrahentes matrimonium clandestine, 8c se inuicem subarrantes, quod ex hoc matrimonium efficeretur publicum. Ex quibus sequitur,quod datio annuli non obstat. Facit etiam,quod dalso arrae est contractus per se: ut ῆ de actio. empti t. exempto. 9. Is qui vina,ibi,Ego quaero illud Si annulus datus sit arrae nomine. Licet ergo sit signum seu argumentum contractuum, Ut in contrariis: tamen non probat qualizat c6 tractuum, cum
non probet hoc esse,quod ab hoc contigit abelle. Ad quintum,quo in effectu arguitur, dictum matrimonium, cum Domino Georgio cotractummer literas vel epistolas hineinde missas,publicatum dicenda, Quod epistola non sit modus publicandi matrimonium. Licet enim per epist olam, 33.
ad hoc aptam, probetur matrimonium,ut in contrarijs: Non tamen probatur per
epistolam talis qualitas essentialis ipsius matrimonii publici. Nam licet ad maretimonium in genere requiratur 5c sufficiat consensus, ut ex supra deductis colligitur: Tamen ad publicum matrimonium non sufficit nudus consensus, etiam ver his expressus : sed requiritur qualitas essentialis,sine qua matrimonium non potest dici publicum,scilicet,approbatio Ecclesiae: quae approbatio fit tribus modis, se- eundum triplices solennitates,ut supra patet. Sed epistola non est legitimus modus publicandi: nam quantum ad nostrum casum sufficit, quoad publicationem, quod matrimonium contractum sit in facie Ecclesiae, hoc est, coram Christi fidelibus. Nam licet Ecclesia multis modis sumatur,ut in cisi. Extra, ne Praela. vi. su. snglo.9.Tamen secundum dict.glo.vno modo dicitur Ecclesia collectio fidelium: Ut s 6. in c.Ecclesia,de consecrat. distinct. t. Ubi tex. Ecclesia, id est, catholicorum colloctio,&c. quae collectio velificatur in duobus vel tribus fidelibus: secundum quod Saluator noster dicit Matth. a s .his verbis: Ubi enim sunt duo vel tres congregati
69쪽
in nomine meo,ibi sum in medio eorum. Vnde dico, quod ista publicatio sieri debet saltem coram duobus vel tribus testibus congregaris. Quemadmodum etiam not. Dominus Abb. in c.sina.Extra, de clandesti. desponsa.versus sinem,in vcrsi. Sed aduerte, ubi concludit mundum illud, Dummodo matrimonium sit contractum in facie Ecclesiae, non potest ex aliis matrimonium appellari clandestinum :vt in c. si .eo.tit.& subiungit. Licet Ecclesia sumatur multipliciter:tamen in proposito sumitur pro collectione fidelium:& concludit. Contrahens ergo coram multiarudinesecundum patriae consuetudinem, non dicitur clandestine contrahere: sed
in facie Ecclesiae. quod dicit notandum. Et sic patet, quod publicatio fieri debet
unico contextu,eodem tempore,omnibus tam contrahentibus matrimoniu,quam
etiam testificantibus praesentibus. Et ideo talis publicatio no potest per talem fieri epistolam,quae in casu nostro oblata praerenditur. Ita etiam collisitur ex nota. per
inno.in dict.c.fi. de cland.despon.Ibi alii dicunt,Quod in facie Ecclesiae sit, sit publice,etiam sine solennitate eiusdem Decreti: ec ideo sufficit, quod tantum publice cotrahatur.Hoc etiam colligitur ex nota.Hosticn.in Summa, de cland. desponsa. 9. t . vers. t .ibi,vel testibus publice vocatis contrahunt. Facit quod nor. Io. A dre. in c.quod nobis, siIper verno Personae. Vbi eXponit: ambae hoc voce consona confitentes. 8c super verbo publicare,scilicet,coram Episcopo, ad quem talia spectant. Requiritur ergo vox consona confitentium coram Episcopo vel Ecclesia, ut
supra.Ergo illa epistola ad matrimonii publicationem nihil operatur. Vnde dicit Praeposi.ind.c.quod nobis,in penultinotis. Dintelligunt Docto. quod haec publicatio debet fieri coram Episcopo, vel coram multis personis. Sive ergo matrimonium contrahatur in conspectu Ecclesiae, ut ind.c.h.deciand. despo.sue in facie Ecclesiae, Ut in c.constitutus,Extra,de conuersi.coniuga. Tamen semper inteIIigitur publice contrahi, si in conspectu fidelium contrahatur. Quemadmodum not.idem Praepo.in d.c.si. in Uers. Secundo quia dicitur in tex. in conspectu Ecclesiae, eo . Sic itaq; concluditur,talem epistolam nihil facere ad publicationem.' Ad sextum,quo repetitur confessio Sibillar,una cum duobus testibus, Egolso videlicet&Iuliana, siue ut Mandatariis, siue ut nunciis interuenientibus, di c. r spondetur,quantum ad consessionem, ut infra in solutione ultimi contrarii. Nam d. glo. 3 o. q. s .stibdit,quod intelligitur: Quando confitemur pro matrimonio, tunc eoi iam consessione statur, nisi praeiudicetur primo vel secundo matrimonio. Et quantum ad alia, patet solutio alio ualiter ex praemissis. Nam licet matrimonium contrahatur mediante nuncio vel Procuratore, ec sic partibus absentibus: tamen
publicatio cde qua hic loquimui non sit ipsis absentibus: imo in conspectu Ecclesiae coram fidelitius: quemadmodum matrimonium cum dicto Gulielmo contractum est in conspectu multorum fidelium,videlicet, quinΦ teli tum, coram quibus consona voce dicti coniuges publice matrimonium contriserunt,quemadmodum ex attestationibus euidenter patet. Praeterea praefati duo testes sunt singulares in suis dictis: quemadmodum ex multis locis, tam Actoris a Tertionum, quam ait stationum eorum,quoad tractatus,ante festum Paschatis habitos, euidenter parci.
nam de diuolsis actibus, diuersis temporibus 5 locis,& separatim cum quolibet habitis,deponunt. Sed testes singulares nihil probant: quemadmodum nota. per
Docto. in l. testium. Et ibi glo. C.de testi. re ibi per Cy. in distinct. 3. qui dicit: Si
variant: quia si unus dicit de unq tempore, alter dealtero, eis non creditur. Et ibi copiose per Bald. in vers. circa primas interrogationes substantiales talis datur regula, Quod testes singulares non probant, quando in eodem dicto non potest reperiri contestis. Et post pauca, in versi. circa secundas interrogatorias, scilicet, de cohaerentiis dicit, quod responsio est debita ad istas interrogati nes cverbi gratia de loco, tempore re nominatione contestium, ex eo e quia ex hoc apparet unitas actus testificandi, saltem per probabilem versimilitudinem, ecsic ex motu rationis naturalis. ite,eXmotu ciuilis rationis quia no psumitur pluralitas Si ergo testes sui in his coligre ius singulares,vitias testimoniueoru: di no sola non probant: sed ipsi puniuntur, ut in exemplo Susannae,ct c. ut ibi plene per e
70쪽
SIc in casu nostro testes producti ad unum contractum matrimonii probandum deponunt de tanta diuersitate, . Vnum actum sieti contractum matrimonium no probant. ideo dicta eorum ex singularitate vitiantur. Ita etiam tenci Barthol.
de Sali.in d. l. testim, in septima dc tempore, re in 8. de loco quaestioni b. 8c subiungit idem Sali. ibi rationem: Quia qliod factum ex illis, de quibus testes deponunt , in Iudicitim sit deductum, iudex ignorat: re pluribus aliis locis. Cum ergo dicti duo testes in suis dictis singulares non probant matrimoniunt clandestinum:
Sequitur, P multo minus probant matrimonium publicum, siue publicatum.cum ad publicatione plura requiruntur, quam ad matrimonium simpliciter acceptum:
quemadmodum ex supra deductis satis pater. Sunt prieterea dicti praetensi testes ranci sollicitatorcs ec Procuratores suspecti. Ad septimum, quo arpuitur, quod singula collecta iuuant,vi per iura ibidem allegata, respondeo: Quod istud sit unum Brocardicum, indigens distinctione.
Quemadmodum colligitur ex notatis per Abba. in c. Qim causam, Extra, de probati. in versi. Sed circa haec quaero. ubi quaerit, virum sit veru indistincte, ut prohationes impersectae coniungantur, ad faciendam plenam persectam probationem. Et dili inguit ibi: Aut probationes tendunt ad Unum, aut ad diuersa. Primo casu sunt comiscibiles. Et si sunt sufficientes ad iudicis animu inducendu ad plenacredulitate,inducunt etiam plenam probatione. Et hoc Icedit,silie istae prohationes sint eiusdem generis, ut in duobus testibus: siue sint diuersi generis, ut unus testis, cum fama. ita loquuntur omnia iura, in contrarium allegata: nam omnia ista indicia θc praesumptiones intendunt in Unum,ut patet ex singulis te tib. Si autem tendunt ad diuersa: func non sunt commiscibiles, cui in pluribus testibus figularibus: vel cum aliqui testes deponunt de mutuo, sed non persecte: ec aliqui de consessione mutui, etiam non perfecte di no colunguntur ad faciendam plenam fidem : quia mutuum re confessio sunt diuersa, ne* tendunt ad ficiendum unum totum: cum saepe sit unum sine reliquo. Modo sic in proposito ista indicia simul collecta tendant adprobationem matrimonii: non tamen ad publicationem matrimonii. nam matrimonium, ec publicum matrimonium sunt diuisa, cum saepe sit unum sine reliquo:quemadmodum ex supra allegatis clare patet. Ita etiam not. Dal. clicet alijs Uerbis ind. c. cum causam, in versi. Sed oppono. Ubi dicit, Quod in probationibus surgit opinio ex diuersis coniecturis, quae tendunt ad eandem conclusionem finalem,& habent causas,&similitudines,& consonan-rias contextas, ct inuicem colligatas. Utini. qui sententiam. C. depe. ibi. in una conspirantes, concordantes rei finem , ct c. Ex quo rex. colligitur, Quod sicut testes singulares non probant, quia in diuersum eunt: Ita species probationum diuersae, si variantur, effectus non probant. Sed si una influit inalteram, & altera in alteram, ita, quod animus Iudicis plene informatur: tales probationes non dicuntur singulares, nec discrepantes: sed dicuntur contextuales 8c conserentes, seu concurrentes, ad eligendam unam debitam conclusionem. 8c tunc est vera illa regula: Quae non prosunt singula multa collecta iuuant: ut ibi late per Bald. Modo omnia ista supra in contrarium allegata non tendunt ad illam sinalem conclusionem, videlicet ad concludendum matrimonium publicum: ct ideo no sunt
probationes contextuales 8c conserentes seu cocurrentcs ad eligendam unam de-Ditam conclusionem, quoad publicum matrimonium, cum requirantur aliae probationes, Ut supra demonstratum est. Ex quibus omnibus euidcnter concluditur,
quod matrimonium, primo cum Domino Georgio contractum, non sit publicum, sed clandestinum: cum deficiant probationes, ad publicum matrimonium requisitar.ec sic secundum matrimodium tanquam puNicum praeferendum primo clan destino: nam publicum matrimonium requirit legitimas probationes; θ ad mianus duos testes, ut dicatur in conspectu Ecclesiae confractum: ut supra satisn
Ad octauum, quo deducitur, ψ clandestinum matrimonium valeat per iura