장음표시 사용
81쪽
Ad resoluendam quartam quaestionem, in qua pendent leges Ec Prophetae,
trado hanc conclusionem: Quant stanti contra matrimonium secundum non crindatur, si confiteatur primum marimonium prius cotraxisse, aut aliud impedimentum : ubi tamen steterit confitens pro secundo matrimonio, ec illud affectet, debet hitiusmodi eius confessioni fides adhiberi. Prima pars huius coelusionis probatur perso. a. in c. a. de cIandest.despon. Nihi Docto. per glo. 8c Docto. in c. super eo qui cog. consang. Uxo. suae, ubi habetur, quod confessioni coniugum de impedimento consanguinitatis, assinit ris, aut prioris matrimonii non trabitur contra aliud matrimonium legitime proin. s. hatum. Plus etiam dicit Vincen. quod manifestum matrimonisi praeiudicat clandestino, etiamsi habeat pro se unum testem re famam, cum consessione partium, quod dicit Caspar Cald. singulariter notandum. Et haec sequuntur communiter Docto. licet Card. contrarium teneat. De quo latius in d. c. a . per Pau.ec Docto. Secunda pars huius conclusionis probatur per glo. a. 8c Singularem in c. a testationes, de despon. impub. 8c ibi hoc tenet Pau. Idem concludit in c. super eo
qui cog. confang. uxo. suae. nam v tibi determinant, valet consessio coniugis c5tra matrimonium, quando emanat ab eo, qui stat pro matrimonio: non enim est
praesumptio quod confiteatur falsum contra se, secundum eum. Dicit tamen H 3 1tien. ind. c. attestationes, quod hoc relinquendum est arbitrio iudicantis, an credatur huiusmodi consessioni coniugis contra matrimonium: nam posset fieri frausae collusio inter coniuges, volentes separati matrimonium, si fingerent lites, dc in processu causis is, qui firmabat se stare pro matrimonio, confiteretur contra malim monium, ae si iuxta haec suspicaretur, non debet esse contentus in consessione, sed alias probationes exigere contra matrimonium, Ex quo confitens stat pro malim monio. quod dicit Pau. multum notandum: quia limitat praeallega. c. super eo, ec est communis sententia. Nec potest dici, quod ista glo. α ec commune dictum Vid. Atiae. Docto. restringi debet ad casum a. c. attestationes,in quo non fiebat praeiudicium diem. et alios alteri matrimonio. Nam Ut videmus, Ac est de mente Pau. Praeposi. oc Docto. in Dd.c. alte a- d. c. super eo, quod hoc dictum c. procedit generaliter etiam, ubi alteri matrim
Μομδε nio praeiudicatur: prout est viderc in casu d. c. super eo. Vbi tamen distinguit, sue supra quamuis ibi matrimonio alteri praeiudicetur, non obest, si dicatur, quod casus d. c. super eo, non loquitur de alio matrimonio confessato, sed de assinitate: quia dico, quod idem est dicendum in uno, sicut in reliauo. nam parificantur hare impedimenta, quoad praedicta: prout notatur pergio. Oc Docto. ind. e. a. Item hoc c. super eo, re quod ibi dicitur non debet restringi ad impedimentum assinita-κλ p r. iis . sed debet intelligi generaliter in omni impedimento secundum eos. Vnde sariae si,. in stans pro matrimonio confiteatur aliud impedimenta quodcunq7, praeiudicatur
Milo. in Le. confitenti contra matrimonium. Praeterea ultra hanc consessionem Sibillae con .super eo, qui currit dictum unius integri tellis,ec nobilis viri. Vnde quia alia adminicula coastutiant confessionem Sibillae, stantis pro secundo matrimonio, videtur omnino eius consessioni insistendum, per noti in d. c. super eo. Non obstat praealt . dictum Vincen. ec communis sententia. nam intelliguntur de consessione eorum,
qui stant contra matrimonium secundum. Si enim seli,n consessio illius, qui stat pro matrimonio secundo, praeiudicat Ut supra dixi, ec est communis sententia,&tenet glo. in d. c. attestationes: quare non deberet praeiudicare, quando concuse: fama'Unus testis r qui tamen omnino indifferenter debent coadiuuare G-
qui tamen omnino inainerenter debent coadiuuare cofessionem. Prout est de hoc rex. in d. c. super eo: Sc in c. tertio loco,de praesumpti.
Fatetur Sibilla iudicialiter,quod scripsit literas, B. signatas in praesentia Egol sit stis,& praesertim illa verba, Ioe ma dicti 3st der sede haben. Vnde si non appars
rei alia litera,aut aliquis testis, hoc sumeret pro praeallegata materia. Nec potest impugnari scriptura, quasi non sit de manu Sibillae: quia non fuit contra eam oppositum. Nam quotiescunque scriptura producitur in Iudicio, parre aduersa prissente, si nihil dicat contra manum, sigillum re signetum, postea non debet de hoe in dubium reuocati: ut not. Lanfran. Post Dorio. in c. quoniam ergo falsam, de probari
82쪽
proba. imputet sibi, quod non in tempore contradixit. Itena non potest impugnari ex eo, quod non sit pulchra re bona scriptura Sibillae: sufficit enim quod legi
Potest. Pro quo bonus tex. in l. 3. per totum, T. de his quae in testa. del. ut supra dixi. Item quia consessio iudicialis apparet: Igitur de tenore epistolat, ct de ver- his inibi contentis, importantibus matrimonium, no eris Ultra curandum, etiamsi fuerit desectus in forma epistolae, vel etiam si totum deficiat. prout hic videmus: Sibilla Rea consessa est scripturam: Igitur nocebit ei consessio re scriptura per praeal legata. Quae autem requirantur in epiliola, an requiratur sigillum, ec subscriptio, vid. per Bart. in pria. T. Veteris. Hic concurrunt etiam alia adminicula, ut munera, ec aliae attestationes. Praeterea non potesic dici matrimonium clande stinum, de quo conitat per confessionem partis aduersae, quae confitetur contra sere contra matrimonium, pro quo stat lc affectat. iatiinimo gebet dici publicum renotorium. pro quo tex. est apertiss. in d .c. si . de Colia. Cle. re muli. Nam ut ibi cofessio iudicialis cotra se facit rem notoriam republicam: Vnde potest dici&priamum publicum per praedicta.Praeterea secundum matrimonium non Vidctur probatum per testes omni exceptione maiores, Ut requiritur in Probando matrimonium,maxime contra aliud matrimonium primum: per c. in literis,ae quae ibi not. de testi. ct in c. a. de consang. & assi. Nam videmus quod testes sunt domestici ecfamiliares Gulielmi producentis,uel amicorum suorum: igitur. c. re prcsbyteri, qui prohibentur intereste huiusmodi clandestinis contractibus matrimonialibus, iuxta c. cum inhibitio, de cland. desponsa. Vbi etiam ponitur poena contrafacientium.
Vnde insero ex praemissis: Ex quo ex actis apparet, quod Sibilla stat pro matrimonio secundo, re potius vult habere Gulielmum quam Georgium, & nulla potest praesumi fraus confitentis, maxime,quia pro confessione sua sunt produ-' G testes, de hoc deponentes, interueneriInt munera, consessio eius fidem habere debebit. Et tantum de ista quaestione. Pro resolutione quintae 8c vltimae quaestionis annectam hanc conclusionem. Quanquam matrimonium sine consensu esse re contrahi non possit: tamen conistrahenti, si proserat verba matrimonium importantia, non creditur, si dicat quod non consenserit, vel coacte consenserit matrimonialiter, nisi de hoc doceat b/cienter.
Prima pars probatur In c. tuae. & in e. cum apud , de sponsa. l. mutus, T dein do.
Secunda pars probatur per not. sn e. cxliterίs, desponsa. Nam quando verba prolata per contrahentes sunt apta ad contrahendum matrimonium, contrahitur matrimonium, licet alter contrahentium dicat, quod non consenserit, vel non credat ex illis verbis contrahi matrimonium. Hoc probatur in c. tuae, ibi non credens esse coniugium, de sponsa.Wibi not. Doct.& in d. c. ex literis. Praetcream causis matrimonialibus recurrendum est ad communem intellectum verborum,no solum quem important ex verbi proprietate: scd etiam ex iure sibi attributum. Nam nemini licet ius ignorare. quod est singulariter notandum, secundum Card.&Docto. in d. c. extiteris. Et dicit Inno. quod hoc procedit maxime in sponsali-hus: quia non licet contrahentibus ignorare vim sponsaliorum. Item intellectus verbi, prout sonat in iure, est in pectore Iudicis, ut not.Inno. in c. cum oporteat, de accu. Et in c. cum causam, detesti.&l. continuus, 3. cum isa, T deverb. obliga. secundum Doct. in praealleg. locis. Nec obstat allegatio de metu: quia non est talis cui eatet ex actis qui potest cadere in constantem Deminam. nimia c. cum locum, desponsa. Praeterea etsi allegatus metus sufficeret: non tamen constat de illo ex actis. Item dicenti se non consensisse non creditur, si alias de contractu constat, nisi probet de non consensu, vel metu. c. consultationi,de sponsa. Et non sumcit probare: sed debet etiam probare fuit talis,qui possit cadere inconstantem virum vel mulierem,ut ibi probatur, tenent Docto.
83쪽
. Nec obstat si dicatur, quodconsessio Sihillae adiicit re continet istum metum, re
ergo si consessio eius in alii s debet recipi,ctiam cum illa qualitate metum recipienda erit. iuxta Theoricam Docto.inc.honae a.de postu. Praela. ec in c. ex parte Decani, de rescripti. ec in c. a. de conses. lib. s. per Uar. ini. Aurelius,in9. idem quaesit, T. de lib. lega. Nam dicendum, quod hoc hic procedere non potest, quoniam magna praesumptio, quinimo probatio sufficiens estcontra ipsam,quod scripsit literas, ecpropter testimonium testium. Vnde veritas est, Quotiescunq; praesum- 3. ptio est contra confitentem, tunc eonfessio potest in parte recipi , 8c in altera parte reiici: prout notatur in dictis iurib. ec sic etia procedi matrimonialibus tenetsau. . in c. tua, de sponsa. Praeterea haec confessio non est unica, nec sub unico connexu verboriIm concepta: quoniam Uerba metus praetensi, scilicet si non scriberet, visic ille praetensus meticulosus no velit ipsam per aliqua,vulgo respicere,sunt omnino separata a consessione principali, nedum in Iudicio, sed Acin epistola sacta. Ergo iterum pars potest recipi, ec pars reiici, ut in praedictis im
Vnde insero ex praemissis,Quia ex actis constat,quὀd verba importantiam trimonium hincinde sunt scripta ec prolata, & notificata, quod debeat pro malim monio, non obstante allegatione metus, ec de non consensii cde quibus sufficien- . ter non constat a iudicari. Et tantum de istis ouinq; quaestionibus. In summa sciendum est quod iste Gulielmus censetur suis te in dolo seu mala
fide, contrahendo Θc consummando matrimonium clandestine, nocturno tempore , absq; praesentia amicorum, cum tanta iuuencula seu puella, bannis oc aliis solennitatibus consuetis non praemissis: volens per hoc defraudare primum m trimonium, cum Georgio contractum. Regula nam* est, Quod praesumitur mala fides interuenisse,quando solennitas consueta suit omissa, oc ordo debitus no fuit seruatus. Ita voluit glo. super verbo mala fide. & ibi Barto. insi. in l. a. C. de se. Instrv. ec lux. hast. sscat. li. t o. Et fac.c. quae contra ius.de reg. iv. li. 6. Item comtra dolosum fit interpretatio, etiam in matrimonialibus. not. in c. tua. rem c. mitteris a. desponsa
Ex omnibus conclusionibus praemissis concludo, quod iudicari possit pro primo matrimonio cum Georgio contracto, ct quod Sibilla sit Georgio adiudiacanda,& ab impetitione Gulielmi absoluenda. quia nemo Iudicss possit, attentis hincinde deductis,dicere,q, tanta pro primo matrimonio deducta re prohata sint, ex quibus violenter de ipso psumi possit ec debeat. Illa c inquam probatio recipi debet,ex qua aliquid violenter psimittir: prout not.in c. praeterea,de testi. 8c ibi Pau. Iudex cm ex multis arbitrari debet ex tuo ingenio, citiae sufficiat ad probati nem , cum sui insormatione. Nec possunt aliquo modo uiffiniri, quae ad animum Iudicis sussiciunt: Prout est tex. in l. 3. 3. eius,de resti. Ac in c. ex literis, de proh ii. c. in nostra, re c. praeterea, de resti. Et tenet Pau. in c. tertio loco,de probati. praeterea licet unum aliquando non sufficiat: si tamen plures diuersae species probationi iungantur,faciunt persecta probationem: Ut in c. cum causam, de proba. quia si singula non iuuant, multa collecta prosunt, ut ibi. set. Praeterea si est 6c fuit matrimonium cum primo: non est possibile fore matrimonium cum secundo: quia quos Deus coniunxit non separat. c. inter corporalia, in princ. de transla Praela. ct in c. quos Deus. 33. q. a. Et non potest quis habere nisi Unum constipem: ut est teri in c. gaudemus,de diuor. in vers. Si ergo uxore. cum concor. ec est semper verum matrimoniu cum
primo coram Deo, licet sit clandestinum , ec Ecclesia non iudicet pro illo, donee de illo appareat. Vbi autem apparere possit iudicabit de illo. Ita sentitso. in verbo, a principio, in d. c. a. de clandesti.desponsa. Iudico ergo cum Deo in casun stro pro primo,& non secundo, quod non potest subsistere propter impedimenta perpetuum, de quo constat per confessionem eius, quae stat pro ipso secundo, ecper eam interpresatam.
84쪽
ruris iamrogerius etiam copula e ummatiis non Obstat tori de praesemicontracto. iticausis arduis requiruntur probationes luce clariores. 2Mediatores in comm persona in matrimonijs non reputantur legitimi testes. 3
LAtas Deo semper. Casu, matrimonialis per venerabilem D. ossicia.
Iem .N. propositus nedum dubiosus ex eius contractibus: verumetiam per iaculosus,quoad animas contrahentium: Videtur ergo ram consulendo, quam iudicando caute,deliberatione praemissa,agenduin esse, prout luculenter per vener hilem D. Doctorem .N. dilucidatum est. Et quia hic duo matrimonia dicuntur esse contracta: non est haesitandum, an secunda in praesentia quin y testium, cum sub-arratione annuli contractum, sequuta copulac Vt asserimo prauudicet primo, rusi prius discutiatur an probatum sit, quod contractus primi fuerit de praesenti: quiali sic, non obstat secundus, etiam carnali copula consummatus, per iura dctex. in c. si inter vi.ec muli.de sponsa. ec in c. licet, de sponsa. duorum. Nam quoad co- tractum primi matrimonii videtur, quod in Musis arduis, ct maxime ubi pericula animae,prout hic vertitur, requiruntur ubi alias de facto non constata probationes , Iuce meridiana clariores, oc omni exceptione maiores. argv. ccx. ec ibi noti per glo. ec Docto. in c. licet ij. de testi. 5c in c. in literis, eo. tit. Sed an in casu istius primi matrimonii sint probationes ita clarae, prout ea sus secundum sui exigentiam requirit r ec videtur prima facie dicendum, quod non: Ulia omnes testes, pro parte A ctoris producti super primo contractu, videtur esse singulares in dictis suis, ita quod simultaneam probationem non inducunt, re sieadinstar unius testimonii reputantur: quod non probar, per tex. in c. veniens. ecper glo. ibi, in verbo testimonium, de testi. m inultis concor. in ea allegatis. Imo isti testes fuerunt mediatores illius primi matrimonii, ut constat ex actis, ct eorum propria consessione. Ergo videtur quod legitime non probant, re idonei testes nosint. iuxta not.in c.in literis,de testi. Et de familia Reae,iam consanguinitate quam assinitate ipsi coniuncti, qui de iure non reputatur legitimi testes in casu matrim niali. per tex. in d. c. in literis. iuxta glo. not. in verbo de familia: Et illi pleruncti sunt mediatores in contractibus matrimonii, qui sanguine vel affinitate contrahentibus sunt coniuncti, re incrementii vel honorem eorum videtur diligere. Prae terea testimonium eorum est suspectum, ubi pro filia vel sponsa aliquem virum petunt se maiorem vel nobiliorem.
Au Indisium faciendum regiaruntur duo testes. Sufficit Testes in principali dicto in m effectu concordare, i formesia Neria Nelint deponere. 2 .Parentes eum assectam matrimonium,m eo sus msunt ad testimonium. 3Mediator non testificaturini utraque parte π sente Testu cui inde Iuros lausam vituperium non euidoneus. s
llegam metum seu mactionem isset prolestatisia fecisse quia per metum eoactus fecerit. 6
ora conficientiae maxime spectatur consensus intrisseeus in il um dictamen eonficien e. γειν ex causa potes stafuere congra matrimonium nondum consummatum. s.f.
'd factum est infe n fieri non potest. so Verbum, Qua Deus con-xit, mirilitur copula secuta. Is
85쪽
Diluere uis non debet ferisivae rationabili eausa. 33 is
IN nomine Domini, Amen. Inspectis actis videtur mihi, sicini etia
- Dominus confluens tetigit, quod difficultas praesentis casus stet, di lare ditur in ipsa confessione, in scriptis facta, cim una tamen adgcta qualitate: scilice quod quasi coacta, & non sponte scripserit , & ci, non consenserum
rem v in maritum suum legitimum. Quantum ergo valeat sessio, Iudex pensabit. alia enim in actis adducta parum aut nihil faciunt. In p
inis ista conseso extraiudicialis, de qua deponit ipsa semul ,ni phe, '
unica indictos A solam, C. de testi. tum c ut patet ex mutestificariono quia ipsa sperat lucrum annuli re vestis. ideo iterum nil probat. Nec potest illacon sto ex dicto famulae facere indicium: quia indicium ut dicariar debet proh ari per
duos testes. secundum O. approbatamini. si. C.sami. haere. Item Aulare Egolsus etiam non probant: quia in pluribus discordant, Ergo non probant. Nec o, stat si diceretur, Sufficit testes concordare in principali dicto ad hoc,ut ad conco diam reducantur, ec probent etiam ia accessorio, ut concludit Io. de Imocin I. 1 ter stipulantem, j. a. de verbo. oblig.per id quod not.Inno. in c. qualiter uam do x. de accusa. Et possent similia adduci, praesertim quia sussicit, quod testes in effectu concordent. l. 3. post princi. ff. de testi. l. qui sententiam. Et ibi Docto.C. de poenis.c.nil obstat,de verb. signis. tame in proposito casu no habent locis. uia si ponderantur verba tam partium quam testium, tunc voluerunt dicere ec referre verba formalia, hinc inde dicta, & tamen in multis discrepant, praesertim ipsi tolles. Ereto non probant. Ita consulendo dixit Dominus Alex. de Imo. inconsi.s o in s. vol. verL Dicit,quὀd quando testes in contractu matrimonii deponunt verba formalia, re discordant in cortice verboris, licet in effectu concordent,tunc non probant. Allin. Dominum Ancho. ec Panor. in d. c. nihil. I'raeterea Aaffectat hoc matrimonium. Ergo est suspecta,quia parentes, quando asscctant matrimonium, super quo testificantur, sunt suspecti. Notatur in c. attestationes, de
'Inse etiam Egolsus alia ratione non probat, quia sollicitator fuit, sicet non
salariatus 5 mediator, qui etiam ultro se ingessit, ut patet ex A ctoris depoliti ne. Ergo non probat,& non admittetur,nisi utracp parte Volente.c. Romana,luncta olo penult. de testib. lib. s. per Iocum a speciali: &eo maxime, Quia videtur habere affectionem, ut actus per eum gestus valeat, resortiatur effectum. secundum Panor. in c. insuper,de testi. Quantam autem habuerit affectionem ad actus validitate 5c consummationem patet ex depositione Actoris, quia ultro se ingessit Oatet cx propria depositione: quia voluit disponere materiam licribendi, eccomminatus ne eum derideret Rea. Patet etiam ex Aulae dreositione quando doponit , quod Sibillam recepit ad partem, ecciuia noluit derideri vituperium incurrere ut patet ex eius depositione. Succedit regula, quae habet, Ouando testiootest surgere laus vel vituperium, tunc non est idoneus: Ut firmat Ioan. An. maddi. Specu. in ii.de testi. g. ε. vers. sed pone quod administrator. Concord. ponit Draeceptor meus. D.Iason in l. senium,C. qui testa. iace. pos. Relinquitur ergo exoriemissis,q, disputatio stabit in scriptura. Et in primis, in quantum ipsa Rea ali gare videtur metum 5 coactionem,addo quod Utrum sit suffiiciens Iudex am1
hitur secundu Hostieri.in Suma, de sponsa. 9. qualiter impediatur,vere. Sed quid, de coactione: ubi etiam dicit, quod minor metus lassicit inlamma, quam in m stulo. Contra
86쪽
Contra Ream sortiter iacit, quoad istam allegationem metus, seu coactionis,li non sponte faciebat illam scripturam, potuit, imo debuit protestari, Q per metu, oc coacta faciebat: alias si non sitit protestatano dicitur nolens, sed volens, secui dum Bal. inconsit. schismatorum, sub Rubri. C. si quis ali. test. Prod. in t o. col. in vers. sed in contrarium. Vbi inducit i. Unicam, 9. sin autem, C. de ca. toll. Pro . hoc sa. rex. in l. quibus diebus, in prin. T. de condi. dc de. Et quod per cum rex. not. Bart. ibi in viti. notab. Uers. Ex illa litera colligit, quod ei, qui a stegat se impeditum, potest opponi, Si contra impedimentum potuit reclamare,&n6 fecit. ad idem quod habetur in l. i. C. de his qui per me. iudi. non app. ec in c. si. de appel. , . Et sic Iudex iudicando considerabit scripturam consessatam, & pro matrimonio iudicabit, exceptione coactionis non oblsante, ex dictis, per Dominum consulentem deductis: Quibus in hac parte nihil addo, quia sufficienter oc bene allegat. Nec obstabit tali 1ententiae pro Actore serendae c. rua, de sponsa. Vbi etiam sectita copula admittitur Actor ad allegandum, quod non consenserit in eam ut rivxorem, δέ tibi creditur: quia Reiondeo, quod Papa ibi loquitur de soro con-s ientiae, ut declarant Docto. ibi. Et Hosti. in Summa, eo tit. g. qualiter contrahitur. nec poterit decisio eius c. in viti. responso applicari ad forum contentiosum in casu nostro. Quia licet applicetur per D. Alex. Praeposi.etiam ad forum iudiaciale, quando dubitatur de contractu matrimonii: tamen quia lirc non dubitatur, init clare constat ex confessione ipsius Rear, ideo applicari non potest. nec ista verba Rear,dum dicebat Egolso, in foro iudiciali, facias eum,scilicet Aetorem,vcnire post sesta Paschalia ad domum Auiae,& latius loquemur: quia per haec verba non impeditur effectus ipserum verborum scriptorum: sed potius intelligiturc la- .ilius loquemur ad effectum producendum scriptis comprehensum. nec illis vc his apposita videtur conditio impediens matrimonium. Et quia etiam in foro conscientiae,& pro animae salute a me petitur consilium, re prius etiam ita petitum extitit, Actor sciat, Q licet ipse in foro iudiciali Ream suam uxorem sibi adiudicari obtineat: Ipsa tamen in foro confessionis a suo consessore non potest nec debet compelli, v t ad cum redeat, si constanter in confessionis soro perseuerat in ista exceptione, quod non consenserit in eum, Ianquam maritum , nec fuerit animus contrahendi cum eo. Licci ipse confessor dcbeat sibi persuadere quantum potest, dic eam inducere Ut veritatem dicat, si consenserit, ut volunt Docto in d. c. tua .Et hosti. in Summa, eo. 9. qualiter. Et sic consessor sibi ci dendo dimittet eam apud ipsum Gulielmum. Vnde cosequenter Dominus Actor erit in periculo animae: quia vix continebit ipsa, similiter si unqj consensit, & iam secundo cohabitat, etiam est in periculo. Similitcr si redeat ad primum, qualis Squantus erit mutuus inter eos amor sacile iudicare possumus, oc quae iurgia, antimabus damnosa, inde facilinae oriantur.
Vnde pro salute animarum inuolutarum in isto negocio, 5c ad parcendum expensis in futuris Iudiciis siendis, Zc sine effectu, v t tactum est quia non redibit ad cum videretur mihi, c saluo tamen iudicio melius sentientiu , quorum correctioni me subiicio quod Dominus Actor deberet recurrere pro remedio ad fanctam sedem Apostolicam, quatenus ipsi Romanus Pontifex, attentis omnibus praedictis, dignaretur gratiose illud matrimonium dissolucre: Et sic ipsa licite, ecsine scrupulo cohabitaret secundo, dc Dominus Actor posset alteri nubere,& animam suam saluare. Ad hanc considerationem moueor ex doctrina Doctorum in c. si. despon. duo. Ubi concludunt in effectu, quod Papa ex causa possit statuercco- s. itra matrimoniu nondum consummatum N allepant plura,que per ordinem,& oia aliorum motiua copiose refert Doininus Alex. Praeposi. in d. c. v. non refero: quia nihil addere valeo. Et mouentur Docto. per rationem glo. T. q. . uapropter.
Et ponunt alii illam rationem diuersitatis inter initiatum quare Papa pos- s. sit dispensando dirimere , ec consummatum quod dispensando non possit dirimere : Quia non ipsum matrimonium , sed ratificatio matrimonii ex con-mtutione
87쪽
CONSILIUM stitutione EcclesiV si λ μ ν I, E quod egitur nota Iezipla
ut patet ibi, iit m PQ p . . et n. .. de iure naturali in prin. quod est
ipsa eonsummatio est dς iuxς ΠM RV -' saeta est consummatio, mutabile,eo. i, 9--boier Thellos.factae,ii dec px. I etiam Y la Iuina firmatum fuit illud matrimonium, consummatum,ut Patet ,
hi III proponitur continere viam se, di dirimunt
'emiliis ad ek bb o. de conuersi. coniuga. quantum vult, quod dunt
qu/d illud est cosultum si m0 PQR intelligenaum est,secum ille facit pro disponisex ψης d. ii ,.quoiun matrimonium carnali copula dure: interpr taxiQΠς- 'M'. Esdiem eirea matrimonia solum initiata, talia matrimonia: re per consequi sdiim con entiam agi pol st quicquid Papa itatuit seu mandat; ut noraturine.
Nam bioropteraneliorem istarum consequendum Papa dirimit re dissoluit matria,S a sortiori ergo propter salutem animarum, de quarum perIc
' Tinera k..ino istae inimae sint in periculoso staIu, debet PQ
itinc tan F paterς custos animarum,dispensiare,ut Perditas Inveni re inuenias ''s bπω isti is*m mauone: ia homo no tenetur semper eligere me lius secundum O. in c. licet.f. q. 3.&dicit Gerson super Magni cat, quodli lius, iecunsium M'' u Isitiendum: sicut etiam non tenetur sacere mo ΠQR Iς0ς 'pusititii heliniis , ut dicit idem Gerson parte A. in se Q amplaxqQm ' dideri,i Quod quandoq; melius est expectMς, α
tamen cla rum est, ciu quilibet tenetur quaerere,& cunctis semper praeserre salutem animae suae: quia ' ' μ. - mo kohu Oreciosior est, ideo cunctis praeserenda.L sancimus, C. de iacrolanct.EccI.α ideo non praesumitur immemor salutis propris. I.si C.ad Uuliz.
88쪽
repetundarum.Hine Christus nos docuit primum regnum coelorum quaerendum, addens: Quid prodest homini si totum mundum lucretur,animae vero suae pati tur detrimentui Math. a 6. Si ergo Papa dirimit matrimonium initiarum propter meliorem statum consequendum, ad quem tamen homo non tenetur semper. d. c. ex publico. a sortiori potest & debet dirimere matrimonium initiariim,propter fa-bitem anime,ad quam ipse contrahens semper tenetur diligentissime vigilare Us ad mortem inclusiue, secundum illud Euangelii: Nolite timere eos, qui occidunt corpus, ct c. Matth. t o. 6c eo facilius Pontifex moueri debet ad dirimendum, cum per unius negationem, alterius affirmationem res effecta est dubia. l. 3. C. qui. ad liber. proclamare non licet: Ac sententia per appellationem extincta vel suspensa est. secundum iura l. r. 9.fi. inad Turpil. Et sic in negocio dubio poterit facilius, ct sine scandalo dirimere illud matrimonium, per unam partem tantum consessatum,& per alteram negatum. Pro cuius negatione aliqualiter sacere via dentur in sero conscientiae illa verba,in actis deducta, quibus Rea dixit testi: f cias eum scilicet Actorem denotando post festa Paschalia venire ad domum Aule,& latius Ioquemur.Il la verba videntur innirere,quod tunc no habuerit pe sectum ae deliberatum animu contrahendi de priesenti,ex quo latius loqui de negocio intendebat. Nec nouum petitur: ideo facile concedenaum: quia etiam prius concessum. secundum Petr. de Ancha. Vnde non obstabit lex a. u. de constipv.
Exceptis laritima contra tester οῦ primipio est reci- Erustra A, quod factum non releuat. 4cipienda: illius tamen probatio diserri potest,
VIsia vestrae D. informatione suprascripta, quae accurate & eleganter posita,
optimo fundamento, & honis rationibus innititur, mihi plurimum placet. Stantibus enim exceptionibus contra fratrem Actoris,& eius Uxorem appositis, non vertitur apud me in dubium,quin non possint iidem, frater 8c uxor, in causa praesenti testes idonei censeri:sed taquam suspecti repellendi,&minime admittendi, per rationes oc iura ipsa allegata. Causae enim matrimoniales arduae dicum tur c. li. de Procura. li. 6. adeo etiam,quod ibi Dominus Domi.de sancto Gemianiano dicitiquod in causa man imoniali non debeat iuramentum in defectum pro halionis de ri: quia in arduis, ut dicit,tale iuramentum deserti non debet. c. inliteris,&c.sina. deitIretur. In causa quo I matrimoniali testes debent esse omni exceptione maiores, ut est seX. regio. in c. s. de consan. 8cam.&tex. in c.licet ex quadam,de testi.& probatur in c. uiper eo,eo. tis. Et illi dicuntur testes omni exceptione maiores,quibus nihil potest opponi. Ut est glo.notabilis in d. c. t .in ve ho maiores. Et glo. ing. Item verborum. Institide inutili stipui. Bal. in Rubri ca,de controuer. seu. Cum itam matrimonium sit magnum sacraminium, & s ctum arduum censeatur,non debet ex leui praesumptione iudicari. Notam D
ctores,inc. illud,depraesumpt. Hoc itaq; praesupposito,quod in praesenti causa praedictus frater Actoris,ec eius uxor, sint testes in praesenti causa suspecti&i habiles, propter praesumptam affectionem sufficienter ostensam, &ex causis,de quibus supra. Venio nunc ad huius dubii decisionem,an per obiectionem exceptionum contra testes duos Actoris examen eorundem impediri, 5c probationes litinismodi exceptionum admitti debeant f Breuiter sentio cum domino cons lente supra scripto,per rationes Zc iura pereum adducta. nam post examen 6c pihlicationem te litum Actoris, Rea huiusmodi exceptiones opponere posset:quae etiam admitti deberent. iuxta c. praesentium, de testi. Interest tamen Reae, ne i
89쪽
Res Actoris examinentur. Quoniam etsi post depositionem testes reprobaren tur : possent tamen eorum dicta aliqualiter facere indicium. id tamen frustra, retine effectu fieret. Non autem debet inanis probatio recipi, Innoc. in c. inter di lectos, de excessi. Praela. Neque debet quis ad probandum admitti,quod proh tum non reicuata. ad probationem, C. de probat. supra alleg. Et quamuis super dubio praetacto variae sint Doctorum opiniones, quas Panor. in c. ex parse, de cesti. recitat, inter quas opinionem Ioan. And. Pro quinta connumerat, cliti dicit, quod exceptio legitima contra testes temper a principio est recipienda. laed r ci re probationem exceptionis statim, vel differre in tempus publicationis dicit esse arbitrarium. Ab hoc tamen ultimo dicto quatuor excipit casus, c quos hreuitatis causa hic ponere obmisi,qui ubi supra videri poterunt, in quibus non sit arbitrarium: sed statim probationes super exceptionibus recipiendas esse dicit:
echos casus exceptos extendit ad alium casum,habentem paritatem rationis, allegans ad hoc rex. notab. in c.cum dilecta,de consir.Vti. et inuti. Et glo.ini. a .C.de condi.indebiti. Iudex quo arbitrando & informando morum animi sui plura hahet consideranda. Primo,an id, quod excipitur,liabeat parem aequitatem cum c sibus exceptis,de quibus supra. Item,an sis publicum quod excipitur. Item,an ODferantur probationes paratae,aec. Et sic his ac aliis plurimis circumstantiis debiae pensatis eccosideratis arbitrabitur Iudex,an expediat prius reciperc probatorios vel reprobatorios.Echanc opinione loan. Andr.Ruior.dicit esse aequam,& quod communiter teneatur: quam etiam approbat,& cum Ioan . Andr. concludendo dicit, quod extra quatuor casius exceptos de quibus supra mentio sita sit-arbitrio Iudicis,an prius admittat restem, an probationem exceptionis. Sed si non arbitr tur sicut bonus vir,poterit ab eo appellati: quia hoc non relinquitur conscientiae suae, sed arbitrio, t latius ibi deducit Panor. Et siccum illa opinio sit aequior & c, munior,ac alias opiniones concordat,& pluribus rationibus iuuatur: ergo tene da. prout nota Io. de Imo. in Cle. ne Romani, dc elect. in a. notab. Sed hac stante opinione quomodo arbitrabitur Dominus Iudex in praesenti causa, re quae prohatio videtur esse praeserenda. Et ut paucis concludam,videtur mihi per supra re infra scripta motiua breuiter dicendum, probationes exceptiona inprie senti prius admittendas fore. Nam pro parte Reae,ut dicitur, offeruntur probationes paratae exceptionum. Item allegatur,quod sint notorie verae tales exceptiones,re praesese tim in Iudicio confessae. Item, in consideratione habendum est, quod Actor duos duntaxat allegat testes plurimum suspectos,& in praesenti causa inhabiles,fratrem videlicet suum,&eius uxorem. Probatis itaq; huiusmodi exceptionibus,omnino superuacuum ae frustratoria esset, hos duos testes in negocio principali examin re : quia per eos nihil probaretur. Frustra enim conceditur dilatio cuius euentus nihil operatur: & melius est ante tempus occurrere,quam post causam Uulneratam medicinam quaerere.l.9.in qui.cau.in inte.resti.nece.non est. Et noe Panor.in c. praeterea,de usu. Ad hoc accedit dictum Vulgatum urpius cijcitur,quam non admittitur hospes. c. quemadmodum,de iureiur. Et licet saepe per adiunctum proh tur,quod per se solum non probatur,ut dicit Bal.cons I. 3 as.in 3 .Parte suoru comsiliorumun prs senti tamen nostro casu dicta duorum testium A ctoris in nullo possent adminiculari, aut alias probationes iuuare: quia aliae probationes non sunt, ut ex actis liquere dicitur: nessi in aliquo conducere possent dicta horum duorum testium, etiamsi pro matrimonio deponerent: ariento, quod matrimonium plenere sussicienter per testes,omni exceptione maiores, probari debet, ut supra oste
sum est. Imo magis expedit Actori, & c ut vere dicam utri parti utile est priuarecipere reprobationem. nam exceptionibus probatis non expediebat Actorem
illos duos testes produxisse: imo expediebat non produxisse di causae, ut sic li huisset celeriorem ae faciliorem mirum. SUMMA
90쪽
Mantia in eo ramissoperissimi in Iudicis. 3Grauatus per laudum ultra dimidiam habet bene-
Laridum debet ferri vocatis . praesentibus parti-
s. amorum dotare aut dueere tenetur. q.
Causa citis insentari potest vel principaliter es s
Patria potestis in 1'iritualibuι - mratur. 6
Ecclesia tenetur protegere dotes Niduarum. I
Vidua no simpliciter habetur P miIerabili persona 8 causa doris censetturpia. ' VVbi par est iurisdictio locum habet praeuentio. Si ea a coram ordinario tedente compromissam fariam partes , propter hoc non expirat Iuri dictis
Disa est causa quaedam dudum coram ludice Capituli Frisingen. occasione
V matrimon 3 α deflorationis, inter Margaretam Actricem, & Rein hardum Naeum: vhi absoluto Reo ab impetitione matrimoniali,deflorationis causa indeci-ia pendebar: Super qua Reus praetendit Br partes copromissium in illus se. Principem N. Praeter id tum est Veritas, quod intra decennium eiusdem compromissi virtute quidquam actu sit. Unde cursu temporis partes se ad Dioccesim Aupusten. cum suis domiciliis transtulerunt. Quare Actrix Reum coram Iudice Curiae Augusten.super defloratione in controucrsiam traxit. Reus vero litis pendentiam in Iudicio Frisingen. allegauit,& probauit,allegatione compromissi ec laudi minime utendo. Ad quae sic allegata di deducta ludices Curiae Augusten .remiserunt causam ad Iudicem Frisingen.ubi Actrice virtute remissionis huiusmodi causam prosequente, Reus primum allegat compromissum S laudum,per ducem factum,ipso duce ex Flandria reuerso:ita quod Reus Actrici dare deberet nomine dotis. seu in refusionem floris virginei,&c. 3 a. fl. asserenic etiam ipso Reo, quod Actrix huic laudo non contradixerit,petens se ad Iudicem suum competentem remitti. Actrix contra at Iegauit,Reum sibi esse contrarium,cum primo tribunal Frisingen. Iudicii petierit, Jcc. ut in actis habetur. alia clarent. Ex quibus actis videtur inter caetera Iudex Capituli Frisingen. duob. potissiamum dubijs moueri: primo,an causa veniat per eum remittenda: secundθ,an compromissiim 8c laudum allegata subsistant. Et licci multa possent pro-contra deduci,illabreuitati innixus obmitto,&quid mihi iuris videatur ponam. Et assiimo secundi dubii decisionem in primis, ubi videtur, cluod dato,quod de compromita constaret: illud tamen cauillari posisci Dc eo,quod Actrix in aetate satis tenera eo tunc constituta sine suorum consensu propinquorum,nulla auctoritate tutorum aut curatorum id fecisset,ac propterea ad eius obseruantiam minime obligata fuisset,etiamsi iuramentum interuenis.set. ut not. Bal. in Autheri. Sacramcnra puberum si adueri Uen. Cl. a. c.cum contingat,de iureiur. Et Lansean.intractatu de arbi. parte s. t. q. s. Admisso tamen
citra praeiudicium,videtur quod valuerit. Laudum tamen sequutum non subsist rei viribus. Nam bene perspecto calculo ad tempus laudi re compromissi cucurrerunt decem anni. Ergo expirauit instantia compromissi,& periit,quemadmodum instantia Iudicii. Ita ponit Spe. tinde arbi. g.dissertaverLItem Ut infra terminu. Adide glo.in Literum si unus,9. .eo.tit.Faciunt etial. 3. . litigatorem,tita alleg. Et hoc veru in cotractibus: licet secus in ultimis volutatibus.VI not.in l. a .sside leg. a. Sed etsi tempore debito laudatu foret:adhuc in corrueret laudum:quia nec de Ioco,aut vocatione,seu partiu psentia fit mentio in eo,nec aliter de eis costat: cum in maxime fieri debeat partibus praesentibus.Et licet hoc secundu dubiti verum sit in arbitris,ut vult l. sed etsi copromissum.sside arbi.cuius haec t verba tex. Sed etsi copromissim sine die confectu est,necesse est arbitrii omnino die statuerela tibus consentientibus,& ita causam disceptare,occ.attame ide in arbitratore uen-