Psychologia Rationalis Methodo Scientifica Pertractata, Qua Ea, Quae De Anima Humana Indubia Experientiae Fide Innotescunt, Per Essentiam Et Naturam Animae Explicantur, Et Ad Intimiorem Naturae Eiusque Autoris Cognitionem Profutura Proponuntur

발행: 1740년

분량: 727페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

m r. Ita visio Solis fortior est , quam Lunae, quemadmodunium distinctius exposisimus , eum a posteriori evi iaceremus sensitionem sortiorem obseurare debiliorem I. 76. sebo

empir. . Huic ver tristituto conclueunt illi de intensit tua

IBaisti Idea sensibilis sertioris rae λου die si si cum idea d fusio q-m bilioris consus, parum inde mutatur, ut mutatio vix ac ne vix tW- - quidem, aut prorsus non percipiatur.

- - E. O. Ponamii, dum colores diverim invicem et ri, sed per laute mi relanem virimi eorum parum immutari, ita ut vix appareat, colorem alium eidem suisse admixtumi

iniri istis isti adea ex re adversis hujus idom. suisti. A duo siensibilia, quo tire insemier se sis , Maiare. in easdem A risias nerveas sinu inminet iura Ira sirum, fusion pra praevalet. Etenim si vires scissibilium insigniter disserunt; mo. -- fibrillis Moessa sensibili sartior impressis idem sere debet, qui actione sensibilis sertis ae debilis sim itanea in eas dem Grillas producitur quam rem cum a diversitate mineus sit, quod idea nafrani consis differens ab unaquauit e rum, quae confunduntur , M. idea quoque e iensibilis in actione adeo inaequali divostrum senstillim in easdem fibriulas parum mutationis silire debet, sed eadem vel propem dum eadem maneat necesse est, quae foret, si sensibile sorte , tum in organii sim um ageret. Idea igitur se ilicsπ-tioris praevalere debet f. 38.

132쪽

Ita in exemplo, quod dedimus ante mi. g. 38.υ praevale, hi color caeruleus, ubi parum alibi eidem admiscueris. Si intulo uitolii aquatici perparum sachari addas sapor amarus parum latur, ita in sicharum adituriunt nillil imitationis indurisse viseeatur idem exempla alia Sasiarum in exemplo posteriori singulis guttulis qua unibbet exiguis , dum solvitur, admisceri suo tempore experimen iis elarissimis ostendam, qualia iam dedi in philosopliu expetrimentali latomate patrio meseripta.

E. r. si interdiu omitum in eoeliam eonvertas, iumen ab atmosphaera remum in ocillum incidit suaque in retinam a bone in ausa est, ut olorem istum ceruleum videamus. eoelo inesse videtur. Idem vero lumen totam occupat

retinam atque adeo toto obtutu omprehenditur aliqua coeliecerulei pars , quintam scilicet ille calpere potes . Nulltim est dubium in rei diu qui que lumen stellarum eadem quantitate per armos phaeram demittiis in oeulum incidere, qua de nintum in in oculum incidunt noctu Ineidunt autem interdiu in easdem Mollas, in quas agit limae Solis in alnio ψhaera reflexum. Enimvero id coloris eaerulei ceu prodi valet, ut stella prorsus non percipiatur nullam adeo mutati nem sensibilem vivitulit et , dum eum ea infunditur vi autem praesentis propositionis colligitur, lumen leuarum admodum debile esse debere, si eo rema cum lumine solari abi. am haeo si uri

133쪽

uni fili in easdem ἄ- - α ' Emum si duo sitabilia

diversa in easdem fibrillas noveas organi sensbis simul agunt, idea sensitatis confusa est Lia . Quoniam tamen sensibilis utriusque propemodum eadem est actio in fibrillas per πο . . motus quoque ab uno sensibili impressus, haud niuitum differea motu, qui imprimitur ab altero, nisi propter vim inaequalem gradu celeritatis. Idea igitur consula eadem propeiIIoduni est, quam quae reipondet sensibili uni bii l. 9o Poch. enlis. nisi quod Madu claritatis disserant ε. 25. . Ponamus duos sapores dulaea ecte quidem a se inmediii disserentes A esmin con inutione prodis itiden si pordeseeduus mixtae disseret a dulam dine qua Impiis; si in dii linea GHiem a se vicena par--dium Me --ἡs vi in uoque mulium

rum disrens. Habemus enim hic duas sensibilis sortioris aedebilioris idem propemodum easdem, tales nempe, quales alumine proscisci possunt, quae cum conjun tu per Noth su, idea consis inde enata di re quidem debet ab unaqua que dea, quae actioni uniuscujusque sis ileatim re pomis Mud

multum tamen disserens IAI.2. Exemsi loeo esse potes Lumi interdiu res sereno instar

nubeculae pallida. Etenim dum ecplum inritemur lux diurna ab atmosphera reflexa totam retinam Beelpat, ae deam caerulei coloris causatur qui eoelo messa uidetur. Quoniam Luna ultra armospitaeram ab oculo distat fieri sane non potest,

quam, lumen Solis ab atmosphaera reflexum, seu tu diur-m, quam semimam appellare lesenio ei ει qua objecta t-xustria quae radiis solis vim nutanae summiu, comistra

134쪽

ruis,- oum lumili Lunaen - - muniae partem incidanti se in ea, i fibrillas Moeas in againti Enimvero tum pallida apparet consis igitur palloris idea non sus eadem cum idea liminis liniaris, nee in orsus eadem

eum idea lucis diurnae, nee tamen prorsus diversa ab utraque. Cum lumini quaedam dea sit, ex eo nascitur, quod duplex lumen diversum una giat in easdem fibrillas. Quatenus vero Ne pallor digeria luce diurnaici hinc orto caeli colore caeruleo, 'imites suos sortitur ac ideo Lunae figura una exhibetur

is a crimi, Oeem vereo illumani in eam retinae partem, i , quan incidis limini limare, vini nodo ab ea amori ueraei, His per Dan ad oculum it, 'idesertur, edat Aequo u que inadi, nine apparet Molim, i in mi non .amplius adeo palleat, si per ictum longiorem dem respicias, ut ad φω- Lim deserti non possit lux diurna, nisi quae eum lunari eadem via progreditur. Ex praecedentibus adeo propositioni-hus intelligitur, quando lumen masus ob stet minus ae in genere sensatio fortior obscuret debiliorem f. 6. Poebo 'Fir. .

Si organ sensertim destruiture, ideae materia sessρκ IMAEsuries prorsus cessant, seu anima sen ilia isdem gani o di amplius sensi percipere valet. Etenim si organum sensorium rata

proris destruitur, sensibile non amplius in idem agere potest: quamdiu enim ad io aliqua in eodem adhuc effectum quendam sortitur, organum nondum destructum est. Nullus itaque m tus imprimi potest fibrillis nerveis in cerebro consequester nec ullus ad cerebriun propagari potest. Cessat adeo idea mat italis β. IIa. . Et cum anima vi essentiae suae sibi non repraesentet senis vile, nisi quod in organum sensioritim agit V. 660, cujusque adeo idea materialis in cerebro datur cf. m. II a.), sensibile quo-

- non amplius percipitur si PDesol empiro Cestat in tur idea sensitatis 3 93. 'stes ovis. . .

135쪽

organum in phrest ves a natura, ita ut pror Hai. dum homo, rur, aut ad usum sitim non sit aprum; vel casu quodam, esuri si oculus vulneratur, ut humores inde etaiant omnes vel ovis bulbuccouumpatuita

-- iam si pomis de eam organ resinum ad functionem νων - suam pro s pium redistis v re et idea materialis Irim ut'. suu sis. Etenim si ad functionem sumi prorsus in ptum est organiam , nulla ipsi amplius inutatio induci potest a sensibili, qualis ad stiis, item requirita , aut, si navas, nullus amplius motus imprimi potest missis nereris,qualis aliasa iisdem se sibilibus imprimi Net. Unde eodem, quo ante, modopatet, quod de in cerebro idea mam talis, S in minia idea sensualis

cessare debeat. Impedii mim Me denuo vel rurali est, vel a iden-rasti Esseau aequipolis organi de ruatoni, a privari, ni, seu ejusdem absentiae: in se tamen ab e idem diuqert. Fie-

ri enim potest, ut in pedimentum remove tirr quo facto ioens erit deis materialitat & sensualibus. Sed quod prorsus deseir, nunquam restinat δε quod prorstiis L struct im es stilum integi iam nunquam restitui potest quo in casu nec spes ulla supereri fore, ut unquamexcitetur alia iidea mate

mus atque sensualis illius sensus, ad quem spectat orga m- Casum ero proposilonis utriusque esse postibiis experientu loq-Jur, quemadmodum in Physei, distinctius ostendenius quaniatrem & utrimque ritatem experimita com

am iden pronus nisum recissit. Ab objecto is tu visibili

136쪽

praesente nulla excitatur idea materialis, neque ulla oritur in a-mma idea senilialis 43. 44. . Quoniam Vero imagiitilliis non producit ideas ensibilium, nisi ante sensu perceptorum 6 91. 92 PBcbo empiri); nec vici inaginationis ullius visibilis idea materialis iacerebro Di iri, nec phantasma quoddam vi,

bilis in anima produci potes 93. 23chot empirδ. Fieriade nequit, ut natura coecus ullam habeat ideant vilibilem χulli in cerebro ejustam oriatur idea Ilibili IIIaterialis.

Ita ecem nullam habere potest ideam oloris qualem 1a habemus, quibus oeulorum usus concessus Etsi enim non defuerint caeci, qui iactu dῆ .idicarum colores non tamen icteo eaedem ipsis fuere ideae colorum, quales lint nobis. Ininiosi vel maxime visu antea gavis sitiuuit tam lanienti vii pro ducentu i e Males antea visa productae siexam quemas modum mox ostensiathumus. Similitereoecus nullam habere potest ideam luminis, quam nos habemus qui visu ponemus.

Propositio praesens intelligenda est de deis potissim, eon. sus & de notionibus distinctis quatenus in earum resolutiois ne devenitur tandem ad ideas quasdam confusas seu imagi.nes visibilium. Ila re lolutione notionum Iob discemendae sunt ideae confusae, ad quem sensum reserantur, quando inii dem terminatur reselutio, ubi agnoscere Mucris, rerum cognitio rei in hominem natura reum cadati

Si quis fuerit atura surdus, idea insta trudibilis iste si risi, B sen; talis in eodem darimis. Etenio si simis in Y rit, Orgalium auditus vel prorsus destructum est . . mpe ter mentum quoddam adest , quod ipstim emit ad sinctionem

sitam ineptum. Eodem igitur modo patet, nullam locum ba bere posse in anima ideam sensibilis , quod auditu percipitur, nullam quoque materialem ejus in cerebro ideam,quo inprop sitione praecedente evicimus, nullam in homine natura idari Morin visibilia materialem S eluualem.

137쪽

si arct. I. p. I.

Hi ne nitum iis nitium ideam ex potest suumqquem edunt eampanae nullis clangoris tu baium, qualis ei, et nobis est, qui aucti uiollemus quando enim Physicus sinum distincte explicat ex eausas sum eatenus surdus emi

tionem cum eo, qui auditu pollet, communem habere potest, quatenus notiones distincte terminis tu incideis e infusis alios sensus relatis qui, rum ululant delfituitur surdus Enim vero quae de vii atque audita demoni rata sunt, ea ad celero

sensis facile transseratntur, inadeo non opus sit propositiones generale , quas dedurius Ni 43. I ad liactum, gustum atque tactum a nobis applicari sus cerit itaque in duobus

sei sibus principibus Ostendisse qummulo fieri possit appi,

eatis.

f. 47. At uata. Miniost, ii 'liusforet, ubi vitio isti mwret idea a re tu issensualis alia est in or avi vitio isto non laboramis. Erenim si organum sensioriunt ultio quodain laboret, quod actionem sensibilis ii ipluni aetati eodein modo constitutum non est, quo constitutum deprehenditur, quando a vitio isto immune. Idea igitur naaterialis S sensualis in casu priori alia est. quam in posteriori. f. I J.

Evidentius patet veritas propositionis praesentis, si demo-1trationem propositionis generalis superius datum L a 3 ad specialem fallentem trivis feras. Exem Diu suppeditato. Wi 'Π' quia 'propositionem generalem iam in m Aium anulimus.

M. M. vitrum organi fuerit rectum, es inpedinientum, uriatis infus vindem nIringe cum allatum rideis 1 teriadibusta si siua b . isdem locus, qui alias in integro locis halens Iu omer i - enim casi organum eodem nodo constitutum est, o ditis

138쪽

quoqire materiales ct sensuales eaedem es quae in integro lactu habent β. 22.). Faede propositio praesens ad sensus hineialas applicitur.

Pone enim corneae transparentium quocunque impedimento tolli. Qi odii hoc auferat hir, nullo an plius vitio laborabit oeulus in mobrem nee visio impedietur amplius. Si immo ex contusiotae lanatur tactus non amplius doloriheus,

vel dinodumsuerat ante Sticterus sanatur objecta suum nobisissemini colarem.

Si id leni Rise in is versa organa senseria agit; ideaenu Biser rimis , si is diores sint. Etsi enim species implesti id arumsimis inuo vis organo sensbrso sit notus impressiis fibrillis noveis Easorii nervi f. ita. quoi iam lanien eκperientia constat stii tetramis non posse eodem modo agere in muni organum, io τ'

agit in alierum, veluti cum colorata mutit in oculum median- 're lumine, in tactum per coma in immediarum, evidens est motum fibrillis noveis ab eodem sensibili in uno organo impletan esse diversum ab eo, 'qui iisden ab eodem sensibili immittit: qui binatio altero, consequenter species impressas esse diverias Diversi igitur quoque sivit idea materiales V IlIJ,

Non lieet exeipere ad duos sensus hie applicari, quae de uno eodemque ostenta sint. Propoliticii est enim generales sunt, etsi exemplis ad eundem sensum ire tantibus fuerint iblustrata, quod in divers sitis solista sinet, in eodem sensi nonnis attentis ne observentur. Expersentu vero propositi nem privsenrem uberrime eonfirmat. Etenis si cedens tacta, vivisi pollet visu distinguli colorem rubrum ab alio non

eandem habent ideam. Non hie provoeo ad testimonium eorum, qui eum in cotestatem ineiἡissent, tactu distingneredulieere colores, quos antea visu dii linguebant: sed ad ipsam sei suun naturam provoco. Dum caecus angit hjellum colarerubrotinibim, digita hinc incla leviter mouistis; non

139쪽

aliam inde nanet scitur ideam, quam quae nobis est eundem eo. lorem simul viueiuibus,uriat eadem nobis non sufficiat ad col

rem rubravii ab alio smiliter tactu percepto discernendulii Quilibet autem in tapso experitur ideam coloris rubri, quae vilui debetist diversim prorsus esse ab idea fusilem, quae t ctui accepta suenda. Immo si verum sateri fas est,taia non

percipitur nisi species asperitatis vel levitatis superficiei eo poris rubri seu rubedine tincti. Unde ex aecidente est quod uno se iis dillinguantur, quae ad alium spectant id quod determinatius enuncia propositio sequens.

Sensuum Si duae Glitate in eodem sensibi infra necti O il; visam inissenseu dignosere licet, quae aster spectant. Si quae nini qualitates lassibiles necessario simul basunt, adeoque m xistunt per naturam s in una signum est alterius o By ut, Ex eo igitur quod una adest intelligitur, quod etiam adsit alim. Unde imo sensu dignoscere via eans quae ad autenim Octa

E. gr. Cum olore nigro certa quaedi superflete dispo sitio eonjuntia est, vi cujus lumen it reflectitur, ut sensationem istius coloris ausetur, eaque ait discernihilin. Ubier eo ista deprelienditur superficiei dispositio, ibidem quoque

adest color niger. Quamobrem si tam illam adest e dimin, scis, hoe ipsis,ertus es corpus, quod tangis, ni rum esse dinbem Atinie ita contingit tactu disierni visibilia . quae alias visu dign--tur. Evidentius idem pater in surdis loquem tibus, qui verba ore prolata ex moti ladiorum A variata in eo

Mura oris situque labiorum intelligunc. Cum singulis

enim verbis singleile conliingulat Lar confiigurationes oris Lahio rumquem ms. v I hsque i illa PloIdi m nequeant udram obrem qui motum labiorum orisque conligurationem Pere1-

Pit, haec jam verba proserri, non alia inde agnoscit Visu afeo distinguit quae auditus sint. Atque adeo patet corcum a nati quare nullum habere idem Gloris, nec surdum, nati-Diuitia ' Gorale

140쪽

ψon a diveus prorsus est ab ea, q--Et semiliter si surdus visu distiriguit vero; loqi; misi ideam sono- rum seriam habet, sed quae eum visui respondeat diversa pro '. sus est ab ea. i. is auditui propria. nando igitur commune 'in e su primo ideae tactui ct alteri visui re ondeat in secum do ideae qua vilui milieri quae auditu relpondet imponitur non en eodem nomine res prorsus direris denotantur, euh. ad hoc sussietat ut ad diversis istas id- aninium advertentes se invicem inlisimit quod qiusnodo fiat, deinceps distisse sius Meetimus. qmna. de imagula ne sumus C aerum propositio praesens osse ait, quan sensis 'mis vicem

alterius sustinere possit: quod novum in axem argumentum est hactenus nondum sitis exeultum etsi speeimen aliquod habe imus in surdi loquente. hi luo tuo let apore plitra. On ut de igitur,' in posterum olertius in levisim se m

um inquiri. . '

3. s. ' Si ex cim et animae ob siensi itiove praevisias ni corpo quomodoris murmin ,sensationis a lik Iiue IV ii Vi quoad acti . uberrarnenim ii ex decreto anilia: situs corporis citatur, sive in eodem loco respes' obiectorum praesentium, sive quatenus te 'in aliun locum coiifers alia objecta lensibilia organa elisoria λημμης' ieri lint quam antea, atque adeo sentationes alia in mente oriuntur, qUd B Itea, non oriturae, nisi situm corporis in eodem laco, vel in uni geri,nuitasses o M. I hol enipiro. Ex eo igitur, quod situla corporis mutavcris intellip itur cur has pintius habeas lentationes, quam alim , colitequenter in ea muta tione continetur ratio scissationum an prae lentium 3. 56. intol. . si iod jam situ in corporis mutaveris ibi decreto animae eo quidem fisae ut tibi lint illiusmodi sensatur Des ex deis

Creto antillat in telli III tur, cur iam tibi in hae potius percepti Des iam aliae, Et li eqUenter in eo eli senili continetur ratio,

vir tibi jam hae pinus sint seruatio a Fain aliae , 56. πιαλ

SEARCH

MENU NAVIGATION