장음표시 사용
101쪽
αι- , Ergo ordo coexislandi se coexistentiarii in ipsis
nexu ementorum obvius, neque adeo sine hoc concipi potest. Jam status elememorum continuo mutatur fa97.Cosmoc , sed mutationes constanter, quae in uno contingunt, sunt explicabiles per mutationes, quae in alio conti ligunt 2o9. Oneto ).Quainobrem nulla status mutatione tollitur nexus elementoruin, nec ordo coexistendi in eodem obvius per demonstrata. Idem ergo ordo coexistendi continuo subsistit, statu eorum
quomodoculiqhle mutato. Proposito hae cosmologi ea est; sed eum ad contrahemdam demonstrationem propolitionis sequentis eadem opus habemus, eam hie loci exhiberi fas erat Plurimum autem re
seri in probe perpentatur, ordinem existendi non posse e gitari, quin sines nexus rerum nobis onsensumis, etsi sibi mentis ille ab hoe separari possit, ubi ad distinctas notiones
revocata accurata dimone exprimimus unumquodque prinprio suo nomine idem egerentes. Rationes mutationum nexum pariunt quatenus extrinsecae, sed ordinem gignit illa
s -- fise percipit animi in peremptione confusa extensioni sit φν' - aereait indivisibilitas ta penetabilitas , sicque spatii i leas si Πώ -
Η ennsitur. muni enim orditiem coexistentiarun neXui, rum inhaerentem confuse percipit, eorum sibi I tillati in Conscia non es , quae in stabiliendo ordine coexilientiarun nexui elementorum inhaerente adduximus Io Quoniam tamen idea sensualis similitudinem hahet cuni hjech s 6.9I.), . eidem quid inelio debet quod ordii ii illi respondet. dam ordo iste coexistentiarum alcitur ex eo, quo trafatus intern elementi cujuscunque ui explicabilis perflatu ceteroruna, quemadmodum ex demonstratione propositionis praecedentis intel-
102쪽
intelligitur,' quatenus elementa dissimilia lint , ius cim. , nulli elemento alii id quoddam salvo ordine lithstititi possit. Vihujus igitur ordinis unionis notio luperes ii dea sens tali. Et quia ordo iste labsistit continuo statu elementorum quom docunque mutato uni ista indissolubilis apparet. Quantis obrem cum animae elementorum aggregata sibi consus repraesentanti propter illorum nexum idea extensionis objiciaturim. , propter ordinem eidem inhaerentem extensioni m
olestibilitatem unionis adeo pie indivisibilitatem superaddit
atque adeo extensum quoddam indivisibile Pere res materiales simul percenas dissulum ac interminatum nobis o lasetur quod cum appareat a rebus distincte perceptis diversui penetrabile videtur. Jam vero extensum indivisibile' penstrabile spatium imaginarium est, quale sensu a nobis percipi vi detur g. 399. Omo J. I lis igitur sensitalis alii enascitur, dum ordinem coexistes uiarii nexui elementorum inhaerestem assise percipimus. Hine demum eurissime metuitur, quod spatium non sit
nisi ordo Mxistentiarum in nexu elementorimi obvius, seu udo simul aneorum. Etenim eum corporanon sint nisi elementorum amregatarii 1 76 Iga. πω ), ad ue enitas it ne seu eoExistentia sint substantiae smplices, praeter quas in corporibus nihil substantiale datur 3. 77. Conno ordo quo,
que rerum coexistentium seu simultaneorum non datur alius in rerum natura quam qui in elementis locum habet,' qui ineompositis pereipitur ab illo pendet, hie tamen non attenditur, ob unive salitatis defectum, sine qua spatii idea concipi nequiti Ordoilue nihil est rebus ipsis intrins eum, nasistia tamen ex eo duo rebus intrinsecum est, munem ea, quae ipsi, insunt, i ebrionem quandam ad se invictin hilarent. Qui
in cosmologieis pres, ruerit versitusis in revocandi ideis animae eonfusis ad distinctas operam quandam posuerit is sa-
ille anImadvertet, quod ea, quam dixi, ratione in dea sensuali rerum materialium spatium, quale imaginamur, Per res mat
103쪽
it,le, disiundi debeati inino Haris eidem perspiciet sp tirum a rebus materiai in iti div.sum res enim marem- les non se stant sine elementis ipsa, spatium vero in qu 'dam elementorum ad se invicem relatione eonstante totum
eonsistit, quatentia ea a nobis non nisi consus perceptibilia.
g. OZ omisis Vim inti tactu percipimus id movere M vimino tis mur. Si tires proludere conamur' intus aliquis manibus e Ni - easdem apphostis renititur; renistan ta hi percipimis, nec foret cedere nitentibus observanius nisi renisi stiperato. Jaipsi molem trahae impositam trahere vel globum ex sine pendinaum digito e situ Lo dimovere conam a similiter renistim percipimus, qualis erit is , qui sores propulsaturo percipieba . tur. Similiter si tabulam ligneam tenuem per aquam stagnai
yel currentes et me per herem movemus 3 similem quoque rennium in aquais aere manu percipinius, qua illammiemus. Jam in isto renisu continetur ratio, cur imotus vel nullus sequatur , shistra nobis nitentibus, vel non adeo celer, quana suturus erat, eadem vi adhibita, renisu absente 3 36. Ontia. , adeoque motus impedim tum est 69. 726. O itia , consequenter mobile contrario illo nisi vim ad movendum ipsiam adhibenti resistit g. 727. Ontia. , ac ideo renisus isto principium resistentiae in corporibus I. 866. Ont δ. Est igitur Vis inertiae seu passiva β. 33 Coam . . Atque adeo patet
nos vim inertia tactu percipere.
mane vim inertiae omni materiae inelle debere in Cosm logia vicimus β. 29. 3o. ex eo autem, quod probetur, eam omni materiae tiresse debere nondum sequitur , quod
ejus aliquam ideam habeamus, vel quando e m acquira mus. Quamobrem hic Meendum erat, undenam nobis sit vis hujus idea rivalis a nobis eadem poeipiatur Mox enim patebit quod hoe nosse utile sit, ne in analysi notionis a vero
104쪽
amam attonicen triertamus. Talia enim impedire Psvehola. gi est. Re voeamus autem ideam vis ineruae ad aliam aequipolin lentem, quae nobis notior est , ut magi excitetur attentio ad
eandem is evitetur periculum,ne in confuse Percutiam te a lassito re inita iniuri
mentis ratio ultimaeonini cominetiar, quae in rebus materiali remi ηνή:tas deprehenduntur β. si cismo , in iisdem quoque vis et '' inertiae seu passiva contineri debet. Et quoniam corpora sunt silviantiariim simplicium os. 76. Cum adeoque elemmi toriam aggregata 3. iv. μοι ri nihil datur ea in corpo- .ie, nisi quod elementis inexisti Quamobrem neeptin tum passivum in corpore concipitur, nisi quatentis quid reale eidem reii midens in clementis datur. Et quoniam ideae similes sum objecto, quod repraesentant β si id, quod in elementis vi passivae stu invitiae corporum ἀspondet, representare debent, consequenter principium passivum, quod datur in elementis
o w Conm imvero elementa ne armato demsen su distinguere licet n. mi. , consequenter nec senui distingui possint principia passiva, quae in aliquo elementorum aggregato singulis elementis insunt. Cum igitur in unum confim- dantur, ut singula sigillatim a nobis recenseri nequeanta per- pio coiistis oritur β. 39. 0 hoc empirio Quamobrem
patet, dum vim inerti. tactu percipimus 3. IO7. , animam coasisse ibi repraetentare principium passivum elementorum. Ouemadmod iamque ex Me misia loriani,quam ubsit aes,vinus in agno turmultoque min is ex ea,quam tinua aereptam subinde runt cines,quid sit color, etsi experientia, his teim non inutilia de eotoribus fusi erat, quae ex eorun dem notionihus deducet minime valemus ita similiter quid
is via inertiae G id , quam actui dethemia, non imo in M, I a etsi
105쪽
etsi de eadem experientia magistra nobis innoteseant, quae ad cognoscenda alia de orporibus nobis prosunt id quod editam de ora UUM eoiit initate divinistris i tenerubim iiu tamen est nosse, quales sint ideae, quas de eorpore habemus,sundamentalea ne verisorum Antimis occlusis in praejudicia incidamus, unde euores sicile serpunt,in nodos inextricabies, vita . IO9. Vim Moicem tactu perci'mus, partiva Mn graue mi nto v=nus vel elastris tensium deprimimus , partim inne dilati, momi partes quassim 6 OrIs ncurrII. Irave enIn nitru tu deortum vi gravitatis, quod a posteriori cuilibet notuna sumere libet. Quodsi ergo manui iiIiponitur, adversus eundem nititur, adeoque nisun hunc seu conatum descendendi taelu
tune iuspendatur, fune resecto actu coriuiri in ovetur, vel etiam si manu demittitur libere descendit, nullo impetu aliunde impresb. Est igitur nisus iste , quem in gravi tactu pere Linus, vis quadam f. - Ο quidem motri 137. C - Quam isditi graven umimp nutur, viminciurauestu percipimus. Similiter si latilinae elasticae incurvatae extremum alterum maiiu vel digilo remisimus, nisum quendam adversus digitum vel manum sese exerentem percipimus id quod denuo experientia obvia manifestum sum in Enimvero remoto digito, vel manu ablata, ainina mimpetu resilit, Sinsiluim re lum se restituit. Quare ut ante patet motum istum lamia me incurvata esse 'im motricem, consequenter nos vim in tricem percipere, dum laminae elassicae incurvatae alterum exu mum digito vel manu deprimimus.
Denique simobile actu movetur, vi agendi I33 Cosmo seu motrice praeditum estis in cimo J. Quando igitur in Hiiem qum in corporis nostra iiiς uri si vini, qua mus eam dem
106쪽
dem nititur, percipimus actu adeo tunc quoque vis motrix
percipitur s. 73. Octo empiri .
Si corpora, quae sunt in motu, adversus eorpus nostrnm impingundi, vel alio quoemaque modo eidem alliduntur, Praeter vim motridem aliae simul qualitates corpori tat ile per cipiuntur, perceptionibus diversis in unam contusis, ut adeo caute hi procedendum sit, ne res diversa confundahtur Aa
eas autem dirimendas sistat attentio nisi peregrinae, quae as frentur, pereeptiones obscurein principilla vis nisu a. o. 76 H MN empir. 3 IIo. Dum vim motrism percipit anima vires, quae inserit est Id - - minis, o fuse irepraesentcit. Eoom modo idem ostenditur, tristi quom quo paulo ante 4na devicinam, id eam vis inertiae consessem in ut ascarii anima enasset, modomoretur, quod in ementis sngulis druir
Atque ita abunde constat, nos eorum,sive in philosophia naturali de eorporibus sis imis, extensionis scilicet, vis imoti ae vis activa seu motricis nonnisi eonfiitis habere idem quales de eotoribus ciliis qualitatibus sensibilibus habemus,
ex quibus adeo nihil per se coneluditur. Atque hine est, quod definitionibus substituamus quaedam a posteriori de his eorporum attributis agnita, quae nobis loco principimum primo rum sunt, quemadmodum Euclitas, eum di 1tiam lineae dictae notione destitueretur adeoque eam definire non posset, definitionis lora usus est,somate, quod sumebar, duas lineas rea non habere segmentum ommune. Ostendimus autem idem hic exmatura animae, quod per indirectum iam evisin uasibi o. - . m. an cinna M.
107쪽
dunt, ac memOIta infigat, ut eorum recordetur, quoties VO-luerit ex sensationibus varios in corpore haud raro oriri motus iii partibus ab organo lenibrio maxint remotis, anima no II naodo inconsulta, verum pro rius invita. Exempli loco in his homo, qui audito fragore tormenti exploli in terrorem conjicitur. Ponamus eundem pone torinentum Coni litui, hominibus plurimis aliis locum intermedium occupantibus, nec tormentii in esse globo oneranim, ut adeo appareat, ipsi flamma ex tormenti explos orificio prorumpente nihil imi nere periculi. Ponamus porro ipsum probe perpendere , quod mulio minus aliquid periculi sibi a fragore tormenti imminere possit. Addamus denique eundem non tinus ad animum revocare, quod, si vel maxime rarissimo casu contingat, Ornaentum, dum exoneratur, in frusta dissilire, nihil tamen damni libi infligi possit, propterea quod tot homines loco intermedio consistant, nec ipse adeo vicinus sit tormento, ut sibi metuere opus habeat. Ponamus denique, quod singulis pentit litis intelligens se extra omnem periculi aleam ella constituti illi, tibi firmiter proponat animo constante fragorem tornaenti percipere. Hoc propolito non obstante totus in terrorem conjicitur, qualIiprimum lagor in aures incidit. Duin vero terrore concutit Iro Orpus totum tremet, caput cum parte trunci stiperiori retro inclinatur, aliique motus consequuntur, qui, clim in diversis stubjectis variare bleant, specialius enumerari nequo unt. Neque ad praescias institutum opus est, ut singuli enumerentur. Sussiceret enim motus ilius pedis, vel sola corporis retro facta inclinatio. Nemo hic ex is motus istos ab anima produci, cum durante animae proposito corpus quietum ac animum tranquillum conservandi contingant, immo ipsa vel indignante quod contingunt. Ex fragore itaque in aures timcidente nasci lubet motus organorio corporis Enimvero anatomia docet, ex organis stillariis nervos, veluti ex auditus
108쪽
organu nervum acusticum ad cerebrio usque protendi ex cerebro in singulas corporis hunaan partes propagari item motorios, sine quibus motus perfici nequeunt testibus experis mentis anatomicis suo loco distinctius exponendis. Necesse igitur est ut motus nervis seniriis impressus in nervos motorios derivetur, quorum ope motus musculorum determinatur suo
loco in insum distinctius explicandus, consequenter motus,qui imprimitur nervis senibriis, ad cerebrum usque propagari bet, cum alias possibilanon sit, eundem-nervis suis is inmotorios derivari Idem quoque o natura imi sinationis sicile colligitur Nemo non novit nos vi imaginationis nobis repraesentareiecta absentia eodem proinis modo, ac si praesentia essent g. 92. Fchotempli . . ullum adeo dubium est similes alteri mutationem in corpore contingere debere, qualis in eodem ac cidit dum sentimus. Nihil vero idest quod mutationem in o sano sentirio causetur. Alia igitur mutatio locum habere, quit, nisi in cerebro, consequenter neces est aliquam in cer bro mutationem quoque accidere debere, dum sentimus. Ea autem pendet ab impressisne in organa facta. Quamobrem
cum ex organo nervi ad cerebrum usque protendantur, quemadmodum ex Anatomia notorium ethmot nervissenseriissiala pressus dum sentimus ad cerebrum usque propagari debet.
qualis sit ille motus, qui nervis senseriis imprimitur, utrum oscillatione fibriliariam nerveariim an progressu fluidi
esu. dam ex organo in cerebrum, vel alio luocunque modo abs luatur hie non disquirimus Nobicentiisl Ite loci perin deses i quicquid horum veritati onsentaneu in sit. Sussicit constaret organo sensorio motum quendam excitari ab ob-isito tirnsbili, cui ad cerebrum usque nervorum auxilio pro Pagatur, nec nil motu ad cerebrum propagato sensibili per-ripi id quod aliquando in Physio uberi eonfirmaturi s. mua, his inmere poteramus. Neque rimus ullumium ram
109쪽
extitisse philosophum, qui motus hujus ad eerebrum propagitionem in dubium vocaverit, ipsaque Anatomis eum latisse.
Eini sinuo siex eadem stitem nervosim tibi nerit per m. Ex eo enim a priori deduci debet quod hi ex
ΘΗ λι- mtum ab objecto sensibili organo impressum dicemus pressas posui ac Speciem impressinti otum vero inde ad cerebrum iri male propagatum velit illo in cerebro enatum Iriam Murei mrialis etsi appellabimus.
- constat nimirum ex iis, mare in propositione praecedente dicta sint dum sentimus, motum imprimi nervis sensoriis αinde nasci motum in cerebro. Atque adeo duplex accidit mu . tatio ineorpore, cui respondet idea sensualis in anima. Conveniens adeo videtur unam ab altera distingui suoque utramque nomine insigniri Libertate uitem usi quae philosophantibus competit, quamdiu' termuri In lutosophiam nondum
suere introducti, illam impressam speciem hane vero ideam materialem appellamus. Parum vero solliciti sumus, quid stliolastiet speetes sensibile ae in peei impressas species dixerim propterea quod notorium est ipse earum rerum quae, animam Ouini, notione claras atque distinius non tabuisse.
Plurima pendent ab hac idearunt materialium S sensuali-Um enti xlllantia, quemadmodum ex sequentibus intelli fretur. Sufficit autem nosse talem dari, etsi non satis intelligatur quat,s
sit, cum in generalibus explicandis subsistunus, nec ad paribuesaria descendantiam
110쪽
Sensuales enim ideae actu inlina iii anima, quod Maia aliqua in idearum Forgano seniri mutatio accidit β. 93. Ocho evre. Sed territum. perceptiones istae intelligibili niodo earlicari possunt per ut tionem, quae in organo contingi. I. 63. Dchotenvis co sequenter per speciem impressam β. Ita.) Species igitur impressa diversae esse debent, ubi diversia suerim ideat sensi sales. Atque ideo necesse est singulis deis sensualibus singulas et ponindere species impressas. Enimvero cum species impressa sint motus ab objecto sensibili nervis sensoriis impressi ideat auistem materiales consistini in motu in cerebrum inde propagato , ita. Lubi species impressit diveris sunt, ideat etiana materiales diversia esse debent. latet itaque singulis ictis sensiuilia M singula re adere ideas materiales.
Quot adeo ideae sensuales possibiles sunt, tot etiam possibiles sunt ideae materiales. . gr. Habemus ideam sensualent . . .
mai datur vel 'eriamidea equi aratris, Me est, mi .as Maii qui Muni virebri partiti pomis, e , qui si inceravi. mae tun,-- sibi reprae ut e m. animo at si guloruris equoriini diverse sunt ideae mmi talis quemadmodum sensuales. eum nullum equum alteri prorsus similem esse eonstet g. 46. Carmoti . Et eodem modo sese res habet eum ideis materialibus rerum sensibilium aliarum ' --
ill species impres uerit emiam iis . ,-- materialis μὰ fisue m P debet is cera decies impressa Derit dispos , ideo dia urim
quopis maurialis diuerseo. Si enui species v i in eadem --- tuerit, idem exestatur in mimo sensorio motus Loret , Quamobrem cuim idea diate in consistat in notitimuimo, sensorio beneficio nervorum Gnistiorum ad