장음표시 사용
231쪽
taxm ita Midea sensuales intercedens s 96 ror Poch. - λ quo illi ab his distinguimus, dum vigilamus 3 9 7. nihil proe sus sit in phantaminis tot ii, quo idem ab
eontingere silen quemdinoduni ipsi non una vis experisimus ut in ipLibranio nos ante somnias iudicemus. canipi Canipum perceptiose dico multitudinem per primum ΘΠHUM 4mulaurearum. vhi i. . . . . Opticis c uim vi senis appellare soleo amplitudi'
- spatii, quod imo obtutu Mut eomprehendit Exo intilligenda sunt quae paeso anteimet, μ' denus m*gni' tudine ab inuicis definitaamistisimus. Significatus iste ςd ditur generalior,ut ad ecteres 'oque sensus, immo in in sinati em quoque tra ferri possitis, an in Quoniam multitudo eorum, quae siens aliquo simul pe eo determi cipi possunt, determinari nequit, nisi etialia ratio habeatur dinando obfr stantiae, e qua objec' um sensibile in organum aliquod adhuc age- ii potem ii eampo perceptionis determinando mi auoque
halenda est istamiae, e qua organum sensiorium a se sin a quo actu inci potest.
Ita si eampum auditus determinare volueris, non modo definiendum, quotnam diversos diversorum eorporum sono- . rorum sonos simul auditu pereeptos a se invieem discernere Possis Verum etiam ad quantam distantiam sonorin excita torum maximum adhuc clare percipere valeas.
Disserentia quoniam contaistum immediatum sensibilis atque organi qua inrer requirit gustus atque tactus f. a. S 73. Besol empiri sim dis ' in de trado campo gustus atque tactus rario tantummodo MM--
232쪽
per totum eorpus dississim esse eonstat , ut plura obtesta simul in orgami sinseriun agant ei
gnat tamen ut in distans agant, propterea quod assio eorumdem immediata est, cetera vero sensibilia mediante quodam eorpore alio in organum agunt, veluti visibilia mediante i mine audibilia sive sonora mediante aere odorisera medianibusMuriis odoriseris.
sequenter cum non alia si anima dentur per Iliones, quam illa sensiuales atque phantasmata, cum illae sint repraesiuitationes rerum praesentium 3 63.59. Ocho eripis. , hae autem absentium 3. 92. Psithil evrpis.), omnes perceptiones tam diatae aut ideae seniliales clarae atque distinctae, aut phantasmata clara atque distineti sunt. Enimvero pauca admodum sensibilia elare ac distincte sensu simul percipiuntur I. 237. ac nonnisi pauca phantas naata sitam produci possunt l. 238.J. C;unpus
igitur perceptionunt immediatarii deterniinatus isque valde viguus est,ieu intra aristos admodum limites continetur f.259. . Quam arcti sint eampi hujus limites non rectius omprehendere licet, quam ubi non modo totum spativin. quod integrum univolam oecupat, tibi repraesentaveris; verum et iam una cogitaveris materiae diversistem in spatio nobis impereepribili atque arietatem motum in isto spatiolo tempulia quantumcunque exiguo dato. Sed de his demum in Teleologia plura dieindi erit loeus opiaedi iam di mus in Dissertatione de Notione intellethus divini per opera natui illustrata quam avum istu Meletematis suis subjunxit.
233쪽
Anium c τω perceptioni in immeaiatarum Dra remnino producere inequit, si eum nitorem emere 'st. Eitari, Poni inaus enitia, si fieri potest, campum perceptionum itum ' diataruit ab anima ultra arctos, quos habet, terminos produci.
Quoniam perceptiones mediatae vel sensus sunt, vel phai iasinata j. I95.2OT.) anina pilire perceptiones simul producendi facultate ni acquirere valet, quam quas vulgo una producere potest i , 239. Eiscere itaque poterit, ut plura objed a simul diversis librillis erueis Iotuna ilIapri inllnt, quana quae vulgo napri tuere blent 3. 27.), veluti ut campus vilionis ultra ambitum anguli recti extendatur. Cumque phantasmata exhibeant campum visibilium c t. i. 258 ut plura uno obtutu comprehendere nobis videamur quam , si ea revera videmus, ultra Diabit uin anguli redii comprehendi
possunt 3. 35. Optic P. Noli iniri in utrumqLie absilrdum esse per se patet, utpote contradictioni obnoxium f. o. inito ); animacampum perceptionum immediatarum ustra terminos, quibus continetur , producere nequit. Idem ostenditur directe hoc modo. Patet ex demonstratione propositionis praecedentis campum perceptionum media
tarum ideo arctos admodum habere limites , quod ampliores non admittat sentiendi atque imaginandi secultas , G. Enimvero sensuum limites pendent a constitutione organoriim s. m. consequenter ab eo, quo vis repraesentativa animae pendeat a mutationibus, quae in organo contingunt ' f. a. , atque adeo animae essentiales sunt o 66 hinc in se immut biles j. 3oo ouid . Anima sint eas producere nequiudam vero camp is phantasmatuin ea ira amplitudine gaudet, qua campus idearum selisibilium mi. g. 238o. Qualaaobrem cum hic ultra arctos, quos natura Pli constituit ternuiὲUS, am-
234쪽
virilite prodit i minime possit per se non vitis nec animaea uti phantas naatun ampliare valet. Utile es noste, quae ana vi animae augeri vel minui possint, quaenam vero intra eos terminos relinquenda sulat, quos natura eonstituit, ne temere acquirere conemur, quae acquiri a
nobis nequeum, nec neo gamus, me adipise licebat. --ierum si quis dubiter num in dem mstratibne indirecta propositionis praeseiatis recte assumserimus, contradictorium esse assuere, quod nim efferre possit, ut plura o eiu simul monii diversis fib illis nervet imprimere possint , quam
quae imprimere solent, dc ut plura nobis uno obtutu comprehendere vidcramur, quan quae intra ambitum anguli recti continentur . ei dena dubium levi atteiitione eximi potes Qui enim laniit omnia objecta , quae simul diversis sibi illis nervet in eodem Igano morum imprimere solent ne 'gare tenetur, plura morum iisdem sibi illis imprimere pos Gnisi motus a diversis obj in iisdem Grillis imprimi debeti id quod contra hypothesin est, neque adeo hi admittemdum. Quamobrem ubi affirmaveris, plura obiem diotas fibrivii nerveis motum imprimere, quam quae sis morum imprimere iselent utique assirmas, v. ante negaveras, atque adeo manifesta eontradictio est β. 3o Ontot Nec absimili modo manifesta est contradictio in eas altero.
existit it easdem prorsus mutationes cum ipsi mundo adspe-Mili sibi O. 92. , si nihil intueri nequit β. 9 . , sed live
statum praetentem spectes 3 182. , sensus necessirio valde limitati sit litus 237. sive status praeteritos coliti deres Si , facultas inaetiginanti pariter ad moduni limitata et 238. . Qua inobre in cum anima canipum perceptionum immediatarunt, hoc est, sentation una 3. O4.hωphantasmatum 2O7.),
ultra tuos terminos roducere non postv f. 630, nullo modo
235쪽
efficere valet, ut, vel plura Objecta immediate percipiat, quam quae percipit, vel ut ulIa percipiat, quae silecessive percipit, u ut omnes universi status in idea universi simul involvatitur 3.182. 184. 83. . Quoniam itaque animae omnia finiti ineste nequeunt, quae eidem esinesse possunt, ens reale finitum ello. 837. moto Constat vero eandem esis lubstantiam β. 8., Est igitur substantia finita.
Quanta sit iure finitudo ex eampo pereeptionum aestiman dum, cujus limites quoad singulos senius ipsimque imaginam di ficultatem per leges sensationum atque phantasmatum definire licet, eum anima neutram harum legum violare possit. Dici potet anima finitii clurienus limites habet inus sensu in Mathesi magnitudines hilitas appellamus 798. OmoLy sed hie demons ramus competere eidem finitudinem realem, quae
mutationem statuum necessariam involvit F. 83 837. 0nt ). Quoniam enim perceptisne ipsius, hoe est, ideae sensuales atque phantasmata. eontinuo variant, aliis aliisque invisem suco dentibus, quemadmodum unusquisque in se observat, varbantes pereeptuuies diversis anima status mustum s. os μου. Finitudo animae essentitas esto adessentiam j spertinet. Essentia enim animae consistit in vi repraesentativa universi situ corporis organici in univer materialiterra constitutione organorum seniri orum sormaliter limitata β. Limites itaque ii numero essentialium nil nae ulu 3. 43. Atol. 9.Vi igitur horum limitum anima successive percipit, quae pro diverse corporis situ in Oimum sensorium agunt, nec aliter
quam seri afflio sensibilis in organum 3 62. , atque adeo adessentiam ipsius pertinent, ut non omnia insint simul, quae ei achi inesse possunt. Finitudo igitur realis ad essentiam in pertinet I . Oml, seu eidem eontialis est ope finitudo realia viisve minit . in impossibilitate
236쪽
mnes perceptiones simul habendi, quae in tota serie, quae per omnem vitam in eadem locum habetu, continentur. Mari nus enim non respicimiis, nisi quae ad statim huius vitae peditinent alias series ista ulterius producenda erat. Ideo inbma finita est di limites recipit, quia perceptionum immediata- iram series uecessiva. est mediatae diversis involutionim, gradibus in immediatis continentur I98.): quae probe no-. rari velim. Proderit enim phirimum haec probe perpendisse in Theologia laaturali, ut differentiam inter Deum animam nostram clarius percipere quantum seri intellectus finiri r tio intelligibili modo explicare valeamus. Psychologia enirn
rationalis non sterilis est sed in usum Theologiae naturalis adducitur, non ut ex propontionibus p*ehologies demonstres.
quaenam Deo conveniant attributa in hune enim usim - . nemus principia e molaseu, neque attributorum divin. rum notiones quasdam eonsequa itur huc enim facient prin-
cipia P,hologiae en plateae seu ut attributorum divinorum praesi mriain intimitas perspiciamus id enim est Psychologiae rationalis,nec aliunde spectari potest . aoniam essentiae rerum immutabiles sint o. oo Ont. . 'mirum fieri mn potest, is finitim amme mutetiar 263. consse rς in m quenter me fieri, Iest, ut quae finitudini repugnant, consequen ter quae enIDrsisIo propria siunt, eidem unquain conmeniant id quod etiam ex incommunicabilitate attributorum sequitur
Habemus hie prineipium reductionis ad ah Ardum quo in Moralibus & Theologia natur uti licet. Etenim ii quid
animae competere sumas, ad inde legitima ratiociniorum con- eatenatione dedueitur, ammam non posse esse filutam, seu esse infinitam, hoc ipso patet impossibile esse ut animae conveniat quod eidem eonvenire semebatur. Patet adeo reducere aliquid ad infinitudinem animae idam eta ac ad absurdum
237쪽
a vira sis armar percipim/ιs, utuo Iercipere non potfr cte peri ipimus , qui nudo nonuis cor us .i percipiuntur camipus visonis ultra stas terminos non produci Nur. visus armatur vel telet copio, vel lucros copio. Ponanui nos per inesta uni respicere Jovem Siculo armato videre Satellites, quos nudo videre non licet. Cum nihil videatur sine lumine β. 24. Opt. radii luminis a Satellitibus per teles pium ad oculum deferuntur. Qu'd cogitemus, eadein manente oculi directione removeri telescopium , cum nulli adsit ratio, cur via luminis a Satellitibus propagati sinimulari debeat, radii adhuc ab iisdem ad octilum per inmet, immo eandem retinae partem serire debent 7o snto , Quoniam tamen nudo oculo videri nequeunt, cum videantur per telescopiunt ratio
aliis non silest, quam quod radii in nudum illapsi punibim quoddam individuum occupent, in armato autem per ampliorem retinae partem difffundatitur 3. i. Opi. . ninavero quod obj ni alicujus imago majorem retinae partem occupet, hoc ipsb non effieitur, ut retina plures je rum sensibilium intagines c perepossit, quam mi inputabo individuo consistit, consequentor ut oculo armato plura objecta inmi percipia natus quam nudo. Curipus igitur visioliis noti a inpliatur, ubi per telescopium vudeliIu Objecta, quae nudo oculo inconspicua sunt f 259. Quodsi pona Inius interdiu per telelcopium videri stet iam aliquata lixam, quam lumen diurnum vitii subducit, etsi noctu latis conspicuam. Patet, ut ante, non miniis radios luna in is ad oculum nudum, quam ad armat tun propagari. Enimvero in oculum ntidiim cuni etiam incidat eadem via lux diurna lumen stellaeis lux diurna in easdem fibrillas nerveas una agunt, adeoque cum haec illo multo naajor sit, quod nemo non agnoscisi idea lucis diurnae praevalis si 'digia
238쪽
De Imaginatione F Memoria. II.
igitur per telescopi sim videatur tella, quae O ut nudo viderin quit ilonalia est ratio, quani qumd I erimi lux diurna arcetur, ut uita cula luinme stellae in eundem detrari non pollit. Enim vero hac separatione luminima re inolo telescopio confundendo-
ruiniol obtinetur, ut uno obtutu plura objee a capere possis, quam quae nudo oculo comprehenduntur. Canius igitur viasionis nec in hoc casu dilatatur si. 259. . Quamobrena cum visibilia, quae nudo oculo videri ne- qtaeunt, per telescopia videantur, vel quod nimis exigua auctam alii tudine exhibeantur, vel quod lumen debile a sortiori is
paretur; in neutro autem casu mplietur campiis visionis per ele-ympium per demonstrati evidens est , alnpum visionis ultra si terminos non produci, ubi oculus telescopi oarmatus videt,
quaeividus assequi ne puti derar primum. Ponamus jam porro nos per telescopium maculas lunares distine e percipere, quae nudo nonnisi confuse percipimu&Quyniam Mindeesse experimur, quodpertestes pium majores appareant, quam nudo oculo videntur; non alia ratio est, quam
uod per telascopium major delineetur in retina imago, quam ubi radii in nudum oeulum incidunt f. 66. Opsic ni vero quod imago in retina majus spatium occupet, hoc ipsomnime obtinetur ut plurium obiectorum imaginibus in retinasilociis c Misequenter ut plura visu muliercipere valeamus, quam illas nudo oculo percipere licet man s igitur visionis ultra suos terminos non producitur, stremato visis disium, percipimus, quae nudo consile percipere sesemus tuta emines et . . Ponamus jam porronos per microseopium videre animaticulum nudo oculo incoi culini,qualia sint animalcula in 'mate animali natantia. Ru iam micresicopia augent magnitudinem obiectorum Quin prorsus modo , quo ante,patet, rationem differentiae visus armati atque nudi non aliam esse.
239쪽
quain quod per microscopiti in visi imago datam returae panem occlipei, quae in oeulo nucio in puncto indivictu consistebat. Unde porro ut ante colligitur, hoc ipsis campulla visionis ultra terminos visus nudi mininae produci, si per microscopium videntur, quae nudo oculi videri nequeusu uuod enit rer-
Ponamus denique per microscopium videri aliquid distinete in floci ante x illehlitur consule nudo oculo Duoniam eOdem modo, quo ante in calii telelcopii limili constat, imaginem majorem retinae partem occiipare, ubi objectum oculo
armato, quam Vbi nudo conspicitur eodem quoque modo inde colligitur, per microscopia non augeri campum visionis, ibi per ea distincte videmus, quae nudo oculo con evidentur in derat quaret L Propositionem praesentem non alio sine anterioribus adi cimiis , tum ut occurratur obicitioni contra urvo alam tem campi perceptionum, quam non satis cauti afferre pos sunt, tum ne sibi quod vulgo fieri assulat rideantur aeuti res aliis habetudinis suae nondum gnari, tum quod palmarium esto, ne desnt in philosoplii nostra exempla modi refutandi
direlli, quo, dum docere videmiar, aliorum objectionibus ocurrilnus errores redargitimus IO36. Log0. Celer ulnipsa aperientia docet, teles copia dc nucroscopia eam Duri Ut sonis intra terminos Heliore constringere, aluum abel ut
ultra conserio extenda Iuci cujus etiam rationes ex Opticia sint manifestae. Et quamvis in campo perceptionum dere minando etiam habenda ratio si distantis, ad quam v. gr. 6sa extendituri et .ὶ telescopia amen eampum visionis non extendunt,quoniam haud quaquam eniciutar, ut visus longius expori gatur, sed tantummodo ut dist ncte assequarur,
qu e si acie Tn:itura vel main se vel prorsu i tib Luce Percipir. Neque enim telet copium radios a vilbili in t culum allicit, a quo eodem remoto nulli ad eundem pertinge leti δω tantummodo hoc praestat, in radii in plures fibrillas ne
240쪽
dam Grillis agere possim, qui alias eum radiis ab aliis obiectis propagatisimul in easdem agiuit.
piat, quae antea obscure ves consita percipiebat. -- --
De vii vulgata locutio est sed nil obstat, ut ad me a quoque sensus applicetur, etsi non admo ita sit, quod per
inde a. us perne possint. f. 'D. E s vero vel intrinsecum, vel accidentale pineinatimnste est, ubi a causa interna pendet, ut clare ac distin pcte percipiatur, quod naturali constitutione organi nonuisi Ob λαοιο
sic evel consilepercipiebatur. A deua vero est,quodam si quadam externa pendet. mserimen hoc non sino praetur Meessitatem, ex mox cendis c-stabit.f. Quoniam experientia coiillat, per telescopia atque mi Vi per croscopia videri, quae visui es subducunt nudo, ter illa di V αstincte apparere, quae nudus oculus nonnisi confuse cernebat 'ideo patet, teles opus ac micromptis ac vi um s . 268 quoniam vero ratio cur hoc oculo accedat, a telescopio vel meros pio, adeoque a causia quadana externa β. 88I Onto puenda acumenibus, quod per tele copias Mici os Dahalet, mae flaccillentale es 4l. 269. .
Si quis dicat, per ese scopi S microseopia non proprie Io uendo cui visu mised juvari adminiculis ut acutior at ubpolleat non dicit quae a veritare aliena sunt quaea defini-
ζionibus nostris abhorrent sed eum ad Armandas notiones universales fictionibus uti licear ecquisiure reprehendo, utentia praeter Meessitatem non multiplicaturi silva re veritate