장음표시 사용
161쪽
14a Io. CRE COTII EXPLICATIO Hereulis; qui cum se pene puer Gymnasiis dedisset , & ludis equestribus , Magistro usus, in altero quidem, uti auctor Theocritus est, Harpalyco; in altero autem Amphitryone patre, nunquam deinceps in omni vita destitit ab eo studio. Deditque hujusmodi artium illustre specimen cum in Antaeo atque Eryce, tum instituendis etiam Olympiis . Nec cessatum ab Herculis sociis : quin & amplificatam eam curam ostendunt Castor & Pollux, & Herculis comites, & celebres hoc in genere . Iolaum quidem , ut qui praecipuus in sociis illius fuit, ducta in Sardiniam Colonia, scribit Diodorus, hoc in primis dedisse operam , ut insulam Gymnasiis ornaret , exaedificans ibi γυμνασια μεγάλοι πολυπλῆ. Sic ergo tum ubique, per multos unius asseelas diffusa Gymnasia sunt, ut, si Diodorum sequimur , liceat aevum Herculis , prope suo jure , Gymnasiorum aevum dicere . Inde ergo verissime praesectus ille Gymnasiis in posterum , sicut Hercules , cum Tullio dicatur , Omnasii proprius o Palastra . Adhuc de Gymnasiorum Hercule . Restat, .
quamobrem cognomen πολυνιριου Herculi
praecipue Gymnastico tribuam.Caussae mihi duae sunt, eaeque, puto , non leves. Principio,
162쪽
DvλRvΜ GgΜΜΑRvΜ . I 3cipio, tempus, quo tot illa Congesta munera sive τιμαὰ Deorum in Herculem , unde πολυτιμον dici ratio suadet, quodnam quaeso
fuit 8 Nempe cum defunctus bellicis curis unum id ageret, sicu ti Polybius loquitur in excerptis libri duodecimi, ut Olympicisi ludis instituendis , quasdam inducias , εκε χειρίαν praeberet , animique daret mitis indicia : quam etiam ad mansuetudinem respexisse , pro sua doctrina, Statium existimo versibus allatis a me paullo supra, ubi Herculi placere dixit, insontes juvenum sine casibus iras. Hoc ergo ei tempus istorum munerum ab Diis suit. Scilicet quando ipsi
nihil erat omnino curae, praeter ludos atque Gymnasia . Quod accurate Diodorus notavit, exposuitque his verbis: ἀπο σπολεμων Fαπεντος ἀυτοῦ η ας άνέσεις τε πανηγυρεις ψ ἔπι θ άγωνας , μι
Haec Diodorus de Ilercule muneribus Deorum honestato .' Sive inde fabula ducta, quod cum Hercules victor ab omne genus ludis discessisset, licentia deinde vetustatis, palmas & praemia victoriarum , quae Gra ce ἀθλα, converterit in Deorum totidem munera ; sive etiam ex eo fluxerit , quod narrat idem Diodorus haud multo post;
163쪽
144 Io. CHFcOTII ExpLIcATIO Argonautas, antequam digrederentur ab inis vicem , hoc dedisse praecipuum Herculi
emisituendi certamina, Videlicet Argonautis in Deos fabula commutatis . Utrum sit horum, certe cognomen Herculi πολυνιμος natum inter Gymnasia videmus . Quod ergo nomen a Palaestris duxit originem , id annon jure ad curam Herculis itidem Gymnaiticam reseramus P Rem vides cogrue re cum re . Quid ipsa notatio nominis 3 Illa vero multo etiam magis . Etenim πολυνι- μοις ab νιμη prosecta est. Atqui ego animadverti veteribus usurpari, Communiter quidem, pro cujuscumque Victoris praemio . Ut cum Pindarus quarta Pythiorum, τιμας , honores , id est praemia dicit procidentia Deorum Argonautis consita: θεοπομποι σφισι τιμο φυνδυθes . Ut cum Plato, in
quincto de Republica, quod ab Homero dictum fuerat, Victorem Ajacem donari, Bom; ipse τιμὰΘαα reddit , quod eis honesari . Ut denique , de Latinis . apud Silium in libro nono dieit Annibal: Nil victor honores Ex opibus posco , id est, praemii. Quae Omnia , ut Mebam , de praemio vidi ris cujuslibet. At proprie de Hieronicis , Gymnicaque victoria τιμάς a Graecis suisse
164쪽
Duas vΜ GEMMARVM. I ς dictas, a Latinis honores, & est a me sane observatum, & mox ostendam . Scilicet ubi dixero, in hoc loquendi genere videri esse metonymiam . quae mis dicitur . Cum enim , ut scribit Lucianus in Anacharsi , Victores ludis, placeret esse coram universa Graecia honestatos, τετιμηριενους, vi λα- κηρυττομενους ὀν μεσοις τοῖς Ελησι; inde
palma , quae illius dabatur honoris caussa, ipsa honor , seu τιμη, ut verbo Grammatico Tum dicam , transnominata es. Cujusmodi plane figuram scio mihi Graeco quodam in Lapide agnitam. Ibi enim , a quo cuipiam statua constituta esset, is non quidem sa- tuam, sed honorem dicitur constituisse: ΑΝΑΣΤΗΣANTΩN ΤΗN TEΙΜΗN κ. λ. Vitruvius absque figura , junxit instrum entum
sint: publice, inquit, eum paIma cteorona ferrent. Nisi tamen propterea malumus , paImam . honoris dictam nomine, quod in sacris Graeciae certaminibus, coronarum, utpote arborum e ramis , major esset honor, . quam pretium. Adeoque hic etiam usuuenisse illud Plinii, de corona civica , id est querna: libro decimo sexto , capite qua to : O mores aeternos i qui tanta opera honore solo donaverunt. Quod magis ad synecdochen pertineret essentialis partis , ut lo-Chetatii in duas Gemm. Κ quun-
165쪽
146 ' Io. CRE COTII EXPLICATIO.quuntur. Ceterum , utcumque placeat, jam veniam ad exempla. Pindarus, Olympiorum secunda, cum vellet dicere , Therissandrum Ac praeliis , dc ludis palmam obtinuisse , honoratum in utrisque dixit: Nεοισ'
Idem , in Pythiorum decima, pro corona Victoris cursι , dixit, τιμα aro1ων . Accain mulata , id quidem, figura etiam a consequenti Ut, quoniam cursu victorem praemia consequebantur, inde pedum in curin. Tendo vis appellaretur, τιμα ποδών. Est
enim hoc aliud nihil, quam quod ab eodem Poeta dictum est alibi, nempe duodecima Pythiorum, ποδων ἀρεm, virtute pedum . Nec alio putem reserendum illud Maccab. secundo, capite quarto ; ubi qui disco sese
mutuo provocarent in Gymnasiis, honores , aut, quod idem est. ghrias Graecanicas adamasse dicuntur, τοις 'ERLυιμὰς Jοξας , non autem , honores patrios , quae praemia erant a sacris. Nescio an huc de Homerum advocem, Iliad. P. Ibi enim in
ludis qui fiebant propter exsequias Patro cli , Nestor , cum Achilles eum phiala do-
, ' Daret extra ordinem , quae Phiala proposita fuisset loco praemii, sic eum alloquitur ut dicat, agnoscere se probe Achillem haud
166쪽
Dv1RvΜ GEΜΜARVM. I Thaud oblitum honoris, , qua Nestorem deceret a Graecis honesari, τετιμῆΘM . Ce te auctor Etymologiarum Graecarum, hie dici vult pro dono ; ἐπὶ τῆς δοσεως. Qui quidem auctor, si modo eum ego intelligo, est enim locus obscurior, videtur mihi praeterea, vocis originem, eo 'sensu adhibitae voluisse nobis elegantem , & sane reconditam , atque novam aperire . Sunt ejus verba de nomine , τιμη . Et pro dono quidem eo quod reputatur apud nos consuetum . μι
σμήθους : tum affert exempli caussa superiorem Homeri locum . Gibus, nisi sallor . hoc sibi debuit velle; siquidem iis
maxime verbis nititur etymologia et quod reputatur apud homines consuetum. Ex eo quod aliquando sit asimare, fieri ut donum quod communi hominum aestimatione consuetum sit cuipiam certae rei de-Istinari, τιsata fuerit dictum . omnino haud inelegans est derivatio, neque abs re de qua nunc agitur. Haec autem omnia Ac imita. tus est Graecarum ille doctrinarum thesaurus Maro, & imitando confirmavit . Nam in quincto Aneidos, ubi senebres Anchisae
ludi fiunt , saepe quidem is praemia dixit quae Graeci & Homerus ἄθλα, dc ἀέθλα. Κ a Nam
167쪽
148 Io. CHgCOTII EXPLIcATIO.. Nam proprium id nomen , ut in his Papiniani l. 4o. D. De re judic. commoda praemio rum , propter coronas sacras prae tantur. Sic ergo Virgilius: subiit palma, frustraq1ιe ad praemia venit. Tum ct praemia ponit. Sed &. alterum usitatum Homero nomen , γερας , munus , dc donum Virgilio est : Munera principio ante oculis , circoque locantur In medio . Et Tertia dona facit geminos ex are Iib rtas. Et Iuvenci qui donum ad tabat pugna .
Nec tamen non frequenter , etiam τιμιωGraece . honorem latine dixit. loco praemio - . rum . Ecce enim . Ipsis praecipuos Ductoribus addit honores . Tum de pluribus , quibus unum fuerat propositum praemium : Omnibus his erat unus honor. Et de quodam , qui palma excidisset aemuli fraude : Ereptumque dolo reddi Hi poscit honorem . Maxime autem hoc versu de AEnea : Sic ait, geminum pugna proponit honorem . Praemium, Videlicet . Et: Hi proprium decus ct partum indignantur honorem. Ubi Servius '. Victoriam. Denique, ut ostenderet , donum , & , honorem a se fieri synonyma, cum dixisset: Ducere dona jube , Homerice id quidem , nam
pariter Homerus hac in re I ππον ἄγων : idem rursus dixit , uno mutato nomine , ducere honorem: versibus his, omnino con- ,
168쪽
Dv1RvΜ GEMMARUM. Issysormatis ad Homerica illa de Nestore, quorum superius memini : Sume Pater , nam te voluit ex magnus Olympi, Talibus auspiciis exsortem ducere honorem . Unde Statius ,
. assecla Virgilii perpetuus, in sexto Thebaidos , de Phoebo qui Amphiaraum adjuverat in certamine : At tibi promissos jamdudum Phoebus honores Amphiarae cupit. Quia autem est uspiam , quod intentatum liquerit elegantia Virgilii Θ Equidem sic reputo.
Quod νιμ Graecorum , id est praemiunt vellet reddere ; cum sciret apud eos nommine τιμῆς eodem quo honor, etiam significari aliquando , pretium ; ut ostenderet. sibi prae oculis esse τιμ ν , lusisse quadam Catachresi , & quem honorem saepe dixerat, hinc aeque dirisse pretium : Invitat pretiis animos , ct praemia ponit. Tum etiam : Et patuis pretium victoribus . Ac similiter Statius :Huic pretium palma, gemini cratera ferebant Herculeum juDenes . Quae omnia confirmant satis auctoritate Virgilii Graecorum vestigia legentis, τιμθων, apud auictores ejus . linguae , notare praemium in re Gymnastica. Inde mea ratio sic initur . Si τιμη, unde fit .
πολυτιμιος, praemium est propositum certaminibus, πολυτιμιος autem eum significat,
qui plurium fiat compos aut honorum ,
169쪽
Iso Io. CHE COTII EXPLIcATIO aut praemiorum : quid usquam esse magis auspicatum potuit, quam Herculem proprium alioqui sibi Numen , hoc titulo coistere , iis qui sese πολυτεφάνους esse cuperent,& plurium coronarum Hieronicas p Adde , quod ejusmodi τιμαα contigerunt Herculi inter Gymnasia, ex quibus πολυτίμου CO gnomen ipsi jure fieret. Ergo & res conve nit, & notatio nominis .Hae mihi erant caussae quamobrem existimarem, Herculem tuae Gemmae ad GImnasia pertinere . Dissicile a me impetro , ut longius progrediar . Etenim vereor ne fiam ineptus. Verumtamen, quoniam semel audere caepi, seres unum addi praeterea; quo exposito , confestim ab .
hoc Hercule discedam . Quid igitur, si cui
veniat in mentem aliquod indicium odorari temporis, quo caelatam fuisse Gemmam liceat suspicari Z Unde autem p Ε scriptura, inquam, & ductu litterarum. Quoruαν utrumque videtur mihi hoe sibi voluisse , ut antiquitatem affectaret. Hinc igitur aperi tur aliquis, nisi fallor. coniecturae locus. Itaque pauca de hoc. Iam primum, ad figu- Tam quod pertinet atque duetum littera-Tum , una in voce πολυτίμου video bis V. adhibitam loco Y. Quod facile tribui posset Latinae scribendi consuetudini, etiam apud
170쪽
ti . Eratque Spanhemii haec sententia . siquando Latinas in Graecis Nummis litteras reperisset. Qui quidem etiam Spanhemius
accusat Scaligerum', quod Latinas aliquot litterarum figuras easdem olim suisse apud Graecos existimasset. Verumtamen disputatum est a Doctis Viris contra: Graecas quinimmo veteres, initio vix fuisse dissimiles Latinarum. Id Plinium testari, libro septimo , capite octavo & quinquagesimo. Atque inde, nqnnunquam in Nummis ve-.lut intermicare speciem illam vetustatis. rum in sententiam ire me pedibus non
diuiteor . Certe , ut in voce πολυτιμου
bis V, pro Y ; sic V pro hac ipsa V. aliquando positum apud vetustissimos, testimonio est Lapis ille ultimae antiquitatis, quem Sigaum dicunt: ubi IIPvTANE IONest , non IIPΥTANEION . Ut hoc exemplo paene videatur argui dictum Poetae culintissimi, ejusdemque Grammatici , Mauri Terentiani, qui Graecos negat V litteram habere , praeter quam si addant O , faciantque diphtongum ΟΥ . eam scribere Graius , ni si jungat O , nequibit. Et alibi : Latina lingua , quam vocant Y, non habet; Hujus in locum videtur V Latina subdita. Nec