장음표시 사용
181쪽
I6a Io. CHE OTII Ex PLICATIO enim hujus monumentorum generis elegantia, & quasi dexteritas, i indicare aliquid argute , atque id quam paucissimis fieri potest . Quod αάνιττε ΘM Graeci dicunt.
Unde aenigmata . Quare , ut arbitror, ele-- gantissimus Poeta Prudentius , nummos dixit, argentea animata: argenteorum aenigmatum Aquilius arcem possidens. Ergo apprehensus. 6c adpressus valide tridens ho- mini, designat, nisi sellor , Neptuno sultum aliquem , eique fidentem , evasisse ab fluctibus & irato mari. Idque monumen to profiteri . Ut , quos narrat Tacitus , in tertio Annalium , praesetulisse necessitatem auxilii majoris, arrepta imagine Ca saris. Neque aliunde , puto, quod alioqui notum , Servius his effert verbis ad sextum Eneidos: R Gaηt autem Deos, arainum an in fas tenentes . Confugientium enim hoc , dc sese committentium in fidem. Tridens autem pro Neptuno . est quidem tralatilium. Sed huc tamen haud inepte reseras quod habet in Theseo Plutarchus . Trarentoseon lasse Tridentem in nummis , ut sese Neptuno deditas Utenderent. τριωναν ἐπισημιον- νοριίσματος. Ergo Tridens ita habitus uti vidimus in Gemma , nonne Cum
sospite congruit Z Sequitur tertium de Ve-
182쪽
stitu , vel de injectis potius , est enim plane sic, quam indutis corpori, aliquatenus vestihus. Agam distincte ac primum de tegmine capitis; tum de reliquis ordine . Porro capitis tegumentum si attente inspicimus , prodit in eo sese offertque oculis duplex veluti dimidium circuli decussatum invicem . Suturas facile dixerim ita dispositas ; materiam vero pelliceam . Ac singula circulorum segmentis intercepta spatia, singulis ornantur bullis. Ipsum
tegmen omnino rotundum . Cuius non
aptius sermam quam verbis, ad Fabiolam, Hieronymi reseram , Ulyssis pileum alia ex occasione sic describentis : Rotundum yleob , quale pictum in Ulasse conspicimus, quasi Sphara media sit divisa, ct pars una ponatur in rapite. .id multa P Erat Galea . si repandi pro fronte quid haberet, ac prominentioris in vertice . . Nunc , molliterum bellatum undique, distat a Galea. Qua propter existimo convenire in hoc pilei genus verba vegetii , libro primo , capite autem vicesimo , ubi cultum describens militarem , sic inter cetera : Usque ad
prUentem prope aetatem consuetudo permausit, ut omnes milites pileis. quos Pannonicos Uο-cabant , ex pellibus uterentvir: quodpropterea
183쪽
164 Io. CRE COTII EXPLICATIO serDabatur, ne graDis gaIea videretur in pra-
Iio , homini qui resabat aIiquid semper in capite . Quem Vegetius Pannonictim pilium appellat , quemque militibus dat extra praelium , is est omnino quem hic videmus. Praeterea, nihil, ut puto , dissimilis ejus , quem velitibus tribuit Polybius inter pugnas . Ornari enim ait illos περικε φαλοα p smplici capitis tegumento . Ut, pugnantium esse velitum videas , quod commune omnium extra aciem militum . Denique memini observatum a me pileum hujusmodi . rotundum inquam , 8c leviterum bellatum, etiamque pelliceum , ut ap- Paret , in eo monumento Veteri , quod
Bellonius edidit , Romae triumphantis. Adstat enim ibi miles, ut in pace , simillimo cum tegmine capitis. Ergo hunc, tua qui est in gemma, dc Romanum habemus, di sane militem . At satis de capite. Restat,ut ad reliqua sic temere injecta corpo-Ti tegumunia. Quae quidem dc ipsa duplicia sunt. Superius unum , aliud in serius. Hoc semina circumfunditur . Illud protenditur supra . Equidem in priori statim agnosco id quod Romanis Campestre di- etum: Ciceroni etiam alicubi, subligaculum . Hujus de serma sic Acron , ad illud
184쪽
Dv AstvΜ GEMMARvΜ IHoratii: Campolae nivalibus auris. Tenue es, ct totius corporis nihil praeter inguina tegit . Isidorus autem , libro decimo nono,
capite primo & vicesimo: Vesis antiquissima hominum es perietoma , ides, succinctoritim : quo tantum genitalia conteguntur .....
Hae s Campestria nuncupantur , pro eo quod/isdem juυenes qui nudi exercentur in campo , pudenda operiunt. Quae verba si cum hac
Gemmae tuN parte comparentur,sere commentariolum dixeris. Neque attinet addere , cinctutos inde Cethegos ab Horatio dictos existimari. Tum alia , quae sane ponsem . Illud non dissiteor , usurpasse me li-henter oculis expressam istam campestas imaginem . Haud enim id , ut puto, vulgo contingit. Neque non est observandum . variegatam eam vestem hic nobis exhiberi, sive texendi arte , ut suo dicam verbo,
segmentatam . An vero communis usus tulerit , ut quod per leges Oppias neque mulieribus licebat . ut Livius docet libro tri- .gesimo quarto , colore in vestibus uti v rio , id passim fieret in campestri, non s cile dixerim e propterea quod nihil veteres hac de re . Tamen autumo posse fieri ut rursus huc redeam postea: etsi tribus' omnino verbis. Nunc id quod instat. Ve-
185쪽
166 Io. CHICOTII ExvLIeATIO Iaminis quod super inducitur, Volo , quantum ad meam scriptionem attinet, duas esse partes, ac formam ejus quaeri primum, quam Graece dixerisse; tum etiam te tura modum. Habet enim utraque pars aliquid opportunum rei nostrae . Iam igitur de sorma, quod primum posui, pau'cis absolvero . Si quis enim attente consideret , plane est , proprio vocabulo. Itaque uno verbo, sagum, aut sagulum . Quod enim Graecis χλαμυς, La-
- tinis id sagi m . Etsi non illud , pro sagi
more , cernitur hic aptum humeris; vel, ut cum Varrone dicam , apud Nonium:
. . ni aptam humeris fibulam sagus frat . Sive cum Isidoro infrenatum fibula . Quinimmo
scapulis exutis demitti sic videmus , ut a periantur superiora corporis, nudaque re
linquantur . Ut possis cum ea chlamyde eomparari, quam alicubi apud Pollucem, Sappho dat Amori, dejectum ad inferiora ,
nino : Nunc de textura videamus . Ea id genus est, cujusnodi caelo representatumi vidi libentissime . Videlicet cancellatim atque reticulatim undique sese virgis decussantibus, datur agnoscere, ut Servius . loquitur, in Sirgarum modum deductas vias.
186쪽
Est autem id omnino, quod antiqui dixere , scutulatum opus. De quo Plinius in . octavo libro , capite octavo& quadragesimo . Sed aliud est animadvertendum praeterea; eminentius enim tolli videmus halae virgas, ut landulae quaedam in medio quasi concludantur . Num igitur facit huc Iohannis Braunii conjectura , hincque firmatur 3 Quem eleganter existimasse memini
scutulatum , aut virgatum inter . er lacuna tum , seu Iacuatum, aut etiam Iaculatum
opus distare nonnihil: quod essent omnia in virgato plana, utcumque distinci a viris gatim , aut scutulatim. Verumtamen in Iaculato . aut lacuato, ex ipsa vi nominis , vi garum altiore margine .ceu lacus in medici
deprimerentur . Hus instar quod sagum in Gemma praesesert . Eleganter inquam . . Modo tamen non idem etiam in fututatis, aut virgatis fieret: ad quae ideo crassior lana quaesita fuerit, quod ea marginibus efferendis aptior esset. Nam sic des muto Plinius eodem loco . biria Liburniaque pilo propior quam lanae .pexis aliena tesibus ς est quam sola vis scutulato textu commendat. Sic, potius fortasse quaeri diversitatem porteat inter Sirgatum , ct sititulatim; quod scutulatum idem cum Iacuato suerit f
187쪽
168 Io. CHrcoTII ExpLIeATIoetsi nominis nulla necessitudine, tamen usu texentium . Virgatum autem aequa superficie differret ab utroque . Nec scio satis,an non alio praeterea disserant a scutulatis, virgam . Scilicet haec genus ut dici debeant, illa vero species aut pars. Idem que auguror placuisse Rubenio , quantum e paucis alibi lectis ejus verbis a me , queo suspicari . Haud enim vidi Rubenium . Sed iterum de hoc postea. Omitto nota quae sunt reserre : sicut, auctore Plinio ;Scatulis dioidere , Galliam insitulo. Indeque de Gallis dictum a Virgilio , AEneidos octavo : Virgatis Iuceat sagulis. Sive cum Servio, virgas in sagis Gallorum suisse puri
Pureas , ex Gallica vocis origine credamus, adeoque saga, ut ipse loquitur pumpurata ; non , ut eX eo Scaliger , purpurea. Quomodo ea dici licuerit , Pollucis verbo, παραπόρφλυρα . Sive Scaligerum audiamus hunc ipsum , qui censet in conjectaneis ad Varronem , libro de L. L. quarto , nug ri Servium , & nihil tietati nomen habere ,
' vi suam et , commune cum purpura, sed Votare tantummodo Rhombotades atque articulatum opus. Ego vero , ut in loco
Virgilii non ausim , de occulta quapiam d Purpurae nomen allusione , quae Gallice
188쪽
fragari ; sic neque prohibere quidquam censeo, ne virgata perinde saga dicantur , seu discolores virgae sint, ut cum Silius inquineto : virgata corpore Tigres ; id est , Solini verbis , Fulυum habentes nigrantibus segmentis interundatum ; sive etiam reliquo sint fundo virgae concoloris , dummodo sic virgis distincto ; 8c nihilominus, nisi aliud, hoc saltem dederim Servio libenter, sagos fuisse Gallis intertextos purpura . Nam dc vicinos Gallorum Hispanos eadem usos, in tertio Polybii video ; non quidem assi
ta , ut essent vestes παραπόρφυροι, sed tamen o praetexta : unde tunicas eorum dixit περιπορφύρους. Nec dissentit a
purpura Iucendi verbum , quod est in versuPoetae : Vergatis Iucent sagulis . Nam splendere, ac lucere proprium fuisse purpurae, vel ex hoc Horatii manifestum : Purpureus Iate qui splendeat unus er alter suitur pannus. Cui opponitur spleηdenti atque Ivcenti , quam sibi emtam obscuriorem purpuram aliquando querebatur , apud Macrobium , Augustus, libro Saturnalium primo . Etsi non me latet, a doctissimis quibusdam animadversum , in primisque a Vel sero, de Eoicis rebus, Iucere hic , apud Virgilium,
189쪽
I o Io. CapcOTII EXPLICATIO non nisi de auro capiendum intexto sagis Gallicis; idque interprete Silio, qui dixit in quincto , de Gallis itidem: auratate fles illis . Sed parum moveor. Hoc enim Silii sacile possum alio reserre . Ergo, ne plura , videmus in Gemma sagulum . Atque id virgata , praetereaque scutulata , sive laculata texturae . Poterat de textura satis esse dictum , nisi me res pusilla quaedam adhuc moraretur ; adeoque pusilla , oculos ut paene fallat, sed minus attentos. Me quidem haud sugit, scilicet praetermittentem nihil , quo tibi obsequerer . Itaque neque hanc omisero , cum praesertim faciat ad ea quae praestruxi . Quaenam vero ista res Ecce tibi. Viden in sagulo dependentes alicubi crassiores quasdam dc oblongas villorum veluti pinnas 3 Ergo caelator intelligi voluit expressam a se sillo sam vegum, quales dixere Graeci μαλλω- , Latini aliquando Gausapinas . Ut, quas Plato ille Comicus , Cilissas chlamdes,sκαλλωτας χλαμυδας. Earum diversa esse, pro gentium ac linguarum varietate,nomina, sed genus unum , ostendisse Varro mihi videtur , nisi faede corruptus locus omnino sententiam occuleret. Sic autem , uti nunc
legitur ille, in quarto de L. L. Qibus ope
190쪽
risbantur operimenta, o pallia , opercula dixerunt. In his muIta peregrina, ut Sagum, Reno Galli quid gaunacumina , ejus sagum, se amphimalIum Graeca. Postrema cum senisse careant, in prioribus unum hoc vellem, scilicet ut quae post vocem pallia distinctio ι est , ea tolleretur, ac transerretur post, opercula ; sic fiet conjunctim , pallia opercu-Ia. Puto enim varronem voluisse : Latinos quibus operiebantur dicere dupliciter solitos, aut operimenta, aut quod esset idem vocibus duabus, Pallia opercula id est, riendo facta. Reliqua , cum sensu careant, emendare conatus est vir summus Iosephus Scaliger ad hunc modum : In his musta peregrina , ut sagum. Reno Gallica ; Gaunaeum majus sagum , ct amphimalsin Graeca . Sed qui probet Gaunacum esse Graecam vocem, perinde ac vere Amphimalion pPollux quidem Babylonicum aflirmat . Interpres vero Aristophanis , Barbaricum . Ego , ut breve saciam , Varronem existimo, Cum eXponeret Gaunacum, habuisse in animo versum Aristophanis e Ranis; quo versu Bdelycleon quidem ab aliis vestem appellari Catinaeum dixit, ab aliis Perfida
sive Perseam : οι μὲν κοιλωπι περσιδα , Ope ε καυνάκην . Hanc ergo Perseam ipsam in