장음표시 사용
111쪽
is qui tale primus excogitavit doetiss. suit Uigerus, di Verso vero proposito. Postea Schaesser, medicus Rati Lbonensis, alterum exhibuit, instrumentum clysmaticum nuncupatum, cujus i conen in libello, I 737 in lucem edi'to, habes. Deinde de Haen, medicus Viennensis ad Schaesserum aliud transmisit, qui idem utcunque corregit, et i conen cum suo in libello supra memorato depictum curabat. Demum, illustr. Gaubius i77i l aliud excussit, cui nomen infrumenti A smatici ad fumum nicotianae in anum impeliandum dedit; et satis, me judice, simplex est. Athen t, chirurgus peritus Edinensis, I77s, hocce, utcunque iterum, Ut censet, reformatum delineavit. Berenbroeli nuper aliud, et quidem omnium simplicissimum, excudit, cujus exemplar ad Pros. Cullenum, ut idem Collegio Regali Medicinae Edinensi ille exhiberet, transmisit. Hoc vero nullatenus laudare possum, quoniam tubulus ex ligno factus, nec, ut oportet, flexilis est ;et etiam quia rectus, et non paululum sinuatus, ut ad intestini recti sinuositatem melius accommodatus sit. Professor Monro neque hoc neque illud magni aestimat,
sed syringem, quam suis auditoribus quotannis ostendere solet, cum duplici papilla, longe prae aliis, et Praecipue prae ingeniosi Gaubii folle praefert, ob id, quod quantitas fumi immissi ad amussim ad mensuram exactam reduci possit, quo satis bene operatores caVere queant, De Praeter capacitatem suam intestina fumo repleantur, et inde rumpantur; quod, e contrario, forsan fieret, si sollis adsumum injiciendum usurpetur. f Vid. Adversar. &c. p. 43.l Vid. Essi and cales in surgery. Quatuor
112쪽
Quatuor horum instrumentorum formas lectoribus nostris delineari curavimus, quas apud tab. II. videatis. Plures in Nos cornio Regali Edinensii syringe etiam hac Monroiana tractati sunt, sed, ut supra dictum, frustra. Imo experientia repertum est, vires tabaci narcoticas plus mali quam dotes stimulantes atque antispalmodicas boni, corpori humano inferre. Dominus Evans decoctum ejusdem herbae saepe tentavit, et huic proposito utile esse assii mat, quoniam nunquam spem ejus sesellit, dum, e contrario, fumum damnat. Certe stimulum acrem praebet, quod probatur ex Vomitu, si abdomini applicatum fuerit. Drasticum quoque est purgans. Nec dubitandum quin interdum constricti.
ones intestinorum amovere queat.
Olim etiam ex planta extractum hoc in morbo, ad abdomen illinendum, inter Lappones ' commune et celeberrimum fuit remedium. Attamen hi rudes et indocti sunt, neque medicinae cultura ibi adhuc floret. Et, quoniam
ii remedia meliora nesciant, quaecunque sunt nota praescribere cogantur.
Ad aquam e corpore educendam, nonnulli olim tabaco usi sunt. Ex Dodonaei auctoritate, traditur historia, succum nempe eius quatuor aut quinque unciarum ponderet Vid. Diss. Morb. Lapo n. auct. Lors. Martin Gothbu .ens. vid. quoque Duncani Comment.
113쪽
lere Potum, fanavisse hydropicum. Sympto matR haec 1 ubito post usum grassabantur, alvus vehementer turbata, et Profundus somnuS. I ger media aetate, et rusti- .cus, et tortis fuit. Magnenus etiam semel tabazi periculum Deit in muliere hymiopica, postquam omnino de spe raverat de ejus valitudine. Et tantam aquae copiam eduxit, ut quamvis exiguam quantitatem exhibuisset foliorum de .cocti ex vino albo : tamen ita debilitata aegra est, ut viribus omni ratione Providendum esset, et intermittenda curatio, donec reficeretur. Post mensem obiit. Fate tu autem morbum inveteratum, et aegram debilem ac aetatis decimantis fuisse. Sed non magis prodesse videtur medicamentum, quam alia drastica purgantia. Nuper diversa forma hydropicis exhibitum est, nempe, in cinerum forma f. Exemplum unum habemus hydropis en citer ianati, ope cineris, Post combustam ni cottanam, collecti cujus quanditas a drachma dimidia ad drachmam
unam is die est, in m. M is liquoris quan-Quicunque secum Paululum rem Perpendet, modum operandi facile explicabilem reperiet. Nam, quoniam
morbum sanat quicquid aquam amovere potest, quum
per organa excernentia haec expelli potest, sequitur ut quaecunque urinam movere valeant, idonea e pia si p-ta, Prodesse possint. Nunc bene notum est, at halina pulchre
convenire eam eliminare ; et a re chymica docemur, omnes plantas combustas a hali Plus minus,e Praebere, nec unam ab alia in hoc differre, nisi quantitate sola.
Clnere si vid. Duncan's Comm. VOl. 3, p. 33.
114쪽
cineres tabaci prodesse queant, quatenus athali continent: Nescio vero quare impurum hoc anteponemus, quum
multo purius, nimirum, sal tartari, aliaque, ossicinis in promptu sunt. Unicum istiusmodi exemplum, me judice, tantum probat, at halina, veluti alia diu retica, hydropimederi posse.
DE EJUS USU CONTRA SCOR BUTUM.
Autumatum olim fuit, ni cottanam scorbulo commode Occurrere posse : Et, quum dudum saevit dira strage morbus inter Imperatoris Germaniae acies, ad Vindobonensem academiam literas misit Imperator, rogans, ut professores medicinae hujus morbi ita lethalis methodum certam avertendi dicerent; responsionem literis imperialibus remiserunt docti, ut imperaret medicis ordinariis, inter aegrotos quotidie versatis, usum ni cottanae sumi, ac aliarum hujusmodi herbarum instituere f. Sunt etiam praeter medicos Vindobonenses qui idem sentiunt. Nam Frederic Vander Mye reseri, scorbulo decumbentes ex exercitu, qui in Breda obsidebantur, indios convaluisse, quam primum satis ni cottanae comparatum esset, quae mira felicitate operabatur, antidotum contra scorbutum praestantissimum habita; addit autem, vinum quoque eos libere simul bibisse. Annon totum beneficium vino attribui potest Z quis nam enim dotes tonicas et anti septicas vini generos
115쪽
Contra vero non desunt alii, de scorbulo tractantes, qui inter multas causas nimium ni cottanae usum incusare vix dubitaverint, quoniam vires ventriculi plurimum laederet '. Hervius item, de eodem scribens, quem illi distinguerem scor butum oris et cruris placet, inter causas occasiIO-nales nicotianam, ne rem multo sale commixtum, nimium talis marini, nec non spirituum stillatiliorum usum, commemorat.
Ab omnibus autem agnoscitur, causam hujus morbi inopiam esse Vegetabilium recentium, una cum cibi putridi ac salis copia immodica assumpta, praesertim si aeger in aere impuro et humido diu manserit. I ind vero, qui tam pulchre de scorbulo scripsit, tota ejus natura vera detecta, succi huius herbae tanquam titilissime contra ulcera scor butica meminit. Ad hune finem, si necesse sit, usurpetur; caute vero agat medicuS, quoniam tanta acrimonia gaudeat.
DE EJUS USU CONTRA TINEAM CAPITIS.
I Lewis tabacum, Propter acrimoniam ejus insignem, aut i is me applicandum esse monet, ad quamcunque cor oris partem, ubi soluta fuerit carnis continuitas. EDectus enim mali creberrime inde orti sunt. Inter plebem ero non parvi aestimatur contra nonnullas cutis affecti.
Exemplum notabile relatum habemus a Chaliners cu-isdam, qui tabacum unguenti s0rma applicuit ad tineam
116쪽
capitis sanandam. Morbus paulo post fere cedebat; tanta vero nausea et vomitus, Una cum sudoribus frigidis, et animi deliquio, sequebantur, ut statim usum omittere coaetus fuerit.
DE USU NICOTIANAE AD VULNERA RECENTIA.
Recentia folia vulneribus imposita, ad sanguinem sistendum, et carnem iterum glutinandam, communi usu olim suerunt. Imo putredinem arcere quoque dicebantur. Inter vulgus hodie etiam folia ejus siccata in vulneribus minoribus nuper inflictis laudantur. Ab aere quidem partem laesam defendunt ; itaque nonnihil ad sanationem conducunt. Adhuc vero experientia non probat, vim ullam aliam tabaco inesse vulnera conglutinandi. Sed, quum stimulus acerrimus sit, inflammationem plus minusve semper vulneribus' recentibus orituram, non ad augere eam non possit. Igitur ad vulneram medelam adhiberi vix debet.
DE EJUS USU AD HAEMORRHOIDES REPELLENDAS.
Hodie nicotiana inter empiricos contra haemorrhoidem saepe datur. Nec omnino posthabita etiam a medi cis ipsis, tametsi doctis. Periculosum semper mihi apparuit medicameΣ
117쪽
medicamen. Vide exemplum hujusmodi memorabile in . libello, cui Titulus est, the use and abuse of tobacco Londini irat edito, ubi eventus fere lethalis administrationem secutus est. Neander dudum jussit vaporem, a
decocto plantae elevatum, ano excipi, haemorrhoide VeX- ante ; quod forte tutius fuerit, quam plantam ipsam, vel emplastrum ex ea paratum applicare ; quoniam talis vapor fere aquosus erit, et metuendum esset, ne Planta adeo acris dolorem Rugeret.
Similis praxis adhuc frequens est ; nam plus quam se mel vidi ipse non vaporem solum, verum etiam cataplas mala foliorum contritorum, ab anu quadam inter plebem Hyberniae septentrionalis satis celebri adhibita.
DE USU CONTRA VISCERUM AB DOMI NALIUM INDURATIONES.
Cataplasmata ni cottanae a Neandro ac Everario item contra omnes hepatis affectiones praescripta sunt. E con trario Vero, Magnenus praxin damnat, si partes inflammatae fuerint. At, de tali medendi ratione, quum nunc obsoleta jaceant eorum scripta, vix disserere pretium est. In actis vero Edinensibus, similis methodus in usum iterum revocatur : Et ibi exemplum memoratur ejus successus contra hypochondrium induratum. Sed in hoc exemplo instar emetici agebat, quo vix detur potentius remedium ad obstructiones, praesertim in abdomine, solvendas, vel abscessus, si adsint, rumpendos. Sed, in hoc statu, periculo
118쪽
2 apericulo non careret, Pure, scilicet, in caveam abdominis effuso.
Pitulas tabaci Neander praescribere solebat, contra cae- phalaeam, quae hac in assectione magni ab illo habeban
Sed apud Lapones in diversa forma nunc dierum ad .hibetur, qui errhina a labaco praeparata non parvi laudant, quando saeviunt capitis dolores. Folia in pulverem teruntur, ac in nares recipiuntur: Inde fit muci excretio aucta, qua pro tempore sopitur dolor alii solia tabaci partibus capitis, ubi dolor maxime urget, imponunt. Illustris Gregorius, pater, dicit, multos sibi notos gravi caephalaea laborantes, ex pulvere ni cottanae, aliisque er- rhinis, levamen sibi ipsis conciliare sedulo tentasse ; at vix cum ullo successu. Si quis autem diu pulverem recipere assuefactus sit, ac incaute ejus usum intermiserit, ex quo morbum induci suspicetur, sese iterum ad eum conferre proculdubio debet ; sin minus, abstineat.
DE EJUS USU AD NUPER SUBMERSOS RESUS.CITANDOS .
Angli primi, ut docemur, tabaci sumum, ob alvi ob structionem, ano immittere tentaverunt. Aliae gentes Dostea eos imitatae sunt. Multum
119쪽
Multum tandem laudatus est ad nuper submersos Te suscitandos; et ejus successus varia exempJa relata fuere f. Dr Me ad item eum extollit contra oppressionem ex Va Pore mephitico, aut aura lethi fera cujuscunque generis.
Verba sunt, The sit si step should he to blow up the smoah of tobaceo in to the intestines t.' Cullenus quoque, qui de submersis tam pulchre scripsit, Mead, de Haen,&e. Vestigia arcte premens, usum ejus pariter suadet. Audi ejus ratiocinia: 'For the exciting the action of the intestines, the most proper means is the application of their ordinary stimulus os dilatation; and this is most effectu alty applied by forcing a quantity of air into them the fundiment. Even the throwing in colis' air has been found use fui; but it mill certain ly be bet- ter is hea ted air can be employed ; and fur ther, is that air can be impregna ted with something, which by iis acrimony also may be powerfui in stimulat ing the in
Ora many Occasions, proved Very effectualAttamen, re ulterius Perpensa, vix Profuturus videtur: Imo, ut Professor Monro opinatur, Potius nocebit, PTOP- ter nimiam ejus irritationem. Contra usum ejus gravis etiam se oriri objectio, nempe aerem esse medium nimis rarum, ud sat caloris in intestina Per eum immitti queat.
Praeterea, s Vid. Gaub. advers. P. I Uid, Mead on polsons. I Vid. Cullen 's Leiter to Lord Callicari.
120쪽
Praeterea, innumera exempla extiterunt, ubi sumus tabaci, in intestina immissus, nil omnino prosuit; nec desunt meliora et validiora remedia ad idem consilium accommodata, sive calorem, sive acrem stimulum intestinis, ad .moVere cupiamus, veluti clysmata vini calidi, et similia.
DE USU CONTRA VERMES INTRA INTESTINA.
Ad vermes ex intestinis expellendos atque necandos, diversis formulis celebratur etiam nicotiana. Olim syrupus ex eo confectus fuit. Exhibita quoque fuit haec planta in infusionis et succi puri forma '. Nonnulli cineres etiam hoc consilio laudaverunt t; dum alii assirmant folia ejus, Ventriculi externe regioni applicata, multum prodesse aegro
Porro, non desunt qui clysmata ex fumo per anum immiserint ad ascarides necandas l. Infantibus vero et delicatulis, nimia audax esset medicus, qui medicamine adeo
acri uteretur, quum tutiora, neque minus emcacia, extent.
Ab experientia vero concludere non licet, nicotianam Vermes necare posse, intra intestina ulla vi singulari, piae fertim, si per analogiam tum a vermibus, tum ab animal culis extra corpus, raciocinari detur. Ab inventis enim D. Alexandri constat, animalcula nullatenus a tabaco necari. Nam pulverem, rapne Vulgo dictums