장음표시 사용
471쪽
CAPuT Ι. Spuriorum desinitio, nominis notatio, divisiones mustiplices. PuRius , generale nomen est, quod in omnibus convenit,
qui sine patre justo nati sente Cujus adpellationis originem haud scio an satis commode jurisconsulti ad Graecam notationem retulerint : quasi qui . .,nis concepti sint. nam si ita esset, hoc quoque nomen usurpatum d Graecis suisset. Quare videamus, num probabilius sit, quod Plutat ebus scribit et Cuin ii qui sine patre justo nati eGnt, iisdem literis designarentur, quibus praenomen Romanum scribitur, hoc est, SP.; tandem eo rem consuetudine lapsam se, ut suris adpellarentur. Quam multi
472쪽
DE SPun. ΕΥ Llloia autem ejusinodi primis urbis Romae incunabElis fuerint, cum ex Dionysii lib. . intelligi potest, tum etiam ex eo, quod Livius lib. i o. testatur, reliquos sane non multos patrisios esse nominatos: quasi qui patrem ciere possent: itemque ingenuos. An
unquam fando audistis, in it, patricios primo essesectos, non de reso delapsos,sed qui patrem ciere possent. id est, nihil aliud quam ingenuos. Spurius ergo est, qui sine justo patre natus est: hoc est, quipatrem demonstrare non potest: vel qui potest quidem, sed non eum, qui jure Quiritium probatus est. Hinc illud, sive Valerii Maximi, sive alterius: Durii dicuntur, patro incerto nati: quasi ἁ-- πρεε. Ed Ulpianus- tit. regul. 4: sui matre, inquit, certa, patre autem incerro, nati
sunt, spurii adpellantur. Itaque, quoniam, ubi legitimae nuptiae sunt, patrem liberi sequuntur, L cum legitima, I9. D. deflat. homproinde jus postliminii, patri competens, etiam ei, qui apud liostes ex eo di uxore ipsius natus est; competit: ac rescriptum est, eum qui cum sola matre in civitatem revertisset, spurium habendum esse : quippe quitum demum, cum in civitatem adfertur, nasci videatur. l. divi, 2 s. L .de ea iv. Nam, ut patvem desinimus eum quem nuptiae demonstrant,d. I 9.D.de t.hom. eodem modo filium nominamus eum, qui ex viro & uxore
473쪽
' 'o FR. HO TMANus ipsius nascitur. l.filium, s. D. de his quisum sui vel alien. Denique, spurii in libris nostris passim opponuntur justis liberis .ut
D. de in jm vor. I. ult. C. quand. mul. tui. OD. i. ult. C. qui petant tui. quemadmodum apud Graecos opponuntur ut Novell. 89. & apud Euripidem in An
De hoc autem nothorum vocabulo Quintilianus, lib. 3. e. 6., ita scribit: Nothum, qui non est legitimus, Graci vocant. Latinum rei nomen sui Cato quoque in oratione quadam testatus est) non habemus, ideoque utiamur peregrino. Jam vero spurii passim in iisdem libris nostris vulgo quasiti adpellantur. ut L vulgo quasiti, a 3. D. deflat. homin. proque iisdem nomen hoc usurpatur. uti patet ex collatione l. 2. ὐι4. D. unc gnat. eum Ulpiani tis. reg. s. Unde ,
quemadmodum spurii, justis liberis ι sie etiam vulgo quaesiti, jure quaesitis opponuntur. l. patronus, 18. D. de bon. libera. Isiquis liberis, s . S. 3. de adgnost. lib. de justus pater opponitur matri quae vulgo eoncepit. l. lege Iuba, 4. g. 3. D. derit. nupt. Rursus, adpellantur & filii naturales. ut in rub. C. de nat.bb. is l. uis. D. de his qui sunt sui vel alien. l. omnes, II. I .D.qua infravd. erad. l. naturalis, s. D. deprascript.
474쪽
tui. Qua de causa pater naturalis consertur eum filia vulgo quaesita. in Ladoptiuin, I A. g. 2. D. de rit. nut. ct l. 3. D. de lib. ea . Spuriorum . autem divisio. est multiplex. Nam alii ex concubinatu nascuntur, alii ex scortatione, alii. ex stupro, alii ex adulterio,
alii ex incestini Vel hoc modo planius: Ex
concubina, ex meretrice, ex virgine, vel vidua honestae existimationis, ex adultera, ex cognata, ex serva non concubina, aut ex peregrina. l. 2s .D. de captiv. ex uxore injusta; ut ea, quae sine patris jussu ducta est. Apul. lib. 6.: Impares nuptia, O praterea in etiala, o, patre non consentiente facta, legitima non possunt videri: ae per hoc spurius ista secetur. De quibus Omnibus eo, quem proposuimus, ordine disserendum est. Ac primum de iis qui ex concubinis nascuntur
De quibus ipsis nonnihil prius explicandum
est. Nam earum genera duo in libris nostris reperio: unum, quod ante Justinianum in usu filii: alterum, quod a Justiniano nove inductum est, & suis legibus atque condititionibus definitum. G Α P u et II. De eoncubinis, ct earum jure
ERoo, quod ad antiquum jus attines
concubina dicebatur mulier, sive serva, sive
475쪽
4 2 FR. Ho TMANus sive libera, innupta, quam quis non uxoris Ioeo, sed concubinatus tantum causa, sine stupri crimine, habebat. Nam servas quoque pro concubinis baberi solitas , patet ex L denique, 3. D. de pignor.. pen. D. de reb. auctJud. possid. l. ult. C. con . de man.&, qui ex iis nascebantur, servi erant; filiique naturales dicebantur. L uis. de his pu
. l. naturailis, I . de prefer. verb. Lolt. C. de eonfirm. tui. t. turali, 7. D. M. I. ust. C. quod. mul. tui. σc. neque aliud iuris, quam alii servi, habebant. l. 3. C. dernes. nupt. Rursus, harum concubinarum. duo erant genera. Nam aliae, honestae, matronae, matresf. adpellabantur: veluti ingenuae ; quae, testatione interposita, sese allia cui in concubinatum dabant. l. 3. D. deran b. aut liberiae; quae viis se patronis jungebant. L probrum , 41. f. I. D. deriM. nupt. l. 3. i. D edon. int. vir. o ux. l. si uxor,i3 .D. de adis. ubi matronae & matresqadpellantur. atqiae adeo vinditur, eas, si sese alteri prostituerint, adulterii accusari posse: non tamen jure mariti, sed jure extranei. Aliae vero, probrosae & turpes habebantur: veluti, quae, libertae, sese alteri quam patrono in concubinatum tradebant. d. probrum, s. I. O tabuia , i 6. i. D. de his
sua ut indign. De quo g. idcirco paulo copiosius explicandum es , quoniam ex eo marime
476쪽
DE Spua. ET LEO 1 T. 473 maxime tota pendet illa disputatio, An exeoncubina nati, spurii, & vulgo quaesiti, dici antiquo jure possent. Cum enim viri
unius cum una muliere concubinaria eo suetudo est, neque sine patre certo natus ex
ea filius videtur, neque vulgo quaesitus. Huic hominum nonnullorum disputationi objicimus primum auctoritatem L 2.-4. D. und. cogn. itemque S. vulgo, de succ. cogn. ubi traditur, bonorum possessiones'
unde cognati iis concedi qui spurii & vulgo quaesiti sunt. de quibus enim potius illud accipiendum est , quam de iis qui ex
honesto concubinatu nati , & jure civili probati sunt i qui si spuriorum nomine 'non intelliguntur, ecquonam, quaeso, alio nomine illa bonorum possessio iis deseretur Praeterea Ulpianus, in d. I. cum tabulis, rem omnem perspicue demonstrat. Cujus hanc esse sententiam arbitror, longe ab aliorum opinione dissidentem : Cas ianvi senator sinam ingenuam, pleno'maritali honore dilexerat, ex eaque puellam susceperat. Honos autem ille non concubinas, sed uxores facit, extra quam si corpore quaestum fecerint. l. in libera, D. de rit. nupt. l. 3. f. I. D. de don. int. vir. ct uxor. l. 3. D. de concub. I. donationes, 31. D. de donat. Cum Cassianus testamentum faceret,filiam illam ,ex ea conjunctionet natam, heredem instituit. mortuo cassia-
477쪽
474. FR. HO TMANus Guiano, legitimi heredes institutionem oppugnabant, hac de causa, quod dicerent, Rufinam, imprudente Cassiano, vulgo corpore quaestum fecisse: tametsi non palam: ut in d. l. probrum, derit. nupt. ac proinde tantum abesse, ut illa uxor fuerit, ut ne concubinae quidem, loco habenda sit: stuprum enim cum ea commisitim fuisse. d. μ' in tibera. St. 3. D. de concub. Imperatores tamen rescripserunt, institutionem valere:
quia concubinae sine dubio hereditatum capaces sunt: sive illae honestae, sive probrosae sint. quodsi cum concubinis testamenti fa- .
ctio est, multo magis cum iis qui ex ipsis
nati sunt. Postremum argumentum sumi potest ex l. Imperatores, 29. f. I. D. de probat. ubi natus ex adulterio uxoris, spurius adpellatur. nam, si ex uxoris adulterio natus, spurius est; quanto magis qui ex concubinae scortatione susceptus eritῖ Atque
hoc nimirum illud est, quod Papinianus scribit, apparuisse post Calliani mortem, . filiam illam vulgo quaesitam fuisse: hoc est,
Rufinam, imprudente Cassiano, Vulgo cor- . pote .quaestum fecisse. Neque movet, quod haec non Cassiani, sed Rufinar filia nomin
tur : quia, cum apparuerit, eas nuptias non
fuisse, Cassiani filia dici non potuit. Quare,
ut rem in pauca conseram, non puto, Rufinam veram uxorem fuisses post ejus au
478쪽
DE SPu R. ET LEGix 'stem e vita excessum, filiam ejus in eoneu natum a suo vitrico adscitam esse. Et in fine, ut nonnulli putant, corrigendum , vulgo quassam fuisse apparuit. Primum, quia nulla exstat litera, unde significetur, puellam istam in concubinatum habitam fuisse.
Deinde, arbitror, exl. I. g. 3. D. de concub.
privignae concubinatum pro nefario &flagitioso numerari. quandoquidem, utrum mulier patri se & filio prostituerit, an vero vir cum matre & filia rem habuerit, nihil intersit. l. si qua mihi, I 2. g. I. D. de νιt. nupt. Praeterea, quorsum, quaeso, ad propositum illa adjectio pertineret, puellam vulgo quaesium fecisse λ Atque haec quidem & de veteris juris concubinatu & de primo sp riorum genere dicta sint. Secunda species
spuriorum, est eorum propria, qui ex meretrice nati sunt. Tertia vero eorum, qui ex virgine, vel vidua. honestae existimationis . quaesiti sisnt. de quibus testatur l.squaseris, s . C. ad Orphic. ct l. privignus, T. Diade grad. Lex bbera , 6. C. de suis , legit. Quarta, eorum est, qui ex adultera nati sunt: de quibus apertissime loquitur l. Impp. g. r. D. de probat. & Catiis tib. Inst. l. c. . Quin ta , eorum, qui ' ex cognata per iacestum suscepti sunt: de quibus i. spurii, s. D. de δε- curionib. l. 2. C. Th. de ines. nupt. &Carus, lib. Inst. I. c. q. Unde Ulp. reg. titri.
479쪽
Si quis, ait , eam, quam non licet, uxorem duxerit , incestum matrimonium contrahit:
eoque liberi non fiunt; sed, quasi vulgo con- pii,sturiisunt. Haec cum ita sint . tamen, ut in plerisque aliis iuris nostri quaestionibus, disciplinae causa, singulae res singulis nominibus distinguuntur. Similiter in hoe
tractatu, interdum vulgo quaesiti nomen ei proprie & peculiariter tribuitur, qui ex ea, quae corpore quaestum fecit, natus est; δκ ab eo separatur, qui ex honesta concubina susceptus est: velut in L privignus, T. D. deI dib. es ad . Similiter spurius ab eo qui ex incestu natus est. l. spurii , 6. D. de decurionibus. Sed haec hactenus. Nunc consequens est, ut de novo concubinarum genere, quod solum a Justiniano probatum est, diueramus. Ergo, ex Justiniani jure . concubina est mulier libera, innupta ,.quam vir caelebs domi concubinatus causa solam habet. Liberam enim concubinam esse oportere, satis ex eo intelligitur, quod intestato succedit. l. si qua illustru, g. I. C. ad Orphie. itemque89. s. ει Miantis σπο5se . ubi Julianus, Clancubinam , inquit, dicimus talem, qua, libera eonsitura, in domo defuncti erat. itemque veli. I 8. f. ', his verbis: , '
mης--γι . Quinetiam Iustin. ira
480쪽
DE Spua. ET L Eor T. 47 in I. ulti C. commvn. de mimum. statuit , ut, si quis sorte ancillam suam pro concubina habuerit , neque de ipsa, natisve ex ea, quidquam in testamento statuerit; tum de ea, & ex illo concubinatu nati, post domini mortem liberi sint. Innuptam autem esse eam Oportere , non modo Justinianico, sed etiam vetere jure, propter adulterii crimen, superius dictum est. ex l. si uxor, i 3. D. a iter. Addidimus autem, concubinam a viro caelibe tantum haberi posse, pr pter. Constantini constitutionem in L I. C.
miss. Qua ex re disserentia inter veteres concubinas & has recentes intelligitur. Nam, ut in commentario de verbis juris docuimus , jure vetere etiam maritis habere concubinas licuit. Solam autem, addidimus, propter haec Iustiniani verba, quae in utraque illa Novella posuit: Ei 3-
do fuerit , , prεter primam concubinam , alias super alim inducat, pluresque habe stmeretrices, se enim verius adpellanda sunt, odio is nobis erit: neque hujus legis benesia eis fruetur. Haec cum ita sint, illud intelligi, debet,