Marcii Tulli Ciceronis Tusculanarum quaestionum ad Marcum Brutum libri 5. Cum scholijs Pauli Manutij

271쪽

miseria alterius iniuria laborantis: nemo enim parricidae aut proditoris supplicio misericordia commouetur . Angosen aegritudo premens. Lucius glitudo ex eius ., qui carus fuerit, interitu aeerbo. Moeror aegri ludo flebilis. .Hrumna aegritu do Iaboriosa. Dolor aegritudo crueians . Lamentatio aegritudo cu eiulatu . Solicitudo aegritudo cum cogitatione. Molestia retritudo' permanensi Aini.

ctatio aegritudo chi vexatione corporis. Desperatio aegritudosrne . vlia rerum expectatione meliorum. Quae autem subiecta sunt sub metu , ea sic definiunt: Pieritiam metum consequentis laboris: Terrorem metum e niscutientem ; ex quo fit , ut pudorem rubor, terrorem pallor, de tremor, de dentiu erepitus eon sequatur. Timorem metsi mali

appropinquantis e Pavorem metum mentem loco mouan

tem ι ex quo illud Ennij,

272쪽

Exanimationem metum subseque metu , & quasi comitem pa- uotis : Contui balionem metu excutis olem cogitata : Formidinem mel κm permanenIem. Voluptatis autem partes hoe modo de ictibunt . ut Maleu Olentia sit voliptas ex malo alterius sine emolumeto tuo, Dein lectatici voluptas luauitate au clitus animum .eleniens e M. qualis est haec aut tu , tales sunt oculorum , di tactionu,ti odor sttionum ,&iapoiu: quq sunt omnes unius gineris , ac per fundendum animum tanqua in

illeque factae voluptates Iactatio est voluptas sestiens , & se efferens insolentius. Quae autem l ibidin i subiecta sunt ea ite definiunt , ut Ita sit tibi do puni edi eius , qui videatur imisse iniuria. Ex candescentia aDtem l fit ira nascens ,& modo exiges: quae Graece dicitur :l odium ita iuuererata: Iui mi et ' L tia

273쪽

tia ira ulciscendi tempus ob seruas : Discordia ira ac ei bior, intimo odio ,& corde concep

ta: Indigentia libido inexple bilis r D siderium tibido eius , qui nondunt adsit , videndi, di, stinguunt illud etiani , ut sit se ibido earum rerum , quae dicun-.tur de quodam , aut quibus a I

quae dialectici l

appellant et ut nabere diu uiari capere honores. Indigentia i bido rerum ipsa tu,neli, ut ho

norum, ut pecuniae . omni uim autem pertubationum fantem esse dicunt intemperantiam squar est a rota mente, de a rc taratione defectio , sic alieris a Praescriptione rationis ut nu Ilo modo appeticiones animi nec regi, nec contineri queant q0e admodum igitur temperantia sedat appetitiones 3t efficit, ut hae rectae rationi paceant I can seruatque considerata iudiciamentis: sic hilic inimico intem Perantia omnem animi ita tum inflammat, conturbat ,- incitat.

274쪽

LIBERIV.

itaque & aegritudines,& metus. 8e reliquae perturbationes om nes gignuntur ex ea , quem ad modum cum sanguis corruptus est, aut pituita redundat ,aut bi- ilis , in corpo te morbi, aegrota iionesq; nascuntur e sic praua rum opinionum conturbatio, &

ipsarum inter se repugnantia i

s anitate animum spoliat, mor- 'bi'; perturbat . ex perturba tionibus autem primum morbi conficiuntur x quae voeant illi νοσήμ. ἀτα;eaque, quae sunt eis morbis contraria; quae habent ad resceri s vitiolam offensionem, atque fastidium t deinde aegrotat iones, quae appellantur Stoicis αργαιη τἀ,hisq; item 'op sitae contrariae offensio. 1nes . hoe loeo nimium operae consumitur a Stoleis , maximen Chrysippo, dum morbis cor porum comparatui morborum

animi similitudo, qua oratione minime neeessaria praetermissai ea , quaerem continent, pertra

Intelligatur

275쪽

. 'perturbationem ,' iactantibus il

se opinionibus ineqnstanter de imturbide , in mistu esse semper' lcum autem hic feruor, concita' llioq; animi inueterauerit, itanquam in venis , medulΗ q; liola derit; tum existit Sc in Olbu di egrotatisqMe sunt eis morbis., aegrotδ tionibusq; contrariae . . quae dico cogitatione quidem inter se disseiunt, re vero copulata su ut, eaque oriuntur ex libloide. tk laetitia: tram cum est concurpita pecunia, nec adhibita con inuo .ratio, quasi quaedam bo- , cratica medicina , 'quae sanaret eam supiditatem permanat mi venas, & inhaeret id usiceribusi illud malum , existitq; moi S si & aegrotatio: quae auelli inue , terata non possunt z eiq; morbo nomen est auaritia . si in itini terq; ceteri morbi , ut gloriael cupiditas, ut mulier6sitas,ut ita

.ppellem eam, quae graece eta λθ

γυντέοι dicitur,ceteriqp similiter' molbi, aegrotationesq, nascuΠ'

276쪽

ines animi ex quodam metu nam is cura ur earum rei iam . qu s su- lglunt Roderunt . definiunx au' lieni aniani aegrotationum, opi' lnione in vehementem de re non ie petenda, tanquam valde l. Petenda sit, inhaerentem, dc penitus insitam. quod autem na- l. scitur ex offensione, ita desini ut, 'opinionem. vehementem de re 'non fugi eoda, inhaerentem , 8e penitus insitam , tanquam fu- gienda . hare aute opinatio est, laudicare se scire ν quod nesciat.' Egrotationi autem talia quae , da subiecta sunt , auaritia , am bitio , mulierositas, peruisaei , ljgiuitio , vinolentia , cupedia,

di si qua sunt similia est autem l auaritia opinatio vehemens .c.

277쪽

becunia, quasi valde expetepvt,inhaerens M penitus inlita similis'; est eiusde teneris definitio reliquarum , Offensionum autem definitiones sesunt erui modi, ut inhospitalitas sit op' nio vehemens valde furesse hospitem, eaqmnhaerens Mpenitus insita. simili rei de filtur&mulierum odisi, ut ne pol viri & ut Timonis teneris mani. Atque ut ad valetudi' nissimilitudinem veniam , qν eollatione v .mut i sed parcius quam iolent Stoici. zvissit alii ad' alios morbos pr. fcliuiores: itaque dicunus gr .uedinosos quosdam , que m torminosos, non quia sempersint, sed quia tam sint.

tionem. ex quo in aliis anxietas, unde anxii, in

dia dieituri quae ira estqι aliud iraeundum iratum, ut di fuit anxietas ab

angore, neque .n. omnes an Σ',

qui anguntur aliquanilo , Deq,

278쪽

. GL IBER, intinxij, semper angiitur: ut intest' ebrietatem Se ebriosit tem interest r aliudq; est esse amato rem, at iud amantem.atque haec aliorum ad alios morbos pro' eliuitas late patet : nam perti nent ad omnes pertui bationes: ' in multis etiam viiijs apparete seu nomen res non habet . erg, i inuidi,& malevoli, lividi, de iis, mi di,&milericordes, quia pro' cliues ad eas perturbationes s, non quia semper ferunt ut . haec igitur proeliuitas ad suu quod que genus a simi litu di ne corporis a trotatio dicitur, 3 duinea intellitatur ad aegrot ndum ii procliuitas . sed haec. in bonis rebus, quod alii ad alia bonat sunt aptiores , facilitas nominetur ; in malis procliuitas, ve sitnificet lapsionem a in neutris habeat superius nomen . quo modo: autem in corpore mor hus,aegrotatio & vitium, sic in animo. Morbum appellant iis tius torpotis torruptionem morbum cum

279쪽

imbeeuli rate divitium,cum par res corporis irrier se diffidenti ex quo prauitas imembrorum, distortio, deformitas . itaqus lilia duo, morbus,& aegrotatio,

ex totius valetudinis corporis icoquassatione, & perturbatio. gignuntur,vitium autem in tegra valetudine ipsum ex te lcernitur . sed in animo tantum' modo eoilitatione possumus morbum ah aer rotatione seiungere. v triositas autem est habi'. irus, ut aflictio in tota vita in costans, Et a se ipsa dissentiens, ira fit , ut in altera corruptions opinionum morbus effetatur, R aegrotatio , io altera incon

stantia,&repogoauria et non in. Cnane vitium partes habet Oilin.

sentientes , ut eorum , qui non Ionte a sapientia absunt, affectio est illa quidem discrepans a se ipsa , dum est insipiens , sed

Mos distorta, nee praua. mores autem di aegrotationes partes sunt vitiositatis: sed perturbar

280쪽

quaestio est: vitia . n. affectiones j 'sunt manentes, perturbationes autem mouenteGVt non possint i affectionum manentium partes esse, atque ut in malis auintit i animi naturam corporis intili- ltudo, sic & in bonis: sunt .n. in corpore piaecipua , pulchritudo, vires, valetudo, firmitas, ve- j locitas. sunt item in animo. cor poris temperatio, cum ea cons lgruunt' inter se, E quibus contia- imus , sanitas. sic animi diciturycum eius iudicia , opinionesq; Concordant eaq; est animi vir- :tus: quam alij ipsam temperantiam dicunt esse , alij obtempe rantem temperantiae praeceptis,&eam subsequentem , nec ha-. ibentem ullam speciem suam, sed , siue hoc , siuE illud sit , in .

solo esse sapiente. eiu ut equedam animi sanitas, quae in Inlr-' pientem etiam cadat , cum cu

ratione medicorum perturba- tio mentis aufertur. & ut cor- poris est quaedams apta figura memblorum, cum coloris qua-