Marcii Tulli Ciceronis Tusculanarum quaestionum ad Marcum Brutum libri 5. Cum scholijs Pauli Manutij

51쪽

ii quidem desinit . quin etiam I iCaeteris , quae mouentur , hie et fons hoc principium est mo-

uendi. principij autem nulla est i lii

origo. nam ex principio oriun s sttur omnia : ipsum aute nulla eg,a ars alta nasei potest: nec.n. esset id principium, quod gigneretuet aliunde. quod si nunquam ori. iitur , ne oecidit quidem unquas: Asnam principium extinctum nee t ili ipsum ab alio renaseetur . nec a J in se aliud creabit: si quide neces il litis est a principio oriri omnia. 3 sit ita fit, ut motus principiti ex eo' sit quod ipsum a se mouetur id i leautem nec nasei potest , nec . mori , vel eunei dat omne caelu, omnis'; natura cosistat, necesse ἰest nee vim ullam nanciscatur .

qua primo impulsu moueaturn Cum pateat iritur aeternum id esse quod se ipsu moueat squis est , qui hanc naturam animis esset tributam neget ρ inanimu est enim omne, quod pulsu arritatur externo , qtiod autem est adiuratu ad motu cietur interio:

52쪽

LIBER I. ' re, M suo: nam haec est propria s tura animi , atque vis: quae si '

o i est Un ex omnibus, quae se ip- Ium temper moueat , neq; nata

i certe est, & aeterna esl,licet e6- sie enim ij , qui a Plato. si ni, ae Socrate,&ab illa familia si dissidem, appellandi videntur u non modo nihil unquam tams eleganter explebunt, sed ne i noe quidem ipsisn, quam subti- ' : cynclusum sit intelligent.

quod dum sentit, illa una semiel se vi sua, non aliena moueri. : nee aeeidere posse, ut ipse uni quam a se deseratur, ex quo ef- . Heitur aeternitas, nisi quid has Mesadve. A. Ero vero Deile

t isti inueo sententiat M.Quid se Ia

i 'Melarant inas, in animis ' linum diuina quaedam; quae

si cernerem, quemadmodum H

53쪽

modum in xerirent , viderem. , nam sanguinem, bilam, pilus i stam, ossa,neruos, venas omnem denique membrorum,& totius .coryoris figuram videor pone . idicere , unde Concreta s & quo , imodo facta sint. per animu ip ssm, si nihil esset in eo,nisi id, ut

per eum viveremus, tam natusa' sputatem hominis, vitam suste- χtari, quam vitis , quam arboris , shaec enim etia dicimus vivere item si mhil haberet animus ihominis , ni sit ut appetieret,aut i efugeret, d otioq; eisset ei cori . smune cum best ij S, habet primit smemoriam , & eam infinitam :rerum innumerabilium , quam squidem Plato, reeordationem ileta vi uri su portoris vitae . na mi lillo libro eui inscribitur Mesio 3 lPusionem quenda Socrates in terrogat quaeda geometrica dedimensione quadrati. ad ea uoIIle respondis vr pueri : & tamoi ea faciles interrogationes Suravi gradatim respondenseo pe

ueniat. quasi geometrica didit

54쪽

lini disset. ex quo essici vult Socrates , ut diice te nihil aliud siu.

qu m recordare, quem locum multo etia accurrat suS explicat zi: Iil eo sermone, quem Ii , buit eous ipso die , quo excessit e vita' docet enim quemvis, qui omniuliti retuna rudis esse videantur,bene .slli interroganti respondentem, de-lli clarare, se non tum illa dissicere, is sed re ininiscendo recognosce, 're ; nec 'ero ficti ullo modo u posse, ut a pueris tot reru , atq: tantaru insuas, quasi co signa 1 tas hi animis notiones , quas es vocant, haberemus, nisi 1 animuS, 3 rite qua corpus intrasita in rerum cognit ione viguisa se l. cumq; nihil esset, ut omnii a Platone disseritur nihil enim ille putat esse, quod o latur , & intereat idq; solum: esse quod semper tale sit qua . lem idea appellat ille . nos spe-: riem non potuit animus haecli i' corpore in elusus cognosce- re, cognita attulit . ex quo tam multarum rerum cognitionis

55쪽

so Tusc. QVAEST. admiratio tollitur . neque,

plane videt auia tis , cum tam repente in tam in soli u , tamq; perturbatum domi illum immigrauit ; sed cum se collegit, atque recreauit , tum agnustitea rem miscend n. ita nihil at udest discere, nisi recordari . autem maiore etiam quodammodo memoria admiror : q aia est enim illud, quo meminimus aut quam habet vim 3 alit unde 3 no quaero quanta memoria Si. 'monides fuisse dicatur. quant Theodectes , quanta is, qui est I yrrh4 letatus ad senatum' amissus Cineas , quanta sup x lCarneades , qua nia, qui modo ifuit, Septius Metrodorus, quan lea noster Hortensius et de com muni hominum memoria loqquor,& eorum maxime r qui is aliquo maiore studio . &versantur: quorum quanta mens sit dissicile est existimare : it multa meminerunt . quorsum igitur haec spectat ora; io 'quae

tu vis, di viae sit, intelli .

56쪽

puto non est eme nee

eordis , nec sanguinis, nee eere- 'iori, nec atomorum . anima sit animus, ignisve, nesaio . nec me

pudet , ut istos, fateri nescire quod nesciam . illud fi vlla aliaue re obseu ra affirmare possem suis anima, siue ignis sit animus, cum iurarem esse diuinum . quid enim obseero te , terra ne tibi, aut noe nebuloso , geealiginoto eo Io aut sata , aut concret a vis inemoriae λ si, quid sit hoe, non vides e at , qua

se sit , vides. sine id quidem: at , qua ruin sit, pro o vides .

quid igitur λ virum eapacitatem a Iiquam in animo putamus esse, quo ta quam in aliquod vas ea. quae meminimus, infundantur 'absurdum id quidem , qui enim Haud ira, aut quae talis animi figura intelligi potest' aut quae tanta omnino capacitas ' an imprimi quasi ceram auimum putamus, memoriam esse si- ignarurum reru in mento vestim stat quae possunt verborum, quat li C a r

57쪽

quae porrotaim immesa magni

tudo, quae illa tam multa possit

emogere λ quid illa vis quae tan dem est, quae inuelligat occulta, quae inuentio , atque excog ta tro dicitur ' ex hac ne tibi ter tena, mortalique natara, Se cadulti,concretaea videtur aut qui primus quod summae sapien-riae Pythatoiae visum est, omni bus rebus imposuit nomina pant qui dissipatos homineS congre gauit, & ad societatem vitae cRuocauit aut i qui sonos vocis, Aut in siniti videbantur , paucis alterarum notis terminauit aut . qui errantium stellarum cursus , Progressu nes, institutiones notauit ' omnes maenie etiam su-ν periores, qui fruges , , qui vesti tum , qui tecta, qui cultum vii ε, qui praesidia contra feras inue nerunt, a quibus mansuefact6 'exeulti , a necessarijs artificiis ad xlegantiora defiuramus e na& auribus oblectatio magi μ mira est, inuenta, tu temperata

58쪽

varietate ,& natura sonorum de astra suspeximus , tu in ea, iquae sunt infixa certis locis, rumill nohre , sed vocabulo erranetia , quorum conuersione S , πι-nes'; motus , qui animo vidit,

is docuit similem animum suum eius esse, qui ea fibraearus in coelo esset . nam cam Archi' medes lunae, solis, quinquet aerrantium motus in spheram tu, gauit, effecit idem quod ille τά iin Timaeo mundum aedificauit Platonis deus ut tarditate M celeritate dissimillimos: motus una regeret conuersio i quod si hoc in mundo fieti sine deo non potest ne in sphaera quidem eosdem motus Archimedes sine diuinis ingenio potuisset imita ri . mih vero ne haec quidem notiora,& illustriora carere vim

diuina videntur,ut ego aut poe tam graue, plenumque carmensne es testi aliquo montis instim ctu putem fundere , aut eloque tiam sine maiore quada vi flutia ii. abundatiem sonantibus vel

59쪽

, ' losophia vero omniti matetur ' taeni quid est aliud nisi vi plaro ait, donum, ut ego inuenium deorum p uos primum ad illorum euitum , deinde σέ ius ' homnum, quod fitum est in ge- -ller 1s humani societate , tum ad modestia , magnitudinemq; i. mi erudiuis eademq; abant', mo , tanquam ab oculis caliri nem dispulit , ut omnia superat infera, pism , vltima, media vi deremis e proi sus haec diuina mihi videtur vis, quae totae ses' siciat. & tantas . quid es, enim memoria rerum de verboni t quid pono inuentio f profecto id quo nec in deo quidqu3m maius intelligi potest. no enim ambrosia deos 'aut nectare , aut Iuventute poeula ministrante laetari arbitror . nec Homerum' audio , qui Ganymedem a dij

propter strinam , ut poeula ministrat et . non' rulla tausa , cui Laomedonti

rata fieret iniuria: fingebat haec

60쪽

4, transfer 1bat . diuina malle ad no4: quae antem diuina vise re, sapere, inuenite meministe. ergo animus, ciui ut ego dico, div mus, ut Euripides anget dicere quide simus aut anima, aut ignis est ide est animus hominis .ra ut illa satura coelestis, di terra vaca , de humoreisie utriusque has una rerum huina patum animus est 'expers . sin aute n est . quae iam natura , ab Aii soleta

indueta pilaeum: haec & deo in

tentiam secuti, his ipsis vel bis i in Consolatione ham expressι