장음표시 사용
41쪽
animo tandiu substinui, donec citra religionem eorum calumniae salsissimae substiterunt, & patientia eos frangere contentus fui, quum in omnibus aliis de sensione non egeat innocentia, & veritas temporis filia sit; faciam, inquam, & me libro squam eos tuear, a calumniis adseram, & ulciscar laudabiliter, interea duo potissimum querens, unum quod me innocuum hominem, & nil mali adversus quemquam cogitantem iniuria adgredi maluerint, &oppugnare; quam alios merentes censuris suis atque criminationibus divexare; qua quidem in re operae pretium facere potuissent . Quis enim non comis mendavisset, & tulisset laudibus, si accusationes huiusmodi, & maledicentiam, & dielaria,& insultus, caecosque ac temerarios impetus, adversus eos exercui gent, qui non religionem tuentur, sed inti pugnant; non mores formant, sed evertunt; non pietatem colunt, sed destruunt ,& ludibrio habent pSunt qui Milesiis suis Dei cultum , homines Deo saeros, Ecclesiastica ministeria , irrident atque tr ducunt; ingenii elegantia, sermonis nitor in eis,.& ornatior structura, sub spicitur . Sunt qui delini tis poetico lepore conviciis Petri Cathedram adpetunt, Principes Ecclesiae praestringunt, insontes premunt, nscentes extollunt: mens divinior, & os magna sonans, in Poeta praedicatur. Est aliquis qui rem populi tractare doceat,& tyrannicam πολιτέας speciem nulla pudoris, honestatis, iustitiae , pietatis, habita ratione, praeser ibat; magnum statim patriae incrementum, & animus supra vulgarem capium perspicax , praeiudiciisque omnibus liber celebratur. Alius Deum natura, & rerum universitate duce deprehendi posse inficiatur; perniciosa opinio sospes,& tuta subsistit. Ille occasionem peccandi proximam
42쪽
κ imam sub inani obtentu delinquenti 'permittit; opi
nio non est improbabilis. Hic novae indolis mendacia cudit aut somniat, & eum ipsa veritate conis scindit; immensum asseclarum gregem fabricator pone se trahit. Falso poenitentes, quos cursus in emendabilis vitae in eadem vitia recidivus prope conclamatos arguit, absolvendos alter temere pertendit,& Ecclesiae disciplinam corrumpit: homo tamen communi sensu praeditus reputatur, & huc usque
non vapulat . Me unum qui tam vera & indubitata loquor, nec tam Verba quam oracula. fundo , ut in .
pote qui nihil amplius dicam , quam Scriptura di
vina me doceat, quam Spiritus Sanctus loquutus fuerit, quam Ecclesiae Patres universi proclament; me unum, inquam, impetunt, & tam putidis ex stibilandisque censuris oppugnant, ut iam ludibrium aeternum eruditis omnibus debeant. Cur illud igitur Virgilianum apte modo non usurpem: Quod genus hoc hominum, vel quem tam barpara
Permsttit patria 'Alterum autem queror quod quum tantum temporis spatium a mei operis editione huc usque defluxerit, quantum socordibus etiam & oscitantibus, si in veritatem inquirere voluissent, ad eam deprehendendam lassicere poterat; nihilo tamen minus ignavissimi Censores mei,& aut adducto supercilio , aut crispatis sannis, aut buccis inflatis , tantum praesignes , in mediis tenebris errare usque voluerint, &veritate sese obferente, oculos pertinaciter claude . re, ne cognostant. Immo stolidum quemdam, sed frontis perfrictae,& profligatae audaciae, hominem submittere nuper veriti non sunt, qui vultu ad fraudem composito, & ignorantiam d-ώπου , &
43쪽
obstipo capite praeserens, me ob hoc ipsum reum ageret ; sed impii conatus in irritum ceciderunt; nam magistratus sapientissimus stultam, & calumniosam , t alique delatore dignam, postulationem reiecit. Itaque post tam nefaria ausa, post tantam mihi
impositam necessitatem , respondere compellor, verba sunt Hierou mi adversus Rufinum declamantis , ne
videar tacendo erimen adgnoscere , lenitatem meam malae conscientiae signum interpreteris. me es verum dilemma tuum , non ex dialectica arte, quam nescis,
sed ex earn eum oscina , sir meditatione , prolatum . Si laeuero , criminosus ero ; si respondero , maledicus . Tu me ergo, probibes , cy' euis ad respondendum. In quo utrumque moderabor , ω ut obiecta diluam, ω
ab iniuria temperem. Quae quidem verba doctissimi viri, & sanctissimi hominis, eo lubentius usurpavi, quod ipsa dudum experientia didicerim innumeros ubique non deesse Rufinos, non litteris,& doctrina. ut illum, praestantes; sed calumnia, vi, dolo , m nis, non secus atque illum, territantes, & maledicum eum , & conviciis debacchatum , perhibentes, quem certo scio, nisi se intrepide , prout secit, ab impactis criminibus & tempestive purgasset, tamquam indoctum, & adrogantem hominem, & invidum, & aliena carpentem, digito monstrandum , &elevandum, traducendumque fuisse. Sed male seriati omnes facessant, & nos iam Apologiae nostrae partitionem instituamus, quae ut certo ordine, ac facili via, progrediatur, primum altilis Omne expedientes de Apostolorum eruditione tam generaliter, quam speciatim, differemus, ea omnia ad examen revocaturi, & illustraturi etiam, quae huic tractationi praesidio & ornamento e Te possunt , & dissicultates universas amoliri; deinde de Ioannis Apo-
44쪽
A pos TOLOR v M. 23 stoli & Euangelistae vita, educatione , doctrina, peculiariter disputaturi sumus; tamdem, quam Vere , quam apte, quam sapienter , de eius eruditione ac stilo iudicium tulerimus, serio ac diligentissime expendetur . Duo tantum adhuc breviter animadversa velim, Si nimius videar , seraque coronide Iongus gunum in quaedam, sed materiae & argumento adfinia, & Ecclesiasticae primi saeculi historiae
mirabiliter conducentia, huic meae tractationi interdum interseri, non quod omnino necessaria existimaverim, sed quod commentationem illecebra varietatis amoenam conscribere animum induxerim ;&Evangelica caritate instructus, bonum pro malo reddens, obtrectatores, & criminatores meos, qui inscitiam omnisariam, & praes gnem rerum Ecclesiasti earum imperitiam, calumniando praeseserunt, erudire deliberaverim. Alterum vero , me esse publicum Ecclesiasticae historiae in Florentina Academia Prosessorem, & annuo quinquaginta solidorum stipendio conductum; adeoque ne nos publico aere abuti, atque Epicureorum more venari voluptates, &otio ac lusibus indulgere, videamur, εντιπγχάνοντας pro munere instructuri , quamquam nihil de cathe dra illa personantes, hasce veluti praelectiones emittimus; demonstraturi insuper quid in seriis aut v mnalibus, dum tamen irrequieta edendorum I O. Meuriasii operum cura premimur, & nostrorum αν δ των collectanea incessanter publicamus, & Riccardianam
Bibliothecam custodimus, & in nescio quod aliud opus gratificaturi Viro Nobilissimo incumbimus, quasi
45쪽
DE ERvDITIONE Apostolos , quos Christus elegit, humiles , abiectosque , homine/ fuisse .
BVne quidem ac sapienter Apostolus Paulus Coia
rinthios monitis salutaribus instruens Epist. I.
mialti POTENTES , non multi NOBILES: sed quae auita sunt mundi elegit Deus, iat confundat sapienter τω INFIRMAE mundi elegit Deus, ut confundat fortiar ω IGNOBILIA mundi, CONTEMTIBILIA elegit Deus , ω EA QUAE NON SUNT, ut ea , quae sunt , de uerat. Hic a PaMIo de Apostolis & Discipulis Christi praecipue agi ex iis, quae deinde con-nquuntur, elucet atque eminet ;& Observat vir longe doctissimus , & disertissimus , Ioannes Ch suiomus Homil. V. in hoc Epistolae caput; & eum sequuti alii
coelestium litterarum enarratores , ut Theodoretus , Oecumenius, & Caietanus νεώτερoe in primis. Et quidem Apostolos, aliosque Christi Discipulos, humiles& de plebe homines suisse, inficiar i non potest, nisi qui numquam divinos Evangelistarum commentarios evolverit. Hinc passim Ecclesiae Patres ignobiles eos,
46쪽
& obscuros, atque contemtos, praedicant, vulgusque vile & abiectum adgnoscunt. En Arnobius Lib. 1. Adversus gentes de Christo loquens ita ait : Εκ imis mensa illa populi multitudine, quae suam gratiam sectabantur admirans , PISCATORES , OPIFICES , RUSTICANOS , atque id genus delegit imperitorum , qui per varias gentes missi, euncta illa miraeula sina ullis furis atque adminieulis perpetrarent. Et ex in tervallo: Neque quidquam ea ab illo gestum per ad
mirationem stipentibus etinctis, quod non omne donain
verit faeiendum P ARVULIS illis ae RUSTICIS , ω eorum subiecerit potestati . Et alibi de Apostolis pariter loquens infit: Experiri libet ac recognoscere, an eum Dir eseere Diis possint, quod ab RUSTICIS Christianis j lanibus factitatum ess nudis . Eusebius vero Caesariensis, si is est operis aiustor, Lib. II. De Resuris rect. ω adstens Dom. quos libros Iae. Sisinundus ediis
dit, de Apostolis agens ita scribit: PISCATORES, PRIVAΤI, IGNOBILES, EGENI, Iumen mundi dicun
ω insipienter, ω OBSCURI. iniam praeclare autem sunt quae late disputat απά- Augusinus Apostolorum abiectionem exaggerans i Ecce EpisDIa ad Uo-Iusianum de iis verba faciens, Ex imperitissimis, inquit, ex ABIECΤISSIMIS, ex paucissimis, illumi
tem XUIII. De Cioit. Dei Cap. XXXXIX. in haec verba scribit: Elegit diseipulos , quos ω Apostolos nominavit, HUMILITER NATOS, INHONORATOS, oee. Libro vero XXII. Cap. V. de Christi resurrectione , & ad coelum adscensione, ab Apostolis praedia cara, agens. Incredibile an, inquit , homines rumin
47쪽
BILES, INFIRMOS , paucismos, imperitor , rem tam incredibilem , tam incaeiter mundo , ω in illo etiam doctis , persuadere potuisse. Et mox : Si autem , ut
verum es, paueis , OBSCURIS , MINIMIS , indoctis , eam se vidisse dicentibus , ω feribentibus, eredidit mundur, lire. Et alia huiusmodi etiam in aliis Episcopi doctissimi voluminibus offendere est , quae illud , quod dixi , mirabiliter confirmant & adiastruunt in
Et profecto vel ipsa Apostolorum patria humilem eorum conditionem, & obscurum genus, arguit ;
vertit plerosque Apostolorum e Zabulonis, & Nephthali mi, tribubus suisse. Et quidem Galilaei omnes
passim habebantur, ut ex Actor. Capp. I. vers. II. II. verI. I. evidenter constat. Ioannes autem Chryso-somus Acta Apostolorum edisserens observat, Galilaeam , regionem suisse, quae nihil boni proserre posse censebatur,& cuius incolae, rustici Ores, atque intractabiles, incultique , magis erant, quam in aliis Iu deae plagis. Id satis indicatur ex responso Nathanaelis ad Philippum, apud Ioannem Cap. VII. vers. 4r. 11. quod & Calmetitis in Dictionario Biblicov. Galilaei animadvertebat; & coniicitur etiam ex eis, quae de Galilaeis Iosephus Lib. m. De Bello Iudaic. Cap. et r. habet, eos belli studiis asperos , audacesque, describens. Sed humile & ignobile eorumdem genus ipsa Aopificia , & artes, quas, ut vitam tolerarent, e Xer cebant, Iuculenter ostendunt, &, quibus premebantur, rei familiaris angustiae. Quod eorum ministeria attinet omnes indiscriminatim a quibusdam piscatores suisse perhibentur . Ecce Hieroumus Vi a Lib. I. Christiados de Apostolis loquens, canit:
48쪽
APos To Lo Ru M. 29 Quique modo indoeiles vitam piseosa fecundum
Flumina venatu tenui sine more trahebant.
Et quidem eos generatim non aliter adpellat Isidorus Pelusiota , ut videre est Lib. I. Epis. CLXXXIII.& Augustinus Lib. XXII. De CiBitate Dei Cap. V. Auctor Epistolae supposititiae De morte Hieroumi, Omnes , praeter Bartholomaeum & Matthaeum , pauperrimor piseatores fuisse ait. Synodus Mediolanensis anni DCLXXIX. ad Constantinum Pogonatum Imperatorem scribens, eos in piscatores & ruriculas
dividit. Nam si relegas, inquit, insignissime Impera
ror , non cum Dialecticis , non eum Rhetoricis, nostia
cum Grammatieis , sed eum rurieolis ω piscatoribus , Dominur posuit rationem , ω his tradidit fui secret consilii, quos o prineses Ordinavit, quibus ligandi solvendique tribuit potesatem . Auctor Constitui. Apostol. Lib. II. Cap. LXIII. in tria opificum genera df-spertit, hoc est in piscatores, in tentoriorum opifices , & in agricolas . Origenes Lib. I. contra Celsum , cum
aliis Ecclesiae Doctoribus, eos in piscatores & publicanos distinguit. Et si paulo ante Iacobum & Ioannem nautas fecit; eo loci magis ex mente Celsi sermonem instituit, quam ex sua: quamquam in Chronico Hippol)ti Thebani , & in Nieephoro Lib. II. Cap. III.
Zebedaeus ἰδιοναύκληρος est , navim propriam habenx .
Publicanos, Matthaeum , Iacobum , & Iudam , facit adnotatio quaedam subiuncta Evangelio Matthaei, in Bibliothecae Regiae M S. Codice goo . & quoad Iacobum idem adfirmant Ioannes Chusostomus, Euth mius, & Theodoretus s illi ,ad Matthaei Cap. X. v. s. hic ad Psal. LXVII. r. Sed in titulo Capitis LXIII. Libri II. Constitui. Apsol. Editionis Bovianae , Iu das & Iacobus agricolae dicuntur, & testes Hegiap- p x, Tertullianusque, advocantur. At in editione Co.
49쪽
dar vero Deobi, agricola. Id quod confirmari videtur ex eo, quod Eusebiur narrat; Iudae scilicet ne- .putes agricolas suisse , & pauca sui ruris iugera co-jendo vitam toleravisse . Inter publicanos tamen , &quasi quidem eorum princeps, recensetur Matthias a quibusdam apud Clementem Alexandrinum Lib. IV.s εα μαν. Indiculus autem nominum Apostolorum
sumtu S a I. B. Cotelerio ex antiquis MSS. Christianissimi regis num. x 89. ω Io 16. Bartholomaeum Cultorem pascui, seu olerum satorem , facit; Iacobum Alphaei arte lapicidam ; & aurigam professione Philippum. Metaphragus vero apud SMritimmam , & Bartholomaeum, piscatores fuisse ait, sicuti Petrus & Andreas , Ioannes & Iacobus, vere fue-aunt, Matthaeo Cap. IV. Marco Cap. I. Luca Cap. V. auctoribus luculentissimis. Paulum vero tabernaculorum opificem σκηνοποιον suisse Lusas laudatus in Actis Cap. XVIII. testatur λ quare eum σκυτοτομον Theodoretur Quaest. XUL in Iudices vocat . Ceterum tenendum omnino est cum Origene loco laudato, praeter quatuor statim memoratos piscatores, & unum publicanum Matthaeum , ignorari qua e X arte victum sibi compararint reliqui ex duodecim , ante quam a Christo essent vocati. Artes tamen etiam inter Evangelizandum exercuisse adfirmat Auctor Conia sit. ApostoI. Lib. II. cap. LXIII. quod confirmat Hisrovmur , uis. IV. ad Rusteum his verbis: Aposoli Babenter potesatem de Evangelio vivere , laborabant manibus suis, ne quem gravarent ἡ & s. Isidorus in Regula sua se scribens: Siquidem ω Petrus Princeps Apostolorum piseatoris gessit ossietum g ω omnes Aposto-Ii corporale opus faciebant , unde vitam eorporis su- sentabant. Attamen ex Augustini sententia , Libro
50쪽
de opere Monaehorum Cap. XX. ceteri Apostoli , &fratres Domini, & Cephas, manibus non operabanis tur, sed Paulus dumtaxat & Barnabas, ut ex I. ad Corinth. Cap. IX. vers. 4. constat. Quamquam vere haec ipsa Apostolorum exerciistia , eorum paupertatem & inopiam plane evincunt; sunt etiam quaedam in Evangeliis loca , quae rite intellecta & exposita, eamdem luculente confirment. Apostolos enim respexisse videtur Iesus Christus, quum Matthaei Cap. V. vers. 3. Lucae Cap. VI. versho. beatos pauperes esse declarat. Etsi enim Augu- sinus, aliique recentiores , ea loca aliter interpretati sunt, nihilominus Christus de vere,& reipsa, pauperibus loqui cognoscitur, ut observat etiam.
Bernardus Lamius in sua Harmon. Evang. Praeclara autem verba sunt R. Simonii Part. III. inst. Crit. N. T.
sens n' est potnt different. At id totum multo clarius Lucas VII. 22. insinuat, apud quem Christi verba ad praesentem multitudinem convertuntur: Beati PAUPERES a quia VESTRUM es regnum Dei s quod si & divites eodem modo adloquitur, certum tamen