De iusta reipub. Christianae in reges impios et haereticos authoritate iustissimaque catholicorum ad Henricum Nauarraeum & quemcunque haereticum à regno Galliae repellendum confoederatione. G. Guilelmo Rossaeo authore liber ..

231쪽

ut mulierum adulteria. Quid autem Euangelicitinum D. Basilij aut Benedum monachos Turcica humanitate in suis regionibus ferunt Z imb eorum . domos ipsas a fundamentis curetunt. Num alios monachos calle viventes ipsi institu utit, qui fratribus & ibroribus Euangelicis exemplo sint ad castitatemὶ imo proselmonem ipsam castitatis e suis prouinciis& synagogis exterminant.Saltem quod naturalis in iuris & honestatis num eos qui semel

Deo continentiam suam voverunt ut eum purius

colant,& deinde a libidine victi incesta Venere sese polluerunt,tan inam periuros& Dei maic statem offendentes more Romanorum debitis supplicijs castigatur quin potius hoc se issianum periurium. , haec stupra hos in stus quos Pagani illi natura duce horruerunt, eos Euangelici nostri ut sancta ma-rrimoniacum turpissima veri matrinioni, contu melia extollunt.&istitis modi impuros balatrones atque cinaedos quos Pagani vita putabat indignos.& fiastris ad mortem usque concidere volitissent, eos illi ut mirabilas prophetas Paulo, Petroque pares, Euangeli fastos vocant, eosque suarum congregationum principes & Superintendentes facuunt.Tales enim incestuosi adulteri suerunt Lutherus&Zuinglius quos isti Apostolis Chris 'i blassephenad exaequant.Tales,Caluiiuis,Bycerus, Craia merus , Petrus Martyr qui in Gallia Anglinque pri

in huius senestae horressiecerunt sundamenta. Ex finis , a hac autem doctrina quantum ad omnem rempsib.

fluat nequitue & turpitudi is iaci P poteli concipi.

Vbi enim Ministri a talibus Euan 3elistis instructi. vulgi auribus in sta nant nen maris a Venere ab meri 9 qa m a cibo potuque, qu ira nccesye est hoc si mel Euangat, aculeo ad naturae propensioncm adiim- ,omitia loca stupris,libidinibus,adulterijs redu-Ρ daret

232쪽

dare' In Scotia quidem ubi ci raciones ad hanc Luci,nis. therinoimam de hoc necellario Veneris vlucie

berrimae sunt, fideli ili mi Scoti testantur, homin s

,- quasi lege deuinctos ad Vcneicin exercendam ru--- senex ollor arm ea O rere possit: Abiu M.,,. ' frorum sere neminem esse, qui ab Hioru vel xxoribus res

ancilla sibi temperet. In Anglia item crebzrrima elle repudia, deuottia, adulteria, ubiq; e ah ipsis Archiepiscopalibus palatijs ad miserrima xlinistroru tuguria descendedo, & laicum ordinem tuti neccile est) a suis doci oribus & Ministris candciri impuritatis faecem & colluuiem tia hete, ipsi iudi cum subsellia & infames Superintendentium historiae, dc quotidianκ de dc uort ijs dc nouis nuptijs lites nimis luculenter probant. In Grin iaquoque qui Lut horai, sectae valde sunt addicti, &. Iiodie eam soli sine scriptis suis sustinent, ijdem quum de moribus suorum laxis dedi sibi utis loquuta

Vbsea L 'tur, quanquam inviti, concedunt tamensim it ο- ' O ebrietates, multo inagis quὶn unquam antea in Ger - mania inualescere, quia maiorem qua,n alias unquam crear sisendi habent libertatem di luxnria sinquiunt illi)ζι,.s . . tiam omnes Ferecundis ines perrupit atqVe exce sit. ct iuuentus iudies it deterior intradiabilior, eaque vitia au det perpetrare, quibus olim adulti να erant Olmox3. Iose, es passim querela re ovant de iuuentutis petulantia malitia qtu lucorrigibilia plane videtur. Huic adiutigatur uniuersalis quaedam vitae morumque corruptio quae latim huius Euangelis mi praedicatio nem excepit. A qualisthoata vix quinquennium vi in Saxonia praeterier. at, quum Lutheriis coactus est visitatores mitifrequi populum in ovinem licentiam ru- fero u entem cohiberet, imo qui eos a Pagavisim' reuocarent.

si i idemque libere pio sitis est, malle se pristinum Papa ac monachoram regnum quam hoc hominus genus Ab

233쪽

Est angelii praetextu in Sogdianorum vitam e epini ten- rationi. Idem in sui ad me uteris inquit Erasmus ) de- Lmsit . .. pDrauit Melancibon dem tin colloquio fusus es Oecolampadius. Sic item Liuherus ipse de suis sectarijs. Volunt inquit plus quani Christus ipse videri Euangolici:

cunque: θ' de Euangelio loquuntur qua si sint angeli se siespera pectes, sunt meri diaboli. Imo vero ut videas mirabile incrementum huius Euangeli jo'ania hominum genera suo contagio incredibiliter vastantis non solum sinquit: ille in agni viri, nobiles &mercatorcs, sed ipsi ei iam ru lici qui alias simplices θ μη - inceri solebant ese, Thrasonice iacitare audent sibi iam

Io praedicatore opus esse . quid ita Z an quia paucis . annis praericatum, Luthero Euangelium nouit mita eos reddidit vel in omnibus fidei mrsterijs peritos vel excclienti vitae sanctimonia praestantes 7 ni hil minus sed quia homines mira pernicitate ad ex- itremum huius Euangelismi finim & scopum proficiebant: quia sui ipse ait Luthcrus)rationem babent nullam sed sicut credunt ita riuunt. Si int

2 ma net sues, redunt sicut sues, ct ficor ues moriet itur. Neque dissimile cit Callaini de su i Lia angeli j secta toribus iudicium. Vix enim sinquit, eorum decimus

quisque est θνi si ci puritatem ad extremum ν que retinet. rem,co. Omnes fere ad corruptelira degeneraui, ridi a magi strii licentu delusi prophanescunt, hoc est Quadunt Athe iis & υ,- - . quamuis praeclarum Euangiasi 4elam simulant, si tamen tintus excutias, reperiesplenos perfidia dra ilibus, ct I s. I iuriam ergo Paganis & magistris & disci pulis faceret qui eos Caluinianis & Lutheranis vel minii tris vel discipulis pares diceret, quandocorum tum in magistris doctrina multo castior atque diuinior homniscedam&plusquam Epicua aram omnis veritatis expertem garrulitat m. tum in

234쪽

tum in auditoribus honesti mores de moderata usta horum profligatissimam nequitiam Jc ipsis suis Euangelistis, etiamsi fuerint disibi uti Apost uae intolerabilem, manifeste damnent& coarguant. lacerie quidem quod proposui, ex iiijs clare S per-jicue concludi, nemo in ut opinor sobriiis qui nosatebitur; videlicet; Turcis 6 Paganis qui virginitatem ita coluerunt, qui incestas votariorum nuptus ita exhorrueriit, Euagelicos qui calle vivi pos te negent, qui periuros &libi inaoses apostatas ve, spiritia ales suos patres atque Apostolos auorarat,qui tam foeda doctrina de luxuriosis moribus totam rumpub . vitamqηe humanam contaminant, qua Scotiana,Angliam,Germaniam,Galliamque Turcarum veterumque Romanorum grauitate, subla, tis omnibus castitatis exemplis ,& distilibatis redi

bus in quibus castitatis prosellio vigebat quod

Turcae non seciunt, nec fecerunt pagani) ad effu- tam vitae morumque licentiam auerterunt hos: di co fratres F uagelicos Turcis & paganis hac ex parte multo cile impuriores. 3 Proxime argumentum illud quo veteres Chri i stiani Paganorum superstitionem oppugnabant ad hunc Euangelismum euertendum multo est fir-r. His ciscacius. Iustinus Martyr,& post eum La a a M. stantius ex hoc refellunt Paganos, quod eorum praestantissimi, se Plato & Aristoteles inter sedis cordes depsehenderentire. θ quomodo possibile est di 2 - inccbamuli sic intersedissentientes de religione, vera cret' 'I praeci re quo item argum to 5 Arnobius D - - - & Tertullianus & D.Cyprianus maxime nituntur. Paulus Orosus, ademne& ipse Cicero Deos Paganorum sutiles esse conuincit, eo quod Min bello Troiano & in praelio Turni & AEnaeae, co-

trari; dccantiarissactionibu dediti describantur

235쪽

pAGANis Mo D TELIOR. 19, t quinto sortius hoc argumento totus iste Euangelis naias radicitus euertitur, a cuius prima infantia satores eius Lutherus de Zuinglius tam hostiliter inter sedissenserunt Z i que de Deo, de Christi 1-- Hapaisione, de morte, de sacraria entis, de Eucharistia, de baptismo, se consessione:& tam virulentis conuit ijs sese mutuo proscideriit,ut alii alios no schis malicos,non haereticos,sed Iudaeos, Turcas, i issimos o fh.d.ciabolos, GDlis deteriores inclamet. Lutherus suis inandat ut eorum nemo Zuinglium aui Zuinglia- Tigurinanae sectae ministrum audiat. nemo librum ab aditum legat, unusquisque eos ut it sesimos diabolos νL Ibi. ract. tet,vrpor equi venenata doctrinam Eccles sproponant,ctnec νnum qui e Christianae sui articulum vere credant: qui denique omnes ipsis credentes redhaad infernubraecipitant Zuinglius vicissim in Lutherum inu nitur tanquam pseudoprophetam impudenter asserente

quicquid in buccam venit,cinaedum, egricta frontis scurra, liis rebus sacrii ct theologicis stoliis 21 aede instar iinptari ad Gih. .

porctgrunnientem,incorrigibilem haereticum, seductorem, post rem, ct Chri li negatorem, ipso 'darcione deterio- ct ad eona

altu continent quam manifestam calumniam ct puris, maveritatis, Euangelicaeqoelucis obscurationem θρο-- pressionem. His ali, sque sitnilibus iniicetiui & ipsi patres in principio Euangelij sese mutuo lacerarunt,& corum fili j a paterna indole nihil de gene-ialites, plaustra conciariorum librorum alij in alios emiserunt, quorum velitis nominibus Uvcs phali contra Caluinum, Bezae contra Heshusium, Heshusij contra Caluinum Jc Bezam & Illyricum, Illyrici contra eos & vvittembergenses, Bremii

contra Petrum Martyrem & Bullingerum,Polonorum contra Gen enses ,&Stancari contra Tigu-

xinos, Sc alioriim sine numero, nimis facile est vel . N patientis

236쪽

ea. s.

quidam doctissimi non modo Catholici, sed etiam

Euangelici annotarunt, in hoc non adeo magno scptuaginta circitcr annorum spatio, ex illis duo bus Lutheri A Zuinglij truncis, contrarias iectas plus quam ducentas erupitie. Neque dubito qum iam nunc in herba sint perni illae icctulae magnis illis vitis incognitae. Sed ut de certo numero nolim frustr i contendere,ita numerum elle vastum & ima mensum expetientia loquitur, &oculi auresque omnium restantur ; ideoque ne in re satis euidenti nimis multus sim , unius viri indiffcrentis 3 Protestantibus non iniqui testimonio comparationem

hanc transigam. Sic ille de Euangclij P testant una initio& progressu scribit Si Germani insev ccpta relligio re constant r ac linteuisent, multo facilius iraliquos iu suam selitentiam pertraxi lent. Sed paruo momento linc i lac destrariti. in vitam ubi in m verietatem susceperunt. enim Martini I utheri tantum, sed mox etiam Ambarti arum , Leidam, Zmi δέ Selesta j, Osian ri, VI e phali, Dauidis. Stancati, A iamitarum, V Caldensium, Interimi larum, o aliorum pene innumerabit iumsectas si tu e combiberunt. Gare sectae Protestantiu inquam Paganorum & numero sunt plures ,&eade quibus distentiunt sum long)grauiora, & peccata Christianorum quam Paganorum in dii lentiendocti infinitὶ contra Deum magis atrox& blasphemum Illi enim pugnabant idque leuiter & scholastice, de iis quae ipsi in rebus diuinis obscuro rationis silae ita minae pervestigauerant : isti digladian tur hostiliter de sanistissima Trinitate, de Christo Deo, de spiritu satvsto, de persona Christi depastio ne de omnibus Christianae fidei capitibus, de do

gmatis inquam) & capitibus illis quae Apostoli Christi diuino Spiritus sincti lumine coelitus illu-

strati

237쪽

strati Ecclesiae Catholicae tradiderunt,quae Christianae omnes per orbem terrarum Eccletiae tot taculis tanquam sacroniactam Dei veritatem tenuerunt,& quae practantillimi Martyrum & Episcopo rq m exercitus, & scriptis & sanguinis sui effusione contra tyrannos semper heroica fortitudine de senderunt. ' . Progrediamur vero ad cotemplanda ipsam reli- gion is formam & generalem naturam qualem nobis omnia vel Iudaeorum, vel Ethnicorum, vel Christianorum,uel etiam Barbarorum hominum monumenta & scripta depingunt. Ecqua fuit via- am natio quae sine sacrificio Deum coluitὶQuare ab Hebraeis in lege naturae Abel,& Noe & Abraham & Patriarchae respondent se sacrificaste oves& agnos& fructus terrς quibus se Deo honore im- pedere profitebatur.Quaere ab ijs se in lege Moysis' totos libros secrarum literarum tibi commonstra-b unt in quibus varia sacrificia dc multiplices sacrificiorum ritus a Deo ipso praescripti singulatim describuntur. Quaere S Graecis & Romanis E eo

rum omnes ciuitates templis atque delubris,ea autem altaribus referta& hostijs victimisque in dies singulos cruentata, ostendunt eos nullam credidisse se religionem quae sacrificijs careret,qui etiam nullam rem aggre iebantur factu dissiciliorem, nub quam consules Romani cum hoste pugnabant, nusquam colonias ducebant, nunquam de arduis negotijs consultabant, nisi primo sacri ficijs immo

latis Deos sibi propitiassent. Qinere a philosephis

qui mente & intellectu prima ciuitatum initia so mant & communionem hominum ciuilem describunt. Magis necessarium putant sacerdotium & sacriscium quam leges,qua Magistratum,quae tameita intrinsecam cuiusque reipub. naturam attingui, Nα ut sine

238쪽

remusisse. Longe aliter Iohannes Caluinus quidet his precibus & oblationibus agetis,Non nego imitari sui se retuli limam consiueiu haeva, ct ili iam magn a vis est con uetudinis vel potius regnum icto eandem Chrysostomo, A u lino, Epiplunis, in ilibus probatanisu quas a maioribus osset tradita. 3c nroq. Traditionem a ' stolicam pacat non sirus quem areopaguam vocant sed unone i aieb antiquus siriptor, at Cisvsso fius Apogosis fert acceptum. nempe ut ali permulta quae tum vulgo recepta e ent itamen ignora erant ordinis. Dama se,um que legerunt ista assirmatem & probantem similiter inanifestis Athanasii Basilij,Nazia naeni,ChrysisItomi, Greg0rij testimoni js ,& cum illis haec sacrificia reserentem ad dicinarum rerum praecones Apsolos O sti ritus clo inspiratos patres aquilus ad Eccle, iam Cath m ratisilicam traducta, ad hunc r que diem ab orsu solis ad occa-

sum ct Septentrionem is Moridiem ad Dei laudem functiorum beneficium fiunt si unciam babent uni iudicν 'in ad Caluini regulas formati non multum eius areth

ritati deserent . Atqui non isti modo sed reliqui eti- ρ , G:u am velutissimi, Irenaeus, Arnobius , Laistantius, ' i praeter Athanasium, Ambrosium & Augustinum, Caluirio quoque fatente, hanc generalem Ecclesi; consuetudinem de facrificio probant, A de sacrificio locos quosdam propheticos interpretantur, Min lege Euangelica lacrificium necessarium fuisse,

propnetaru in oraculis commonstrant. Verum respondet idem Caluintis, patres eos propheticum calum. niensium suis Commentarijs coriumpere, ideoque magis ignoscendum ese eorum infitia sepeliendum de- 'decus qu in nitendum authoritate ut sacrificiu inde euincamus. Quod ut verum sit,ut demus sinquam)Caluimina plus inscriptis propheticis videre quan S. S. Augustinum, Ambrosium, Chrysostomun i

litauium, Athanasium, & reliquum illum diui-

H 3 nissimum

239쪽

sissimum veterum patrum Episcoporum cho in quod iudicium in primis decci Geneueniis scholae discipuliim hinc latrem illud clarissime co

scitur,uniuersam Christianorum Ecclesiamprimi tiuam consensisse de Deo colendo sacrificijs, eaque iuxta corum fidem non vivis mod5 sed mortuis quoque profuisse. Horum enim utrumque animaduerti ei lectore velim, antiquissimos Claristianos credidis le& Deum sacrilicio honorari , eodemquς sacrificio erga defunctos propitiari, & ad hunc

duplicem finem illos sacrificasse, tum ut ex s.cris. 'cio scutis Deo tribueretur honos, tu ut inde aliquod defunctis accederet subsidium Sc paenariam alicui rio: tuorum ego utrumque breuitatis causa con- iungo,& ex istis testibus Zuinglio &Caluitio euin- .co:quibus duobus Henricum Bullingerum adijciam,vt hoc persecto ternario testium istiusmodi numero constet huius rei absque ulladuhita*ione ve-s m ι .. ritas. I erum ' sinquit Bullingerus quod papista α-

snt,veteres ora se ct sacri casse pro unctis. Scio quid . doctor Ecclesiae iii signis Augi nus, quid eloquem unius Chrysi Linu , alique viri vetusti ac curi hac de rescriptum

rebquerimi. Sed quaero num bic rectes ecerunt quὸdsec - ' runt ' Scis damnatum uise Aerium quὸd huiusmodi rati ses o oblationes improbaret sed immerito. Afruni illi secundum Machabaeorum librum , sed is nihilprobat cum non sit Canonicus. Adjciunt esse traditonem Apostolo rum: sed is i id non videtur credibile, nec illi unquam. inscriptis ita pracipiunt quanquam a simulare noli possum augustinum nuncupare traditionem p ram ab pccle'. sia receptam. sermo. 3 a.de veris Apostoli. Hoc a patribrai ad tum ire iuersia iuq mille obseruat Ecclesia, ut pro or-

rhodoxis sacri ictum corporis o sanguinis Christi ofera-i tur. Haec Ballingerus, tam enucleate vi quin viaiia' uersa prim tu:n Christianorum Ecclesia Graeca

240쪽

i tina Acrifici im obtulerit, cumque gratissimum Deo cultum fit ille di cum sacris etiam literis con- gruentem crediderit , nemo sanae mentis possit in . t quaestionem vocare.Christiani autem extremi Ori- entis qui in ultimis Indiae oris tanto terrae marisque tradiu a Latina Giarcaque Ecclesia disclusi,' ante haec ii ostia tempora neutris nec Graecis neci Latinis innotuerunt, ut item Asricaui illi qui vitra Lunae montes sub Abissinorum Imperatoretunt, Christi tamen noria D dc religioncm Obse . . Co xant, ii etiamsi alia quaedam habuerunt comi ta itaracia quoad sacrificii, de naturam & vina ii his penitus vel a prisca Christianorum, vel ab licidiuerm Graecorum dc Latinorum Ecclesia discrcpa-xunt. Ita uniuerse ap:id omnes populos communi titioni praeditos illud verum esse perspicimus quoc supra ex Pagano Phil sophi homini naturaliter insitum esse docuimus, ut si Dcum crederet, eun icin Deum sacrificio propitiadum cile cognosse ceret, o si terras uniuersas peragraueris,i exire poteris urbes maris,literis. Citnu, domibus opibusJ.carent s. 'beτοὸ tepti experte quae bonoru causa nqsacrificet, quae non sacris mala avertere nitatur, nemo pnqua ridit, atrie hoc funestissimu sieculii quo Euangelici fratres quod rei sit οπι- hactenus a condito nitido nemo unquam vidit, id istia prodigiosi doctrina vulgare ia & familiare ςi sece- carent rut. Quod enim Hebraeos ante legem scriptam naturae lex docuit, quod eisde sub lege lex Mosaica ScDeus ipse pr.ecepit, quod Christiani omnes omnibus 5 aetatibus & in desuetissimis terrarum orbis partibus suis primis Christianae fidei magistris

hauserunt & tenuerunt, quod Graeci Latinique patres ita alterverunt ut contrariam sententiam tan- , quam haereticam anathemate damnarint, quod

sii ci & Romani e linici a Philosophia instructi -