De iusta reipub. Christianae in reges impios et haereticos authoritate iustissimaque catholicorum ad Henricum Nauarraeum & quemcunque haereticum à regno Galliae repellendum confoederatione. G. Guilelmo Rossaeo authore liber ..

711쪽

nes ad fidem; longe l. alio. modo Apostolos sileni Christi per orbem tetrarum disteminisse. Haec illi:

sed more suo contra Euangelium contra fide Chri quoad theologiana, & contra regem Carolum principesque Borbonios quoad historiam crassissume mentiuntur dum honorem unius Nauariaei illsettim seruare conantur: Et tamen reueram maxi-

contumeliosistime deformant dum istiusmodi ficulneis vel potius teticulatis operimentis eius turpitudinem toti Europae patentem velare sinu

i. Quod auteni eos in hac defensone multiplicis . mendaci; accuse, in eoque illos solenne suum ob- inere dico,quoium totum & vnictim serὸ in meh-riendo pnaesidium ei sed quam recti, facio,Christianus lector iudicet. Veteres Donatillae,haeretici eius ' 'tempestatis maxinie sanguinari j, quum legibus . Imperatorum reprimerentur, ita prorsus ut Caluinis he cantillabant, fidem esse donuiti Dei, esse barbitri j liberi, eise sponte assumendam . non vi& rrore imponendam . Sed respondet multis locis&libris D. Augustinui, quando primum fidem natio aliqua conuellenda est , vesium csse

tu dilli ai bant. Postquam id populus aliquis iidem Christi & baptismum cius recepit, tum de inceps legibus Imperialibus, vi & terrore posse ad eanderii fideria retiliendam Sc haereses biiciendas compelli Vnde docti siue Epi: copus ille: Mitatur jEM ia in i lir coge tria Dominum su in qui prius neminem, coegit , sed expecta it ut deside regum 2 gentium, pra-iricatio propheticis compleretur. Et de hής iteni iure ligi potest illad beati Putilia bi duit, Parati ulcisci muni iurahe tentiam quum completa fuerit prior obedientia vestra. Viae ct ipse Doruinus ad magnam caenam suam, priu adduci iubet conuiuas, pilea cogi. Viae serais suis dicitii: f πε

712쪽

Exitein vias ct sepes. ct quos in meritu cogite intrare. In istis ergo qui Laviter adducti unt,complaeta estprior obedior 43a in iis qui rogotiir, inobed:entia cometar. I ta D. Au gustinus: egi egie unica sententia &istorum garru litatem longam refutans, de simul tum Christi, tuapo boli Paulido ina comprobans fas esse h*reticos ad Catholicam fidem compcllere. Valde quidem probat cic commendat in ecclesiasticis hii manitatem , lenitatem , mansuetudinem, Vt non suppliciis sed persuasionibus aberrantes oves ad caulas dominicas reducantur: Vertim si sorte quis ver ba contemnit,adhibeti inquit ct verbera. Incretis poenam, iugeris dolore, sed quaris salutem. MIlli amore,masti timore cori ec ι sunt, sita per tremorem tu oris, perueneri ni ad amorem charitatis Pater quando serit, ama contemnit x Lintarem,consistit ad utilitatem. Gare' q'ia pater est,quia haereditateparat,qmasuccisorem nutrit. Ecce seriendo pius es pater e tendo misericors est.Mebora.n. aut ut alibi Ldem Sanctus docet ut inera amici quam rotuntaria osscssiainumici. Melius est cui eueritate illiuere qaam cum thnitate decipire. Vtillius Uurtenti panis tollitur 'de cibos uarii iustitia negligit, Haesurienti panis fran tur ut inis: siti e seductus acquiescat. Et qui phreneticu ligat,se qui te

i argicu excitat, ambobus mole, in ambos amat. Haec ,

legitima & Christiana defensio optimi regis Caroli IX. item huinanissimi suoque illi nepoti amicilii mi tum Cardinalis nunc regis Caroli Bor bonij, &clarissimi Ducis Monpenserij, & si qui alij principi Nauarraeo ab hariis ad Catholicam Christi fid mauocando suam nauabant operam. Sciebant multost rore correctos, sciebat multos per timo reperuenisse ad charitat sciebant meliora vulnera an Oru, qu naoscula vel adulationes parasitorii. Quia patres erant lilia haereditate parabant, quia successore Gallicae C rosae nutrire cupaebant v quc tamcn eo tempore. videbane

713쪽

Videbant phreneti m & lethargicu suaeque salutis ii glectione tanquam altillimo ibpore correptum, vere mente alienatiam luna insanam & belluinam communiique tensus expertem doctrinapi impuriganeonis Geneuensis sectatur: halic ob causam si

aliquus ii mores adhibebant, ii phrcneticum ligabant,id faciebant quod Christus in Euagelio quod Apostolus Paulus quod Ecclesia Christi,quod tota Antiquitas faciendum suasit &praecepit , &quod hominum de Christianorum & amicillimorum os sicium postulabat. Poterant quidem eo tempore ulterius progredi,idque scripturis diuinis & ecclesia Christiana antiquissima comprobante. Siquidem ut ide diuinus&singularis scripturae in ei pies scribit es Di copor in Catho corum nono rhit V oru Cal-oinistarum aliquem perir tamen si non aliter meruit hibere pacem domus Dauid ni si Absalon sc ius eius tu be quia contra patrem gerebat si fiet des ictus , qui Dauiosi

et aestitit nisi perdit ferri ct sui regni pace acqui rasaam

maestitiam Ou olari' Poterant cum eodem sancto viro II in erit

de Nauariaeo ct Condaeo& Admiratio& Cauanto dixtile, quid non isti iuste patiuntur merito crimium i . II. O ord ne potestatuve prius enim probent se nou ese haret cos veIschisematicos et tum demu de indignis paenis suis hium ceni Poterant si illos priores cum illis posteribus cadem promeritos eodem supplicio ita sustulisset factum illud regis quissimi cuiuis bono. Dcillime probas te. Promptum enim & expeditum erat si quis illud crimina etiar, respondiise cum D. . . Augii lino, taleissipanotu qualefaciuntinis quia hominum vi estitudo non in corde cor habet sed iis octas. Nam anguis eis de carne mortali, qui lava 'is exhorrescit. Si pro pace Chri u praecis animae a ne sipara iis in hares, re schismatis sacrilegio mori likr 1, quia Mna Uetur,non angittar . Inis vera mors te trino luctu bis,

714쪽

itium publice insultant. Et si quid temporalis molestiae ssuerint per certifimum O rectomimi ordinem po ejiatis, qui/m ipsi priuatissuriosiori in agmiaribus ni ita grauior passim ct γρωue nulla regia, nuta 'ia lica Age committant, s corporem persecutores vocant, se ani aru intersectores non vocant, qui priuata licentia nec corporibus

parcant. Hoc modo pie,& Christiane,& Ap'stolice. tum rex Carolus tum principes illi respondere potuissent,si Nauairaeu haereticu Se haercticoru rebcl- lium antesignanum & innumerabilium catholic0 rum parricida iuxta leges toto orbe Christi no re ceptas non terruiliciat holum, sed grauiori supplicio affecissent.Vertim quando illi incredibili humani cate citra modi in & mediocritate su bstiterunt; ingratum est,& impudoras est,& nimium hebes atque stupidum est metum praetexere ne is ad Ecclesiam Catholicam conuersus habeatur, quando scriptura tota veteris novique testamenti, totaque Ecclesia primitiua in sanandis rebellibus haereticis & Apo- uatis metii semper applobarit, & illi tamen in pariaticulari Nauarraei conuersione singulari sint lenita- te usi,quamuis remedium acerbius morbus inueteratus Se insanabilis r quireret. Quare isti HsMilotici scriptorcs,qui ita insulse suis si resiarchis patrocinantur,hanc salutarem admonitionem & coclusionem theologicam discant ab antiquis patrib. Si potestate quam per numeru ct dem rcgum, tempore quo debui, disino munire accepit Ecclesia, Di qui iuueni ει-

ganniintrare in Eccidiam Cathobeam)ncm quia cog orer reprehendarit, e quis cogantur aueta u. Quumquem ori eam Ecclesiam in quam coactus eii si tamen omniuno coactus est) Nauarraeus, aduertant fuisse Ca

orbe diffusam, E Alesiam ia Ma

715쪽

Galliae & Nauarcae reges Nauartaei huius maiori sa primo Clodouaeo ad Carolum illum , ipsi ui eNauariaei patrem,qiai putatu Antonium vixerunt&mortui sunt, in qu omnes Christiani Angliae, miri re f. Scotiae,Hispaniae, Poloni',Germaniae leges atque Imperatores fi scin receperiant, cuius fidem ad ex- ι . o. O. tremum vitae spiritum professi sunt, in qua vet

stissimi illi Monarchae Constantinus, Theodosius,

Valentini nus, Martianus, Iustinianus Dco scruterunt, leges lite ad eius Ecclesiae fidem & paccin tuc- dam conscripserunt: Synagoga naseutem aqua ex- iraistu est fuisse lustrum bestiaru potius quam lim tiis.

. minum, ei sossum tribus aut quatuor perfidiosis lenonibus, Luthero Zti inglio,Caluino,vera 'lij x. impuriores, sordidiores, lutulentior s Epicuros Sol nun tu in vidit, in quorum latibulo nemo vel Vixus aut e Capetiana aut ς Borbonia familia prius vixerat, contra quam Diabolicam Synagogam ipsius pater Antonius Nauarrae rex mortuus est a rebellibis illis Rothomagi intersectus: haec si considerare pollunt & volunt ineptissimi illi nugones,tuno magis reprehendant quod Nauars. aeus a tali oci. sollio oc Bamo. ca daemonum has tuti sic enim eos a pillat Euangelista Christi ait Ecclesiam,IUM rusalan curlestem a multis imi angelorum stequentata timore ductus est,qu in culpant Deum de Moneri V hJ qui saepenumero Iudaeos agis impositis, aliquando morte inflicta ab idololatri id tectum Dei cul - tum auocarunt; quam culiniat Spiritum sani iunx 'qui Paulum Apostolum metu de stippliciis a perse- quendo Eccletiam absti axit; qu ira culpat Apollo- 'los qui leuerisiime Chrillianos dclinquentes casti- garunt;quam deniq. redarguunt patres & matres,

716쪽

3. Verum quia idem praestantissiimus Episcopus docet,non tantum quod retici terreretur se mimo doct non docerentur, improba quo dominatio 3 i ereturi,

verum eriairnoxaod docerentui polumni O, O non ter ouj,' , Vcti Me co recta sim obdurati ad capessenda, uariam salutis pigrim mouerentur, adeo ut metum cia do- strina,disciplinae seueritate cum praedicationis mata suetudine ad licereti citrium conuellionem velit co iugi& copulari: inquiramus utrum lim eta parte

principes illi Catholici officio suo d sucrint Et si quid in solo terrore mortis intentate absque legiti ' ma doctissimorum hominia disputatione de argu mentorum pondere Nauarraeus compulsus fuisset. repente Ecclesiam Catia olicarii ingredi aliqua se talle probabilitatis sproe istorum hominu scriptio hes non carerent. At cum in eo conuellendo multi dies cosumpti fuerint, cum ex ipsis Nauarn ei mini liris doctis imi veritatis cuidentia coram Nauarrio conuieti haereses suas execrati fuerint,quum poste Nauarcaeus ipse liquida veritatis pessipicuitate victu' ad Ecclesiam Catholicam libera & propen ii sima voluntate consessisse se fateatur, quiaria de poenite-3ia sua literis solennes Romani ad summum Pontificem miserit, auum pontifex in illo orbis theatro publicas supplicationes ea de causa secerit, & mul ta ingentis laetitiae signa o diderit,& per legatos gaudium suum cum reliquis Christiani orbis re bu

. . Communicauerit, quum Nauarneus in hacnde δο licuistis consevione aliquot annos perseuerauerit, & v lens religiosὸ Ecclesi e Catholicae solennia officia 'rei 1 .- saepius adiuerit quales sunt isti praeuaricatores, imo

quas spe ueli s &proditores, ut regem suu adeo insigni

717쪽

nliniter mendacem & hypocritam saciunti Vbi est istorum crga regis sui maiestatem honor & reue rentia qui eum simulasse,& dissimula: te, & terram Orbem ruendacijs& periuriis ludificasse aiuntiqua-δo tamen rex ipse i crid,& simpliciter, & ex animo, in veibo & fide legis & hominis Christiani ea se omnia fecisse testatur. Postquam enim egregius Scsamosus ille Catilina Gaspar Colignius ex regis Ma artamenti Pariunt,totiureliae adeo populi Gallic ni consensu de applausu, aliquas dedisset quanqualeues pro tantis litis facinoribus poenas, eodem te pore de principe Nauarraeo sanando & ad Ecclesiae Christi unitatem reducodo a principibus cognati nis suae studiosissime actum est non ut isti mentiu . ir cominando carceres aut mortem , sed ostedcno improbitatem haereticorum, eorum CCrrupte

ias & peruersiones scripturie sanctae, nequitiam se- His,iactae, imposturas, de s audes,& Atheismos, ex qui biis tota consuta fuerat, ruinosa principia ebrietatis Se libidinis per quae sub Luthero coeperat,media fidem gelacris, Iibidinem, venerem, dissensio - amat, infinitam nouarum sectarum mulus licatria inem, belliones perpetuas per quas ad hanc usque a horam in Germania, in Flandria, in Anglia creu :γ'

Non modo omnem Antiquitatem. Onanca. 'rat

patres, omnes scripti ras, Apostolos& Prophet h reticis illis, sed ipses etiam haereticos & haeresi- γνarchas sibi ipsis esse hio iliter aduersarios Quam γ' ob causim vi Lutheri Zuinglium,Lmherani Cab γ, uinum&Caluinistas aeternis inuectivis &libellisi,

configebant: sic utrique ex veteri testamento pluria a mos libros Ecclesiasticum,Sapientiam, Macnabse- os&c. multasque variorum prophetarum partes: ex nouo Iacobum Apostolurii quia implacabilem ),

selifidianae iustificationis holum, epistola; Iudae& o Tis Petri

718쪽

Petri ultimam illamque ad Hebraeos, & multa '' quia sectie suae non conuenientia recidebant& ex, tra scripturae Canonem proiicicbant. Quid ergo, -' turpius elle, quam regem illum illustriisti norum& Christianishmorum Galliae & Naugrrae regiaria

stirpe procreatum, nouitari conita antiquitatem,

'' rebellibus illis contra clarissimos reges, haereticis' contra Catholicos, dissectis inter se fratribus S li, '' bidinosis monachis,& Arianis, & Trinitarijs, contra venerandam Christianorum unitaxem,& deni que illi synagogae Babylonicae cotra Ecclesia Christi Catholicam, talibus Satanae mancipijs stigmata propter infandam turpitudinem sibi inusta circula serentibus,contra Christum ipsum eiusque Euagentiu & diuinos Apostolos & Martyres propter Christum occi s& cum Christo orifieatas adli res res H c quum illi per domitimos Acsdemiae Paris,

ensis theologos multis diebus coram Nauarraro &: eius ministris disseruisse iri, tandem Ministrum eius. Roserum reliquorum omiatu acutissimum, & cu-ι. . ivi in prioribus rebellionibus concionandi par fuerunt primari quo perpulerunt,qui clarissinii in diutius reliustari non poterat, nec vel pro se quicquam eo loco & conuetu dignit asterre, vel ad -- allacia argumenta dissolueda qui mitatolerabile comminisci, ut relicto Caluinismo transirct ad EcclesiCatholixam cuius exemplum plurimum valuit, ut princeps quoque Nau rrae'; qui prius eo doctore. 'nuebatur,de pertinacia sua non parum remuteret, & postea sensim quoad singulas Caluinismi haere' ses expugnatus victu sque ad vetetenvantiquae mae ris Ecclesiae Catholicae obedientiam rediret. Atque ista ad hunc modum non terrore, non minis, non gladijs&restibus quomodo Huston c

719쪽

fides persuadent:sed inatu te,deliberati,argumentis theologicis longo temporis tractu, mulipriam di rum spatio gesta suisse, quos ampliores testes quaerimus tu in ipsos actores, quam illustiissimu Cardinalem Bolboniti, quam ipti a principem Nauar- ω . r m,ciusque literas & sigilla toti Gallie atquc Europae publicata. Ita primum Caesinalis Borbonius cere, ins is ad stimmum Pontificem scri bit. Nepotes mei rex Nauarrans o princeps Condaeus, bonitatem ct infinitum misericari. omnipotentis Dei, deliberate ct conItanter P n. ιλρbiurarunt errorem religionis Calmiana quo corrupti erat Aρb infantia, ct receperunt nostram religionem Catholica canae. α Ap obcam Aomanam, cuius fecerunt robiice liberam ct voluntariam prosesisionem. Nunquid terroribus mi- is a.

nis mortis sufferendae addit, Ita quidem isti tar cprincipum calumniatores & Zoili blaterant, secllon e aliud longe aliud res ipsa loquitur. Si enim terror moriis hoc eis inuitis expressisset, tum certe primo die . quando in ciuitate illa maximus terror & plurima mortis imago eorum ocul:s obuersabatur . ad declinandos populi tumultuantis gladios Caluinsestarum iugulis intentos, Catholicos se finxissenti Sed longe secus factum est. Sic enim pergit Cardinalis clarissimus. Ad eos ab dirise ad sum inedua' cendos valde quidem laboratum eII. Peliquam enim egissem cum Post silus quissus tum ρυρrer vitam tum propter doctrinam tota Academia Parisio sis celeberrimis, praetereaque a iunxissem E sivos certos qui mihi subsidis ct solatio essent iis e panda ex eorum mentibus hupelle o pernicioso errore qui profundi illis radices 'erat,mustos in eo negotio dici consum siniis, ct prplurimam fine νgo fruitu. Non igitur de repente non terrore mortis subitό incussa est execratio

Caluinismi & amor eligionis Catholicie , sed lente de modicis auctibus, quemadmodum Ethni coci

720쪽

cd 3d infideli fides selet instillari. Si quidem sinisti

quam isti tot &tami viii saepius hoc de negotio. nuenissent, plurimumque & temporis & op ero: in copoluissent, tandem principes illi Nauar eiu& Conda tis nitectexerunt&pers xerant fraude ,impo- suras,o menda ta Mostrorum: ct aperie confessi sunt itim esse Ecclesiant prater Apostolis amo Romanam.

In hac aes undati eam amplexistitit,non Diulate, sed ci;

r anta ala ruare sinceritate cor , quantam nubi rion

modo exprimere,sed neque cogitare pol tibi est absque sit M. e o iucunditate inexplicabili. Et certe e plurimis molestiis er angustq; quas multos annos quamdiu isti vii haerebs a)riecti tenebamur perpes sum, per hoc cum Dei bene cium sentio me prorsus ereptum 2 alleui c. L 3 - tu,cu propterea infinitae bonitari debes quidemst reddatoto tempore vitae mea Iratias immortales. Quare si

uarraeus idcirco Caluiniana synagoga ad Ecclesia Catholicam redi jt, quia per pexit Ministrorum uorum fraudes impo Mas,o me civi si simplicio 'sincero corde ad illam se Ecclesiam adiunxit, si in fide Caitiscasundatus, Ecclesiam agnovit unam extra quam nullae est fatus,eamque unam fuisse postolicam c Roma etiam quae ab Apostolicis temporibps in Romanorum pontificum Sede & successione imprimis, ad nostram aetatem continuata est: si huius Catholicae sidci intimo corde infixae & insidentis tam euiden, tia& clara dedit argumenta ut ex eo Cardinalisi credibilem perceperit iucunditatem,quantum nec sando nec coan O poterat exprimere, quales sunt isti sycophai tae qui regem hunc suum non ex regii & generoso - animo haec dixit te aiunt quod ita sentiebat, sed sta' , isto & seruili ingenio haec praese tuliste, quum contraria ellet sententia' qui eum instar alicitius e mi-i nistris illis Satanteis in post0rem, mendace, simu 'lMorem de dissimulatoren ciuit A charissimum suum