장음표시 사용
101쪽
quoque post mortem Saluatoris uniuerso generi humano fidem
Christi diuulgauit & aperuit, quando eo mortuo tota contre- ί-muit, & tremefacta terrorem ingetem mortalibus intulit; quin etiam saxa, parietes & col umna: voces suas, ac gemitus effuderunt, quibus haec omnia confirmabant, siquidem tempore moriis eius columnae scissae sunt. Illum quoque cognouit, & confes- miseesus est infernus, quia hos, quos tenebat, euomuit, ac reddidit. Omnia itaque elementa uniuersali, ac generali voce Christum ch. νά-
Dei filium esse demonstrarunt. Cuius etiam sol ipse princeps et
vitae & lucis signum dedit, & nuncius factus est, cum radios, ac an uis elumen suum abscondit,&totum mundum obscurauit, ut Di nysius Areopag. testatus εst; qui cum in gentilitatis errore ad- i. huc permaneret , eo die quo Christus dominus cruci affixus est, cων-- animaduertens praeter ordinem, & contra naturam solem obd ci, & obscurari clarissima voce dixit, aut Deus naturae patitur, sui μαν-- aut mundi machina destruetur. Habuit etiam testimonium Spiritus sancti, quando corporali specie sicut columba super ipsuin descendit, ut Luc. c. 3. Ac etiam Pater ostendit, quando vox ip 'sius de coelo audita est, hic est filius meus dilectus, ut in Matth. c. 3. habuit quoque testimonium Angelorum. Nonnulli fuerato, se,. qui dixerunt fidem de Christo adhuc non esse praedicandam, quae si praedicada ubique nunc esse nobis non Vtiqi in ta ingeti mobis. ωι ,σferuore,atq; amore praedicaretur,neq; cum illa Apostolorum dilectione, & charitate. Hodie enim crevit malitia, hodie superabundat iniquitas Charitas vero frigescit iuxta illud Matth. 24. cap. qui teporibus Apostolorum feruebat,maximeque vigebat. Sed quicquid sit, id omne ad Theologorum doctrinam reijcio, - Amsi atque ad eorum iudicium, scietiamque defero. Satis sit in prae--or sentia cognQuisse illam redemptoris nostri Iesu Christi ordin
tionem,atque constitutionem per quatuor mundi partes principales ore Apostolorum peruulgatam, celebratam, atque prae Du rim
dicatam fuisse, ut pluribus ostenditur Augustini auctoritatibus,& confirmat quoque Leo Papa in suis sermonibus cum haec ver- liis uti ba dicit: Duodecim Apostoli acceperunt omnium linguarum loquutionem, ut mundum Euangelio imbuerent. Vnde distri- i.ti. E butis sibi ipsis terrarum partibus beatissimus Petrus Princeps i Gu.
102쪽
sta, & persectissima escit, quae tota est in singulis 'ersoni* . uno eodemque tempore, & tota simili modo in qualibet ipsMrum . modo mirabili, ex quo tanta paritas , tantaque aequalitas ritis. imis
: Sed hic nobis magnam illud generare & generari, atq; illud spirare ac spirari afferunt dubitationem, cum inaequalia prorsus esse censeantur , quis enim dicere poterit dignius non esse generare , quam generari ξ ux quis unquam negabit praestantius
non esse spirare qu in spirari ξ aut dare , quod beatius est , quam accipere ξ Si enim, ut aliquibus placuit per aequipol- lentiam haec fieri dicuntur, nondum satis dubio fieri videtur cum & personae ipsae inseparabiliter operentur, & quando κquipolleret uni, alteri quoque simul aequipolleret, & ob id fieret, quod Pater nedum Filium generaret' , sed& semetipsum , α ita similiter , Pater & Filius seipsos spirarent, H ιγη nefas est dicere, & absurdum . Est enim Patris generatio ,&Patris , & Fiiij spiratio , ut in capitulo De Mysterio sancti ει ν o,,-mae Trinitatis , quarum rationem , & modum nec humana mens, neque Angelica capere potest . Has enim operati nes Theologi ad intra , vocant , quas sibi soli Deus reseruauit, & illarum scientiam , atque cognitionem non per causas, naturalesque rationes , sed quantum ipse reuelauit nobis , concessit, quod ad fidem satis fuisse videmus . Perquirere vero an illud generare ac generari, & illud spirare ac minare θ spirari aequalia sint, aut inaequalia , siue inaequales , superfluum videtur, cum huiusmodi sciri nequeant nisi prius quo ν-, mutanam modo Pater Filium gener & quo pacto Pater & Filius
Spiritum sanctum spirent aut producant, intelligatur: quod perquirere necessarium soret, si quis per causas, & naturales rationes talia scire, intelligerest; cuperet . Verum quia has rationes & causas humana mens ut iam pluries dixi capere nequit, ad illam, quae reuelaxionis est, scientiam & co niti
nem accedere necesse fuit, quae illas omnino similes& aequales esse demonstrat. Quis enim afirmare audebit diuinas inquato d.
personas inter se in quales esse, si una eademque diuin' ipsarum essentia est, quae tota est in singulis personis, & tota simul Dari
103쪽
& eodem tempore in qualibet ipsarum . ac eo magis quia ipsae/iAEAM diuinae personae aliud nihil sunt, quam ipsa diuina essentia, ii consula, incommutabilis, incommista, simplex omnino,& per scistissima. Neque dicere quispiam poterit ipsas diuinas perso,
nas non esse aequales, cum semper,& omnino inseparabiliter munia mi r operentur, ac quicquid una ex illis operatur, omne id α totum operantur & aliae . Aut quis dicere, affirmareq; poterit non esse ' -,.quales λ si illarum distinctio simplex est, quae nullum alia cffectum, neque diuersum,neque contrarium producit. omnes ira . - et enim diuinae personae aequales sunt aequalitate unitatis diuinae t. essentiae, inseparabiliumq; actionum, & operationum ipsarum,st,hui: 6se- & ratione distinctionis,quae simplex omnino est, & nullum alisi itiis parit effectum, neque diuersum, neque contrarium. Cum vero Hrtim m. paternitatem, filiationemq; aut generare aut generari in abstrapis emissi isto, aut in creaturis cosideramus inaequalitate, maioritate j., deos. - ω minoritate inter ipsas diuinas personas esse Oino iudicabimus, .. is,a' ut et i 1 in illo alio c.An una sit maior altera magis late copioseq; disserui, ubi nec unam esse maiorem,nec alteram minorem aperte demonstraui,& alia multa etiam de aequalitate personarum diuinarum excogitaui. Caeteravero, qui subtilior erit,& m
sis curiosus, ille cogitet, & perquirat.
Vtrum una diuinarum Personarumsit maior,
. alia minor. ET ne quis unam diuinarum personarum maiorem, & aliam minorem esse credat, quemadmodum male & perperam fui i Arrius arbitratus est ut Iacob. de Valentia in sua expositione Luar. A- symboIi Athanasij refert, Idem Athanasius in suo eodem sym-h-ι.2ia bolo illa verba addidit, Aequalis gloria coaeterna maiestas. L. Satis superque enim in illo capitulo de aequalitate pers narum quanta sit in omnibus ipsarum aequalitas, tum in essentia, tum isa - ' etiam in actionibus,operationibusiue,tum indistinctione quoque illarum, demonstrassecenseo; quarum profecto non tanta esset, si una maior, aliave minor existeret. Et licet in proprie- talibus
104쪽
sita, & persectissima essicit, quae tota est in singulis personis uno eodemque tempore, & tota simili modo in qualibet ipsarum, modo mirabili, ex quo tanta paritas, tantaque aequalitas ei vir, in iis
Sed hic nobis magnam illud generare dc generari, atq; illud spirare ac spirari afferunt dubitationem, cum inaequalia prorsus esse censeantur ; quis enim dicere potςrit dignius non esse generare , quam generarit aut quis unquam negabit praestantius
non esse spirare quam spirari aut dare , quod beatius est, quam accipere Si enim, ut aliquibus placuit per aequi poti lentiam haec fieri dicuntur,.nondum satis dubio fieri videtur cum & personae ipsae inseparabiliter operentur, & quando inluipolleret uni, alteri quoque simul aequi polleret , & ob id fieret, quod Pater nedum Filium generaret , sed& se me ipsum , & ita similiter, Pater & Filius seipsos spirarent, nefas est dicere, & absurdum . Est enim Patris generatio ,&Patris , & Fili j spiratio , ut in capitulo De Mysterio sanctissimae Trinitatis , quarum rationem , α modum nec humana mens, neque Angelica capere potest . . Has enim operationes Theologi ad intra , vocant , quas sibi soli Deus reserua --uit , & illarum scientiam , atque cognitionem non per causas , naturalesque rationes , sed quantum ipse reuelauit no ti eum
bis, concessit, quod ad fidem satis fuisse videmus . Perquirere vero afi illud generare ac generari, & illud spirare ac seriij. σspirari aequalia snt, aut i inaequalia , siue inaequales , super suum videtur, cum huiusmodi sciri nequeant nisi prius quonam modo Pater Filium generet, & quo pacto Pater & Filius Spiritum sanctum spirent aut producant, intelligatur: quod ἰ- . perquirere necessarium foret, si quis per causas, & naturales rationes talia scire, inteli igeret cuperςt. Verum quia has rationes de caulas humana men* ut iam pluries dixi capere nequit, ad illam, quae reuelationis est, scientiam & cogniti
105쪽
: . & codem tempore in qualibet ipsaruba, Ac eo magis quia ipsae
in. - diuinae personae aliud nihil sunt, quam ipsa diuina essentia , in- ' ' confusa, incommutabilis, incommista, silip lex omnino,& perfectissima. Neque dicere quispiam poterit ipsas diuinas pers inas non esse aequales, cum sempei ,& omnino inseparabiliter -- - mse operentur, &quicquid una ex illiου operatur, omne id & totum in operantur & alia . Aut quis dicere, affirmareq; poterit non esse illas aequales si illarum distinctio simplex est, quae nullum alia
.is,Ma ιμ- effectum,neque diuersum,neque contrarium producit. Omnes naru ε μή/ρ enim diuinae personae aequales sunt aequalitate unitatis diuinae
2 2 g. essentiae, inseparabiliumq; actionum, & operationum ipsarum,
y cit ση- & ratione distinctionis,quae simplex omnino est, & nullum alia parit effectum, neque diuersum. neque contrarium. Cum vero stines η m. paternitatem, filiationemq; aut generare aut generari in abstr sata iis isto, aut in creaturis cosideramus inaequalitate, maioritate i., deersio iis in minoritate inter ipsas diuinas personas esse Oino iudicabimus, . : . ut etia in illo alio c. An una sit maior altera magis late copioseq; disserui, ubi nec unam esse maiorem,nee alteram minorem aperte demonstraui, & alia multa etiam de aequalitate personarum diuinarum excogitaui. Caetera vero , qui subtilior erit,&m
sis curiosus, ille cogitet, & perquirat.
Vtrum una diuinarum Personarum sit maior,s alia minoris
b T ne quis unam diuinarum personarum maiorem, & aliamo minorem esse credat, quemadmodum male & perperam ij I 0-- hrrius arbitratus est ut Iacob. de Valentia in sua expotatione Ω- M.A- symboli Athanasii refert, Idem Athanasius in suo eodem sym s casia bolo illa verba addidit, Aequalis gloria coaeterna maiestas. illa. aqualii Satis superilue enim in illo capitulo de aequalitate personarum A. quanta sit in omnibus ipsiu um aequalitas, tum in essentia, tumata j etiam in actionibus,operationibusque,tum in distinctione quoque illarum, demonstrasse censeo ; quarum profecto non tanta cistet, si una maior, aliave minor existeret. Et licet in propri talibus
106쪽
talibus propriis, seu personalibus, quae praesenti quaestioni causam praebent,alia & diuersa, seu contraria forsan ratio videatur, Palis a nia cum Patrem a nullo, & ex se esse, & Filium a Patre solo esse, ae : Spiritum sanctum ab utroque procedere Catholica fide creda- uri, is mus; tamen etsi inter ipsas aequales esse dixi in istis tantum di s stingui diuinas personas arbitror. Et quamuis beatius sit dare , , ' squam accipere ut in superiori capitulo dixi cum Filius a Patre aerapinis . habeat, & Spiritus sanctus ab utroque recipiat; non tamen una maior est,& alia minor, ut quae sequuntur declarant. Diuina ab essentia ut regula, quae in Theologia habetur, nos docet est summe una, ut de consec. dist.3 .& in c. I. de summa Trinit. e Xt. D - . in verbo natura, & ibi glos non diuisibilis in plures ementias, &--- quamuis diuinae personae, in cuius diuinae essentiae unitate sunt, 'T - ,si inter se distincti; sint, non in essentia tamen , cum distinctio tan- ria n3 es diatum stin personis,ut alia regula in Theologia dicit, non tamen una maior est, aliaue aliquo modo minor; Cum aliud non sint Diania is
ipf; diuinae personae, quam ipsa diuina essentia, quae indivisibi- Iem habet unitatem,& est tota in sinsulis, & tota in qualibet ip-
sarum pari modo, non in partes diuisa, sed sine confusione con--. iuncta, ut Athanasius in suo symbolo dixit,& uno eodemq; tepore simul tota in totis, quod est illud magnum, & admirabile mysterium,&arcanum; quod si una maior, aliaue minor existi- maretur, cum ipsae diuinae personae aliud nihil fiat, quam ipsa D na . . diuina essentia, ut in dicto c. damnamus & in dicta glos .in verbo Natura eo.tit Tunc ipsa diuisa sine dubio,& distinista, ut natura Us diuisionis patitur censeretur, quod est contra regulam Theol sicam, quae habet, quod diuina essentia non est diuisa, neque i C. diuisibilis, neque distincta,neque distinguibilis, quod si non esset diuisa, esset saltim mutabilis,vel mutaretur si maior & minor censeretur, neque id sine aliqua sui mutatione fieri posset,&al- predi.
teri regulae contradiceret, quia diuina essentia numquam muta- μ' tur, ut in disto c. I. & in c.danmamus S. nos vero,eo.tit.vcl. Sal- Diri tim uno eodemq; tempore diuerso iure censeretur, contra alia
regulam iuris, quς declarat, quod nulla res potest uno eode* iis uri, tempore diuerso iure censeri. Constat igitur manifeste, quod una non est maior, α alia minor. Cum vero paternitatem, illi
107쪽
Diuina es tia omni co- positione ea
tionemque in abstracto, absolute, &simpliciter, aut Inereatis ris consideramus, Patrem scilicet uti Patrem Filio digniorem, maioremve esse fateamur oportet, in diuinis vero personis illa contemplando, cum aliud nihil sint, quam ipsa diuina essentia, etsi inter se distinctae sunt, maiorem unam alia non esse , t statur idem Athanasius in eodem symbolo, quando dicit, aequalis Patri secundum diuinitatem, idest, secundum diuinae essentiae unitatem, quia de Filio in diuinitate hic sermo habetur. Nec nos afficiat illud generare, ac generari, & illud produc re , ac produci, quoniam per aequi ualentiam diuinae essentiae ut nonnullis visum fuit fieri videntur. Aequi ualet enim ipsa duuina essentia paternitati, filiationi, &spirationi simul & aequaliter, prout illis conuenit, quae nec aliud sunt illa generare se, licet & generari, ac spirare & spirari, quam ipsa diuina esse tia . Regula enim est in Theologia, quod omnis actio ipsius
diuinae essentiae, est ipsa eadem diuina essentia, nec aliud ultra, neque extra, ut glos. dixit in cap. I. in verbo Natura eodemtit. cum accidens aliquod in ipsa diuina essentia esse non possit, nec illae diuinae personae ob eamdem causam maius aliquod neque minus habent propter diuinae essentiae unitatem,& simplicitatem, cuius diuinitatis simplicitatis iue diuinae essentiae causa, quam indivisibilem omnino esse demonstraui, immutabilemque , & omni compositione carentem , nulla est maioritas, nullaue ipsarum minoritas, sed summa paritas, similibtudo , & aequalitas, non solum in aeternitate, magnitudine,& potestate , ut in capitulo de aequalitate personarum dixi;
sed & in perfectione, & omnibus alijs , quae de Deo, & diu uinis personis dici possitnt, etsi personae inter se distinctae sunt, quia illarum distinctio aliud nihil dicit, & aliud nihil designat praeter illam puram, simplicem,& absolutam distincti nem , quam necessariam fuisse dico; cum alia sit persona P tris, alia Filij, alia Spiritus sancti, ut Athanasiis dixit, quae
nisi distinguerentur , alia atque alia persona non diceretur: quae omnia cum bene considerantur, os claudunt omnibus db centibus unam esse maiorem , alia vero minorem, ut Arrius
ille arbitratus falso est, quando Patrem videlicet uti Patrem indi-
108쪽
in diuinis consideramus, quia semper pillus patri est aequa
lis, & utrique Spiritus sanctus & nulla maior, nullaque minor est, sed tantum simplici & pura absolutaque distinctione distinguuntur, quae nullam affert inter ipsas diuinas personas alterationem, neque augumenti, neque diminutionis, ut dicamus semper diuinam essentiam esse immutabilem, &consequenter ipsas diuinas personas, quas nihil aliud esse declara ui praeter illam diuinam essentiam, etsi inter se diuina illa distinctione distinctae sunt. Et quamuis Pater a nullo, & Filius a Patre habeat, & Spiritus sanctus ab utroque recipiat, quae dignitatis sunt, dignius enim esse videtur generare quam generari , & dare quam ab alio accipere ; tamen haec non m tant naturam aequalitatis personarum diuinarum , sed semper ut ex iam dictis demonstraui sunt pares, similes, & aequales, nec alia res dicuntur; quod si alia res dicerentur gener re & alia generari, Pater dici posset aliquo modo Filio diagnior & maior, sed cum Deitas sit in Patre, & Filio, sequitur quod eadem res sit in uno, quae est in alio, immo res iula,quae est generare, est in Filio, quia Deitas quamuis Detitas non videatur aequi ualere ipsi generare prout in Filio consideratur, ipsa tamen est in Filio . Nam si Filius est illa res, quae est generari, & Pater illa, quae est generare, & illa, quae est generare illa eadem est, quae & generari; quicquid habet Pater formaliter habet Filius, & Spiritus sanctus, vel formaliter, vel realiter, aut idemptice, & quicquid habet Filius, habet Spiritus sanctus, vel formaliter, vel realiter, aut idemptice, & quicquid habet Spiritus sanctus habent Pater, & Filius pari modo ; illa ergo eadem sunt in omnibus personis, sed non eadem eodem modo sunt in omnibus personis, consideratione tamen & distinctione: qua de causa aliqua personis appropriata reputantur non distincta licet personae distinctae sint γ . Nos cnim ipsi considerare possumus quomodo quinarius numerus dexterae manus indistinctus si in sinistra, ubi nec qui
narius alius est a quinario sinistrae, nec uno modo in una, nec alio modo in alia, nec in partes diuisus, qui totus est in manibus , etsi digiti unius manus alij sunt a digitis alterius. M a Nec
mutabilis reeon uὸ te disina per sona.
tatis es. Gnarenerari ae Φιrare et spirari in diuinis
tatis diuinari ranaria. Ratio quare eadJ res es
ιer Pe formalifer habet et Filius, Spiritui fanthia vel formaliter vel realiter aue ide ice Quinarius
109쪽
cto ct de ima sitione ad perfectione paulati redit qr in diuina gene
ratione minime estingit. si una mater o altera minor esset,
descriptione e ncludi. Diuersifiunt sectus motus , lucis Creatori ,sed
habent ope rationes . Morus, lux, et ealor uno eademI te
Nec minus credere debemus Filium a principio Patre minor anam hoc quod animalis generatio de potentia ad actum, & de imperfectione ad perfectionem paulatim procedat, in diuina
generatione minime contingit, ut sanctus Tliomas in suasumma contra gentiles lib. .c. II. dixit. Firma itaque remanet illa conclusio, quod una diuinarum personarum non est maior, nec alia minor, quod si ab hac sententia recederemus in errorem utique prolaberemur. Vnde discordiae potius rixae, dissensiones,& bella multa, tandem in caelis orirentur, ut in alio c. iam ostendi. Diuersitas enim maioritasque, & minoritas discordiarum, malorumq; omnium causa semper & origo fuere, quae numquain caeclis Luciferi superbia postposita extiterunt, nec sunt, nec crunt propter magnam illam diuinae essentiae unitatem,simplici, talemq; & magnam in omnibus personarum diuinarum aequaliatatem, quam superius etiam docui. Quamobrem & Beda nubium potuit, inquit, esse maius pacis indicium, quam Vna totum orbem descriptione cocludi, & Magister etiam sententiarum in suo libro de Trinit. scriptum reliquit, Patrem Filio non esse maiorem, neque Filium Spiritu sancto, neque duas illarum maiores una, neque tres duabus, neque maiorem quantitatem in una
vel duabus, quam in tribus, vel in tribus duabusive, quam in una, propter ipsius diuinae essentiae indivisibilem unitatem. In igne vero a quo motus, lux, & calor procedunt, diuersum qui'pe atque aliud iudicamus, cum motus lux & calor, qui ab ipso igne procedunt, diuersos inter se ipsos esse videamus, atque ab ipso igne diuersos, &diuersas quoq; habere operationes. M
tus enim ignis suo continuo motu movendo operatur, lux vero
lucendo, & calor calefaciendo, qui nec simul operantur, etsi uno eodem i, tempore suas assidue exerceant operationes, distincte tamen, separateq; nec alter illorum alterius in operando auxilio indiget,cum quilibet eorum distinctum, atque diue sum sortitus sit ossicium, & diuersas operationes, ut modo diXi, distincte, segregateq; , atque separate pertractant, licet uno Co-demq; tempore cum ipso igne sint, & oriatur. Cum autem ignis
110쪽
&distincte ad disserentiam diuinarum personarum, quae simul minute de inseparabiliter operantur, & illud quod una potest, & aliam
quoque posse non dubitamus, ob indivisibilem, incommutabi- ι, ream. Iemque diuinae essentiae unitatem, quae nec similem habet, neque aequalem: Ex quo fit, ut tanta sit paritas, conformitas,&aequalitas inter ipsas personas, quarum nulla maior, nullaue minor existit, sed omnes pares, similes sunt,&aequales. Aequa- A rasi Ies, inquam, non secundum relationem quod bene aduertendum est nec secundum quod a Patre dicitur Filius, sed prout . i. in .. secundum quod in diuinis consideratur,& secundum susstan
tiam, Se essentiam diuinam, quarum eadem omnino cst. Aequalitas ergo Patris &Filis non est relatio, Vel notio, sed natura- Destinianen
tis unitas, & idomptitas, quemadmodum docet Magister sententiarum distinct. 3. Quod enim dixi de Patre, & Filio, illud
idem dicendum & de Spiritu sancto assevero . Nec tantae parita- nitar et i ti, similitudini, atque aequalitati ipsarum diuinarum personarucontradicit Dominus cum in Matth. c. I . dicit: Pater maior me est; nam tunc Filius de se ipso tamquam homine loquitur. Neque contradicit idem Dominus quando in Ioan .c.7.Mea doctri- α' eum, na, inquit, non est mea, sed eius qui me misit, ostendedo quam maior sit Pater ipso Filio in humanitate, manens aeternaliter in ecl. ι .diuinitate aequalis, sicuti Dominus in Ioan . c. I . expresset
statur dicens, Creditis in Deum, & in me credite, aequalem se Deo Patri faciendo, dum eamdem ipse de se fidem exigit, quae
habetur de Deo Patre. Itaque Paulus ad Phili p. cap. 2.ait: Qui s. pisu in cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequa- Gar lis 'lem Deo, sed semetipsum exinanivit formam serui accipiens, in similitudinem hominum factus,& habitu inventus ut homo. Et a .r; alibi idem Apostolus: Cum autem omnia fuerint ei subiecta, ha in a- tunc & ipse filius subiectus erit, qui omnia illi subiecit, dixit,de Filio scilicet in humanitate ; ut August. in suo libro de Trinit. F. imi c. 8. declarat. Dicemus igitur Dei Filium esse Deo Patri natura parem, sinitem, & aequalem, habitu vero, & in forma, quam ac- in mann cepit, in humanitate scilicet minorem, ut idem Augustinus in