장음표시 사용
61쪽
etis, & numeris dignouit Huius celeberimi lapidis notae adeo perspicuς suerunt,ut nihil ei superaddendum videbatur Huius forma erat ad instar lumbi, vervecini, coloris splendidissimi.
vergentis ad colorem corticis castaneae vel potius Melangenti maturae,cuius laminaequam plures contiguae,&auratae quoquε extiterunt: Hunc autem ex Lusitania detulerat Nicolaus Pantherius I. C. Novocomensis, vir mehercle humanissimus, qui Pontremui tunc temporis meturam agebat: Vnum quisque
notatu dignum mihi domostrauit in hoc tam insigni lapideisse migerat ille Doctor Lusitanus equod, di ipse a Mercatoribus depraehendit, qui ex Indis illum deferunt: id autem est ν ipsi calce lora,& extensa in siluestri manus parte,mox exiccata ducunt lineam huiuscemodi lapide super hac parte;&ubi coloes ceruleum linea illa proferat, certum. & indubitatum militium optimi, de genium Maahar Mercatores Lusitant hoc esse alte stantur: An vero hic ille Begahar sit , de quo antiqui egerunt. fortasse aliquis ambigere poteritinim ex Mineris illum emacunonnulli amrmauerunt,&alij serpentium lapidem illum voca uerunt,&sic non esse eumdem hunc nostrum antiquum illis. Lipidem serpentinum appellatum ob nominis cortrouersiam, ac ipsius lapidis diuersam originem, aliquibus forsitan videri possi'; verum quia nomina ad placitum saepe rebus imponuntur,utex Galeno passa didicimus,atq; ob regionis longinqu&tatem,undd isti lapides deferuntur, quandoq; amicorum relitis decipimur: nemini hoc milaum videatur, nam si sarcinas ex signis ut aiunt dignoscere licet, nusquam quidem hoc nego. tium alicuius in tellectum perturbabit,quod .m ex nostri recerutis Bezahar opere quotidie euenirecem us; id quosti ex anti quo in quoquomodo appellato euenisse palam est: praetiosus quipph est hic noster hodiernus Bezahar, pestilentes morbos. fatiferaq; venena quadam virtute innata, dc specifica sermaprosternens; hominesq; semimortuos ab inferis saepissimh re. uocans,non minori laude etiam praeditus est, Ae lapis antiquo.
rum , qui Mineralia Bezahar, fata aliquoties fuit appellatust H a Auro
62쪽
3 a me pestilent. ac mal ni ebri
Auro quipph, & Margaritis praeciosis; id autem unico Altara mi Regis exemplo probasse sat erit: hic enim ab hausto lathis ro veneno mirifica huius anthidoti virtute mortem euasit; μ' exinde Regium Palatium apud Cordubenses ob potitum lapi
De modo sumendi Teubar. Cap. XXX. DE sumuntur ex ipso Bezahar pro singula vice gr 4. vh ad
sex grana,vino albo odorato, aut aliquo alio conuenienti liquore,veluti est aqua a cetosae, scorZonerar, tormentillae, vel aqua chimica nostrae descriptionis, iteraturq; hoc celiberrima praeseruatiuum bis ter, quater,plus, & minus, prout necessitas,& opes assumentis exigunt; ac si huius frustulum in ore deferatur,nung aliquis contagiosis morbo,& pestilenti, aut ab aliquo veneno assici poterit. Haec sunt, quae ex optimorum virorum monumentis, de lapide Bezahar uim malim colligere. potui, quaeq; frequenti usu mihi contigerunt ac si quis longiorem hu- iuste rei historiam,& magis exquisitam desiderauerit,datur ii tus accessiis ad Indos, illuc usq; se coferat,& omnia accuratius inspicere,atque intelligere poterit: longo .n. &laboriose itin . ie;nauigauit quoque Galenus ex delectu , nempe in Ciprum. videndorum,quae in ea sunt metallorum gratia, in Syriati Palestinae Bituminis, & aliorum quorumdam inspiciendorum causa, in Lemnum, ut terram quam Lemniam vocant conspiceret: alia etiam quam plurima,longinquiora loca petijt, quae hic recensere non opus est, ut idem mei huiusce rei fidem facit lib. ς. de simpl. medicam. facult. cap. dedisser. nominatae passim te rae: Quare verborum prolixitati parcentes de unicornu huic ' prςstantissimo Anthidoto nonnulla subnectere oportunum mi
hi esse visum est. De Unicornu. Cap. XXXI. ENimvero bina haec Alexipharmaca, nempe Bezahar, &Vnicornu,virtute,depraestantia ad inuicem, certare vide
63쪽
Tranatus Primus. tur, peculiari .n. quadam Antipathia,pestilentiis,necnon Iethi- feris morbis,& venenis ipsis aduersantur,modo germana,& sincera habcri possint,ac licet priori Anthidoto per Antonomasia
prima laus conuenire videatur,haud satis tamen mihi constat, utrum horum sit praeserrendum;praestat .n. Vnicornu nobis omnia c5moda, quae paulo ante de ipso BeZahara me tradita sunt, cuius quidem dotes versantur quotidie, nedum in orc erudit rum virorum,urru m etiam imperitos,& mulieres proculdubio 'non siigiunt, nihi*; ad eius virtutem iiij accedere posse suspi- cantur, sed prosti tollorum Anthidotorum facultas, cum aeque ben d ad vii uiti finem,& scopum dirigatur; Vtriusq; communis laus ac ab unoqiloque eadem mei speranda salus videtur, multa quippe sparsim ab A victoribus de Unicornu tradita sunt,que cum fabulosa, potius; quam 'era existimentur, & ab instituto
nostro alic na, consulto, ea, praeterire decreui: curiosum. n. est perquirere an istud Alexipharmacum Rinoceruntis cornu sit, vel potius alterius animalis hoc unico cornu in fronte muniti: in super, an a pudicissima virgine,ut nonnulli asserun i, istud animal tantum modo capiatur, aut a quo piam alio modo: Numquid aquas veneno infectas, serpentum confluxu, priusquam ebibat, cornu subuertat,& promoueat, & virtute cornu, veneni pernicies expellatur: haec si quidem nihil ad rem faciunt: pra stat autem haec omnia dimittere, atquhistud Anthidotum necnon eiusfacultate, medulitus perquirere, ne ab hoc quandoq; fucato, & impuro inopinath deludamur. Vt igitur verum, genuinumq; viri cornu dignoscamus, recensere non grauabor, ea
quae in illi iam diu, non perpere de hoc Alexipharmaco perspe- Aa sunt, non . n. auctorem hucusq; vidi, qui illius historiam e quisit E complexus sit: Venetias igitur quandoq; dum iunior
essem, nedum solati j causa, sed,&men dicamen torum viscendorum gratia me contuli, forte, fortunaq; in Mercatorem Turcaditissimu incidi, hic autem tunc temporis venditurus erat Vnicornium integrum, notabilis magnitudinis,&praestantiae nobisti cuidam florentino; cumq; de satis grade pecuniarum summa conuentio fuisset inter illos . deuenerunt etiam ad periculum huius
64쪽
huius praestantissimi Anthidoti, nec non ad certam, titutissima eius notionem, hac quippe subsequenti cautelar coeperunt ita-cue hinos palumbos, quorum uni uenenum pcrniciosissim uni fuit propinatum a mox unicorni j pulueris portiuncula porro ela: Alteri vero venenum tantummodo diglutiendum tradideruiat: Verum sicuti priorem palumbum Vnicornii puluis sospitem redidit diu, ex opposito venenum paulo post interire altΠxum fecit: Experimentum hoc certum, indubitatum 4; in ditiues se veri, ac purissim i Vnicornij et viri quam pluri mi dotiissimi, atque exercitatissimi attestari non veriti sunt, nullamq; certi rem experientiam hac ipsa adinveniri, uno ore omnes quippEfassi fiant. Aliud experimentum a nonnullis aliquoties tuit tmtatum;neq; illud omnino spernendum esse existimo: tutum .n. est ab exercitatisfinis viris perpetuo comprobatum. Id autem est,quod ex parte Elebori di praehenditur: sumuntur siquidem duo pulleastri, quorum cristae persorantur, filoq; Elebori suco
prius inuncto, transmittuntur: horum porro alteri Vmcornij . puluerem dumtaxat ebibendum tradunt :& ubi superstes iste fuerit, & alter moriatur, iam alia potiori experientia non aegemus : haec autem non semel, sed multoties vidi naus: propterea vera esse attestamur, atq; in hunc modum Anthidoti excelle tiam proculdubio comprobari credidimus;non enim ex sepe ficie dignoscitur istud Anthidotum, aut ex illa e seruescentia. quae illi accidit, dum aqua immergitur; quemadmodum aliqui falso suspicantur,cum cadem met eseruescentia, cornu ceruino combustinaut cuipiam alteri ossi, vel forsitan lapidi ita poeullo contigere perpetuo consueuerit,ut illud saepe antea a me cognitum, Sperspectum fuit. Quare haec de Unicornu ingratiam Medicinae Tironum,&aliorum Medicorum, qua ea non dignouerunt a me stricte dicta sint: Commune pondus,quod praestatur in corporibus humanis istius celaberimi Anthidoti solet se se iii. vel iiij. consentaneo liquore prout dictum sint de lapide Bezabar.
65쪽
BOli Armenicae medicamen, de quo Galenus adeo egregie
scripsit maiori dilucidatione iam indigere non videtur. Memoria autem repetere dumtaxat iuvabit, quae ab ipsomet Galeno pulchre, de dissusE de hoc praestantissimo anthidoto lib. s. de simpl.medicam. facult. tradita sunt; ibi . n. diuinus ille au
ctor, haec praesertim memoratu digna refert. In magna Peste cuius eadem facies fuit, atq; eius quae Thucidis memoria grasssabatur,quotquot hoc medicamen bibere, celeriter cΠrati sutiat quibus non profuit, omnes interiere, scilicet cum nec alio quouis medicamentorum genere iuuarentur; Ex quibusquL
dem verbis liquido constat, quod his dumtaxat non fuerit a xilio, qui plane erant in curabiles. Hanc sententiam sequutus est Princeps in proprio capite de Bolo Armenica ubi attestatur Luti Armenici usum, non solum homines a Pestilentia praeter uare,verum etiam ab ea de praehcnses celeriur liberare rebibbtur istud medicamen facilissi h vino albo subtili, & odorato est .n. hic liquor omnium aliorum praestantissimus, quo quid c mvehiculo vis medicamenti otius ,& facilius ad cor deduci ur, atq; ab omni iniuria, & qualitate venefica vitalis facuItas hoc medicamine pratulo se tuetur: quemadmodum colligitur ex
eodemmet Galeno cap. paulo ante memorato, sin autem te peramentum , aut exicrni nos ambientis aeris aestus, vel quidpiam aliud obstare videbitur. Id ipsum medicamen crit ebubendum aqua destillationis Acetosae, Rosarum, Lugiosae r vel ScorZonerς, assumuntur autem ex dicto Bezaliartico scr. iij usq; ad iiij ieiuno somaco, summo mane, pro singula quaque vice. Verum quoniam a Luto Armenicolpio aliquam obstructione causari ob quandam eius crassitiem terream, nonnulli opinati sunt: ut eorum suspitio omnis penitus adimatur: Lotum,ac paratum, iuxta Ioannis Melae ritum illum commendamus, cuius quidem lotionis, di praeparationis forma erit petenda ab ipso Melae de consolat. Medicinarum. cap. de medicamentorum lotionibus. At ubi Terra Lemnia seu sigillum Lemnium se se no-
66쪽
m et e pestilent. ac maligni ebrib.
bis praestiterit, nulla alia lotione, aut praeparatione procuIdvbio indigebimus: haec terra siquidem purissima substantia
Boii Armenicae, quae quidem, dum statuto tempore extrahitur Optime per aquam purξatur, purioresq; partes secernuntur, &in orbiculos formatae, sigillo Imperatoris illius regioni imprimuntur, magna cnstodia 4; apud illum ob eius virtutem, & valorem seruantur; idcirco cum apud magnos Principes istud Ggillum Lemnium, vix reperiatur, & ad nos iij iscillime deferaturi non satis fiderem Pharmacopolis, & Mercatoribus, apud quos fere sena per, haec terra adulterina reperi tur; animadue tant igitur bene Medici in tradendis his medicamentis, quia saepissime a Pharmacopolis in ximo vitae aeg tantium detrimento frustrantur. Quare videant Galenum lib.paulo ante e lato, accurateque eius verba ponderent;& haec de Bolo 'rincnca, & Sigillo Lemnio susticiant. 1 De Ninu Scoret onerae , nonnullis aliis praestantioribus , ης tatis Alexipiarmatis. . Op. XXXVI. Copiosam siluam Alexi pharmacorum publicae salutis desiderium me impelleret, nisi ab alienis horreis haec congesta uiderentur, facere tamen non potui, quin ex his aliqua ci gantiora, magisq: exquisita, & tempori inseruientia repetam. inter coetera vero ScorZonera planta quae superioribus annis
ab Indis ad nos fuit delata, de hodie in viretis quam plura uin cuuium fere per totam Italiam excolitur, summopere in casu nostro commendatur, huius etenim radix ex arte parata, necnon
aqua illius plantae per vitreum clam bicum sublimata , singulis diebus assumpta, ne dum Anthidotus praeseruatiua, Verum cita ipsius pestilentiae medela certissima habetur: Alsu inuntur cκ praedicia radice ieiuno stomaco singulis dic bus. aurei sex unico haustu aquae sublimatae illius plante per elambicum recitatum paraturq; radix, quemadmodum parari consueucrunt Neapolitana condita. Insuper.
Ruthae caprariae sucus, quam Seplasiari j Galegam appellat, itidem
67쪽
itidem operari iam omnibus compertum est , huius autem rei argumentum nobis faciunt, Viperarum ictus, ab hoc praestantissimo Anthidoto mirifice curati , suco namq; ipsius plantae il- ico extracto, moxq; ebibito ad pondus sic. iii. vlque ad quinq; nihil praestantius ad inueniri iam satis fuit comprobatum , D puratur iste secus optim P de informam Serapis redigitur, di est tutissimum Pestis praeseruatiuum, nec non illius perniciosissimi veneni Anthidotum mirabile. Echionis quoq; sucus eadem
mensura ebibitus,nedum Pestilentiar, verum etiam ictibus v nenatorum serpentuum,veram praestare medelam, horum Omniumq; esse verum Anthidotum habetur. Id autem compe tum faciunt Circulatores, seu Ceretani, ni foribus ac publicis locis, nam cum ab astantibus pecuniam coradcre studeantii hoc praecipuo Anthidoto sese praemuniunt sospitoq; a mortiferoruierpentum venenis, incredibili om aium admiratione evadunt. Quo fit,ut terra illa,quam S. Pauli appellant a Mileti insulis delata facilius ab ipsis venundetur, de ab astantibus ipsis magni- pendatur, cuius portiunculam in cospectu omnium umo ingurgitant,& eius ope a venenatorum animalium ictibus erepti videtur, cuiu prius Echionis Anthidoto domi se praemuniuerint, Calenduis etiam necnon Berbens sucus aspernendus non est: Accedunt ad hςc Dictam una Cretense, Scordion,Vincetoxicuri adix enuis camp. Hi pericon,utraq; Aristologia, Tormentilla, Scabiosa,Cardus sanetus Pimpinula, s. Citri, Acetosa, necnon eius semina. Rubinus, Smaragdus, Saphirus, Os de corde Ce vi, Margarite pripatatς, Rasura Eboris, Aurum, Argenis, quorum omnium puluerem scorsum, nonnulli mixtica compositione exquisito iudicio propinare consueuerunt i Quemadmodu' ex descriptione compositionum, quς mox a nobis hic tradetur. Recipiantur igitur primo Dicta mi Cretensis, Bistoriae Angelicae, Zedoariae,Tormentillae, Pimpinei lar la. 3. i. Croci, Rosarum rubear. Ia 3. s. specierum de Gemmis Dia sandali la. 3. i; ligni Aloes, Margaritarum, Vnicornii, Coratorum praeparatorum, Boli Orientalis praeparati Ia. 3. i. Terrae sigillatae scri ij. folioruauri purissimi nu. et q. fiat subtilissimus puluis,& ut magis excel
68쪽
lata dantur dapidis Bezahar orientalis gr. xv. sumantur pro quacumque vice dicti pulueris cum vino albo, vel quouis alio
conuenienti liquore scia ij. aut tres: Possunt etiam formari Tabulae ex arte cum dicto puluere, & sac. dissoluto cum aquae stoi Zoners,seu a cetosae portiuncula, aut quapiam ex aquis cordialibus, cuius usus sit mane ieiuno stomaco, aut vespere duabus horis ante cibum ad pondus trium, vel quatuor icrupulo. rum: Haec mixtura omni Teriacali Anthidoto praeualere creditur, atque a doctissimis viris summopere ob eius dotes celebratur, summa igitur fidutia assumenda est, Qui potest illam capere, capiat, sin minus ad alia se conferat: Nam huic mixturae alia Anthidota subiungemus, quae forsitan eiusdem valoris via debuntur,& minoris erunt dispendij, sed antequam ad haec properemus , repetamuS non minoris excellentiae mixturam quae
iubsequitur. I Recipit autem, Terrae Lemniae, vel saltem Boii orientalis 3. vj. corticum,& seminum citri, sandalorum, ligni aloes. scor-
dij, Didiami. s. acetosae Ia. 3. ij. fragmentorum omnium praeparatorum, Margaritarum, pr paratarum Ia. 3. i. Ossis de corde Cerui, Eboris,la. scr. iiij. Vnicorni j, Lapidis Bezahar Orienta. Iis i . scr. r. foliorum auri nu.ao. Ex his omnibus componatur subtilissimus puluis cuius dosis erit scr.ij. vel trium pro qualibet vice,aliquo oportuno liquore, prout paulo ante a nobis dictum
est: Nonnulli utuntur hoc Pso puluere in ferculis in modum
Targeae; est n. eius vis nedum tempore contagioso praescrua ti-ua, Vcrum etiam omnem venenatam pernitiem expellit, malitiam rc primit, cor, nec non principalia membra confortando a
cuiusuis veneni somitem, ac malitiam prorsus adimit: Verum cum ob inopiam locorum,& personarum: saepenum cro haberi non postat, ea,quς necessario componunt hoc nost rum celebraitim Anthidotum, expedit ut ad alia transeamus, ac praesertim ad ea, quae a priscis, ac sapientissimis Medicinae parentibus i a mdiu celebrata fuere, e quorum numero magnum, ac praecipuum illud Theriacae Anthidotum clicituri cuius eximia facultas, Sedorcs adeo st licitcti&luculentcr a Galeno traditae sunt, ut hic. eius
69쪽
eius verba repetere superuacaneum siticum autem hoc scelicissimi Anthidoti genus per Ciuitates , & Castella ferEpassim reperiatur,eo ad libitum quisque tuto,ac familiarissimό uti pote.
rit, huius autem usus hibernali tempore praecipue a me laud tur : Quare ubi opus fuerit, Dantur ex eo scri ij. usque ad quatuor,ac prout aetas. tem pus,& temperamentum exigere videntur; tribus nemph aut quatuor horis ante cibum, Bis in hebdomada, si illud assumatur, semper fuit laudatum, idque sata rosa cet, aut Oxizacarae, vel dimidio ciati aquae acetosae vel bu- glossae portione praesertim si tempus fuerit aestiuum: Non minori laude Mithridatica compositio praedita est,de qua in superioribus verba fecimus: Electuario de Gemmis,alij;nonnulli vero
electuario ex ouo, aut quod componitur ex scordio,tuto,ac se licissime utuntur,Quorum omnium, cum apud grauissimos amctores,qui ante me de Pestilentia egerunt, silua copiosa reperiatur. idi verbosus potius,quam prolixus videar,huic labori rationabiliter supersedebo. Quae . n. hactenus a me tradita sunt adeo excogitata, & probata videntur, ut non opus sit alia coaceruare: superest tantummodo, ut mirabile aliud anthidotum, ac nulli alio fere aequiparandum recenseam quod quidem Alchim istica arte,ingenti labore,& dispendio paratur, & ab omnibus pro maximo, tutissimost: secreto amplectendum est, praesertim ab ijs, qui degunt apud Principes ac viros magnanimos, quorum nihil refert si grandis pecunia dcua stetit , modo de eorum salute agatur; huius exim ij Anthidoti, adeo eximiae vires, & facultates sunt, ut verbis explicari vix unquam possent, quemadmodum ex eius fabrica,& compositione mox apparebit.
e mirifica, ac Seet abartica quadam compositione A iis arte parata . sap. XXXIV. R Fcipit Radicum Tormentilla viridis lib. t. Radicum herabar Tunici, Dicta mi Ia. lib. s. Radicum ennulae campans εc. iiij. Buglossae, & Boraginis, cu eorum soribus, Rosarum ruta I a siluci
70쪽
s o pessim . ae malignis febrip.
siluestrium. Ia. lib. t. Pimpinei lar scabiosae Ia. lib. n laces sim,
num lib. r. Theriaces Androm. Oc.Uj. Aquae vitae ex Optimori.
no pluries 4; rei teratae Ociij.Terrς sigillatς Boli armen illa.6ciij. Sandaloru alborum,rubeorrem,Spodij, Benalbi,& Rubel, Ma garitarum splendidam oc.i. s ossis de corde Cerui I a. sic. i. R lurae eboris sicin Croci iij. Canserae 3. ij. foliorum auri 6c. Acomponantur liqc omnia in hunc modum vet. Aurum primo in tenuissima frustula diuidatur, vel diu cum mel e puro Hyspaniaco. super lapide porphyrite ducatur,donec in puluerem tenui
simum redigatur, porro in ampula cum aqua vitae optime ol iurato onficio ponatur, isq; diebus dimittatur. Margaritas vero aeque bene pulueri χatas, in alia ampula cum suco limoniani totidem temporis spatio dimitte. Radiccs insuper optimo vino lotae mundat in opaco locoq; exiccatae, in mortario cum coet
iis herbis, ac seminibus concussae. Reponamur in vale terreo optime vitreato,quibus Theriacam, cum pulveribus, nRnon aurum infusum ut supra, ac Margaritas superinfundas,obtura, tum diliditissime vas,demum, ne tantillum respiret, sepeliatur in loco humido in fovea altitudinis unius bracchij in cuius canitate proiciatur calx viva ad dimidij pedis altitudinem, in cuius medietate vas ponatur, fimo equinoq; seu vinati, circum. detur,& cooperiatur , illi chq; una vel altera aquae situla instin- datur,atq; ita sepultum xii. diebus naturalibus dimittatur,snsulis vero tribus,aut quatuor diebus, fimus, seu vinacia ren uentur, quibus peractis per vitrea tiam bica optime sigillata, igne lento ex arte chymica destiletur,extracta aqua, recibus. proiectis iteretur bis. de ter, ac denuo aqua ter in hunc modum destillata per Baliacu Mariae iteretur atq; ita destillata in Phiala vitrea omni diligentia custodiatur, ac usui seruetur; sumitur ex dicta aqua pro qualibet vice coclear paritum, cum aliqua portiuncula pulueris,uel confectionum superius enarratarumω tanta etenim affinitas istius aquae cum corde est, vi momento. temporis ab ipsa cordis virtute attrahatur,quae postmodum attracta omnibus perniciosis, ac letiferis venenis resisti nilla in t